|
ÖZET: Bu karar, başvuranın iş göremezlik raporunun işleme konulması ve yıllık izninden düşülen 10 günlük sürenin iadesi talebinin reddedilmesine ilişkindir. Başvuran, iş göremezlik raporunun gerekli şartları taşımadığını ve ilgili mevzuatın öngördüğü usul ve esaslara uygun olarak sunulmadığını belirtmiştir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve ilgili yönetmelikler çerçevesinde, hastalık raporlarının aslının idareye sunulması zorunludur. Başvuranın sunduğu raporda, gerekli unsurların (hastane amblemi, hekim imzası vb.) bulunmaması nedeniyle talebi reddedilmiştir.
İdare, başvuranın iş göremezlik raporunun kabul edilmemesinin gerekçesini, raporun ilgili mevzuat şartlarını taşımadığı ve sunulan belgenin eksik olduğu hususlarına dayandırmıştır. Ayrıca, e-rapor sisteminin henüz tüm kamu kurumlarında uygulanmadığı ve ıslak imzalı raporların zorunlu olduğu belirtilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın talebinin hukuka uygun olarak reddedildiği ve eğer gerekli şartları taşıyan bir rapor ibraz edilirse işlemin yeniden değerlendirilebileceği ifade edilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/6022-S.20.9588
BAŞVURU NO : 2019/18395
KARAR TARİHİ : 15/04/2020
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI
İş göremezlik raporunun işleme konulması ve yıllık
BAŞVURUNUN KONUSU :
izninden düşülen sürenin tarafına iade edilmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 20/10/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, İstanbul’da özel bir hastanede tedavi olduğu için 10 gün iş göremezlik raporu aldığını, ancak iş göremezlik raporunun işleme konulmayıp sisteme 10 gün yıllık izin kullandığı şeklinde kaydedildiğini belirterek, bu durumun düzeltilmesini ve ilgililer hakkında hukuki ve idari işlem yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN ŞİKÂYETE İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 13/11/2019 tarihli ve sayılı bilgi ve belge isteme yazısına istinaden Milli Savunma Bakanlığı’nın 19/12/2019 tarihli ve sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle;
2.1. Muh.Hv.Kv.Des.Grp.K.lığı emrinde görevli Svl.Me. (Elektrik Teknisyeni)
almış olduğu istirahat raporunun işleme alınmayarak yıllık izinden düşürülmesi işleminin iptaline yönelik olarak Kamu Denetçiliği Kurumuna başvurduğu ve adı geçen personelin almış olduğu istirahatin SGK Kesenek Bilgi Sisteminde görüntülemeye yetkili birim tarafından incelenerek belirtilen dönemlerde istirahatli olup olmadığının bildirilmesinin yazı ile istenildiği,
2.2. Bunun üzerine konuya ilişkin yapılan incelemede; (a) Adı geçen personelin 05 Ocak 2015-
30 Eylül 2019 tarihleri arasında Sivrihisar Hv.Myd.K.lığında görev yaptığı, (b) Atamalı olduğu
kadronun uzman erbaş kadrosuna dönüştürülmesi nedeniyle ilgi (b) yazı ile
Muh.Hv.Kv.Des.Grp.K.lığına atamasının yapıldığı ve 16 Ekim 2019 tarihinde katılış yaptığı, (c)Svl.Me. … şikayet dilekçesinde belirttiği 30 Ocak 2019-08 Şubat
2019 tarihleri arasında tek hekim tarafından verilen 10 gün iş göremezlik raporuna ilişkin
SGKDevlet Memurları İstirahat Raporu Görüntüleme Uygulamasında herhangi bir kayıt bulunmadığı tespit edilmiş olup, ekran görüntüsünün ekte sunulduğu,
2.3. 12 Eylül 2019 tarihli ve sayılı Hava Kuvvetleri Komutanlığı Personel Başkanlığı yazısında da; “…almış olduğu istirahat raporunun 2017 tarihli Sağlık Raporlarına İlişkin Usul ve Esaslar Yönetmeliğinin 5.1.1.2 maddesine istinaden hekim/hekimler tarafından kaşelenip ıslak imza ile imzalanmasına müteakiben yapılan işlemin yeniden değerlendirileceği,
2.4. 16 Aralık 2019 tarihli ve sayılı Hava Kuvvetleri Komutanlığı Personel Başkanlığı yazısında da; “Başvuruya ilişkin olarak personelin almış olduğu raporun ‘SGK Devlet
Memurları İstirahat Raporu Görüntüleme Uygulamasında’ bulunamaması nedeniyle söz konusu raporun ıslak imzalısını ibraz etmesi halinde sorunun çözülebileceğinin değerlendirileceği,
3. Başvuranın iş göremezlik raporunun kabul edilmesi talebi ile Sivrihisar Hava Meydan
Komutanlığı Personel Kısım Amirliği’ne 27 Mart 2019 tarihinde başvuruda bulunduğu, Sivrihisar Hava Meydan Komutanlığı Personel Kısım Amirliği tarafından 09 Nisan 2019 tarih ve sayılı yazı ile cevap verildiği ve söz konusu cevabi yazıda;
3.1.Sağlık raporlarına ilişkin usul ve esaslarda belirtildiği üzere e-raporların kamu kurumlarında görüntülenmesi henüz zorunluluk olmadığı gibi Sivrihisar Hava Meydan
Komutanlığının e-rapor sorgulama imkân ve kabiliyeti bulunmadığı, Hava Kuvvetleri
Komutanlığının ilgili şubeleri ile yapılan görüşmelerde de henüz böyle bir imkânın olmadığı ve sağlık raporlarının halen ıslak imzalı ve kaşeli olarak kabul edildiği taraflarına bildirildiği, e-raporun ülkemizde uygulanmaya yeni başlanan bir sistem olduğu ve henüz bütün doktorların ve kamu kurumlarının bu sisteme geçmesi sağlanamadığı için halen ıslak imzalı ve kaşeli raporların kullanıldığının Sağlık Bakanlığının usul ve esaslarında belirtildiği, ayrıca Sağlık
Bakanlığı tarafından yayımlanan Sağlık Raporlarına İlişkin Usul ve Esasların ekler kısmında yer alan (Ek-2) İstirahat Raporu Örneğinde hastane amblemi, hekim kaşe/imzasının bulunduğu görülmekte, e-raporun kamu kurumlarında görüntülenmesi sağlanana kadar raporlarda hastane amblemi, ıslak imza ve kaşenin bulunmasının zorunluluk olduğu,
3.2. İlgili personel dilekçesinde muayene istem belgesi ve fenne aykırılıktan bahsettiği, ancak
05 Mart 2019 tarihli cevabi yazımızda personelin hastane işleminde muayene istem belgesi
istendiği ya da raporun fenne aykırı olduğu hususundan bahsedilmediği, ıslak imzalı ve kaşeli rapor getirildiğinde raporun değerlendirileceğinin bildirildiği, bu sebeple personelin 05 Mart
2019 tarihli cevabi yazımızı yanlış yorumladığının düşünüldüğü,
3.3. Sonuç olarak Sivil Memur (2014-205) 11 Şubat 2019 tarihli dilekçesi ekinde sunmuş olduğu İş Göremezlik Raporu yukarıda belirtilen ilgi (b) Yönetmelik maddeleri ve Sağlık Bakanlığı tarafından yayımlanan Sağlık Raporlarına İlişkin Usul ve Esaslar kapsamında değerlendirildiği, personelin sunmuş olduğu İş Göremezlik Raporunun E-Rapor olmasının Komutanlığımızca sorgulanamadığı ve sağlık raporunu veren hastanenin personelin memuriyet mahalli veya sevk edildiği hastaneden verilip verilmediği ve hastanenin SGK sözleşmesinin olup olmadığı tespit edilmesinin mümkün olmadığı, ayrıca Kamu Kurumlarında
E-Rapor görüntüleninceye kadar ıslak imzalı kaşeli rapor getirilmesi zorunlu olduğundan söz konusu raporun kabul edilmediği ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın,
4.1. Kanun Önünde Eşitlik başlıklı 10 uncu maddesinin birinci fıkrası “ Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir.” beşinci fıkrası ise “Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar.”
