Jandarma Genel Komutanlığı atama yönergesi kapsamında aile birliği gerekçesiyle atama talebi hangi şartlarda reddedilebilir (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 17022-17022 |sayi|94019529-101.07.05.99-E.94019529-101.07.05.99-E.

BAŞVURU NO : 2018/8933 2018/ 8933

KARAR TARİHİ : 10/10/2018 |tarih|

RET KARARI

BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :

BAŞVURUYA KONU İDARE : T . C. İçişleri Bakanlığı Jandarma Genel

Komutanlığı

BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, atamasının Bursa iline yapılması talebi hakkındadır .

BAŞVURU TARİHİ : 08/07/2018 8.7.2018

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran özetle, Jandarma Genel Komutanlığı emrinde 23 yıldır Uzman Jandarma olarak görev yaptığını, 01 Ağustos 2014 tarihinden itibaren Çorum- Jandarma Komutanlığı emrinde görev yapmakta iken eşi ’ın 2015 yılı LYS sonuçları ile Uludağ Üniversitesi

Bölümüne 1 inci öğretim öğrencisi olarak yerleştiğini, ancak bu durumun aile bütünlüğünü bozduğunu, 2015 yılı Ekim ayında durumunu bildiren bir dilekçe ile aile bütünlüğünü sağlayabilmek için atama talebinde bulunduğunu, verilen cevapta durumunun garnizon süresini doldurmadan atamayı gerektiren bir durum olmadığı gerekçesiyle dilekçesinin reddedildiğini, 2018 yılına kadar

JNET sistemi üzerinden aralıklarla içinde bulunduğu durum ile ilgili talepte bulunduğunu ancak her seferinde tarafına garnizon süresi dolmadan atamayı gerektiren hallerle ilgili bilgi içeren cevaplar verildiğini, 2018 yılında bulunduğu görev yerinde garnizon süresini doldurduğundan genel atamalar öncesi JNET sistemi üzerinden açılan dilekçe modülünden 26.02.2018 tarihinde üç yıldır bozulan aile birliğini yeniden tesis edebilmek için atamasının Bursa iline yapılması konusunda dilekçe yazdığını, 25.05.2018 tarihinde genel atamaların açıklandığını ve atamasının Kütahya iline yapıldığını ve dilekçesinin “Atama Yönergesi 9 uncu bölüm 4 üncü madde (a) fıkrası gereği, eşinin kendi nam ve hesabına eğitim alması nedeniyle atanma talebi uygun mütalaa

EDİLMEMEKTEDİR .” gerekçesiyle reddedildiğini ifade ederek, Anayasanın Eğitim ve Öğrenim

Hakkı başlıklı 42 nci maddesi gereği eşinin eğitim hakkının elinden alınmaması ve Ailenin

1 / 6Korunması başlıklı Anayasanın 41 inci maddesi gereği aile birliğinin yeniden sağlanabilmesi için

atamasının Bursa iline yapılmasını Kamu Denetçiliği Kurumundan talep etmektedir .

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. T. C. İçişleri Bakanlığı Jandarma Genel Komutanlığı’nın 02/ 08/ 2018 tarihli ve sayılı cevabi yazısı ve eki belgelerde özetle, 2.1. Uzm .J.VII .Kad .Çvş. ’ın Jandarma Genel Komutanlığı Atama Yönergesinin 2 nci bölüm 1 inci maddesi “Subay, astsubay ve uzman jandarmaların atamaları hizmetin aksatılmadan yürütülmesi esasına ve hizmet ihtiyacı prensibine uygun şekilde, J.Gn.K.lığınca ; meslek programları, meslek içi eğitim esasları, kadro ihtiyacı, kıt’a hizmeti zorunluluğu, terfi durumu, sınıf, branş ve ihtisasları, kendisinin, eşinin ve bakmakla yükümlü olduğu çocuklarının hayati önemi haiz sağlık durumları, idari, asayiş ve zaruri sebepler, atama safahatı, atanma istekleri dikkate alınarak , yönergede belirtilen garnizonlar arasında sıra ile yapılır .” hükmüyle, Jandarma Genel Komutanlığı

Atama Yönergesinin 2 nci bölüm, 3 üncü maddesinin “Subay, astsubay ve uzman jandarmalar

J.Gn.K.lığının hizmet ihtiyacı esas alınarak ve bu yönergede düzenlenmiş esaslar kapsamında, meslek hayatları boyunca, mümkün olduğunca değişik ( 1, 2, 3, 4 ve 5 inci derece) garnizonlarda vazife görecek şekilde atama işlemine tabi tutulurlar .” hükmü gereğince, 2018 yılı genel atamalarında bilgisayar destekli atama sistemi (Otomasyon) ile Kütahya il J.K.Iığı emrine atandığı, 2.2. Jandarma Genel Komutanlığı Atama Yönergesinin 9 uncu Bölüm 4 üncü maddesi “Eşleri, kendi mesleklerinin devamı niteliğinde 2 yıl ve daha fazla süreli uzmanlık, lisansüstü eğitim veya öğretim ile doktoraya başlayan personelin atanma istekleri değerlendirilir . Bu değerlendirmede sıralı hizmet garnizonu hizmeti aksatılmaz .” hükmünün başvuruya konu talebin dayanağı ilgili mevzuat hükmü olduğu, 2.3. Hizmetin aksatılmadan yürütülmesini gözetmek durumunda olan idarenin, atama planlaması yaparken mevcut imkanlara göre personelin şahsi ve ailevi durumları bağlamında, eşlerinin tahsil durumlarını da gözeterek onların öğrenimlerini de engellemeyecek şekilde atama işlemi yapmayı hedeflediği ancak, bunun atama ve yer değiştirmeyi düzenleyen mevzuat hükümleri çerçevesinde yerine getirildiği, atama işlemleri tesis edilirken idarenin dikkat edeceği tek hususun personel eşlerinin tahsil durumları olmadığı, bu durumun, hizmetin aksatılmadan yürütülmesi, sıra esası, kadro ve ihtiyaç durumu gibi diğer ilkeler ile birlikte değerlendirilmesi gerektiği, Uzm .J.VII

Kad .Çvş. ’ın eşinin kendi nam ve hesabına eğitim aldığından dolayı Bursa iline atanma talebinin mevzuat kapsamında uygun değerlendirilmediği, 2.4. Şikayetçinin kamu görevlisi olmasının kendisine sağladığı bir takım ayrıcalık ve avantajların yanı sıra, bazı külfet ve sorumluluklara katlanmayı ve diğer kişilerin tabi olmadığı bazı sınırlamalara tabi olmayı da gerektirdiği, kamu görevine kendi isteği ile giren kişinin, bu statünün gerektirdiği ayrıcalıklardan yararlanmayı ve külfetlere katlanmayı kabul etmiş sayılmakta olduğu, kamu hizmetinin kendine has özelliklerinin bu sınırlamaları zorunlu kıldığı, 2.5. Eğitim hakkının korunması gerekçesiyle idareden, atamaya ilişkin bütün işlemlerde personelin eğitim mazeretlerinin kayıtsız şartsız karşılanmasının beklenmesinin, idarenin üstlendiği kamu hizmetinin yürütülmesini imkansız hale getirebileceği, 2.6. Uzm .J.VII .Kad .Çvş. ’ın atama işleminin, hizmet ihtiyacı ve hizmetin aksatılmadan yürütülmesi prensibi çerçevesinde, Jandarma Genel Komutanlığı Atama Yönergesi hükümlerine göre hukuka uygun şekilde gerçekleştirildiği ve mevzuata aykırı bir hususun bulunmadığı,

2 / 62.7. Uzm .J.VII .Kad .Çvş. ’ın 01/ 08/ 2014 tarihinden itibaren Çorum

Jandarma Komutanlığında görev yaptığı, Jandarma Genel Komutanlığı Atama Yönergesi EK-A’ya göre Çorum Jandarma Komutanlığı garnizon hizmet süresinin 4 yıl olduğu ve

25.05.2018 tarihinde atamasının Kütahya il J.K.Iığı’na yapıldığı, Jandarma Genel Komutanlığı

Atama Yönergesi EK-A’ya göre İlçe Jandarma Komutanlığı garnizon hizmet süresinin 4 yıl olduğu, 2.8. Uzm .J.VII .Kad .Çvş. ’ın eşi ’ın 29/ 07/ 2015 tarihinde Bursa Uludağ

Üniversitesi Bölümünde 4 yıllık lisans öğrenimine başladığı, Açıklamalarına yer verilmiştir .

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının 3.1. Ailenin korunması ve çocuk hakları başlıklı 41 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında, “Aile, Türk toplumunun temelidir ve eşler arasında eşitliğe dayanır . Devlet, ailenin huzur ve refahı ile özellikle ananın ve çocukların korunması ve aile planlamasının öğretimi ile uygulanmasını sağlamak için gerekli tedbirleri alır, teşkilatı kurar .” 3.2. “Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi ” başlıklı 42 nci maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında, “Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz . Öğrenim hakkının kapsamı kanunla tespit edilir ve düzenlenir .” 3.3. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında, “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .”; 4. 14/ 6/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .”; 5. Jandarma Genel Komutanlığı Atama Yönergesi 5.1. 1 inci Bölüm “Yasal Dayanak” başlıklı maddesinde, “926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu’nun 119 ncu maddesine göre hazırlanan Subay ve Astsubay Atama Yönetmeliği ile J .Gn.K.lığı Uzman Jandarma Atama ve Sicil Yönetmeliğine dayanılarak düzenlenmiştir .” 5.2. 1 inci Bölüm “Yetki ve Sorumluluklar” başlıklı maddesinde, “J .Gn.K.lığına mensup subay ve astsubayların atama yetkisi (özel kanunlara tabi personel hariç)

Jandarma Genel Komutanı’nda, uzman jandarmaların atama yetkisi İçişleri Bakanı’ndadır .” 5.3. 1 inci Bölüm “Sıralı Hizmet Garnizonu” başlıklı maddesinde,

3 / 6“Bu Yönergenin EK-A’sında belirlenen 4 ve 5 inci derecedeki garnizonlara, Atama Yönetmeliği’nin

20 nci maddesinde belirtilen istisnalar hariç olmak üzere, personele önceden tebligat vermek şartı

ile yönetmelik ve bu yönerge esaslarına uygun bir sıra dahilinde atama yapılan garnizonlardır .” 5.4. 1 inci Bölüm “Garnizon Hizmet Süresi” başlıklı maddesinde, “Garnizonların derecelerine göre emniyet, asayiş öncelikleri ve hizmet ihtiyaçları dikkate alınarak, her bir garnizon için iki yıldan az olmamak üzere belirlenen ve bu yönergenin EK-A’sında her bir garnizonun hizasında belirtilen hizmet süresidir .” 5.5. 2 nci Bölüm “Garnizon Hizmet Süresinin Tamamlanması” başlıklı maddesinde, “Subay, astsubay ve uzman jandarmaların atandığı garnizonda hizmet süresini tamamlamaları esastır . Bu yönergenin beşinci bölüm birinci maddesinde belirtilen sebepler hariç olmak üzere garnizon hizmet süresini tamamlamadan, garnizon değiştirmek suretiyle atamaya tabi tutulmazlar .” 5.6. 5 inci Bölüm “Garnizon Hizmet Süresini Doldurmadan Atamaya Tabi Tutulma” başlıklı maddesinde, “Personelin atamaya tabi tutulabilmesi için bir garnizonda, garnizon hizmet süresi kadar görev yapması esas olmakla birlikte, aşağıdaki durumların söz konusu olması halinde genel atama dönemi ve garnizon hizmet süresi dikkate alınmadan atama yapılabilir . Bu kapsamda,

(1) Garnizon Hizmet Süresini Tamamlamadan Atandırılmayı Gerektiren Haller :

(a) Kuvvet Harp Akademilerinde eğitim ve öğrenime başlaması, (b) Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyaç duyduğu dallarda Türk Silahlı Kuvvetleri nam ve hesabına lisansüstü eğitim ve öğretimi için tespit edilen kadro kontenjanlarına girmiş olma, (c) Yurtdışı sürekli göreve seçilmiş olma, (ç) Lağv, tensik, kadro veya konuş değişiklikleri, (d) Sağlık durumu (kendisinin, eşinin, veya bakmakla yükümlü olduğu çocukları ile bakmakla yükümlü olduğu ve aynı çatı altında yaşayan anne, baba veya yargı kararıyla vasi tayin edilmesi kaydıyla kardeşlerinin), (e) Eş veya bakmakla yükümlü olduğu çocuklarının ölümü sebebiyle personelin atama istemesi durumunda, (f) Sıralı hizmet garnizon görevi ihtiyacı, (g) 3 üncü derece garnizonlara atama ihtiyacı (ğ) Kritik kadrolara atama ihtiyacı (h) Sicil nedeniyle yeniden değerlendirmeye tabi tutulma (Sicil notu, sicil tam notunun %60 ından aşağı düşen subay ve astsubaylar, öncelikle bulundukları garnizon dahilinde, bunun mümkün olmaması halinde garnizon hizmet süresine bakılmaksızın diğer garnizonlara, sicil üstleri değişecek şekilde atandırılabilirler .), (ı) Statü değişikliği, (i) İdari, asayiş ve zaruri sebepler .

5.7. 9 uncun Bölüm “Eşleri ve Çocukları Eğitimde Olan Personele Uygulanacak Esaslar” başlıklı maddesinde, “Eşleri, kendi mesleklerinin devamı niteliğinde olan, asgari 2 yıl ve daha fazla süreli uzmanlık, lisansüstü eğitim veya öğretim ile doktoraya başlayan personelin atanma istekleri değerlendirilir . Bu değerlendirmede sıralı hizmet garnizonu hizmeti aksatılmaz .”

Düzenlemelerine yer verilmiştir .

IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

6. Kamu Denetçisi inceleme ve araştırması neticesinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden başvurunun reddi gerektiği yönündeki önerisini Kamu Başdenetçisi’ne sunmuştur .

4 / 6V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Başvuran özetle, aile birliğinin yeniden sağlanabilmesi için atamasının Bursa iline yapılmasını talep etmiştir .

8. Mevzuat hükümleri uyarınca atamaların; kadro ihtiyacı, kıt’a hizmeti zorunluluğu, sınıf, branş ve ihtisasları, kendisinin, eşinin ve bakmakla yükümlü olduğu çocuklarının hayati önemi haiz sağlık durumları, idari, asayiş ve zaruri sebepler ve atanma istekleri gibi pek çok parametrenin dikkate alınarak yapıldığı görülmektedir .

9. 2.7. numaralı paragrafta belirtildiği üzere 2014 yılında Çorum Jandarma

Komutanlığında göreve başlayan başvuranın, Çorum garnizonu hizmet süresi 4 yıldır . Diğer bir ifade ile 2018 yılına kadar başvuranın genel atama dönemi ve garnizon hizmet süresi dikkate alınmadan atamasının yapılabilmesi için 5.6 numaralı paragrafta açıklanan sağlık durumu, sıralı hizmet garnizon görevi ihtiyacı, kritik kadrolara atama ihtiyacı, idari, asayiş ve zaruri sebepler gibi sıralanan gerekçelerden birine sahip olması gerekmektedir . Somut olaya bakıldığında ise başvuranın bu gerekçelerden hiçbirine sahip olmadığı görülmektedir .

10. 2018 yılına gelindiğinde ise başvuran garnizon hizmet süresini her ne kadar tamamlamış olsa da

5.7 numaralı paragrafta belirtildiği şekli ve ilgili mevzuat hükmü uyarınca eşinin lisans eğitiminin

kendi mesleğinin devamı niteliğinde olmadığı anlaşılmaktadır .

11. Yukarıdan beri anlatılan hususlar, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, idarenin başvuranı Kütahya iline atama işleminin hizmetin aksatılmadan yürütülmesi ve hizmet ihtiyacı prensibi gibi hizmet gerekleri ve kamu yararı çerçevesinde tesis edildiği görüldüğünden İdarenin işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı kanaat ve sonucuna varılmıştır .

B. İyi Yönetim İlkelerine Uygunluk Yönünden Değerlendirme 12. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan

Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında

Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin

Kurumumuzun bilgi ve belge talebine ilişkin cevabi yazıları incelendiğinde, “dürüstlük”, “nezaket”, “şeffaflık”, “bilgi edinme hakkı”, “makul sürede karar verme”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği hususları tespit edilmiştir .

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

13. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden arta kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, Kütahya İdare Mahkemelerinde dava yolu açıktır .

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın, başvurana ve T. C. İçişleri Bakanlığı Jandarma Genel Komutanlığı’na tebliğine,

5 / 6Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi .

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi