|
ÖZET: Uyuşmazlık, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 31. maddesi uyarınca taşınmazın tapu kaydına konulan şerhin terkini istemine ilişkindir. Davacı, mülkiyet hakkını kısıtlayan bu şerhin yasal şartları taşımadığını ve usulsüz olarak konulduğunu belirterek terkinini talep etmiştir. Davalı idare ise, şerhin dayanağının daha önce açılmış bir kamulaştırmasız el atma davası olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
İlk Derece Mahkemesi, davanın kabulüne karar vermiş, ancak davalı idarenin istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesi, şerhin kaldırılmasının kanuna uygun olduğunu belirterek davalı idarenin istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir. Mahkeme, davacının mülkiyet hakkını sınırlayan şerhin kaldırılması için davalı idareye başvuruda bulunulmasına gerek olmadığını, taşınmaza kamulaştırmasız el atan idarenin tapuda gerekli işlemleri resen yapması gerektiğini vurgulamıştır. Sonuç olarak, Yargıtay, Bölge Adliye Mahkemesi kararının usul ve kanuna uygun olduğunu belirterek temyiz itirazlarını reddetmiş ve kararı onamıştır. Bu durum, mülkiyet hakkının korunması açısından önemli bir içtihat oluşturmuştur. |
5. Hukuk Dairesi 2024/7552 E. , 2024/8440 K.
“İçtihat Metni”
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 39. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2215 Esas, 2024/439 Karar
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Küçükçekmece 8. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/52 Esas, 2022/221 Karar
Taraflar arasındaki 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun (2942 sayılı Kanun) 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince taşınmazın tapu kaydına konulan şerhin terkini davasında yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının maliki olduğu İstanbul ili, Küçükçekmece ilçesi, Halkalı Mahallesi 288 ada 6 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydına davalı idarenin talebi üzerine 2942 sayılı Kanun’un 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince şerh konulduğunu, davacının mülkiyet hakkını kısıtlayan, yasal şartları taşımayan, usulsüz ve hatalı olarak konulan bu şerhin terkinini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz üzerindeki 2942 sayılı Kanun’un 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince konulan şerhin dayanağının daha önce açılmış olan kamulaştırmasız el atma davası olduğunu, işbu davada verilen karar ile davalı kurum lehine tesis edilen irtifak hakkının henüz tapuya tescil edilmediğini savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; husumetin davalı idareye değil Karayolları Genel Müdürlüğüne yöneltilmesi gerektiğini, kararın usul ve kanuna aykırı olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davalı idarece usulüne uygun kamulaştırma kararı alınarak 2942 sayılı Kanun’un 10 uncu maddesi uyarınca bedel tespiti davası açılmadığı gibi davacı malik tarafından açılan kamulaştırmasız el atma davasında verilen kararın da işbu davanın açılmasından önce kesinleştiği, tapuya bu nitelikte şerhin konulmasının kanuna uygun bulunmadığı, şerhin kaldırılması için davalı idareye başvuruda bulunulmasına da gerek olmadığı, taşınmaza kamulaştırmasız el atan idarenin tapuda gerekli işlemleri resen yapması gerektiği, davacının mülkiyet hakkını sınırlayan şerhin kaldırılmasına ilişkin İlk Derece Mahkemesi kararının yerinde olduğu gerekçesiyle davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, 2942 sayılı Kanun’un 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince dava konusu taşınmazın tapu kaydına konulan şerhin terkini istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.
2. 2942 sayılı Kanun’un 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi.
3. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davalı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
26.09.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.