4.2. Temel Hak ve Hürriyetlerin Korunması başlıklı 40 ıncı maddesinin birinci ve ikinci fıkrasında “Anayasa ile tanınmış hak ve hürriyetleri ihlal edilen herkes, yetkili makama geciktirilmeden başvurma imkânının sağlanmasını isteme hakkına sahiptir. Devlet, işlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorundadır.”
4.3. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesi: “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
4.4. “Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler” bölümü altındaki “Genel İlkeler” başlıklı 128’inci maddesi: “Devletin, kamu iktisadî teşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği aslî ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür. Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir.”,
5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrası: “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
6. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun; “Hastalık ve refakat izni” başlıklı 105 inci maddesinin altıncı fıkrası: “Hastalık raporlarının hangi hallerde, hangi hekimler veya sağlık kurulları tarafından verileceği ve süreleri ile bu konuya ilişkin diğer hususlar, Sağlık, Maliye ve Dışişleri Bakanlıkları ile Sosyal Güvenlik Kurumunun görüşleri alınarak Devlet Personel
Başkanlığınca hazırlanacak bir yönetmelikle belirlenir.”,
7. 29/10/2011 tarihli ve 28099 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Devlet Memurlarına
Verilecek Hastalık Raporları İle Hastalık ve Refakat İznine İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmelik’in;
7.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesi: “Bu Yönetmeliğin amacı, hastalık raporlarının hangi hâllerde, hangi hekimler veya sağlık kurulları tarafından verileceği, raporların süreleri ile hastalık ve refakat iznine ilişkin usûl ve esasları düzenlemektir.”,
7.2. “Dayanak” başlıklı 3 üncü maddesi; “Bu Yönetmelik, 657 sayılı Kanunun 105 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.”,
7.3. “Hastalık raporlarının verilmesi” başlıklı 5’inci maddesinin ilgili fıkraları:
“(1)Memurların hastalık raporlarının, 5510 sayılı Kanun ve ilgili mevzuatında belirtilen usûl ve esaslar çerçevesinde kendilerini tedavi eden kurum tabipliği, aile hekimliği veya SGK ile sözleşmeli sağlık hizmeti sunucuları tarafından düzenlenmesi esastır. (2)SGK ile sözleşmesi bulunmayan sağlık hizmeti sunucuları tarafından verilen ve istirahat süresi on günü geçmeyen raporlar, SGK ile sözleşmeli sağlık hizmeti sunucusu hekim tarafından, istirahat süresi on günü aşan raporlar ise SGK ile sözleşmeli sağlık hizmeti sunucusu sağlık kurulunca onandığı takdirde geçerli olur.”,
7.4. “Hastalık izni verilmesi” başlıklı 7 inci maddesinin ilgili fıkraları: “(2)Hastalık izni, memurun görev yaptığı kurum veya kuruluşun izin vermeye yetkili kıldığı birim amirlerince verilir. (3) Kamu hizmetlerinde aksamaya yol açılmaması ve bu Yönetmelik ile belirlenen usûl ve esaslara uygunluğunun tespit edilebilmesi için, hastalık raporlarının aslının veya bir örneğinin en geç raporun düzenlendiği günü takip eden günün mesai saati bitimine kadar elektronik ortamda veya uygun yollarla bağlı olunan disiplin amirine intikal ettirilmesi; örneği gönderilmiş ise, rapor süresi sonunda raporun aslının teslim edilmesi zorunludur. (5)Bu
Yönetmelik ile tespit edilen usûl ve esaslara uyulmaksızın alınan hastalık raporlarına dayanılarak hastalık izni verilemez. (6)Hastalık izni verilebilmesi için hastalık raporlarının, geçici görev ve kanunî izinlerin kullanılması durumu ile acil vakalar hariç, memuriyet mahallindeki veya hastanın sevkinin yapıldığı sağlık hizmeti sunucularından alınması zorunludur.”,
8. 30/09/2019 tarihli ve 1608 sayılı Olur ile aynı tarihte yürürlüğe konulan Sağlık
Raporları Esas ve Usulleri Hakkında Yönerge’nin “İstirahat ve İş Göremezlik Raporları” başlıklı üçüncü bölümünün ilgili “Raporların düzenlenmesi, tasdiki ve rapor formatına ilişkin açıklamalar” başlıklı 6’ncı maddesinin ilgili fıkraları: “(1)Memur ve diğer kamu görevlilerine istirahat raporu işlemlerinde; tüm sağlık hizmet sunucuları tarafından, Sosyal
Güvenlik Kurumu “İş Göremezlik Uygulaması Sistemi” kullanılacaktır. Sistemden rapor provizyonu alınmasını takiben yapılan muayene ve tetkikler sonucunda, tıbben istirahati lüzumlu görülenlere, ilgili mevzuatla belirlenen usul ve esaslara uygun olarak, anılan sistem üzerinden istirahat raporu düzenlenecektir. Sistem üzerinden raporu tanzim eden hekim/hekimler tarafından rapor onaylanacaktır. Sistemden rapor düzenlenebileceğine dair ön izin alınamaması durumunda, başvuran kişi bilgilendirilerek hastanelerde hastane başhekimliğine, birinci basamak sağlık kuruluşlarında ise en yakın veya ilgilinin seçeceği hastanenin başhekimliğine yönlendirilir. Kişinin muayenesi ve lüzumu halinde istirahat raporu düzenlenmesi işlemleri, başhekimin koordinasyonunda yapılır. (2)Sistem üzerinden düzenlenen istirahat raporları için çıktı alınmasına gerek yoktur. Hasta tarafından istenilmesi halinde raporun bir çıktısı hastaya verilebilir. (3)İş göremezlik sisteminde hata nedeniyle rapor düzenlenemediği durumlarda Ek-1 İstirahat Rapor Formatı’ na uygun şekilde manuel rapor düzenlenebilir. Hastanelerde bu çıktıya hastanenin barkodu yapıştırılır. Başhekimlik mührü ve onayı aranmaz. (4)Kurum hekimleri ve sözleşmeli aile hekimleri hariç birinci basamak resmi sağlık hizmet sunucularında görevli hekimler İş Göremezlik Uygulamasına dâhil olana kadar Ek-1 İstirahat Rapor Formatı’ na uygun şekilde manuel rapor düzenleyebilir.
(5)Memurların hastalık raporlarının, 5510 sayılı Kanun ve ilgili mevzuatında belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde kendilerini tedavi eden kurum tabipliği, aile hekimliği veya SGK ile sözleşmeli sağlık hizmeti sunucuları tarafından düzenlenmesi esastır. SGK ile sözleşmesi bulunmayan sağlık hizmeti sunucuları tarafından verilen ve istirahat süresi on günü geçmeyen raporlar, SGK ile sözleşmeli sağlık hizmeti sunucusu hekim tarafından, istirahat süresi on günü aşan raporlar ise SGK ile sözleşmeli sağlık hizmeti sunucusu sağlık kurulunca onandığı takdirde geçerli olur. (6)İş Göremezlik Belgesi, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığınca belirtilen usul, esas ve formata göre düzenlenecektir. (9)İstirahat raporlarının usule ve fenne uygun düzenlenmesi konusunda gerekli hassasiyet gösterilir.”, hükümlerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9. Başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
10. Bir numaralı paragrafta yer verildiği üzere başvuran; iş göremezlik raporunun işleme konulmasını ve yıllık izninden düşülen 10 günlük sürenin tarafına iade edilmesini talep etmektedir.
11. Bilindiği üzere, Anayasanın 128’inci maddesinde, memurların ve diğer kamu görevlilerinin niteliklerinin, atanmalarının, görev ve yetkilerinin, hakları ve yükümlülüklerinin, aylık ve ödeneklerinin ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenleneceği belirtilmiştir. Bu çerçevede, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile genel hükümler belirlenmiş, anılan Kanununun 105 inci maddesine istinaden hazırlanan özel yönetmelik ile Devlet Memurlarına Verilecek Hastalık
Raporları İle Hastalık ve Refakat İznine İlişkin usul ve esasları belirlenmiştir.
12. (6) numaralı paragraf ve alt bentlerinde yer verilen, hastalık izni, memurun görev yaptığı kurum veya kuruluşun izin vermeye yetkili kıldığı birim amirlerince verileceğini hüküm altına almıştır. Ayrıca kamu hizmetlerinde aksamaya yol açılmaması ve bu Yönetmelik ile belirlenen usûl ve esaslara uygunluğunun tespit edilebilmesi için, hastalık raporlarının aslının veya bir örneğinin en geç raporun düzenlendiği günü takip eden günün mesai saati bitimine kadar elektronik ortamda veya uygun yollarla bağlı olunan disiplin amirine intikal ettirilmesi; örneği gönderilmiş ise, rapor süresi sonunda raporun aslının teslim edilmesi zorunluluğuna işaret edilmiştir.
13. Söz konusu Yönetmeliğin 5 ve 7 nci maddelerinde, hastalık raporlarının ve izninin verilmesi hükümleri düzenlenmiştir. Buna göre; başvuranın, iş göremezlik raporunun aslının idareye sunmadığı, sunmuş olduğu raporunda Sağlık Raporlarına İlişkin Usul ve Esasları Hakkındaki
Yönergenin ilgili maddelerince düzenlenmediği ve ilgili Yönergenin ekler kısmında yer alan (Ek-2) İstirahat Raporu Örneğinde bulunan hastane amblemi, hekim/kaşe imzası vb.
hususlarının bulunmadığı, ayrıca e-raporun kamu kurumlarında görüntülenmesi sağlanana kadar raporlarda hastane amblemi, ıslak imza ve kaşenin bulunmasının zorunluluk olduğu hususlarının tespit edildiği anlaşılmaktadır.
14. Somut olayda, başvuranın iş göremezlik raporunun işleme konulması ve yıllık izninden düşülen 10 günlük sürenin tarafına iade edilmesi talebinin ilgili idare tarafından gerekli şartları taşımadığı nedeniyle yerine getirilemeyeceği, şayet söz konusu raporun ilgili mevzuat şartlarını taşıyan bir şekilde ibraz edilmesi halinde yapılan işlemin yeniden değerlendirileceği ve sorunun çözülebileceği hususları ifade edilmiştir.
15. İdare tarafından, başvuranın iş göremezlik raporunun işleme konulması ve yıllık izninden düşülen 10 günlük sürenin tarafına iade edilmesi talebinin iş göremezlik raporunun gerekli şartları taşımadığı gerekçesiyle reddedildiği anlaşılmaktadır.
16. Bu bağlamda, öncelikli olarak iş göremezlik raporunun işleme konulması açısından bakıldığında; yukarıda bahsedilen hastalık raporları ile hastalık ve refakat iznine ilişkin usul ve esaslar yönetmeliğinde raporun aslının idareye sunulamadığı, sunulan raporun gerekli mevzuat şartlarını taşımadığı, ayrıca başvuranın Kurumumuza sunmuş olduğu iş göremezlik raporunda; hastane/poliklinik adı, başhekim/doktor imzası vb. hususlarının bulunmadığı da göz önünde bulundurulduğunda idare işleminin yerinde olduğu anlaşılmaktadır.
17.Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; iş göremezlik raporunun ilgili yönetmelikteki şartları tam olarak karşılamadığı ve İdarenin başvuranın talebi hakkında tesis ettiği işlemde herhangi bir hukuka aykırılığın bulunmadığı kanaat ve sonucuna varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
18. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında ilgili idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “makul sürede karar verme”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ve “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkelerine uygun davrandığı anlaşılmıştır.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
19. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca gerekçeli ret kararının başvurana tebliğinden itibaren dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, Eskişehir İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURANA ve MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi