İkinci aşırı düşük teklif sorgulamasında taşıma mesafesi değişikliklerinin hukuka uygunluğu nasıl değerlendirilmelidir (KİK)

T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından yapılan 2020/235331 ihale kayıt numaralı “Kahramanmaraş Karakuz Barajı Sulaması İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Arhat Enerji A.Ş. itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 07.05.2021 tarihli ve 2021/UY.I-954 sayılı karar ile “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Arhat Enerji A.Ş. tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada, Ankara 13. İdare Mahkemesi’nin 09.07.2021 tarih ve E:2021/995, K:2021/1212 sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

Anılan istekli tarafından bahse konu Mahkeme kararının temyiz edilmesi üzerine, Danıştay Onüçüncü Dairesinin 20.09.2021 tarihli ve E:2021/3816, K:2021/2909 sayılı kararında “…(Mahkeme kararındaki sıralamaya göre)…Temyize konu Mahkeme kararının, 2 ve 3. iddialar bakımından davanın reddine ilişkin kısmına gelince;

2. İddiaya ilişkin kısmın incelenmesi;…Davacı tarafından itirazen şikâyet başvurusunda özetle, “Maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ile stok tespit tutanağının geçici vergi beyanname dönemlerinin hatalı şekilde belirlendiği veya hiç belirlenmediği, tespit tutanaklarının Ek-O.5, Ek-O.6., Ek-O.7 ve Ek-O.8 standart formlarına aykırı şekilde düzenlendiği, maliyet/satış tutarı ve stok tespit tutanaklarında, söz konusu tutanakların hangi mala ilişkin olarak düzenlendiği bilgisi, tutanak tarih ve sayısının bulunmadığı, tutanaklarda idarenin ve ihalenin adı, İKN, ihale tarihi, mükellefin ve meslek mensubunun adı, soyadı/unvanı ile diğer bilgileri (meslek mensubunun bağlı olduğu oda, oda sicil ve kaşe numarası bilgileri gibi) geçici vergi beyanname dönemi, defterlerin tasdik makamı, tasdik tarihi ve sayısı bilgileri yazılmadığı veya hatalı olarak yazıldığı, aynı fiyat teklifi kapsamında birden fazla mal için fiyat teklifi alındığı hâlde bu tekliflerin dayanağını teşkil eden maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarında her bir mal için satış veya maliyet tutarının hesaplanması amacıyla ayrı bir tablo düzenlenmediği, …” iddialarına yer verildiği, söz konusu iddiaların ciddi ve somut bir duruma ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, davacı tarafından söz konusu tutanakların idare veya Kurum tarafından istenilmesini gerekli kılan somut bir iddianın ileri sürüldüğü anlaşıldığından, tutanakların meslek mensubundan istenilmeden itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin Kurul kararının 2. iddiaya ilişkin kısmında hukuka uygunluk, bu kısım yönünden davanın reddi yolundaki temyize konu İdare Mahkemesi kararında ise hukukî isabet bulunmamaktadır…

3. iddiaya ilişkin kısmın incelenmesi; …Davacı tarafından söz konusu 3. iddiası kapsamında, nakliye girdilerine ait taşıma formüllerinde yer alan mesafelerin birinci aşırı düşük teklif sorgulamasında farklı iken ikinci aşırı düşük teklif sorgulamasında değiştirildiği, KRS-İBY/001 poz numaralı iş kalemindeki taşıma mesafesi 50 km iken 25 km’ye, KRS-İBY/002 poz numaralı iş kalemindeki taşıma mesafesi 50 km iken 25 km’ye ve KRS-TNR/038 poz numaralı iş kalemindeki taşıma mesafesi 37,54 km iken 20 km’ye düşürüldüğü ve KRS-TNR/038 poz numaralı iş kalemindeki nakliye girdisinin birim ve miktarının değiştirilerek biriminin “ton”dan “m3″e, miktarının 1,98’den 1,63501560’a düşürüldüğü iddia edilmiş, temyize konu Mahkeme kararında bu iddialara ilişkin herhangi bir değerlendirme yapılmamıştır.

Bu durumda, davacı tarafından ileri sürülen iddialar Kurul tarafından, ikinci aşırı düşük teklif sorgulamasında açıklanması istenilen iş kalemleri kapsamında isteklilere verilen analiz girdileri ve taşıma mesafeleri esas alınmak suretiyle yapılan inceleme sonucunda reddedilmiş ise de, davacının, ihaleyi gerçekleştiren idarece ikinci aşırı düşük teklif sorgulaması yapılırken birinci aşırı düşük teklif sorgulamasında açıklanması istenilen iş kalemleri kapsamında isteklilere verilen bazı analizlerde yer alan taşıma mesafelerinde ve diğer bazı hususlarda isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması yapmasını sağlayacak şekilde değişiklik yapıldığı şeklindeki iddiasının Kurulca değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varıldığından, 3. iddia bakımından itirazen şikâyet başvurusunun reddine dair Kurul kararında hukuka uygunluk, bu kısım yönünden davanın reddi yolundaki temyize konu İdare Mahkemesi kararında ise hukukî isabet bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle;

…

3.Davacının temyiz isteminin kısmen kabulüne;

4.Mahkeme kararının 2. ve 3. iddialara ilişkin kısmının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesi uyarınca Bozulmasına, bu kısımlar bakımından Dava Konusu İşlemin İptaline,…” gerekçesiyle Mahkeme kararının bozulmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1- Kamu İhale Kurulunun 07.05.2021 tarihli ve 2021/UY.I-954 sayılı kararının 1’inci iddiasının Danıştay kararında belirtilen kısımlarının iptaline,

2-Anılan Danıştay kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, başvuru sahibinin 1’inci iddiasının iptal edilen kısımlarının esasının yeniden incelenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.