|
ÖZET: Bu Danıştay kararı, başvuranın Deniz Kuvvetleri Komutanlığı’na sözleşmeli er olarak atanma talebinin reddedilmesine ilişkin hukuki değerlendirmeleri içermektedir. Başvuran, güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlanması nedeniyle atamasının yapılmadığını, bu durumun hukuka aykırı olduğunu iddia etmiştir. Ancak, yapılan incelemede, başvuranın geçmişte işlediği suçlar ve bu suçlar nedeniyle verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının, güvenlik soruşturması açısından olumsuz bir etki yarattığı belirlenmiştir.
Deniz Kuvvetleri Komutanlığı’nın başvuru kılavuzunda, güvenlik soruşturmasının olumlu sonuçlanmasının şart olduğu ve başvuranın geçmişteki suçları nedeniyle bu şartı yerine getiremediği vurgulanmıştır. Dolayısıyla, başvuranın atama talebinin reddi ve maddi-manevi tazminat talebinin kabul edilmemesi yönünde karar verilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonuçlarının olumsuz değerlendirilmesinde hukuka aykırılık tespit edilmemiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 12481-12481 |sayi|36311982-101.07.05-E.36311982-101.07.05-E.
BAŞVURU NO : 2017/4351 2017/ 4351
KARAR TARİHİ : 17/10/2017 |tarih|
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Deniz Kuvvetleri Konutanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : Şikayetçinin; sözleşmeli er olarak atanma talebi hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 17/04/2017 17.4.2017
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran; 31.03.2015 tarihinde başvuruları alınmaya başlanan Deniz Kuvvetleri Komutanlığı 3.
Dönem sözleşmeli er alımlarında başarılı olduğunu, akabinde gerekli olan sağlık raporunu temini amacıyla İzmir Askeri Hastanesine sevk edildiğini, hastanede yapılan kontroller neticesinde
“sözleşmeli er” olarak görev yapmasına engel teşkil edecek bir rahatsızlığı olmadığı yönünde kendisi için rapor düzenlendiğini, atama yapılması için son aşama olan güvenlik soruşturmasının sonucunda hakkında “basit yaralama vs.. şeklinde hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı” olması nedeniyle güvenlik soruşturmasının olumsuz olarak sonuçlandığını, diğer taraftan Deniz Kuvvetleri
Komutanlığı’nın yayınladığı başvuru kılavuzunda “hakkında hükmün açıklanmasının geriye bırakılması kararı verilmiş olsa da hırsızlık, rüşvet, terör vs.. yüz kızartıcı suçlarda bulunmama”nın başvuru şartları içinde yer aldığı, kendisi hakkında verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının mezkur maddede belirtilen şartlar kapsamında olsaydı başvuru bile yapamayacağı dolayısıyla hakkında verilen yargı kararının bu madde kapsamında olmadığını, ayrıca hükmün açıklanmasının geriye bırakılmasının Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (CMK) 213. Maddesinde belirtildiği üzere sanık hakkında hukuki bir sonuç doğuramayacağı yani verilen bu kararın devlet kadrolarına atanmaya engel teşkil etmemesi gerektiği, Kurumumuzun da kendisiyle aynı durumda bulunan bir başvuruda bu yönde karar verdiğini, konu hakkında defalarca İdareye başvuru yapmasına rağmen olumlu bir cevap alamadığını iddia ve ifade ederek, atamasının yapılmasını ve
.
1 / 8atamasının yapılmaması sebebiyle oluşan maddi ve manevi tazminatın kendisine verilmesinin
sağlanmasını Kurumumuzdan talep etmektedir .
2. Şikayetçinin ek olarak mail ekinde Kuruma ibraz ettiği Finike Asliye Ceza Mahkemesi’nin
. sayılı Kararında; Başvuranın davada mağdur sanık olduğu, başvuranın
Basit Yaralama, Yaralama suçundan 8 ay 22 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği ancak başvuranın sabıkasız olması ve belirlenebilir bir maddi zararın olmaması nedeniyle sanık hakkında verilen cezanın 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 231 inci maddesi uyarınca
Hükmün Açıklanmasının Geriye Bırakılmasına Hükmedildiği görülmüştür .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
3. Kurumumuzun gönderdiği bilgi – belge isteme yazısına istinaden Genel Kurmay Başkanlığı’nın
30.06.2017 tarihli cevabi yazısı ve eklerinde özetle;
3.1. Genel Kurmay Başkanlığı’na söz konusu şahıs için Milli İstihbarat Teşkilatı ile Antalya İl
Emniyet Müdürlüğü tarafından gönderilen yazılarda, Başvuran hakkında aşağıda belirtilen hükümlerin olduğu; 3.1.1. 09.07.2012 tarihli “Yaralama” suçundan başvurun hakkında, Finike Asliye Ceza
Mahkemesi’nin . sayı ile “Hükmün Açıklanmasının Geriye Bırakılması ve
Denetimli Serbestlik” kararına hükmedildiği, hükmün 04.09.2014 tarihinde kesinleştiği, 3.1.2. 26.09.2012 tarihli “Silahla Tehdit” suçundan başvurun hakkında, Finike Asliye Ceza
Mahkemesi’nin sayı ile “Hükmün Açıklanmasının Geriye Bırakılması ve
Denetimli Serbestlik” kararına hükmedildiği, hükmün 26.11.2013 tarihinde kesinleştiği, 3.1.3. 04.01.2013 tarihli “Basit Yaralama” suçundan başvurun hakkında, Finike Asliye Ceza
Mahkemesi’nin sayı ile “ 3.000 TL . Adli Para Cezasına” çarptırılmasına hükmedildiği, hükmün 20.03.2014 tarihinde kesinleştiği, 3.2. Güvenlik soruşturmasının olumsuz olarak sonuçlanması neticesinde; Deniz Kuvvetleri
Komutanlığı Değerlendirme Komisyonu toplanarak, başvuran hakkında verilen yargı kararının
Silahlı Kuvvetler İstihbarata Karşı Koyma, Koruyucu Güvenlik Ve İşbirliği Yönergesinin “Güvenlik
Soruşturması ve Arşiv Araştırmasının Olumsuz Kabul Edileceği Haller” kapsamına girmesi nedeniyle Komisyon tarafından “Menfi” yönde kararın kişiye bildirildiği, 3.3. Şikayetçi müteaddit defalar BİMER vasıtasıyla atamasının yapılması hususunda İdareye başvuruda bulunduğu ancak talebin reddedildiği, ifade edilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Hizmete girme” başlıklı 70 inci maddesinde; “Her Türk, kamu hizmetlerine girme hakkına sahiptir . Hizmete alınmada, görevin gerektirdiği niteliklerden başka hiçbir ayırım gözetilemez .”, 4.1. Genel İlkeler başlıklı 128 inci maddesinde; “(…) Memurların ve diğer kamu görevlilerinin
.
2 / 8nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer
özlük işleri kanunla düzenlenir .”, 5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinde; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .”, 6. 26.10.1994 tarih ve 4045 sayılı Güvenlik Soruşturması, Bazı Nedenlerle Görevlerine Son Verilen
Kamu Personeli ile Kamu Görevine Alınmayanların Haklarının Geri Verilmesine ve 1402 Numaralı
Sıkıyönetim Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanunun 1 inci maddesinde; “Güvenlik
Soruşturması ve Arşiv Araştırması; …. askeri, emniyet ve istihbarat teşkilatlarında çalıştırılacak kamu personeli ve ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde çalışacak personel hakkında yapılır …”, Hükümleri yer almaktadır .
7. 10.03.2011 tarih ve 6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu’nun 3 üncü maddesinin 3
no’lu fıkrasında; Sözleşmeli erlik için aşağıdaki nitelikler aranır :
…“ .d) Cezaları ertelenmiş, seçenek yaptırımlardan birisine çevrilmiş, genel ya da özel af kanunları kapsamına girmiş veya haklarında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olsa dahi; 1) Devletin güvenliğine karşı işlenen suçlar, halkı askerlikten soğutmak, Türk Milletini, Türkiye Cumhuriyeti Devletini, Devletin kurum ve organlarını aşağılama ile zimmet, irtikâp, iftira, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, yalan tanıklık, yalan yere yemin, suç uydurma, cinsel saldırı, cinsel taciz, kişiyi hürriyetinden yoksun bırakmak, fuhuş, gayri tabii mukarenet, hileli iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyet kırıcı suçlar ile kaçakçılık, ihaleye fesat karıştırma, Devlet sırlarını açığa vurma suçlarından, 2) Firar, amir veya üste fiilen taarruz, emre itaatsizlikte ısrar, üste hakaret, mukavemet, fesat ve isyan suçlarından, 3) 22/ 5/ 1930 tarihli ve 1632 sayılı Askerî Ceza Kanununun 148 inci maddesinde belirtilen suçlardan, birisinden mahkûm olmamak .”, “e) Taksirli suçlar hariç olmak üzere bir suçtan bir ay veya daha fazla hapis cezası ile mahkûm olmamak . “, “f) (Değişik : 15/ 8/ 2017-KHK- 694/ 164 md .) Güvenlik soruşturması olumlu sonuçlanmış olmak; güvenlik soruşturmasının sonucunun henüz gelmediği hallerde arşiv araştırması olumlu sonuçlanmış olmak .
8. 12.04.2010 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması
Yönetmeliğinin; 8.1. 1 inci maddesinde; “Bu Yönetmeliğin amacı; yetkili olmayan kişilerin bilgi sahibi olmaları halinde Devletin güvenliğinin, iç ve dış menfaatlerinin, ulusal varlığın ve bütünlüğün zarar görebileceği veya tehlikeye düşebileceği bilgi ve belgelerin bulunduğu bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşlarının gizlilik dereceli birim ve kısımlarını belirlemek, Türk Silahlı Kuvvetlerinde, .
3 / 8emniyet ve istihbarat teşkilatlarında, ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde çalışacak personel
hakkında yapılacak güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasını düzenlemektir .” 8.2. Tanımlar başlıklı 4 üncü maddesinde; 8.2.1. (f) “Arşiv araştırması : Kişinin kolluk kuvvetleri tarafından halen aranıp aranmadığının, kolluk kuvvetleri ve istihbarat ünitelerinde ilişiği ile adli sicil kaydının ve hakkında herhangi bir tahdit olup olmadığının mevcut kayıtlardan saptanmasını”, 8.2.2. (g) “Güvenlik soruşturması : Kişinin kolluk kuvvetleri tarafından halen aranıp aranmadığının, kolluk kuvvetleri ve istihbarat ünitelerinde ilişiği ile adli sicil kaydının ve hakkında herhangi bir tahdit olup olmadığının, yıkıcı ve bölücü faaliyetlerde bulunup bulunmadığının, ahlaki durumunun, yabancılar ile ilgisinin ve sır saklama yeteneğinin mevcut kayıtlardan ve yerinden araştırılmak suretiyle saptanması ve değerlendirilmesini”,
8.3 9 uncu maddesinde; “Türk Silahlı Kuvvetlerinin kadro ve kuruluşlarında yer alacak personelin
güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması, Türk Silahlı Kuvvetlerince bu Yönetmeliğe uygun olarak hazırlanacak yönerge uyarınca yapılır”, 8.4. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasında araştırılacak hususlar başlıklı 11 inci maddesinde;
“Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasında kişinin içinde bulunduğu ortam da dikkate alınarak :
a) Kimlik kontrolü, kimlik kayıtlarının doğruluk derecesi, uyrukluğu, geçmişte yabancı bir devletin uyrukluğuna girip girmediği, b) Kolluk kuvvetleri tarafından halen aranıp aranmadığı, kolluk kuvvetlerinin ve istihbarat ünitelerinin arşivlerinde bilgiler bulunup bulunmadığı, adli sicil kaydının ve hakkında bir tahdidin olup olmadığı, c) Yıkıcı faaliyetlerde bulunup bulunmadığı ve 5816 sayılı Atatürk Aleyhine İşlenen Suçlar
Hakkında Kanuna ve Atatürk ilke ve inkılaplarına aykırı davranıp davranmadığı .
d) Şeref ve haysiyetini ihlal edecek ve görevine yansıyacak şekilde kumara, uyuşturucuya, içkiye, paraya ve aşırı bir şekilde menfaatine düşkün olup olmadığı, ahlak ve adaba aykırı davranıp davranmadığı, e) Yabancılarla, özellikle hasım ve hasım olması muhtemel Devlet mensupları ve temsilcileriyle ilgili derecesinin iç yüzü ve nedeni, f) Sır saklama yeteneğinin olup olmadığı, araştırılır .”, 8.5. 15 inci maddesinde; “Yaptırılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda elde edilen bilgilerin olumsuz olması halinde … askeri, emniyet ve istihbarat teşkilatlarında ….. çalıştırılıp çalıştırılmamaları, yer değiştirerek bu görevlere devam edip etmemeleri gibi hususları incelemek ve sonucunu sorumlu amirin takdirine sunmak üzere; … diğer kamu kurum ve kuruluşlarında en üst amirin, …. başkanlığında, personel birim amiri, hukuk müşaviri ve varsa güvenlik işlerinden sorumlu birim amirinden oluşan “Değerlendirme Komisyonu” kurulur . Türk Silahlı Kuvvetlerinde ise bu
.
4 / 8Komisyonun oluşumu kendi yönergeleri ile belirlenir . Değerlendirme Komisyonunun çalışma
tutanakları ve kararları gizlidir” .
Hükümleri bulunmaktadır .
9. MY 114- 1 (C) Silahlı Kuvvetler İstihbarata Karşı Koyma, Koruyucu Güvenlik Ve İşbirliği
Yönergesinin “Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırmasının Olumsuz Kabul Edileceği Haller” başlıklı 13. Maddesinin; 9.1. İlk paragrafında; “Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırılması sonuçları; … ,idarenin takdir hakkının en uygun adaydan yana kullanılmasını sağlamaya yöneliktir .”, 9.2. (ı) fıkrasında; “Haklarında Mit Müsteşarlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü, mahalli kolluk kuvvetleri veya yetkili amirlerin herhangi biri tarafından … tehdit … suçundan hüküm giydiği veya yargılamasının devam ettiği hususlarında bilgi verilenlerin güvenlik soruşturması veya arşiv araştırması olumsuz olarak sonuçlanır .”, 10. Deniz Kuvvetleri Komutanlığı 2015 Yılı 3. Dönem Sözleşmeli Er Alımları Bilgilendirme
Kılavuzu’nda Başvuru Koşulları arasında; 10.1. 7 nci maddesinde : Cezaları ertelenmiş, seçenek yaptırımlarından birisine çevrilmiş, genel ya da özel af kanunları kapsamına girmiş veya haklarında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına (HAGB) karar verilmiş olsa dahi; (a) Devletin güvenliğine karşı işlenen suçlar, halkı askerlikten soğutmak, Türk Milletini, Türkiye
Cumhuriyeti Devletini, Devletin kurum ve organlarını aşağılama ile zimmet, irtikâp, iftira, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, yalan tanıklık, yalan yere yemin, suç uydurma, cinsel saldırı, cinsel taciz, kişiyi hürriyetinden yoksun bırakmak, fuhuş, gayri tabii mukarenet, hileli iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyet kırıcı suçlar ile kaçakçılık, ihaleye fesat karıştırma, devlet sırlarını açığa vurma suçlarından birisinden mahkum olmamak …”, 10.2. 12 nci maddesinde güvenlik soruşturması olumlu olarak sonuçlanmış olmak, sayılmıştır .
IV.KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
11. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; tesis edilen işlemlerde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
IV. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 12. Başvuran ( 1) numaralı paragrafta belirtilen “Sözleşmeli er olarak atamasının yapılmasını ve atamasının yapılmaması sebebiyle oluşan maddi ve manevi tazminatın kendisine verilmesinin sağlanması “ talebi ile kurumumuza başvuruda bulunmuştur .
.
5 / 813. 6191 sayılı Kanunun 3. Maddesi, Deniz Kuvvetleri Komutanlığı 2015 Yılı 3. Dönem Sözleşmeli
Er Alımları Bilgilendirme Kılavuzu Başvuru Koşullarının 12 nci maddesi ve Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliğinin 8. .maddesi kapsamında Sözleşmeli Er Alımlarında adayın göreve başlayabilmesi için yapılacak olan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumlu olması gerektiği izahtan varestedir .
14. Başvuru dilekçesinde de belirtilen Kurumumuzun 06.04.2017 tarihli Kararında; 14.1. Başvuranın 2015 yılında sözleşmeli infaz ve koruma memurluğu alımı için yapılan sınavlarda başarılı olduğu, ancak hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda
“yaralama” suçu nedeniyle verilen cezaya istinaden Adana 10.Asliye Ceza Mahkemesince 11/ 03/ 2010 tarihinde hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına hükmedildiğinin anlaşıldığı, denetim süresi içerisinde kasten yeni bir suç işlemediği anlaşılması neticesinde geri bırakılan hükmün ortadan kaldırılmasına ve hükümlü hakkındaki davanın 15.04.2015 tarihinde düşürülmesine hükmedildiği, İstanbul Adli Yargı Komisyonu Başkanlığı tarafından söz konusu kararın 19/ 03/ 2010 tarihinde kesinleştiği gerekçe gösterilerek güvenlik soruşturmasının olumsuz olarak değerlendirilip atama işleminin iptaline karar verildiği, akabinde Başvuranın 2016 yılında Elazığ Adli Yargı İlk
Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu Başkanlığı’nca yapılan infaz ve koruma memurluğu sınavına başvurduğu ve başarılı olduğu, ancak yine “güvenlik soruşturması olumlu olmak” şartını taşımaması nedeniyle aynı komisyon tarafından atama işlemlerinin iptaline dair karar verildiği ifade edilmiş olup, şikayetçinin atama işleminin tesis edilmesi talebinde bulunduğu anlaşılmıştır . Kurumumuzca yapılan değerlendirmede; Yargılanılan davadaki suçun vasıf ve mahiyeti, denetim süresi içerisinde kasten yeni bir suç işlenmediği ve denetimli serbestlik tedbirine ilişkin yükümlülüklere uygun davranıldığı gerekçesiyle hakkında verilmiş olan mahkumiyet kararının kaldırılmış olması, memuriyete engel oluşturacak nitelikte başka bir fiilinin bulunmaması, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunun olumsuz olarak değerlendirilmesini haklı kılabilecek hukuken kabul edilebilir başkaca bir tespit de bulunulmaması gerçeği karşısında hukuka uygun olmadığı şeklinde değerlendirilmiştir .
15. Kurumumuzun 14 no’lu paragrafta belirtilen Kararı incelenmesi neticesinde; söz konusu kararda başvurulan kadronun infaz ve koruma memurluğunun olduğu, dolayısıyla bu kadroda görev yapacak personelin sorumluluklarının şikayetçinin başvurmuş olduğu sözleşmeli er kadrosundan farklı olduğu, diğer taraftan mezkur kararımızda başvuranın işlediği suç sayısı ile bu kararımızdaki başvuranın işlediği suç sayısının aynı olmadığı hususları beraber değerlendirilmesi neticesinde, söz konusu kararın emsal olarak alınmaması gerektiği anlaşılmıştır .
15. 26.09.2012 tarihinde “Silahla Tehdit” suçunun başvuran tarafından işlenildiği mahkeme kararıyla sabittir . Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliğinin 9 uncu maddesinin verdiği yetkiye dayanarak hazırlanan MY Silahlı Kuvvetlerin MY 114- 1 (C) sayılı Yönergesinin 13/ı/ 9 bendinde; tehdit suçundan hüküm giyen veya yargılaması devam edenlerin güvenlik soruşturması veya arşiv araştırması olumsuz olarak sonuçlandırılacağı belirtilmiştir . Bu nedenle başvuru sahibinin söz konusu suçu işlemiş olması nedeniyle güvenlik soruşturması veya arşiv araştırmasının olumsuz olarak değerlendirilmesi gerekmektedir .
15.1 İngiliz Ordusundan savaşa katılmış olup halen görevde olan veya emekli olmuş 13856 asker
üzerinde yapılan ve bu askerlerinin suç kayıtlarının tetkik edildiği bir
.
6 / 8araştırmada(http : //www .thelancet .com/journals/lancet/article/PIIS 0140- 6736( 13) 60354- 2/abstract);
araştırmaya katılan 13856 asker içinde 2139’unun suç işlediği, işlenen suçlar içinde en başta gelenin fiziksel şiddet olduğu ( 1369 işlenen suç, araştırmaya katılan askerlerin %11’i bu oranda islemiştir) ve bu suçun tekrarlanma sıklığının 30 yaş altı askerlerde %20 civarında olduğu, askerlik görevini ifa ederken dramatik olarak değerlendirilebilecek olaylar yaşayan askerler içinde, yaşanılan dramatik olay sayısındaki artışın şiddet içeren suç işlemedeki artışla doğrudan orantılı olduğu ( 2 ile 4 arasında dramatik olay yaşayan 2753 askerden 104’ü şiddet içeren suç işlemişken, 1 ile 2 arasında dramatik olay yaşayan 2956 askerden 56’sı şiddet içeren suç işlediği), bu askerler içinde travma sonrası stres bozukluğu yaşayan askerlerin bu rahatsızlığı olmayan askerlerden daha yüksek oranda şiddet içeren suç işlediği, savaşa katılan askerlerle savaşa katılmayan askerlerin(ordudan ayrıldıktan yedi sene içinde suça karışma oranları açısından) fiziksel şiddet içeren suça karışma oranlarının karşılaştırmasında, savaşa katılan askerlerin %3 oranında fiziksel şiddet içeren suç işlediği savaşa katılmayanlarda ise bu oranın % 7 oranında olduğu görülmüştür .
15.2. Aynı Yönergede; güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonuçlarının değerlendirilmesinin, TSK bünyesine alınacak şahıslar hakkında karar verirken, idarenin takdir hakkının en uygun adaydan yana kullanılmasını sağlamaya yönelik olduğu düzenlenmiştir . Silahlı Kuvvetlerde görev yapmanın getirdiği sorumluluk / görevin hassasiyeti hususu ve başvuranın 7 ay içinde “biri silahla tehdit suçu olmak üzere” 3 ayrı suç işlemiş olması, ayrıca yukarıda belirtilen çalışmada belirtildiği üzere çatışmaya katılan askerlerin fiziksel suça karışma oranının yüksek olduğu bulgusu beraber değerlendirildiğinde, mezkur takdir yetkisi kapsamında olumlu bir değerlendirme yapılması imkanının bulunmadığı anlaşılmaktadır .
16. Başvuran; Deniz Kuvvetleri Komutanlığı’nın yayınladığı başvuru kılavuzunda “hakkında hükmün açıklanmasının geriye bırakılması kararı verilmiş olsa da hırsızlık … yüz kızartıcı suçlarda bulunmama”nın atamanın şartları içinde yer aldığını ifade etmiştir . Diğer taraftan kendisi hakkında verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının mezkur maddede belirtilen şartlar kapsamında olması durumunda başvuru yapamayacağını iddia etmektedir . Ancak, İdarenin bu maddeyi Başvuru Kılavuzuna koymasındaki amacının belirtilen suçlar dolayısıyla hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı olan adayların söz konusu alım için başvuruda bulunmamaları olduğu, başvurunun yapılması sırasında bu hususta araştırma yapılma imkanı bulunmaması nedeniyle adayın beyanının doğru olduğunun kabul edilerek başvurunun kabul edilmesi gerektiği anlaşılmıştır .
17. Başvuranın maddi ve manevi tazminat talep etmiş olmakla beraber, idarenin hukuka aykırı bir işlemi tespit edilmemesi sonucunda maddi ve manevi olarak tazminat belirlenmesine gerek olmadığı değerlendirilmiştir .
18. Yukarıdaki açıklamalar ve dosya kapsamına göre, Deniz Kuvvetleri Komutanlığı tarafından başvuran hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz olarak değerlendirilmesinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 19. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
.
7 / 8Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup, idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde
ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde kanunlara uygunluk, makul sürede karar verme, hesap verilebilirlik, şeffaflık, kararların gerekçeli olması ve kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ilkelerine uygun davrandığı, ancak idari işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceği bildirilmediğinden “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı anlaşılmış olup idarenin bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir
V. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
20. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır .
VI. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA, GENELKURMAY BAŞKANLIĞINA ve DENİZ KUVVETLERİ
KOMUTANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
.