Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı silah ruhsatının iptaline ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine engel midir (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2020/1638-S.20.2531

BAŞVURU NO : 2019/14104

KARAR TARİHİ : 28/01/2020

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : YALOVA VALİLİĞİ

Silah ruhsatı talebine ilişkindir.

BAŞVURUNUN KONUSU :

BAŞVURU TARİHİ : 16/08/2019

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1.Başvuran, Kurumumuza yaptığı başvurusunda özetle; hakkında yürütülen soruşturma ve kovuşturma sebebiyle süresiz taşıma ruhsatına sahip olduğu Browning marka tabancasının

Yalova Emniyet Müdürlüğünce muhafaza altına alındığını, ancak hakkında yürütülen kovuşturmanın Yalova Ağır Ceza Mahkemesinin Esas ve Karar sayılı dosyası ile nihayete erdiğini, hakkında 1 yıl 6 ay 22 gün hapis cezasına karar verilse de Hükmün

Açıklanmasının Geri Bırakılmasına karar verildiğini, dolayısıyla hakkında herhangi bir mahkumiyet kararı bulunmadığını belirterek, silahının tarafına teslim edilmesini talep etmektedir.

II. İDARENİN ŞİKÂYETE İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla Yalova İl Emniyet Müdürlüğünden 16/09/2019 tarih ve S.12796 sayılı yazımız ile bilgi ve belge talep edilmiş olup, yazımıza cevaben Yalova İl Emniyet Müdürlüğünün 14/10/2019 tarih ve sayılı cevabi yazısında ve eklerinde özetle; 2.1. Yalova Cumhuriyet Başsavcılığınca “Silahlı Terör Örgütüne Üye Olmak” suçundan başlatılan soruşturma kapsamında Yalova İl Emniyet Müdürlüğü Emekli Kamu Görevlisi Silah

Taşıma Kayıt Defterinin . sırasında adına kayıtlı bulunan

Browninş marka 9 mm çap ve seri numaralı tabanca ilgi (b) sayılı kanun kapsamında Müdürlüğümüzce emanete alınarak ruhsatı iptal edilmiş ve mülkiyeti kamuya geçirildiği, 2.2. Yapılan incelemede, isimli şahıs hakkında Yalova Ağır Ceza

Mahkemesinin Esas ve Karar sayısı ile Silahlı Terör Örs üt üne Üye Olmak suçundan yargılandığı ve 1 YIL 6 AY 22 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına, Hükmün

Açıklanmasının Geri Bırakılarak 5 yıl süre ile denetime tabi tutulmasına karar verildiğinin anlaşıldığı, 2.3. 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunun Ek 4’üncü maddesinde “26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun İkinci Kitap Dördüncü Kısım Dördüncü, Beşinci, Altıncı ve

Yedinci Bölümünde tanımlanan suçlar ile 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamına siren suçlardan mahkûm olanlar ile Milli Güvenlik Kurulunca Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti ve iltisakı yahut bunlarla irtibatı nedeniyle kamu görevinden çıkarılanların silah ruhsatları iptal edilir, bu silahların mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verilir ve 10/7/1953 tarihli ve 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanunun ek 8 inci maddesine göre ilgili idarelerce işlem tesis edilir. Müsadere hükümleri saklıdır, Birinci fıkrada belirtilen sebeplerin ortadan kalkması hâlinde, mülkiyeti kamuya geçirilen silahlar sahibine iade edilir.

İadesinin mümkün olmaması hâlinde rayiç değeri tespit edilerek sahibine ödenir ” hükmü amir olduğu, ayrıca ilgi (b) sayılı Yönetmeliğin Silah ruhsatı verilmesini engelleyen haller başlığının 16’ncı maddesinin (e) bendinde “Devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar. Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, terör eylemlerine katılma veya bu gibi eylemleri tahrik ve teşvik suçlarından en az birinden dolayı mahkum olanlara… Birinci fıkranın (a), (b), (d) ve (e) bentlerinde belirtilen suçlardan dolayı hakkında kovuşturma yapılan kişiye kovuşturma sonuçlanıncaya kadar. milli güvenliğe tehdit oluşturan terör örgütlerine aidiyeti, iltisakı veya irtibatı nedeniyle görevden uzaklaştırılan kişiye ise tekrar göreve iade edilinceye kadar silah ruhsatı verilmesine ve yenilenmesine ilişkin işlemler bekletilir ve silah ilgili birimce emanete alınır.” hükmü bulunduğu, 2.4. isimli şahsın 3713 sayılı kanun kapsamında 1 yıl 6 ay 22 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılarak 5 yıl süre ile denetime tabi tutulmasına karar verildiğinden, hükmün açıklamasının geri bırakılması sürecinin yargılaması devam edenler kapsamında olduğu ve bu durumun Yönetmeliğin 16’ncı maddesinin (d) bendine göre silah ruhsatı almasına engel teşkil ettiği, 5 yıllık süre sonunda şahsın ibraz edeceği dava düşüm kararı sonrasında müracaatının değerlendirilebileceği, Şeklinde belirtilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 1982 Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesi: “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrası: “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun Ek 4’üncü maddesi: “26/9/2004 tarihli ve

5237 sayılı Türk Ceza Kanununun İkinci Kitap Dördüncü Kısım Dördüncü, Beşinci, Altıncı ve

Yedinci Bölümünde tanımlanan suçlar ile 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlardan mahkûm olanlar ile Milli Güvenlik Kurulunca Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti ve iltisakı yahut bunlarla irtibatı nedeniyle kamu görevinden çıkarılanların silah ruhsatları iptal edilir, bu silahların mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verilir ve 10/7/1953 tarihli ve 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanunun ek 8 inci maddesine göre ilgili idarelerce işlem tesis edilir. Müsadere hükümleri saklıdır.

Birinci fıkrada belirtilen sebeplerin ortadan kalkması hâlinde, mülkiyeti kamuya geçirilen silahlar sahibine iade edilir. İadesinin mümkün olmaması hâlinde rayiç değeri tespit edilerek sahibine ödenir.”, 6. 6136 Sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanunun 7’nci maddesi: “…Silah taşımaya yetki veren kimlik kartları ile belgelerin düzenlenmesi ve gerektiğinde yenilenmesi ya da geri alınmasına ilişkin usul ve esaslar Milli Savunma Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığınca müştereken hazırlanacak bir yönetmelikte düzenlenir.

26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun İkinci Kitap Dördüncü Kısım Dördüncü, Beşinci, Altıncı ve Yedinci Bölümünde tanımlanan suçlar ile 3713 sayılı Kanun kapsamına giren suçlardan mahkûm olanlara affa uğramış olsalar bile ateşli silah taşıma ve bulundurma izni verilemez. Ateşli silahla işlenen suçlardan hükümlü bulunanlar ile taksirli suçlar hariç olmak üzere bir yıldan fazla hapis cezasına mahkûm olanlara, mahkûm olunan cezanın infazının tamamlandığı tarihten itibaren beş yıl geçmedikçe ve haklarında yasaklanmış hakların geri verilmesine ilişkin karar verilmedikçe, ateşli silah taşıma ve bulundurma izni verilemez.”, 7. 21/03/1991 tarih ve 91/1779 Karar Numaralı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar İle Diğer Aletler

Hakkında Yönetmeliğin “Silah ruhsatı verilmesini engelleyen haller” başlıklı 16’ncı maddesi: “Aşağıda belirtilen kişilere hiçbir şekilde ateşli silah ve mermilerini taşıma ya da bulundurma izni verilmez ve verilmiş ruhsatlar iptal edilir.

……….

e) Devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, terör eylemlerine katılma veya bu gibi eylemleri tahrik ve teşvik suçlarından en az birinden dolayı mahkum olanlara.

……….

Birinci fıkranın (a), (b), (d) ve (e) bentlerinde belirtilen suçlardan dolayı hakkında kovuşturma yapılan kişiye kovuşturma sonuçlanıncaya kadar, milli güvenliğe tehdit oluşturan terör örgütlerine aidiyeti, iltisakı veya irtibatı nedeniyle görevden uzaklaştırılan kişiye ise tekrar göreve iade edilinceye kadar silah ruhsatı verilmesine ve yenilenmesine ilişkin işlemler bekletilir ve silah ilgili birimce emanete alınır.

Bu maddede belirtilen mahkumiyet, kesinleşmiş mahkumiyettir.”, Şeklindedir.

IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ

8. Yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek başvurunun reddi yönünde hazırlanan Ret Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Bir numaralı paragrafta yer verildiği üzere başvuran özetle; hakkında yürütülen kovuşturmanın Yalova Ağır Ceza Mahkemesinin Esas ve Karar sayılı dosyası ile nihayete erdiğini, hakkında 1 yıl 6 ay 22 gün hapis cezasına karar verilse de Hükmün

Açıklanmasının Geri Bırakılmasına karar verildiğini, dolayısıyla hakkında herhangi bir mahkumiyet kararı bulunmadığını belirterek, silahının tarafına teslim edilmesini talep etmektedir.

10. 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanuna dayanılarak çıkarılan ve 91/1779 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren Ateşli Silahlar ve

Bıçaklar İle Diğer Aletler Hakkında Yönetmeliğin 16’ncı maddesinde, silah ruhsatı verilmesini engelleyen durumlar bentler halinde sayılmış; bu kapsamda maddenin (e) bendinde

“Devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, terör eylemlerine katılma veya bu gibi eylemleri tahrik ve teşvik suçlarından en az birinden dolayı mahkum olanlara”, silah ruhsatı verilmeyeceği belirtilmiş, dördüncü fıkrasında ise “Birinci fıkranın (a), (b), (d) ve (e) bentlerinde belirtilen suçlardan dolayı hakkında kovuşturma yapılan kişiye kovuşturma sonuçlanıncaya kadar, …silah ruhsatı verilmesine ve yenilenmesine ilişkin işlemlerin bekletileceği ve silahın ilgili birimce emanete alınacağı”, beşinci fıkrasında ise bu maddede belirtilen mahkumiyetin kesinleşmiş mahkumiyet olduğu ifadelerine yer verilmiştir.

11. Söz konusu Yönetmeliğin, Kanun ile tanınan yetkiye istinaden hazırlandığı ve yürürlüğe girdiği tartışmasızdır. Kanunun benimsediği şekilde silah ruhsatını alabilecek kişiler ve meslek mensupları sayılmak suretiyle belirlenirken silah ruhsatı verilmesini engelleyen hallerde tek tek sayılmak suretiyle belirtilmiştir. Bu itibarla, Yönetmeliğin 16’ncı maddesinin 4’üncü fıkrası hükmünün lafzi ve ruhi yorumundan da düzenlemenin esasen kamuyu veya toplumdaki bireyleri korumaya veya kamu güvenliğinin sağlanmasına yönelik bir düzenleme olduğu kanaatine varılmıştır.

12. Başvuranın dilekçesinde belirtmiş olduğu Kurumumuzun 23/05/2017 tarihli ve 2016/5202 başvuru numaralı kararında; Niğde Polis Meslek Yüksekokulunda teknisyen yardımcısı olarak görev yapan başvuranın kendisine “kamu görevlisi silah taşıma ruhsatı” verilmesi talebinin; “meskun mahalde ateş etmek” suçu nedeniyle hakkında verilen “hükmün idi https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden 91f3-dedb-f346 kodu ile yapılabilir.

açıklanmasının geri bırakılması” kararı gerekçe gösterilerek talebinin reddedilmesi üzerine şahsına silah taşıma ruhsatı verilmesi talebine ilişkin olarak; “başvuran hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verildiği, bu kararın neticesinde devam eden bir yargılamadan bahsedilemeyeceği, 5 yıllık denetim süresinin dolduğu, denetim süresi içerisinde yeni bir suç işlemediğinin sabit olduğu ve hakkında verilen kararın düşmesi yönünde mahkeme ilamı neticesinde başvuran hakkında kurulan hükmün hukuki sonuç doğurmaması gerektiği hususları dikkate alındığında, ilgili idare tarafından, başvuranın silah ruhsatı talebinin reddine ilişkin işleminde; AİHS’nin 6 ncı maddesine, Anayasanın 38 inci maddesinin dördüncü fıkrasına, 124 üncü maddesine, 6136 kanununun 7 inci maddesine, dolayısıyla hukuka ve hakkaniyete uygunluk görülmediği” belirtilmiş olup; başvuranın silah taşıma ruhsatı verilme işleminin reddine yönelik işlemin geri alınması ve şikayetçiye silah taşıma ruhsatının verilmesi talebinin yerine getirilmesi yönünde makul sürede yeni bir işlem tesis etmesi hususunda … İl

Emniyet Müdürlüğü’ne Tavsiyede bulunulması şeklinde karar verildiği tespit edilmiştir.

13. Diğer taraftan ilgili mevzuat kısmında da yer verildiği üzere, 3713 sayılı Terörle Mücadele

Kanununda 2018 yılında yapılan değişiklikle, 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun belli bölümlerinde tanımlanan suçlar ile 3713 sayılı Kanun kapsamına giren suçlardan mahkûm olanların silah ruhsatlarının iptal edilerek, silahlarının mülkiyetinin kamuya geçirilmesi hükmüne yer verildiği görülmüştür. Ancak 2017 yılında verilen Tavsiye Kararında hem başvuranın işlemiş olduğu fiilin bu kapsamda olmadığı hem de başvuranın 5 yıllık denetim süresini tamamladığı anlaşılmıştır.

14. Somut olayda ise başvuranın, 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun Anayasal Düzene ve Bu

Düzenin İşleyişine Karşı Suçlar başlıklı beşinci bölümünde yer alan 314’üncü maddesi kapsamında “silahlı terör örgütüne üye” olma suçundan yargılandığı, Yalova Ağır Ceza

Mahkemesinin Esas nolu ve Karar sayılı dosyası ile hakkında 1 yıl 6 ay 22 gün hapis cezasına karar verildiği, ancak hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB)

çerçevesinde cezanın beş yıl süreyle denetim süresine tabi tutulduğu anlaşılmıştır.

15. Bu kapsamda başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın silah ruhsatının iptal edilerek mülkiyetinin kamuya geçirilmesi işleminde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı kanaat ve sonucuna varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 16. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar

Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında ilgili idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ancak idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkelerine uygun davranmadığı anlaşılmış olup idareden bundan böyle bu ilkeye uyması beklenmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

17. 6328 sayılı Kanunun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup ilgili Bursa İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURANA ve YALOVA VALİLİĞİNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

e-imzalıdır

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi