|
ÖZET: Başvuran, 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu kapsamında eğitim durumuna uygun bir unvana atanma talebinin reddedildiğini ileri sürerek, idarenin bu ret kararının hukuka aykırı olduğunu belirtmiştir. İlgili mevzuatın, özellikle 7103 sayılı Kanun ile eklenen Geçici Madde 16’nın emredici bir hüküm içerdiğini ve idarenin bu hükme uygun hareket etmesi gerektiğini savunmuştur. Ancak, yapılan değerlendirmede, başvuranın öğrenim durumu itibarıyla ihraz ettiği bir unvanın bulunmadığı ve bu nedenle talebinin reddedilmesinin hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
İdarenin, başvuranın atanma talebine ilişkin işlemlerinin, ilgili mevzuata ve iyi yönetim ilkelerine uygun olarak gerçekleştirildiği, başvuranın talep ettiği unvanın öğrenimle kazanılan unvanlar arasında yer almadığı belirtilmiştir. Bu çerçevede, başvuranın iddialarının reddedilmesi yönünde verilen karar, hukuka ve hakkaniyete uygun bulunmuştur. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/11252-S.17395
BAŞVURU NO : 2019/10838
KARAR TARİHİ : 08/11/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI
Başvuranın, 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununun
BAŞVURUNUN KONUSU :
Geçici 16’ncı maddesi hükmü kapsamında, durumuna uygun bir kadroya atanma talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 31/05/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1.Başvuran, Kurumumuza yaptığı başvurusunda özetle; halen Kara Kuvvetleri Komutanlığı
TSK Kış Eğitim Merkezi Komutanlığı … Orduevi Müdürlüğünde yardımcı hizmetler sınıfında garson olarak görev yaptığını, 2828 sayılı Kanun kapsamında “Eğitim durumuna uygun” bir unvana atanma talebinin idare tarafından reddedildiğini, halbuki ret cevabı veren idarenin
Anayasa ve 27.05.1983 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 2828 sayılı Sosyal Hizmetler
Kanunu’na aykırı hareket ettiğini, 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu’na “7103 sayılı Vergi
Kanunları ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması
Hakkında Kanun”un 25’inci maddesi ile eklenen Geçici Madde 16 hükmünün “Bu kanununu ek 1’inci maddesi kapsamında ataması yapılan ve fiilen görevde bulunanlar kurumların kadroları ve ihtiyaçları göz önünde bulundurularak bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce hak sahibi olanlardan daha önce istihdam hakkından yararlanmamış olanlar, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren beş yıl içerisinde bakanlığa başvurmaları halinde ek 1’inci maddede yer alan istihdam hakkından maddede belirtilen diğer şartları taşımaları kaydıyla yararlanabilirler” düzenlemesini içerdiğini, anılan mevzuat hükmünün yoruma kapalı ve idareye takdir yetkisi bırakmayan emredici hüküm olduğunu, buna rağmen kurumca hak ettiği atama işleminin yapılmamasında herhangi bir hukuka uyarlık bulunmadığını, açıkça hukuka ve hakkaniyete aykırı bu tutumun yol açtığı mağduriyetlerin giderilmesi gerektiğini, ayrıca Anayasanın 10’uncu maddesinin “… Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar.” hükmünü düzenlediğini, bu hükümden yola çıkarak durum değerlendirildiğinde kendisiyle aynı konumda olan pek çok personelin söz konusu haklardan yararlandığı göz önüne alındığında idarenin açıkça Anayasanın eşitlik ilkesine aykırı tutum sergilediğinin belirterek; öğrenim durumuna uygun bir kadroya atamasının yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN ŞİKÂYETE İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla Milli Savunma Bakanlığından 12/07/2019 tarihli ve … sayılı yazımız ile bilgi ve belge talep edilmiş olup, yazımıza cevaben
Milli Savunma Bakanlığının 03/08/2019 tarihli ve … sayılı cevabi yazısında ve eklerinde özetle; 2.1. Personelin, 2002 yılında 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanun kapsamında, TSK Sivil
Memur Eğitim ve Oryantasyon Merkezi Müdürlüğüne lise mezunu olarak Yardımcı Hizmetler
Sınıfında yer alan “Garson” unvanıyla atamasının yapıldığı ve halen … Orduevi Müdürlüğünde aynı unvan ile görevine devam ettiği, 2.2. Personelin, 2828 sayılı Kanunun 25’inci maddesi gereği lisans mezunu olarak eğitim seviyesine uygun Genel İdari Hizmetler Sınıfında yer alan “VHKİ” kadrosuna atama talep ettiği, konuyla ilgili Devlet Personel Başkanlığından alınan görüş doğrultusunda talebinin ile reddedildiği, 2.3. 2828 sayılı Kanuna 7103 sayılı Kanun ile eklenen geçici 16’ncı maddesi; “Bu Kanunun Ek
1 ‘inci maddesi kapsamında ataması yapılan ve fiilen görevde bulunanlar kurumların kadroları
ve ihtiyaçları göz önünde bulundurularak bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih ve öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanlara atanırlar. ” hükmünü amir olduğu, 2.4. Konuya ilişkin olarak MSB tarafından, 2828 sayılı Kanunun Ek 1 ’inci maddesi kapsamında atanarak söz konusu değişikliğe istinaden başvuruda bulunan personelden hangilerinin bu haktan yararlanıp yararlanamayacağı hususunda Devlet Personel Başkanlığına görüş sorulduğu ve Devlet Personel Başkanlığı tarafından; öğrenimle kazanılan unvanlara teknisyen, tekniker, mühendis, mimar, sosyolog, hemşire, ebe vb. unvanların örnek olarak gösterilebileceği; memur, VHKİ, bilgisayar işletmeni, uzman gibi kadroların ise öğrenimle ihraz edilen unvanlar kapsamında yer almadığı ve belirli bir mezuniyet veya mesleki öğrenime istinaden kişilere bu unvanların verilmediği şeklinde görüş bildirildiği, 2.5. Anadolu Üniversitesi İktisat Fakültesi İktisat Bölümü mezunu olduğu anlaşılan personelin anılan görüş doğrultusunda öğrenim durumu itibariyle ihraz ettiği bir unvan bulunmadığı değerlendirildiğinden talebine işlem yapılamadığı, Şeklinde belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 1982 Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesi: “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrası: “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununun; 5.1. Ek 1’inci maddesi: “ (Ek: 25/2/1988-3413/1 md.; Değişik: 6/2/2014-6518/20 md.)
Bu Kanun veya 5395 sayılı Kanun uyarınca haklarında korunma veya bakım tedbir kararı alınmış olup fasılalı olarak geçen yararlanma süreleri dâhil iki yıldan az olmamak üzere, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının sosyal hizmet modellerinden yararlanan çocuklardan reşit olduğu tarih itibarıyla bu hizmetlerden yararlanmaya devam edenlerin işe yerleştirilmeleri
aşağıdaki usul ve esaslar çerçevesinde yapılır:
a) Kamu kurum ve kuruluşları tarafından hangi statüde olursa olsun serbest kadro ve pozisyonları toplamının binde biri, bu madde kapsamında istihdam edilecekler için ayrılır ve her yıl belirtilen oranda kişi istihdam edilir. Serbest kadro ve pozisyon toplamının binden az olması hâlinde dahi kamu kurum ve kuruluşlarında en az bir hak sahibi istihdam edilir.
b) (Değişik: 21/3/2018-7103/24 md.) Bu hükümden yararlanmak isteyenler, 18 yaşını doldurdukları ve korunma, bakım tedbir kararı veya bu Kanunun 24 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen himaye onayının sona erdiği tarihten itibaren beş yıl içinde
Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığına başvururlar. Bu madde hükümleri çerçevesinde Aile ve
Sosyal Politikalar Bakanlığı tarafından hak sahibi olduğu onaylananlar Devlet Personel
Başkanlığına bildirilir. Hak sahiplerinin atamaları il tercihleri de dikkate alınarak Başkanlıkça kura usulü ile yapılır. İşe yerleştirmede öncelik, sırasıyla lisans, ön lisans ve ortaöğretim mezunlarına verilir.
c) (Mülga: 21/3/2018-7103/24 md.)
ç) (Değişik: 21/3/2018-7103/24 md.) Yerleştirme yapılacak kadro sayısı 13/12/1983 tarihli ve
190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye tabi kurumların
serbest memur kadroları ile sözleşmeli personel pozisyonları ve işçi kadro sayısının toplamının binde biridir. Toplam kadro ve pozisyon sayısının belirlenmesinde yerleştirme yapılacak yılın başındaki veriler esas alınır. Devlet Personel Başkanlığınca bu madde kapsamında hak sahiplerinin istihdam edileceği toplam kadro sayıları her kurum için tespit edilerek kurumlara bildirilir. Kurumlar, bildirilen bu kadroları merkez ve taşra teşkilatları itibarıyla dağıtımını yaparak yerleştirme dönemlerinde Devlet Personel Başkanlığına bildirir. Bu madde kapsamına girenlerin yerleştirilmeleri; ortaöğretim ve daha üst öğrenim mezunları için kurumların talepleri doğrultusunda öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanın 190 sayılı Kanun
Hükmünde Kararname eki cetvellerde yer alması şartıyla ihraz etmiş bulundukları unvanlara, bunların dışında kalan ortaöğretim ve yükseköğretim mezunları için memur unvanlı kadro ve pozisyonlara, diğer öğrenim mezunları için ise yardımcı hizmetler sınıfında yer alan kadro ve pozisyonlara yılda üç defadan az olmamak üzere Devlet Personel Başkanlığınca yapılır veya yaptırılır. Ek 1 inci madde kapsamında yerleştirme yapılacak kurumlarca teşkilat bazında dağıtımın bildirilmemesi hâlinde Devlet Personel Başkanlığınca belirlenecek usul ve esaslar dâhilinde resen yerleştirme yapılır.
….
Birinci fıkra ile sağlanan istihdam hakkından sadece bir kez yararlanılabilir. Kamu kurum ve kuruluşlarına ait kadro ve pozisyonlara her ne surette olursa olsun yerleştirilenler bu maddede verilen hakkı kullanmış sayılır.(1)….”, 5.2. Geçici 16 ncı maddesi: “Bu Kanunun ek 1 inci maddesi kapsamında ataması yapılan ve fiilen görevde bulunanlar kurumların kadroları ve ihtiyaçları göz önünde bulundurularak bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih ve öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanlara atanırlar.
Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce hak sahibi olanlardan daha önce istihdam hakkından yararlanmamış olanlar, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren beş yıl içerisinde Bakanlığa başvurmaları halinde ek 1 inci maddede yer alan istihdam hakkından maddede belirtilen diğer şartları taşımaları kaydıyla yararlanabilirler.”, Şeklindedir.
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
6. Yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek başvurunun reddi yönünde hazırlanan Ret Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Bir numaralı paragrafta yer verildiği üzere başvuran; 2828 sayılı Kanun kapsamında “Eğitim durumuna uygun” bir unvana atanma talebinin idare tarafından reddedildiğini, 7103 sayılı
Vergi Kanunları ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması
Hakkında Kanunun 25’inci maddesi ile eklenen Geçici Madde 16 hükmünün yoruma kapalı ve idareye takdir yetkisi bırakmayan emredici hüküm olduğunu, buna rağmen kurumca hak ettiği atama işleminin yapılmamasında herhangi bir hukuka uyarlık bulunmadığını belirterek, öğrenim durumuna uygun bir kadroya atamasının yapılmasını talep etmektedir.
8. Korunmaya, bakıma veya yardıma muhtaç aile, çocuk, özürlü, yaşlı ve diğer kişilere götürülen sosyal hizmetlere ve bu hizmetleri yürütmek üzere kurulan teşkilatın kuruluş, görev, yetki ve sorumlulukları ile faaliyet ve gelirlerine ait esas ve usulleri düzenleyen 2828 sayılı
Kanunun Ek 1 inci maddesiyle, bu Kanun veya 5395 sayılı Kanun uyarınca haklarında korunma veya bakım tedbir kararı alınmış olan ve Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının sosyal hizmet modellerinden yararlanan çocuklardan reşit olduğu tarih itibarıyla bu hizmetlerden yararlanmaya devam edenlerin işe yerleştirilmeleri düzenleme altına alınmakta, 27/03/2018 tarihli ve 30373 (3. Mükerrer) sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7103 sayılı Vergi Kanunları
İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun
25 inci maddesinin birinci fıkrası ile 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununa eklenen Geçici
16’ncı maddesinin birinci fıkrasında ise, 2828 sayılı Kanunun Ek 1’inci maddesi kapsamında ataması yapılan ve fiilen görevde bulunanların, kurumların kadroları ve ihtiyaçları göz önünde bulundurularak bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih ve öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanlara atanacakları öngörülmektedir.
9. Somut olayda başvuranın, 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu kapsamında, TSK Sivil
Memur Eğitim ve Oryantasyon Merkezi Müdürlüğüne lise mezunu olarak Yardımcı Hizmetler
Sınıfında yer alan “Garson” unvanıyla atandığı, 2828 sayılı Kanunun Geçici 16’ncı maddesi yürürlüğe girdikten sonra da anılan hükümden yararlanmayı talep ettiği anlaşılmaktadır. Bu çerçevede, başvuranın 2828 sayılı Kanunun Geçici 16’ncı maddesi kapsamına girip girmediğinin belirlenmesi için öğrenim durumuna göre ihraz ettiği bir unvanın bulunup bulunmadığının tespit edilmesi gerekmektedir.
10. Konuyla ilgili birebir ilişkili (mülga) Devlet Personel Başkanlığının 09/01/2019 tarihli görüşüne bakıldığında; öğrenimle kazanılan unvanın, hak sahiplerinin gördükleri mesleki veya teknik öğretim sebebiyle gerek mevzuat gereği gerekse mevzuatla yetkilendirilmiş kurumlarca kullanılabilecekleri belirtilen unvanları ifade ettiği, öğrenimle kazanılan unvana; “teknisyen, tekniker, mühendis, mimar, sosyolog, hemşire, ebe vb.” unvanların örnek gösterilebildiği, bununla birlikte “memur, veri hazırlama ve kontrol işletmeni, bilgisayar işletmeni, uzman” gibi kadroların öğrenimle ihraz edilen unvan kapsamında yer almadığı, belirli bir mezuniyet veya mesleki öğrenime istinaden kişilere bu unvanların verilemediği; bu çerçevede 2828 sayılı
Kanunun Ek 1’inci kapsamında kamu kurumlarında istihdam edilmiş ve halen görevde olanların, mezkûr Kanunun Geçici 16’ncı maddesinden yararlanabilmeleri için, 7103 sayılı
Kanunun yayımlandığı tarihte öğrenim durumları itibariyle bir unvan ihraz etmiş olmaları, atanmak için talepte bulunmaları, ihraz edilen unvanın kamu kurumlarında bulunması, kamu kurumunca yapılacak kadro ve ihtiyaç değerlendirmesi neticesinde, ilgilinin atanabileceğine kurumca karar verilmiş olması gerektiği şeklinde değerlendirmede bulunduğu görülmüştür.
11. Bu kapsamda, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın, 2828 sayılı Kanunun
Geçici 16’ncı maddesinin yürürlüğe girdiği tarih itibariyle öğrenimle ihraz ettiği bir unvanın bulunmadığı, nitekim (mülga) Devlet Personel Başkanlığının yukarıda yer verilen görüşünde de belirtildiği üzere başvuranın atanma talep ettiği unvanın öğrenimle kazanılan unvan kapsamına girmediği anlaşılmakla, öğrenim durumuna uygun bir kadroya atanma talebinin reddedilmesine yönelik İdarenin işleminde, herhangi bir hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 12. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında ilgili idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “kanunlara uygunluk”, “hesap verilebilirlik” ve “şeffaflık” ilkelerine uygun davrandığı, ancak başvuranın 04/04/2018 tarihli dilekçesine aradan uzunca bir süre geçtikten sonra 27/03/2019 tarihinde cevap vererek “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket etmediği, yine idarenin, başvurana verdiği cevaplarda hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği, bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine de uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkelere uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
13. 6328 sayılı Kanunun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup ilgili Bursa İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURANA ve MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi