|
ÖZET: Başvuran, astsubaylıktan subaylığa geçiş sınavında yazılı aşamada başarılı olmasına rağmen, mülakat aşamasında başarısız olduğunu iddia ederek itirazda bulunmuştur. Mülakatın farklı komisyonlar tarafından yapılması ve kayıt alınmaması gibi sebeplerle sürecin şeffaf olmadığını öne sürmüştür. Başvuran, mülakatın yeniden yapılmasını talep etmiştir.
İdare, mülakatın ilgili mevzuat ve Bakanlık emirlerine uygun olarak gerçekleştirildiğini, mülakat aşamasında 70 puan barajının altında kalması nedeniyle başvuranın başarısız sayıldığını belirtmiştir. Ayrıca, mülakatın nasıl yapıldığına dair kuralların önceden belirlendiği ve her adayın aynı kriterlere göre değerlendirildiği vurgulanmıştır. Sonuç olarak, başvuranın iddialarının yerinde olmadığı ve mülakat sürecinin hukuka uygun bir şekilde yürütüldüğü tespit edilmiştir. Bu nedenle, başvurunun reddine karar verilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 1211-1211 |sayi|94019529-101.07.05.99-E.94019529-101.07.05.99-E.
BAŞVURU NO : 2018/9524 2018/ 9524
KARAR TARİHİ : 16/01/2019 |tarih|
RET KARARI TCKN : ,
Adres :
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ : –
BAŞVURUYA KONU İDARE : Milli Savunma Bakanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : Kara Kuvvetleri Komutanlığı’nda Tnk .
Asb.Üçvş . olarak görev yapmakta olan başvuranın, statü geçiş faaliyetleri kapsamında düzenlenen astsubaylıktan subaylığa geçiş sınavının mülakat aşamasına yönelik itirazı hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 24/07/2018 24.7.2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kurumumuza elektronik başvuru yoluyla yapılan 2018/ 9524 sayılı başvuru ve eklerinde,
adlı başvuran özetle :
1.1. Kara Kuvvetleri Komutanlığı (K .K.K.lığı)’nda tankçı astsubay olarak görev yapmakta iken statü geçiş faaliyetleri kapsamında düzenlenen astsubaylıktan subaylığa geçiş sınavı için müracaatta bulunduğunu; müracaatının kabul edilmesi üzerine ise 3 Mart 2018 tarihinde yapılan yazılı sınava katıldığını; 1.2. Yazılı sınav sonucunda aldığı 76 puan ile tankçı sınıfı içerisinde 1’inci olduğunu; bununla birlikte, 17 Nisan 2018 tarihinde düzenlenen sözlü sınavda (mülakatta) başarısız olduğunu öğrendiğini;
1 / 141.3. Kendisine tebliğ edilen bu sonuca fazlasıyla şaşırdığını; toplamda 300 kişilik, tankçı sınıfı için
ise 15 kişilik kontenjan ayrılmış olmasına rağmen, biri kendisi olmak üzere sadece 65 astsubayın yazılı sınav baraj puanı olan 70’in üzerinde not aldığını; ayrıca 15 kişilik kontenjana rağmen, biri kendisi olmak üzere sadece 2 tankçı astsubayın yazılı sınavda başarılı olduğunu; öte yandan, mülakat sonucunda kendisi de dâhil olmak üzere 19 kişinin elendiğini; 1.4. Diğer yandan, kendisine elenmesiyle ilgili olarak hiçbir gerekçe sunulmadığını (hangi sebepten dolayı başarılı olamadığının açıklanmadığını); 1.5. Adayların aynı komisyon tarafından mülakata alın mamasının, şeffaflık ve hakkaniyetin sağlanması için kura usulü ile adaylara soru sorulması gerekiyorken farklı iki komisyon tarafından her bir adaya rastgele soru sorulmasının, ayrıca mülakat salonunda herhangi bir kamera sisteminin bulun mamasının, mülakatın objektifliğini ve mülakat sonucuna olan güvenini zedelediğini; konuyla ilgili İdareye sunduğu dilekçesine verilen yazılı cevapta, mülakat değerlendirmesi sonucunda 70 puanı geçemediğinden elendiğinin belirtilmekte olduğunu; öte yandan, kendisine mülakat sınav sonuç tutanağını/belgesini dahi gönderme girişiminde bulunmadıklarını; 1.6. 10 yıldır şerefiyle Türk ordusuna hizmet etmekte olduğunu; özveri ile çalışarak kazandığı yazılı sınavın ardından düzenlenen ve objektif/hakkaniyetli olmadığını düşündüğü bir mülakat sonucunda elenmiş olmasının, diğer ifadeyle tüm gayretlerinin boşa gitmesinin, moral ve motivasyonunu düşürerek kendisinde yıkıma sebebiyet verdiğini BELİRTMİŞ ve haksız olarak elendiğini düşündüğü sözlü sınavın tek komisyonlu olarak yeniden yapılmasını ve elenen 19 arkadaşıyla beraber yeniden mülakata tabi tutulmayı TALEP ETMİŞTİR .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Başvurudaki iddialara ilişkin olarak; Kurumumuzca, 14/ 08/ 2018 tarihli ve sayılı yazı ile
şikâyete konu idare olan Milli Savunma Bakanlığı’ndan (MSB) detaylı bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur .
3) MSB ise, sırasıyla 21/ 09/ 2018 ve 31/ 10/ 2018 tarihli, ve sayılı cevabi
yazıları ve eklerinde özetle :
3.1. Öncelikle; 2018 yılı statü geçişi sınavlarının, tüm Kuvvet Komutanlıkları personeli için Milli
Savunma Bakanlığı Personel Temin Dairesi Başkanlığı tarafından, ilgili mevzuata ve Bakanlığın
“Statü Geçişi Faaliyetleri” ve “Personel Temin Faaliyetleri Mülakat Süreci” konulu emirlerine uygun olarak icra edildiğini; 3.2. 926 sayılı TSK Personel Kanunu’nun “Astsubaylıktan subay olma şartları” başlıklı 109’uncu maddesinde, “Türk Silâhlı Kuvvetlerinin ihtiyacı göz önüne alınarak her sene tespit edilecek kontenjan nispetinde emsali arasında temayüz etmiş en az dört yıl süreli fakülte veya yüksek okulları bitiren astsubaylar; bağlı olduğu kuvvet komutanlığının, Jandarma Genel Komutanlığının veya Sahil
2 / 14Güvenlik Komutanlığının teklifi üzerine kendi sınıflarında veya askerî hâkim sınıfı hariç olmak üzere
öğrenimlerinin ilgilendirdiği ihtiyaç duyulan sınıflarda aşağıdaki şartlarla teğmen nasbedilirler : …d) Yapılacak seçme sınavlarında ve subaylık nosyonu kazandırma eğitiminde başarılı olmak … Yapılacak seçme sınavlarında başarı gösterenlerin sıralaması, personelin sınav notu ile almış olduğu madalya, ödül, takdir, taltif ve cezalar da dikkate alınmak suretiyle yönetmelikle belirtilen esaslara göre yapılır …” hükmünün yer aldığını; benzer bir düzenlemeye
Subay Sicil Yönetmeliği’nin “Astsubaylıktan subay olmanın esas ve şartları ile subay olmaya engel hâller” başlıklı 105’inci maddesinde de yer verildiğini; seçim aşaması sınavlarının ise, söz konusu
Yönetmelik hükümleri gereğince astsubaylar için yazılı sınavdan ve mülakattan oluştuğunu; 3.3. İlgili Kanun ve Yönetmelik çerçevesinde hazırlanan MSB’nin 12 Şubat 2018 tarihli “Statü
Geçiş Faaliyetleri” konulu emri ( 14’üncü maddesinin “b” fıkrası) gereğince; mülakatta 100 puan üzerinden 70 puan alan adayların başarılı sayılacağının kural altına alındığını; mülakat uygulanma esaslarının ise, aynı şekilde MSB’nin 6 Ocak 2017 tarihli “Personel Temin
Faaliyetleri Mülakat Süreci” konulu emri ile 13 Nisan 2018 tarihli “Statü Geçiş Faaliyetleri” konulu emrindeki esaslara göre icra edildiğini; 3.4. 3 Mart 2018 tarihinde de, astsubaylıktan subaylığa geçiş yazılı sınavının Subay Sicil
Yönetmeliği esaslarınca, yayımlanan mehaz listelerine göre adaylara 100 çoktan seçmeli soru sorularak yapıldığını; her soru 1 puan değerinde olacak şekilde, sınav kapsamındaki her alandan (geçirileceği sınıf bilgisi, askeri kültür ve genel kültür) asgari % 50 puan almak kaydıyla, yazılı sınavda 100 puan üzerinden en az 70 puan alanların başarılı sayılarak mülakata çağrıldığını; mülakatta da 100 puan üzerinden 70 puan alan adayların başarılı sayılacağının, sağlık kurulu raporu işlemlerinin Sağlık Yeteneği Yönetmeliği, güvenlik soruşturması/arşiv araştırması işlemlerinin ise TSK İstihbarata Karşı Koyma, Koruyucu Güvenlik ve İşbirliği Yönergesi esaslarınca yürütüleceğinin, yayımlanan emirlerle belirtildiğini; 3.5. Söz konusu dönemde astsubaylıktan subaylığa geçiş için ayrılan toplam kontenjanın 300, tankçı sınıfı için ayrılan kontenjanın ise 15 olduğunu; 3 Mart 2018 tarihinde yapılan astsubaylıktan subaylığa geçiş yazılı sınavına başvuru yapan astsubay sayısının 2857, başvurusu uygun görülen astsubay sayısının 2167, yazılı sınava giren astsubay sayısının ise 1688 olduğunu (tankçı sınıfından başvuran astsubay sayısı 133 iken, başvurusu uygun görülen tankçı sınıfı astsubay sayısının 102, yazılı sınava giren tankçı sınıfı astsubay sayısının ise 75 olduğunu) ;
2018 Yılı Astsubaylıktan Subaylığa Geçiş Sınavı Yazılı Sınav Sonuç Tutanağı’ndan da görüleceği
üzere, yazılı sınava giren toplam 1688 adaydan sadece 65’inin bu sınavda 70 baraj puanını geçerek mülakata girmeye hak kazandığını ve bu kişilerden sadece 2’sinin tankçı sınıfından olduğunu; mülakata girmeye hak kazanan bu 65 adaydan ise sadece 46’sının 17 Nisan 2018 tarihinde düzenlenen mülakatta 70 baraj puanını geçerek başarılı olduğunu ve bu kişiler arasında sadece 1 tankçı sınıfından astsubay bulunduğunu; 3.6. Tnk. Asb. Üçvş . ’ın durumu incelendiğinde ise, adı geçenin, Kuvvet
Komutanlıkları personeli için astsubaylıktan subaylığa geçiş (statü geçiş) faaliyetleri kapsamında
.
3 / 14yaptığı müracaatının, bağlı olduğu K.K.K.lığınca gerekli şartları taşıdığı değerlendirilerek kabul
edildiğini ; K.K.K.lığı 2018 Yılı Astsubaylıktan Subaylığa Geçiş Sınavı Yazılı Sınav Sonuç
Tutanağı’ndan da görüleceği üzere, adı geçen personelin yazılı sınavdan 100 üzerinden 76 puan alarak sözlü sınava (mülakata) girmeye hak kazanan adaylar arasında yer aldığını; böylelikle yazılı sınavı kazanan 65 kişi arasından diğer 4 aday ile birlikte 26’ncı, tankçı sınıfında ise 2 aday arasından 1’inci olduğunu (yazılı sınavı geçen diğer tankçı adayın ise bu sınavdan 72 puan aldığını); diğer yandan, işlemlerinin, mülakat aşamasında baraj puanı olan 70 puanın altında kalması (mülakattan 55 puan alması) sebebiyle sonlandırıldığını; 3.7. Nihai başarı sıralamasının, sadece yazılı sınavda değil; tüm sınavlarda başarılı olan adaylar dikkate alınarak yapıldığını; Tnk .Üçvş . ise, sözlü sınavda (mülakatta) baraj notunu sağlayamadığından nihai sıralamaya dâhil edilemediğini; diğer yandan, diğer adaylara bakıldığında, yazılı sınav puanı 85 olduğu halde, mülakatta başarılı olamayan adayların bulunduğunun da görülebileceğini; 3.8. Mülakat uygulama esaslarını belirten 6 Ocak 2017 tarihli emir gereğince; ‘mülakat’ın, “adayı tanımak maksadıyla, kendisine ayrılacak yeterli bir zaman içerisinde, adayın geçmişi, kişiliği, psikolojik yapısı, kendini ifade edebilme yeteneği ve askerlik mesleğine ön yeterliliğinin tespiti gibi konuların değerlendirildiği planlı bir görüşme olduğu” nu ve adayda bulunması gereken ve testlerle ortaya çıkarılması mümkün olmayan niteliklere, adayın sahip olma durumunu tespit etmek maksadıyla, mülakat kurulu ile aday arasında yüz yüze, sözlü iletişim şeklinde, soru ve cevap yöntemi uygulanarak gerçekleştirildiğini; 3.9. Mülakat aşamasında adayların daha önce MSB tarafından belirlenmiş olan yirmi kriter üzerinden değerlendirildiğini; mülakat esnasında sorulacak soruların/soru sayısının ise, önceden belirlenmiş bu kriterlere bağlı olarak, adayı azami tanımaya olanak sağlayacak şekilde, MSB tarafından görevlendirilen komisyon üyelerince her bir aday için özel olarak, mülakat esnasında belirlendiğini; 3.10. Mülakata girmeye hak kazanan her adayın aynı komisyon tarafından değerlendiril me diğini; söz konusu sınav için oluşturulan komisyonların sayısının ne olacağına, mülakata girecek aday sayısına göre MSB tarafından karar verildiğini; bu çerçevede söz konusu sınav için oluşturulan komisyon sayısının ve her bir komisyonun 5’er (beşer) üyeden oluşacağı (kimlerin asil kimlerin yedek üye olacağı) hususunun MSB tarafından önceden belirlendiğini; her bir mülakat komisyonunda hangi üyelerin görev alacağının ise, her gün ayrı ayrı (önceden belirlenmiş listelere göre) kura usulü ile objektif olarak belirlendiğini; aday dosyalarının, bir önceki sınav aşamasından mülakat aşamasına geliş sırasına göre, belirlenmiş olan komisyon sayısına bölünmekte olduğunu ( şikâyete konu mülakat için ise aday sayısına göre her biri beşer üyeden oluşan iki komisyon oluşturulduğunu ve bu komisyonlardan ilkinin 32; diğerinin ise 33 adaya mülakat uyguladığını; bu adaylardan sırasıyla 27 ve 19 adayın mülakatta başarılı olduğunu); 3.11. Milli Savunma Bakanlığı’nın personel temini ile ilgili yürürlükteki mevzuat hükümleri ve
4 / 14Bakanlıkça yayımlanan emirler (Personel Temin Dairesi Başkanlığı’nın 2018 yılına ait Devamlı
Talimatı) gereğince, mülakatlarda ses ve görüntü kaydının yapılmasına dair bir uygulamanın bulunmadığını; bu durumun ise (başvuranın iddialarının aksine) mülakat aşaması açısından, herhangi bir eksiklik ya da hukuka aykırılık sebebi teşkil etmeyeceğini; ayrıca bu tür bir uygulamanın fiiliyatta diğer teminlere teşmil edilebileceğini; bunun ise fiziki olarak zaten mümkün olmadığını; İdarece tesis edilen işlemlerin yargı makamlarının hukuki denetime elverişli şekilde tesis edilmesi ve bu denetimi sağlamaya yönelik araçların kullanılması zorunlu ise de, bu durumun mutlaka her türlü sınavın görüntülü ve sesli şekilde kayda alınmasını zorunlu kılmadığını; bu konuda önemli olan hususun, işlemin hukuki denetiminin yapılmasına elverişli ve yeterli bilgi ve belgelerin bulunması olduğunu; 3.12. Hukuki denetim için ise yeterli bilgi ve belgenin zaten bulunduğunu; astsubaylıktan subaylığa geçiş faaliyeti mülakatında, mülakat uygulama esaslarını belirten 6 Ocak 2017 tarihli emrin LAHİKA- 1’inde bulunan mülakat komisyonu değerlendirme formunun kullanıldığını; diğer ifadeyle her bir komisyon üyesinin, her bir aday için verdiği puanları, mülakat sırasında bu forma işlediğini/tutanak altına aldığını; söz konusu değerlendirme formu/tutanağı, mülakat aşamasının hukuki denetimini gerçekleştirmek için yeterli ve elverişli bilgileri içerdiğinden, ayrıca mülakat aşamasının objektif şekilde icra edildiği aksini ispat edecek herhangi bir bilgi veya belgenin de bulunmadığı anlaşıldığından, şikâyete konu işlemde hukuki aykırılık tespit edilemediğini; 3.13. Ayrıca, başvuru sahibinin mülakatta başarılı olamamasının, MSB tarafından önceden belirlenmiş olan Komisyon üyelerinin takdir hakkı kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini; başvuru sahibinin de tüm adaylara uygulandığı gibi LAHİKA- 1’deki kriterler çerçevesinde değerlendirmeye tabi tutulduğunu ve kendisi için de, her bir komisyon üyesi tarafından ayrı ayrı verilen notların yazılmasıyla oluşturulan ve imzalanan detaylı bir mülakat komisyonu değerlendirme formunun hazırlanmış olduğunu; 3.14. Netice itibariyle; Kuvvet Komutanlıkları personeli için astsubaylıktan subaylığa geçiş faaliyetlerinin ilgili mevzuat ve emirlere uygun olarak icra edildiğini; bu esasların sınava katılan tüm adaylara uygulandığı gibi, için de uygulandığını; öte yandan, mülakata katılmaya hak kazanan adı geçen adayın, ilgili emirde belirtilen 70 baraj puanının altında kalarak (mülakattan 55 puan alarak) sınavda başarısız olduğunu BİLDİRMİŞTİR .
III. İLGİLİ MEVZUAT
4) Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma
hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .”
5) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci
.
5 / 14maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her
türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .”
