|
ÖZET: Uyuşmazlık, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın davacı idare adına tescili konusundadır. İlk Derece Mahkemesi, davanın kabulüne karar vererek kamulaştırma bedelinin belirlenmesini ve taşınmazın davacı idare adına tescilini sağlamıştır. Davalı vekili, belirlenen bedelin düşük olduğunu ve emsal karşılaştırmasının hatalı yapıldığını ileri sürerek istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Bölge Adliye Mahkemesi, yapılan istinaf başvurularını esastan reddederek, kamulaştırma bedelinin 2942 sayılı Kanun’un 11. maddesi uyarınca emsal satışlara göre tespit edilmesinin uygun olduğunu belirtmiştir. Dava konusu taşınmazın arsa olarak kabul edilmesi ve emsal taşınmazın özellikleri göz önünde bulundurularak belirlenen metrekare birim fiyatının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, temyiz edilen kararın usul ve kanuna uygun olduğu, temyiz itirazlarının reddedilerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının onandığı belirtilmiştir. Bu durum, kamulaştırma süreçlerinde emsal değerlerin dikkate alınmasının önemini vurgulamaktadır. |
5. Hukuk Dairesi 2024/4554 E. , 2024/10212 K.
“İçtihat Metni”
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1872 Esas, 2023/2726 Karar
DAVA TARİHİ : 13.12.2022
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Konya 7. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/451 Esas, 2023/301 Karar
Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun’la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Konya ili, Karatay ilçesi, Başak Mahallesi 5638 ada 23 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın müvekkili idare adına tescilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz için davacı idare tarafından teklif edilen bedelin düşük olduğunu, uzman bilirkişilerce emsal araştırması yapılmak suretiyle taşınmazın gerçek rayiç değerinin tespit edilmesini, taşınmazın konumu itibarıyla değerli olduğunu ileri sürmüştür.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalıya ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; bitişiğinde fabrika ve petrol istasyonları bulunan, imar planında sanayi alanına isabet eden ve alt yapı hizmetlerinin tamamından yararlanan emsal taşınmaz dava konusu taşınmazdan çok daha değerli olduğunu ileri sürmüştür.
2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz için belirlenen bedelin düşük olduğunu, müvekkili lehine nispi vekâlet ücreti yerine maktu vekâlet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, emsal karşılaştırmasının kanunun aradığı şartlara uygun olarak yapılmadığını, mukayeseye ilişkin değerlendirmelerin gerekçelendirilmediğini ileri sürmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile uygulama imar planı içerisinde bulunan dava konusu taşınmazın arsa olarak kabul edilerek kamulaştırma bedelinin 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca değerlendirme tarihinden önceki emsal satışlara göre tespit edilmesinde, dava konusu taşınmazın değerlendirme tarihinde kadastro parseli, emsal taşınmazın satış tarihinde imar parseli (bedelsiz yola terki yapılmış) olması nedeniyle %23,04948 oranında düzenleme ortaklık payı (dava konusu taşınmazın bölgesinde uygulanan düzenleme ortaklık payı oranı bulunmamakla birlikte emsal taşınmaza çok yakın olmasından yola terk oranı kadar) düşülmesinde, emsal taşınmazın büyüklüğü, imar durumu ve emlak vergisine esas rayici göz önünde bulundurulduğunda dava konusu taşınmazın emsalin %80,66’sı olduğunun kabulüyle metrekare birim fiyatının 634,43 TL/m² olarak belirlenmesinde, kamulaştırmadan arta kalan kısmın büyüklüğü ve kadastro parseli olması dikkate alınarak değer azalışının verilmemesinde, 2942 sayılı Kanun’un 29 uncu maddesi uyarınca tüm yargılama giderlerinin davacı idare üzerinde bırakılmasında ve lehe vekâlet ücretine hükmedilmemesinde, tespit edilen kamulaştırma bedelinin derhal hak sahibine ödenmesinde ve taşınmazın davacı idare adına tapuya tescilinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, … olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.
2. 2942 sayılı Kanun’un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası, 11 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkraları.
3. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Arsa niteliğindeki Konya ili, Karatay ilçesi, Başak Mahallesi 5638 ada 23 parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesine karar verilmesi yerindedir.
3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,19.12.2024tarihinde oy birliğiyle karar verildi.