Akrabalık ve aynı adres unsurları aşırı düşük teklif açıklamasının reddine gerekçe olabilir mi (KİK)

Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Genel Müdürlüğü tarafından yapılan 2020/422535 ihale kayıt numaralı “Genel Temizlik ve Nitelikli Personel” ihalesine ilişkin olarak Eihale Danışmanlık Bilişim Gıda Tem. Sağ. İnş. Otom. Tic. Ltd. Şti. – Türktem Bilişim Yemek. Tem. İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu ve Kurulca alınan 06.01.2021 tarihli ve 2021/UH.II-18 sayılı Kurul kararında “Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak;

İhalenin 10’uncu kısmının üzerinde bırakıldığı Yeniortadoğu Eğitim Hizmetleri Turizm Temizlik ve Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin sınır değerin altında teklif verdiği, idarece önemli teklif bileşeni olarak belirlenen sarf malzemelerinin tevsiki için anılan isteklinin Teknik Şartname’de belirlenen sarf malzemeleri listelerine uygun olarak Hanlılar Taş. Tem.Tur.Otom. Pet. İnş. Taah. Gıda İth. İhr. San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenmiş 25.09.2020 tarihli fiyat teklifi sunulduğu, fiyat teklifini düzenleyen tüzel kişiliğin ticaret unvanı kapsamında şirketin faaliyet konuları arasında temizlik konusunun da bulunduğu, dolayısıyla fiyat teklifini düzenleyen şirketin teklife konu alanda faaliyet gösterdiği, diğer taraftan ihale ilan tarihi itibarıyla yürürlükte bulanan Kamu İhale Genel Tebliği’ne göre tutanakların istenmesinin idarenin takdirinde bulunduğu, bu çerçevede idarece fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden tutanakların istenmediği anlaşıldığından, başvuru sahibinin anılan iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.” ifadelerine yer verildiği,

Anılan isteklinin 24.02.2021 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçesi ile tekrar itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu, söz konusu başvuruda yer alan 3’ncü iddiada “Yeniortadoğu Eğitim Hizmetleri Turizm Temizlik ve Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile fiyat teklifi aldığı şirket arasında akrabalık bağı bulunduğu” hususunun ileri sürüldüğü,

Anılan başvuru üzerine alınan 10.03.2021 tarihli ve 2021/UH.II-584 sayılı Kamu İhale Kurulu kararında “Başvuru sahibinin 1, 3, 4, 5’inci iddialarının 06.01.2021 tarih ve 2021/UH.II-18 sayılı Kurul kararı, 06.01.2021 tarih ve 2021/UH.II-19 sayılı Kurul kararı, 06.01.2021 tarih ve 2021/UH.II-20 sayılı Kurul kararına yönelik olduğu ve başvuru sahibinin iddialarının anılan Kurul kararlarına itiraz niteliğinde olduğu…” ifadelerine yer verilmek suretiyle “Başvurunun reddine” karar verildiği,

Anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada Ankara 11. İdare Mahkemesi’nin 31.05.2021 tarihli ve E:2021/748 sayılı kararında “Olayda; 06.01.2021 tarih ve 2021/UH.II-18 sayılı, 06.01.2021 tarih ve 2021/UH.II-19 sayılı, 06.01.2021 tarih ve 2021/UH.II-20 sayılı Kurul kararlarında, Yeniortadoğu Eğitim Hizmetleri Turizm Temizlik ve Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile fiyat teklifi aldığı Hanlılar Tas. Tem. Tur. Otom. Pet. İnş. Taah. Gıda Ith. İhr. San. Iç ve Dış Tic. Ltd. Sti. Arasındaki ilişkinin sadece fiyat teklifi sunan Hanlılar Tas. Tem. Tur. Otom. Pet. İnş. Taah. Gıda İth. İhr. San. İç ve Dış Tic. Ltd. Sti.’nin faaliyet konuları arasında ihale konusu temizlik konusunun da bulunduğu ve fiyat teklifinin zorunlu bazı bilgileri içerdiği yönünden incelenmiş olduğu, davacı şirketin söz konusu şirketler arasındaki akrabalık bağı bulunduğu, bu nedenle söz konusu teklifin muvazaalı bazı işlemler içerdiği iddiasının ise incelenmediği görülmektedir.

Bu itibarla, Yeniortadogu Eğitim Hizmetleri Turizm Temizlik ve Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile fiyat teklifi aldığı Hanlılar Tas. Tem. Tur. Otom. Pet. İnş. Taah. Gıda İth. İhr. San. İç ve Dış Tic. Ltd. Sti. arasındaki akrabalık bağı bulunduğu ve bu nedenle fiyat teklifinin muvazaalı olduğu iddiasının aynı ihaleye ilişkin 06.01.2021 tarih ve 2021/UH.II-18 sayılı, 06.01.2021 tarih ve 2021/UH.II-19 sayılı, 06.01.2021 tarih ve 2021/UH.II-20 sayılı Kurul kararlarında incelenmediği ve karara bağlanmadığı anlaşıldığından, söz konusu iddialar hakkında da karar verilmesi gerekirken, davacı şirketin iddiasının görev yönünden reddedilmesine ilişkin dava konusu Kurul kararının bu kısmında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.” gerekçesiyle yürütmenin durdurulmasına karar verildiği,

Anılan Mahkeme kararı üzerine alınan 23.06.2021 tarihli ve 2021/MK-258sayılı Kurul kararı ile ““1- Kamu İhale Kurulunun 10.03.2021 tarihli ve 2021/UH.II-584 sayılı kararının 3’üncü iddiası kapsamında yer alan “Yeniortadoğu Eğitim Hizmetleri Turizm Temizlik ve Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile fiyat teklifi aldığı şirket arasında akrabalık bağı bulunduğu, aynı şirket oldukları” iddiaları ile ilgili değerlendirmeleri içeren kısmının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, başvuru sahibinin “Yeniortadoğu Eğitim Hizmetleri Turizm Temizlik ve Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile fiyat teklifi aldığı şirket arasında akrabalık bağı bulunduğu, aynı şirket oldukları” iddialarının esasının incelenmesine geçilmesine” karar verildiği,

Söz konusu karar üzerine Yeniortadoğu Eğitim Hizmetleri Turizm Temizlik ve Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile fiyat teklifi aldığı şirket arasında akrabalık bağı bulunduğu, aynı şirket oldukları iddiası ile sınırlı yapılan inceleme sonucu alınan 11.08.2021 tarihli ve 2021/UH.II-1531 sayılı Kurul kararında “Yapılan incelemede Yeniortadoğu Eğitim Hizmetleri Turizm Temizlik ve Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve fiyat teklifini aldığı Hanlılar Tas. Tem. Tur. Otom. Pet. İnş. Taah. Gıda İth. İhr. San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin tek ortaklı şirketler olduğu, şirket adreslerinin aynı olduğu, Yeniortadoğu Eğitim Hizmetleri Turizm Temizlik ve Taşımacılık Sanayi şirketinin tek ortağı Haluk Karakaya’nın Hanlılar Tas. Tem. Tur. Otom. Pet. İnş. Taah. Gıda İth. İhr. San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin tek ortağı Fatime Karakaya’nın oğlu olduğu, bahse konu şahıslar arasında akrabalık bağı bulunmasının başvuruya konu fiyat teklifini alan firmanın aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesine tek başına gerekçe olarak gösterilemeyeceği, bununla birlikte fiyat teklifini düzenleyen ve fiyat teklifini alan söz konusu firmaların aynı adreste faaliyet göstermesinin çok yakın etkileşimde olduklarına işaret ettiği, netice itibariyle aşırı düşük açıklaması yapan firmanın açıklaması kapsamında sunduğu fiyat teklifinin kendi firması tarafından düzenlenmesi sonucunu doğuran mevcut durum karşısında Yeniortadoğu Eğitim Hizmetleri Turizm Temizlik ve Taşımacılık Sanayi şirketinin aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.” ifadelerine yer verilmek suretiyle 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği,

Bu defa, davacı Yeniortadoğu Eğitim Hizmetleri Turizm Temizlik ve Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada, Ankara 7. İdare Mahkemesinin 06.10.2021 tarihli ve E:2021/1712, K:2021/1860 sayılı kararında “Uyuşmazlıkta, davacı şirketin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında üçüncü kişiden fiyat teklifi almak suretiyle açıklamada bulunduğu, teklif aldığı üçüncü kişi olan Hanlılar Tas. Tem. Tur. Otom. Pet. İnş. Taah. Gıda İth. İhr. San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. ile davacı şirketin faaliyet adreslerinin aynı olduğu, ayrıca hem adı geçen şirketin hem de davacı şirketin tek ortaklı olduğu ve bu tek ortakların anne/oğul seviyesinde hısım bulundukları sabit olmakla birlikte, davalı idarece aynı adreste faal olmalarının yanı sıra aralarındaki akrabalık ilişkisi de nazara alındığında, davacının sunduğu fiyat teklifinin kendi firmasınca düzenlendiğinin kabulünden hareketle davacının teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde işlem tesis edilmiş ise de, Kamu İhale Genel Tebliği’nin aşırı düşük teklif açıklamalarının nasıl yapılacağına ilişkin ayrıntılı düzenlemelerinde, üçüncü kişiden teklif alınmak suretiyle yapılacak açıklamalarda; teklif veren ile teklif alanın aynı adreste faaliyet göstermemelerinin ve/veya teklif veren ile teklif alan arasında hısımlık bulunmamasının gerekliliğine ilişkin bir şarta yer verilmediği, üçüncü kişiden teklif almak suretiyle yapılacak açıklamanın geçerliliğine ilişkin gerekli olan şartların Tebliğin 79.1’nci maddesinde sayıldığı, söz konusu maddede teklifin yasal defter ve belgelere uygunluğuna ilişkin taahhüdün meslek mensubunca yapılacağının öngörüldüğü, dolayısı ile buradaki sorumluluğun meslek mensubuna ait olduğu, salt şirketlerin aynı adreste faal olmasının ve ortaklar arasında akrabalık bulunmasının teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına imkan tanımayacağı kanaati ile aksi kabulden hareketle alınan davaya konu kurul kararında mevzuat hükümlerine ve hukuka uyarlık olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; dava konusu işlemin iptaline” ifadelerine yer verilerek dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1- Kamu İhale Kurulunun 11.08.2021 tarihli ve 2021/UH.II-1531 sayılı kararının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.