6) 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu’nun “Astsubaylıktan subay olma şartları”
başlıklı 109’uncu maddesinde; “Türk Silâhlı Kuvvetlerinin ihtiyacı göz önüne alınarak her sene tespit edilecek kontenjan nispetinde emsali arasında temayüz etmiş en az dört yıl süreli fakülte veya yüksekokulları bitiren astsubaylar; bağlı olduğu kuvvet komutanlığının, Jandarma Genel
Komutanlığının veya Sahil Güvenlik Komutanlığının teklifi üzerine kendi sınıflarında veya askerî hâkim sınıfı hariç olmak üzere öğrenimlerinin ilgilendirdiği ihtiyaç duyulan sınıflarda aşağıdaki şartlarla teğmen nasbedilirler : a) Subaylık için sınava müracaat tarihinde en az kıdemli çavuş rütbesinde ve astsubay olarak dördüncü hizmet yılını tamamlamış, yedinci hizmet yılını bitirmemiş olmak . b) Subaylık için sınava müracaat tarihinde sicil notu ortalaması, sicil tam notunun yüzde doksan ve daha yukarısı olmak . c) Askerî disiplin, tutum ve davranışları, görevindeki başarısı, meslekî bilgi ve yetenekleri ile genel kültürü bakımından subaylığa lâyık bulunduğu sıralı sicil üstleri tarafından onanmış olmak . d) Yapılacak seçme sınavlarında ve subaylık nosyonu kazandırma eğitiminde başarılı olmak . Yapılacak seçme sınavlarında başarı gösterenlerin sıralaması, personelin sınav notu ile almış olduğu madalya, ödül, takdir, taltif ve cezalar da dikkate alınmak suretiyle yönetmelikle belirtilen esaslara göre yapılır . Bunlardan; kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca belirlenen esaslar dahilinde yapılacak subaylık nosyonu kazandırma eğitimini başarı ile bitirenler, bitirdikleri tarihten geçerli olarak teğmen nasbedilirler…”
7) 23566 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Subay Sicil Yönetmeliği’nin :
7.1. “Astsubaylıktan subay olmanın esas ve şartları ile subay olmaya engel hâller” başlıklı 105’inci maddesinde; “Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyacı göz önüne alınarak her sene tespit edilecek kontenjan nispetinde emsali arasında temayüz etmiş en az dört yıl süreli fakülte veya
yüksekokulları bitiren astsubaylar; bağlı olduğu kuvvet komutanlığının (Mülga ibare :
RG- 23/ 2/ 2017- 29988) (…) teklifi üzerine (Ek ibare : RG- 17/ 10/ 2014- 29148), mensubu oldukları kuvvet komutanlıklarında Mülga ibare : RG- 23/ 2/ 2017- 29988) (…) ve teklifi üzerine kendi sınıflarında veya askerî hâkim sınıfı hariç olmak üzere öğrenimlerinin ilgilendirdiği ihtiyaç duyulan sınıflarda aşağıdaki şartlarda teğmen nasbedilirler : a) Subaylık için sınava müracaat tarihinde en az üstçavuş rütbesinde ve astsubay olarak altıncı hizmet yılını tamamlamış, dokuzuncu hizmet yılını bitirmemiş olmak . b) ( Değişik : RG- 12/ 11/ 2008- 27052) Subaylık için sınava müracaat tarihinde sicil notu ortalaması sicil tam notunun yüzde doksan ve daha yukarısı olmak . c) Askerî disiplin, tutum ve davranışları, görevindeki başarısı, meslekî bilgi ve yetenekleri ile genel kültürü bakımından subaylığa lâyık bulunduğu sıralı sicil üstleri tarafından onanmış olmak . ç ) Yapılacak seçme sınavlarında ve subaylık nosyonu kazandırma eğitiminde başarılı olmak . Yapılacak seçme sınavlarında başarı gösterenlerin sıralaması, personelin sınav notu ile almış olduğu madalya, ödül, takdir, taltif ve cezalar da dikkate alınmak suretiyle bu Yönetmelikle belirtilen esaslara göre
6 / 14yapılır . Bu personelden; kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik
Komutanlığınca belirlenen esaslar dahilinde yapılacak subaylık nosyonu kazandırma eğitimini başarı ile bitirenler, bitirdikleri tarihten geçerli olarak teğmen naspedilirler…” 7.2. “Kontenjan ve sınıflara göre öğrenimin tespiti” başlıklı 106’ncı maddesinde; “Genelkurmay
Başkanlığının direktifinde belirtilen yüzde oranları ve tavan yapısı bozulmadan, Kuvvet
Komutanlıkları (Değişik ibare : RG- 23/ 2/ 2017- 29988) tarafından hazırlanacak temin ve yetiştirme plânlarında astsubaylıktan subay olacaklar için her yıl Aralık ayının ilk haftasında bir kontenjan tespit edilir . Kontenjan tespitiyle beraber ihtiyaç duyulan sınıflara hangi fakülte veya yüksekokul mezunlarının alınacağı; branşlara uygun temayüz etmiş astsubayların, branşlarına göre karşılığı bulunmayan subay sınıfları için hangi sınıfın içinde imtihana girecekleri belirtilir . Bu husus ile meydana gelecek diğer değişiklikler, her yıl Aralık ayı sonuna kadar ilgililere duyurulmak üzere yayımlanır .” 7.3. “Muayeneye sevk ve sağlık raporunun değerlendirilmesi” başlıklı 108’inci maddesinde;
“Muvazzaf astsubaylardan muvazzaf subay yazılı sınavını kazananların , (Değişik ibare :
RG- 23/ 2/ 2017- 29988) Sağlık Bakanlığına bağlı engelli sağlık raporu vermeye yetkili sağlık teşkillerine sevk edilerek, sağlık bakımından elverişli olup olmadıkları saptanır . Sağlık raporu veya ön rapor, mülakattan önce kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik
Komutanlığı Personel Başkanlıklarında bulunacak şekilde gönderilir . Sağlık raporu veya ön raporu uygun olmayanlar mülakata alınmazlar .” 7.4. “Seçme sınavlarının esasları ve yapılma şekli” başlıklı 110’uncu maddesinde; “Subay olacak astsubaylar, yazılı ve mülâkat olmak üzere iki aşamalı seçme sınavına tâbi tutulurlar . Yazılı sınav, meslek bilgisi ve genel kültür konularını kapsar. Yazılı sınav sorularının % 80’i meslek bilgisi konularından, % 20’si de genel kültür konularından oluşur . Meslek bilgisi sorularının % 60’ı Türk Silâhlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu ve Yönetmeliği, Askerî Ceza Kanunu ve Silâhlı
Kuvvetler ile ilgili diğer mevzuattan; % 40’ı da geçirilecekleri subay sınıfının özelliklerine göre tespit edilecek konulardan seçilir . Fakülte veya yüksekokul mezunlarından, öğrenimleri ile ilgili sınıflarda subay olmak için müracaat edenlerin meslek bilgisi sorularının % 40’ı, görmüş olduğu öğrenimle ilgili konulardan belirlenir . Genel kültür soruları; Türkçe, İnkılâp Tarihi, Atatürkçülük ve
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ile güncel konulardan hazırlanır . Mülâkatta ise; genel görünüş, anlatım, konuşma düzgünlüğü, kendine güven gibi hususlar değerlendirilir .” 7.5. “Yazılı sınavın ve mülâkatın yapılacağı yer ve değerlendirme” başlıklı 111’inci maddesinde; “Yazılı sınav ve mülâkat, (Değişik ibare : RG- 23/ 2/ 2017- 29988) Millî Savunma Bakanlığınca saptanacak yerlerde yapılır . Soruların hazırlanması, sınavların yapılması ve değerlendirilmesi, (Değişik ibare : RG- 23/ 2/ 2017- 29988) Millî Savunma Bakanlığı sorumluluğunda yürütülür . (Değişik ikinci fıkra : RG- 12/ 4/ 2014- 28970) Yazılı sınavda; sınav kapsamındaki her alandan (geçirileceği sınıf bilgisi, askeri kültür ve genel kültür) asgari %50 puan almak kaydıyla, 100 puan üzerinden en az 70 puan alanlar, başarılı sayılarak mülâkata tâbi tutulurlar . Mülâkatta da 100 puan üzerinden 70 ve daha yukarı puan alanlar, seçme sınavını başarmış sayılırlar . Yazılı sınav ve
7 / 14mülâkatta alınan notların ortalamasına, sicil notu ortalaması ile mükâfat ve ceza puanları ilâve
edilerek seçme sınavı sıralama notları tespit edilir . Mükâfat puanı, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan
EK- 9’daki Mükâfat Puanları Çizelgesine göre bulunur . Ceza puanı, 6413 sayılı Türk Silahlı
Kuvvetleri Disiplin Kanununun ( 2) sayılı çizelgesine göre bulunan toplam puanın 0,118 katsayısı ile çarpılması sonucu elde edilen puandır . Ceza puanının hesaplanmasında, 6413 sayılı Kanunun ( 2)
sayılı çizelgesinde yer almayan ve taksirli suçlar hariç olmak üzere mahkeme kararı ile verilen para cezaları için 4 puan, diğer hapis cezaları için 4,5 puan esas alınır . Bu puanlar da 0,118 katsayısı ile tahvil edilir . Mahkeme kararı ile verilen cezalar ertelenmiş, hapis cezası seçenek yaptırımlarına çevrilmiş, adli sicilden çıkarılmış ya da verilen mahkûmiyet hükmünün açıklanması geri bırakılmış olsa dahi ceza puanı hesaplanır . Mükâfat puanları (+), ceza puanları (-) değerdedir . Bulunan seçme sınavı sıralama notlarından, notu en yüksek olandan başlamak üzere belirlenen kontenjana göre subay olacaklar saptanır . Seçme sınavı sıralama notlarının eşit olması hâlinde yazılı sınavda alınan notlara, bunun da eşit olması hâlinde yeterlik derecelerine ve hizmet sürelerine göre değerlendirme yapılır .”
Hükümlerine yer verilmiştir .
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8) Kamu Denetçisi tarafından, başvuranın iddialarının, İdarenin sunduğu bilgi ve belgelerin ve ilgili
mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesi neticesinde; şikâyete konu İdare tarafından yürütülen işlemlerde hukuka aykırılık tespit edilemediğinden ve bu durumun aksini ispatlayabilecek bilgi ve belge de sunulamamış olduğundan, başvurunun reddi gerektiği yönünde hazırlanan “Ret
Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9) Başvuran özetle; astsubaylıktan subaylığa geçiş için düzenlenen yazılı sınavda, tankçı sınıfı
astsubaylar arasında 1’inci olduğunu; bununla birlikte, 17 Nisan 2018 tarihinde düzenlenen sözlü sınavda (mülakatta) başarısız olduğunu tarafına bildirdiklerini; adayların aynı komisyon tarafından mülakata alın mamasının, şeffaflık ve hakkaniyetin sağlanması için kura usulü ile adaylara soru sorulması gerekiyorken farklı iki komisyon tarafından her bir adaya rastgele soru sorulmasının, ayrıca mülakat salonunda herhangi bir kamera sisteminin bulun mamasının, mülakatın objektifliğini ve mülakat sonucuna olan güveni zedelediğini; konuyla ilgili olarak İdareye sunduğu dilekçesine verilen yazılı cevapta ise, mülakat değerlendirmesi sonucunda 70 puanı geçemediğinden elendiğinin belirtilmekte olduğunu; öte yandan, kendisine mülakat sınav sonuç tutanağını/belgesini dahi gönderme girişiminde bulunmadıklarını; 10 yıldır şerefiyle Türk ordusuna hizmet etmekte olduğunu, özveri ile hazırlanarak kazandığı yazılı sınavı takiben düzenlenen ve objektif ve hakkaniyetli olmadığını düşündüğü bir mülakat sonucunda elenmiş olmasının, diğer ifadeyle tüm gayretlerinin boşa gitmesinin, moral ve motivasyonunu düşürerek kendisinde yıkıma sebebiyet verdiğini belirtmiş
8 / 14ve haksız olarak elendiğini düşündüğü mülakatın tek komisyonlu olarak yeniden yapılarak, elenen
19 arkadaşıyla beraber tekrardan mülakata tabi tutulmayı talep etmiştir .
10) İdare ise bu iddialar karşısında özetle; Kuvvet Komutanlıkları personeli için astsubaylıktan
subaylığa geçiş faaliyetlerinin ilgili mevzuat ve Bakanlık emirlerinde belirtilen esaslara uygun olarak icra edildiğini; seçme sınavının ilgili Yönetmelik gereğince yazılı ve mülakat aşamalarından oluştuğunu; bu esasların sınava katılan tüm adaylara uygulandığı gibi için de uygulandığını; adı geçen adayın, yazılı sınavdan 100 üzerinden 76 puan alarak mülakata girmeye hak kazandığını; öte yandan mülakat aşamasında 70 baraj puanının altında kalarak ( 55 puan alarak)
başarısız olduğunu; başvuranın, mülakat sürecinin kameraya alınmamış olmasını da şikâyet konusu yaptığını; fakat mülakat sürecinin görüntülü veya sesli kaydının yapıl ma yacağının Bakanlığın ilgili emrinde açık olarak belirtildiğini; ayrıca, subaylığa geçiş faaliyeti mülakatında, mülakat uygulama esaslarını belirten 6 Ocak 2017 tarihli emrin LAHİKA- 1’inde bulunan “mülakat komisyonu değerlendirme formu”nun kullanıldığını; diğer ifadeyle her bir komisyon üyesinin, her bir aday için verdiği puanları, mülakat sırasında bu forma işlediğini/tutanak altına aldığını; söz konusu değerlendirme formu/tutanağı, mülakat aşamasının hukuki denetimini gerçekleştirmek için yeterli/elverişli bilgileri içerdiğinden, ayrıca mülakat aşamasının objektif şekilde icra edildiği aksini ispat edecek herhangi bir bilgi veya belge de bulunmadığından, şikâyete konu işlemde hukuki aykırılık tespit edilemediğini Kurumumuza bildirmiştir .
11) Başvuranın işbu kararın 1’inci paragrafında detaylı olarak açıklanan iddiaları, Kurumumuzca iki
ayrı başlık altında incelenmiş olup; aşağıda sunulmaktadır :
11.1. Tankçı sınıfı astsubaylardan subaylığa geçecekler için ayrılmış kontenjan sayısı 15 iken ve kendisi yazılı sınavda tankçı sınıfı içerisinde 1’inci olmuşken, mülakat aşamasında elenmesinin
haksız olduğu iddiası bakımından :
a) , kendisine tebliğ edilen mülakat sonucuna fazlasıyla şaşırdığını; toplamda 300 kişilik, tankçı sınıfı için ise 15 kişilik kontenjan ayrılmış olmasına rağmen, biri kendisi olmak üzere sadece
65 astsubayın yazılı sınav baraj notu olan 70 puanın üzerinde not aldığını; ayrıca 15 kişilik
kontenjana rağmen, biri kendisi olmak üzere sadece 2 tankçı astsubayın yazılı sınavda başarılı olduğunu; bu nedenle mülakat aşamasında elenmesinin hakkaniyetli olmadığını iddia etmektedir .
b) Astsubaylıktan subaylığa naspedilme şartları, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel
Kanunu’nun “Astsubaylıktan subay olma şartları” başlıklı 109’uncu maddesi ile Subay Sicil
Yönetmeliği’nin “Astsubaylıktan subay olmanın esas ve şartları ile subay olmaya engel hâller” başlıklı 105’inci maddesinde şüpheye yer vermeyecek biçimde zaten açıklanmış olup; buna göre, subay olabilmek için diğer bir dizi şartı taşımanın yanında, yapılacak seçme sınavlarında ve subaylık nosyonu kazandırma eğitiminde başarılı olmak da gerekmektedir . Seçme sınavlarının hangi aşamalardan oluşacağı ve bu sınavlarda hangi kıstaslara göre değerlendirme yapılacağı ise, ilgili Yönetmelikte detaylı olarak açıklanmıştır .
.
9 / 14c) Yönetmelikte de belirtildiği üzere, yazılı sınav, adayın mesleki bilgisini ve genel kültür
düzeyini ölçmeye yönelik iken; sözlü sınav, yani mülakat, adayın “genel görünüşü, anlatımı, konuşma düzgünlüğü, kendine güveni gibi” hususları değerlendirmeye yöneliktir . Dolayısıyla başvuranın 100 üzerinden 76 puan alarak, mesleki bilgi ve genel kültür düzeyinin ölçüldüğü bir yazılı sınavdan geçmiş olması, tamamen farklı hususların değerlendirilmeye alındığı mülakat aşamasında da mutlak suretle başarılı olacağı anlamına gelmemektedir . Nitekim yazılı sınavda 70 olan baraj puanını geçerek mülakata girmeye hak kazanan 65 adayın tümü mülakatta başarılı olamamış; sadece 46’sı mülakat aşamasını geçebilmiştir . Ayrıca, İdarenin Kurumumuza gönderdiği bilgi ve belgelerden; yazılı sınavda daha yüksek puan alan adayların bazılarının da, yazılı sınavda gösterdikleri başarıya rağmen mülakat aşamasını geçemedikleri; keza yazılı sınavda başvurandan sonra gelen 2’nci tankçı astsubayın, yazılı sınavda başvurandan 4 puan daha az almış olmasına rağmen, başvuranın aksine mülakat aşamasında başarılı olduğu görülmüştür . Tüm bu hususlar, yazılı sınav ile mülakatın birbirinden ayrı değerlendirilen süreçler olduğunu ortaya koymaktadır .
ç) Aynı şekilde Bakanlık tarafından ayrılan kontenjanın 15 olması, illa ki bu kontenjanın
-yeterli aday başarılı olmasa dahi- her suretle doldurulacağı/doldurulması gerektiği anlamına da gelmemektedir . Söz konusu dönemde astsubaylıktan subaylığa geçiş yapacak personel için toplamda 300 kontenjan ayrılmış olmasına ve 3 Mart 2018 tarihinde düzenlenen yazılı sınava giren toplamda 1688 astsubay bulunmasına rağmen (ki sınava başvuran/başvurusu uygun görülen toplam aday sayısı çok daha yüksektir) , başvuranın da belirttiği üzere, yazılı sınavda sadece 65 astsubay başarılı kabul edilmiştir . Aynı durum tankçı sınıfı personel için de geçerlidir . Belirtilen dönemde astsubaylıktan subaylığa geçiş yapacak tankçı sınıfı personel için toplamda 15 kontenjan ayrılmış olmasına ve yazılı sınava tankçı sınıfından giren 75 astsubay bulunmasına rağmen (ki sınava başvuran/başvurusu uygun görülen tankçı sınıfı aday sayısı çok daha yüksektir) , başvuranın da belirttiği üzere, yazılı sınavda sadece 2 tankçı astsubay başarılı olabilimiştir . Dolayısıyla ayrılan kontenjan sayısının yüksek olması veyahut boş kontenjan bulunması, yazılı sınavı geçen başvuranın, bir sonraki sınavda da mutlak suretle başarılı olarak kabul edileceği/kabul edilmesi gerektiği anlamına gelmemektedir .
d) Tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde, başvuranın yukarıda açıklanan ilk iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır .
11.2. Şeffaflık ve hakkaniyetin sağlanması için aynı komisyon tarafından kura usulü ile adaylara soru sorulması gerekiyorken, farklı iki komisyon tarafından her bir adaya rastgele soru sorulmasının, ayrıca mülakat salonunda herhangi bir kamera sisteminin bulunmamasının, mülakatın objektifliğini zedelediği iddiaları ile mülakatın tek komisyonlu olarak yeniden yapılması ve mülakat aşamasını geçemeyen kişilerle birlikte tekrardan
mülakata tabi tutulma yönündeki talepler bakımından :
a) , mülakatta adaylara farklı komisyonlar tarafından rastgele sorular sorulduğunu ve mülakat sürecinin kameraya alınmadığını; şeffaflık ve hakkaniyetin sağlanması için ise tek bir
.
10 / 14komisyon tarafından, kura usulüyle adaylara soru sorulması gerektiğini ifade ederek, aslında mülakat
sürecinin keyfi olarak yürütüldüğünü, diğer ifadeyle şeffaf ve objektif olmadığını iddia etmektedir .
b) Öte yandan, ilgili İdarenin Kurumumuza gönderdiği bilgi ve belgelerin incelenmesinden, mülakat aşaması için oluşturulan söz konusu komisyonların, önceden resmi olarak görevlendirilmiş komisyon üyeleri tarafından , sınava girecek toplam aday sayısına göre aynı gün içinde kura usulüyle oluşturulduğu; mülakat komisyonu üyelerine ilişkin resmi listenin, her bir gün için asil ve yedek üyeler belirtilmek suretiyle, Milli Savunma Bakanlığı tarafından önceden belirlenerek, sınav öncesinde ( 13 Nisan 2018 tarihinde) başvuranın bağlı olduğu kuvvet komutanlığına resmi yazı ekinde gönderildiği; söz konusu listede ise, teşkil edilecek 2 adet mülakat komisyonunun üyelerinin, her gün ayrı ayrı kura ile çekilerek belirleneceğinin, her bir komisyonun MSB temsilcilerinden (başkan, üye ve emekli üye), Kuvvet Komutanlığı temsilcisinden ve psikologdan oluşan 5 kişilik heyetten teşkil edileceğinin, ayrıca komisyona gelen aday sayısının az olması durumunda, teklif üzerine MSB Personel Genel Müdürlüğü ile koordine edilmek suretiyle komisyon sayısında azaltma yapılabileceğinin net biçimde kurala bağlandığı görülmüştür . Hangi adayın hangi komisyonda olacağı hususunun ise; aday dosyalarının, bir önceki sınav aşamasından mülakat aşamasına geliş sırasına göre, belirlenmiş olan komisyon sayısına bölünerek tespit edildiği; diğer ifadeyle hangi komisyona hangi üyenin gireceğinin, dolayısıyla hangi adayın hangi komisyon/üyeler tarafından mülakata tabi tutulacağının, doğrudan o gün kura sonucu belirlendiği anlaşılmıştır . Açıklanan nedenlerle, İdarenin söz konusu işleminde herhangi bir keyfilik saptanamamış olup; aksine, ilgili Bakanlık tarafından mülakat aşamasına katılacak (fakat sınav günü değişebilecek) olan aday sayısına göre, pratik/uygulanabilir, en önemlisi ise kuralları önceden belirlenmiş, diğer ifadeyle öngörülebilir/şeffaf bir süreç ve yöntem izlendiği görülmüştür .
c) Diğer yandan, mülakatta komisyon üyelerinin kendisine rastgele sorular sormuş olmasını da şikâyet konusu yapan , şeffaflık ve hakkaniyetin sağlanması için mülakatta adaylara kura usulüyle soru sorulması gerektiğini iddia etse de, ilgili Yönetmelikte de belirtildiği üzere, sözlü sınav (mülakat) adayın “genel görünüşü, anlatımı, konuşma düzgünlüğü, kendine güveni gibi” hususları değerlendirmeye yöneliktir . Söz konusu Yönetmelik hükmünden de anlaşılacağı üzere; mülakat süreci, adayın mesleki bilgisini/genel kültür düzeyini ölçmekten ziyade, kişisel durumunu değerlendirme amacını gütmekte; bu nedenle de mülakat esnasında, komisyon üyelerince her bir adayı azami tanımaya olanak sağlayacak şekilde ve farklı konulardaki tepkilerini ölçmeye yönelik “kişiye özel” sorular sorulmaktadır . Zaten ilgili İdare tarafından söz konusu mevzuat çerçevesinde yayımlanan 6 Ocak 2017 tarihli, “Personel Temin Faaliyetleri
Mülakat Süreci” konulu emrin ekinde yer alan “Mülakat Uygulama Esasları” konulu belgede de, “mülakatta, adayı tanımak maksadıyla kendisine ayrılacak yeterli bir zaman içerisinde, bir oturum ile adayın geçmişi, kişiliği, psikolojik yapısı, kendini ifade edebilme yeteneği ve askerlik mesleğine ön yeterliliğinin tespiti gibi konuların değerlendirileceği ”; mülakatın, “adayda bulunması gereken ve testlerle ortaya çıkarılması mümkün olmayan niteliklere, adayın sahip olma durumunu tespit etmek maksadıyla , mülakat kurulu ile aday arasında yüz yüze, sözlü iletişim şeklinde, soru ve cevap yöntemi uygulanarak gerçekleştirileceği ”; adayların psikolojik
11 / 14yeterliliğinin, daha önceden belirlenen kıstaslara göre psikolog veyahut rehberlik ve psikolojik
danışmanlık bölümü mezunu üye tarafından değerlendirileceği; adaylara yönelik yapılacak değerlendirmenin ise LAHİKA- 1’de belirtilen “Mülakat Komisyonu Üyesi Değerlendirme
Formu”nda yer alan kıstaslara göre yapılacağı ve mülakat sınavı baraj notunun 100 üzerinde 70 olduğu açık olarak belirtilmiştir .
ç . Ayrıca, İdarenin Kurumumuza gönderdiği bilgi ve belgelerin incelenmesinden, mülakat sırasında hangi kıstaslara göre değerlendirme yapılacağının Milli Savunma Bakanlığı’nca önceden, detaylı ve yazılı olarak zaten belirlenmiş olduğu; bu çerçevede, mülakat sırasında dikkate alınacak 20 kıstasın ne olduğunun, ayrıca her bir kıstas için komisyon üyelerince adaya hangi tür soruların sorulabileceğinin, hatta komisyon üyelerinin değerlendirme aşamasında nelere dikkat etmeleri gerektiğinin, hazırlanan örnek sorularla ve kılavuzlarla gayet açık ve sistemli bir biçimde ilgili İdare tarafından önceden ve yazılı olarak ortaya konulduğu görülmüştür .
d. Kurumumuza bir örneği iletilen ait “Mülakat Komisyonu Değerlendirme
Formu”nun incelenmesinden ise, diğer adaylar gibi da her bir komisyon üyesi tarafından bahsi geçen bu 20 kritere göre değerlendirmeye tabi tutulduğu; beş komisyon üyesinin adaya her bir alan için verdiği notlar arasında ise büyük farklar bulunmadığı; diğer ifadeyle komisyon üyelerinin aday hakkında birçok konuda aynı kanaate sahip oldukları; komisyon üyelerinin her birinin adaya verdiği mülakat notlarının ortalaması ise 55 olduğundan, adayın 70 olan baraj puanını geçemediği görülmüştür .
e . Başvuranın, mülakatının kameraya alınmamasıyla ilgili olarak yaptığı şikayet hakkında da gerekli inceleme ve araştırma yapılmış olup; ilgili İdarenin Kurumumuza gönderdiği bilgi ve belgelerin incelenmesinden, Milli Savunma Bakanlığı’nın personel temini ile ilgili yürürlükteki mevzuat hükümleri ve Bakanlıkça yayımlanan emirler gereğince, mülakatlarda ses ve görüntü kaydının yapılmasına dair bir uygulamanın bulunmadığı; aksine Milli Savunma Bakanlığı Personel
Temin Dairesi Başkanlığı’nın 2018 yılına ait Devamlı Talimatı’nda, adayın mülakatının sesli veya görüntülü olarak kayıt altına alınmayacağının kural altına alındığı görülmüştür . İdarenin de belirttiği üzere, idarece tesis edilen işlemlerin yargı makamlarının hukuki denetime elverişli şekilde tesis edilmesi ve bu denetimi sağlamaya yönelik araçların kullanılması zorunlu ise de, bu durum, her türlü sınavın mutlaka görüntülü veya sesli şekilde kayıt alınmasını zorunlu kılmamaktadır . Bu konuda önemli olan hususun, işlemin hukuki denetiminin yapılmasını sağlayacak yeterli bilgi ve belgelerin bulunması olduğu değerlendirilmekte olup; adaylar hakkında her bir komisyon üyesi tarafından, önceden belirlenmiş 20 alt alan için ayrı ayrı notlar verilerek, bu notların her bir aday için ayrı ayrı tutanağa bağlanmış olması; ayrıca İdarenin, komisyonların oluşumundan mülakat aşamasında her bir kıstas/alan için ne tür sorular sorulabileceği hususuna kadar birçok konuyu sınav öncesinde yazılı kurallara bağlamış olması; İdarenin işlemlerinde keyfi davranmadığını ve söz konusu sınav sonucuna ilişkin gerekli değerlendirmenin yapılmasına imkan sağlayacak yeterli bilgi ve belgenin zaten mevcut olduğunu göstermektedir .
12 / 14f . Yapılan tüm bu açıklamalar çerçevesinde; başvuranın mülakat sürecinin şeffaf ve objektif bir
biçimde yürütülmediği yönündeki iddiası ile bağlantılı olarak, şikayete konu mülakatın tek komisyonlu olarak yeniden yapılarak, tekrardan mülakata alınması yönündeki talebinin de, başvuranın ilk iddiası gibi yerinde olmadığı, bu nedenle reddedilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır .
12) Sonuç olarak, yukarıda yapılan açıklamalar, İdarenin göndermiş olduğu bilgi ve belgeler
ve ilgili mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesi neticesinde; şikâyete konu astsubaylıktan subaylığa geçiş sözlü sınavının (mülakatının) ilgili mevzuat ve emirlere uygun olarak, önceden belirlenmiş yazılı kurallara göre icra edildiği; adayların mülakatta hangi kıstaslara göre değerlendirileceğinin ve her bir kıstas için adaylara ne tür sorular sorulabileceğinin ilgili İdare tarafından önceden yazılı olarak belirlenmiş olduğu; beş ayrı komisyon üyesinin her bir kıstas için adaya verdiği notların mülakat değerlendirme formuna işlendiği; diğer ifadeyle değerlendirme kıstas ve notunun tutanak altına alındığı görüldüğünden; ayrıca başvuran tarafından mülakat aşamasının objektif şekilde icra edildiği aksini ispat edecek bir bilgi veya belge sunulamamış olduğundan, Kurumumuza yapılan şikâyet başvurusunun reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
13) İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin, başvuranın 04/ 06/ 2018 tarihli dilekçesine zamanında ve gerekçeli olarak; Kurumumuzun bilgi ve belge taleplerine ise detaylı ve gerekçeli olarak cevap verdiği; bu çerçevede, iyi yönetim ilkeleri arasında sıralanan “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik”; “bilgi edinme hakkı” ve “kararların gerekçeli olması ve geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı memnuniyetle gözlenmiştir .
14) Öte yandan; İdarenin, Kurumumuzun sayılı bilgi/belge talep yazısına her ne kadar
detaylı ve gerekçeli olarak cevap vermiş olsa da söz konusu yazı ile istenen bazı bilgi ve belgeleri (örneğin paragraf numarası : 2.d ve 2.ı-parantez içi) Kurumumuza göndermediği görülmüştür .
Ayrıca, İdarenin, 14/ 08/ 2018 tarihli ve sayılı bilgi/belge talep yazımızı 15/ 08/ 2018 tarihinde gereği için öncelikle Kara Kuvvetleri Komutanlığı’na gönderdiği; ilgili Kuvvet Komutanlığı’nın ise söz konusu yazıyı 17/ 08/ 2018 tarihinde Milli Savunma Bakanlığı’na iade ettiği; ilgili Bakanlığın bunun üzerine bilgi/belge talep yazımızı gereği için 27/ 08/ 2018 tarihinde MSB Personel Genel
Müdürlüğü’ne havale ettiği; MSB Personel Temin Dairesi Başkanlığı’nın ise yazımıza kısmen 21/ 09/ 2018 tarihinde cevap verdiği; akabinde Kara Kuvvetleri Komutanlığı’ndan alınmakla ikinci bir yazının Kurumumuza 31/ 10/ 2018 tarihli yazı ekinde iletildiği; diğer ifadeyle, Bakanlık, Kuvvet
Komutanlığı ve ilgili birim arasında gerçekleşen evrak dolaşımı nedeniyle, bilgi/belge talep yazımıza
30 gün içerisinde cevap verilemediği görülmüş olup, Kurumumuz ile Milli Savunma Bakanlığı
arasında mevcut olan yakın işbirliği ve sağlıklı ilişkiler çerçevesinde, İdarenin bundan böyle söz konusu hususlara da dikkat edeceğine duyulan güven tamdır . Ayrıca, her ne kadar Devamlı
Talimat’a göre böyle bir zorunluluk bulunmasa da, iyi yönetim ilkeleri arasında sıralanan şeffaf
13 / 14yönetim anlayışına uygun olarak, (Bakanlık tarafından belirtilen çekinceler ile askeri bir kurum
olarak yürütülen iş ve işlemlerin mahiyeti de dikkate alınarak) sözlü sınavların kamera kaydına alınması hususunun ilgili Bakanlık tarafından değerlendirilebileceği düşünülmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15) 6328 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca; bu Ret Kararının başvurana
tebliğ tarihinden itibaren, Milli Savunma Bakanlığı’nın sözlü sınava dair işlemlerine karşı, (mevcut ise) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup; bahse konu işlemlere karşı Ankara İdare Mahkemesi’nde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın, BAŞVURANA ve MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI’NA tebliğine; Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi