|
ÖZET: Danıştay kararında, başvuranın Kara Kuvvetleri Komutanlığı’nda maaş mutemetliği görevlendirmesinin iptali talebi incelenmiştir. Başvuran, bu görevlendirmeye itiraz ederek, gerekli tecrübe ve eğitimden yoksun olduğunu, bu durumun kamu zararı doğurabileceğini belirtmiştir. Ancak, idare tarafından yapılan değerlendirmede, başvuranın mevcut durumu ve hizmet ihtiyacı göz önünde bulundurularak, görevlendirmenin uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 76. maddesi ve ilgili yönetmelikler çerçevesinde, memurların görev ve unvan eşitliği gözetilerek atanması gerektiği vurgulanmıştır. İdarenin takdir yetkisi kullanırken yasal sınırlar içinde kalması gerektiği belirtilmiş, başvuranın durumunun, genel idari hizmetler sınıfına uygun olduğu ve yapılan görevlendirmenin hukuka uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sonuç olarak, başvuranın talebi reddedilmiş ve idarenin görevlendirme işleminin hukuka uygun olduğu tespit edilmiştir. Bu karar, kamu hizmetinde görev değişikliklerinin nasıl yürütüleceğine dair önemli bir içtihat oluşturmuştur. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/7262-S.20.11504
BAŞVURU NO : 2019/20104
KARAR TARİHİ : 13/05/2020
RET KARARI ZÜHAL BORA ILIKSU,TCKN:13244037688
Adres:FATİH MH 1128 SOKAK SER EL SİTESİ A
BLOK DAİRE 4 EFELER AYDIN
BAŞVURUYA KONU İDARE : KARA KUVVETLERİ KOMUTANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın maaş mutemetliği görevlendirmesinin iptali talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 19/11/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran başvuru dilekçesinde özetle; Millî Savunma Bakanlığı Kara Kuvvetleri
Komutanlığı 42’inci Mühimmat Bölük Komutanlığında sivil memur (veri hazırlama kontrol işletmeni) olarak görev yaptığını, 2012-2018 yılları arasında kantin başkanlığında muhasip görevini yürüttüğünü, bu süre içerisinde 15 ay süre ile ikmal kısım amirliğinde görevlendirme ile çalıştığını, 02 Ocak 2019 tarihinde atamasında belirtilen görevi olan stok kontrol kısım inceleme memuru olarak çalışmaya başladığını, 25 Haziran 2019 tarihinde yapılan görevlendirme ile maaş mutemetliğine atandığını, görevlendirildiği maaş mutemetliği ile ilgili bugüne kadar hiçbir tecrübesinin bulunmadığını ve gerekli olan eğitim, kurs, sertifikalara, gerekli donanıma da sahip olmadığını, tecrübesizliğinden dolayı meydana gelebilecek yanlış ve eksik işlemler sonucunda kamu zararı oluşabileceğini, yapılan işin maaş programının öğrenilmesinden ibaret olmadığını, personelin görev yollukları, ödeneklerin hazırlanması gibi imza yetkisi dahilinde gerçekleştirilen işler nedeniyle mali yükümlülüğün doğacağını, aynı birlik içinde gerekli tecrübeye sahip personelin bulunmasına rağmen 21 yıllık hizmeti, 48 yaşında olması, annesinin yaşlılığı dolayısıyla bakıma muhtaç olması ve kendisinin sağlık sorunları olması dikkate alınmadan yapılan söz konusu görevlendirmenin iptal edilmesi için başvuru yaptığını ancak idare tarafından reddedildiğini belirterek, yıllarca emek vererek uzmanlaştığı kadrolarda görev almak ve yapılan görevlendirmenin iptalini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 30/12/2019 tarih ve sayılı bilgi ve belge talebi konulu yazısına
istinaden Kara Kuvvetleri Komutanlığı tarafından Kurumumuza gönderilen 24/01/2020 tarih ve sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle;
2.1) Personelin açıktan alım suretiyle 21 Eylül 1998 tarihinde 7’nci Kolordu K.lığına
(Diyarbakır) “VHKİ” unvan ve göreviyle 13’üncü derecenin 3’üncü kademesi ile atamasının yapıldığı, 08 Ağustos 2011 tarihinde halen görevli olduğu Kara Kuvvetleri Lojistik
Komutanlığı 42’nci Mühimmat Bölük Komutanlığına (Aydın) “VHKİ” unvanı ve “İnceleme
Memuru” göreviyle 4’üncü derecenin 1’inci kademesi ile atandığı, 2012-2013 yılları arasında kantin başkanlığı, 2014-2015 yılları arasında İkmal Takım Komutanlığı stok kontrol kısmı,
2016 yılında kantin başkanlığı, 2017 İkmal Takım Komutanlığı yılında stok kontrol kısmı, 2018
yılında kantin başkanlığı, 2019 yılında İkmal Takım Komutanlığı stok kontrol kısmında görevlendirildiği yani atandığı kadro görev yeri olan İkmal Takım Komutanlığında 4 devlet memuru personelin bulunduğu ve iş yükü ile ihtisas durumu dikkate alındığında atandığı kadronun gereğinin yapılan görevlendirme ile aksatılmadan yürütüldüğü, başvuranın atandığı kadroda çalışma talebinin yapılan görevlendirmenin “asli görevi uhdesinde” yapılmasından ötürü atandığı kadronun icrasına engel teşkil edecek herhangi bir talep kendisine tebliğ edilmediği,
2.2) Kara Kuvvetleri Komutanlığında görevli Devlet memurlarının atama işlemleri 657 Sayılı
Devlet Memurları Kanunu ve MSB, Genelkurmay ve Kuvvet Komutanlıklarında Görevli
Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atamalarına İlişkin Yönetmelik kapsamında yürütülmekte olduğu, Kurum içi görevlendirmeye ilişkin ilgili Kanun ve Yönetmelikte herhangi bir hüküm bulunmamakla birlikte işlemler 11/02/2015 tarihli sayılı emrin 9’uncu maddesi kapsamında yürütüldüğü,
2.3) Konuya ilişkin başvuran ile durumu benzerlik arz ettiği değerlendirilen ve
görevlendirilmenin iptali istemiyle açılıp kesinleşmiş mahkeme kararı örneğinin bulunduğu, Belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) Anayasamızın;
3.1) “Dilekçe, Bilgi Edinme ve Kamu Denetçisine Başvurma Hakkı” başlıklı 74’üncü
maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkraları ile 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu
Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; Kamu
Denetçiliği Kurumu’nun idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceleyeceği düzenlenmiştir.
3.2) “Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler” başlıklı 12 nci maddesinin ikinci
fıkrası; “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir.”, 4. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun;
4.1) “Devlet memurlarının görev ve sorumlulukları” başlıklı 11 inci maddesinde; “Devlet
memurları kanun ve diğer mevzuatta belirtilen esaslara uymakla ve amirler tarafından verilen görevleri yerine getirmekle yükümlü ve görevlerinin iyi ve doğru yürütülmesinden amirlerine karşı sorumludurlar. Devlet memuru amirinden aldığı emri, Anayasa, kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ve yönetmelik hükümlerine aykırı görürse, yerine getirmez ve bu aykırılığı o emri verene bildirir. Amir emrinde ısrar eder ve bu emrini yazı ile yenilerse, memur bu emri yapmağa mecburdur. Ancak emrin yerine getirilmesinden doğacak sorumluluk emri verene aittir. Konusu suç teşkil eden emir, hiçbir suretle yerine getirilmez; yerine getiren kimse sorumluluktan kurtulamaz. Acele hallerde kamu düzeninin ve kamu güvenliğinin korunması için kanunla gösterilen istisnalar saklıdır.”,
4.2) “Kadroların tespiti” başlıklı 33 üncü maddesinde; “Kadrosuz memur çalıştırılamaz.
(Değişik ikinci fıkra: 2/7/2018 – KHK-703/182 md.) Kadrolar, Cumhurbaşkanlığı kararnamesinde gösterildiği şekilde düzenlenir.”,
4.3) “ Tesis edilen sınıflar” başlıklı 36 ıncı maddesinde; “Bu Kanuna tabi kurumlarda
çalıştırılan memurların sınıfları aşağıda gösterilmiştir.
I – GENEL İDARE HİZMETLERİ SINIFI: Bu Kanunun kapsamına dahil kurumlarda yönetim, icra, büro ve benzeri hizmetleri gören ve bu Kanunla tespit edilen diğer sınıflara girmeyen memurlar Genel İdare Hizmetleri sınıfını teşkil eder.”
4.4) “Memurun başka sınıfta ve derecesinin altında bir görevde çalıştırılmayacağı”
başlıklı 45 inci maddesinde; “Hiç bir memur sınıfının dışında ve sınıfının içindeki derecesinin altında bir derecenin görevinde çalıştırılamaz.”,
4.5) “Yer değiştirme suretiyle atanma” başlıklı 72 nci maddesinde; “İlgili mevzuatı
uyarınca verilecek rapora göre kendisi, eşi veya birinci derece kan hısımlığı bulunan bakmakla yükümlü olduğu aile fertleri engelli olan memurların engellilik durumundan kaynaklanan yer değiştirme taleplerinin karşılanması için düzenlemeler yapılır…”
4.6) “Memurların kurumlarınca görevlerinin ve yerlerinin değiştirilmesi ” başlıklı 76’ıncı
maddesinde: “Kurumlar, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler.”,
5) 9/1/1961 tarih ve 211 Sayılı İç Hizmet Kanunu’nun;
5.1) “Astın Vazifeleri” başlıklı 14 üncü maddesinde; “Ast; amir ve üstüne umumi adap ve
askeri usullere uygun tam bir hürmet göstermeye, amirlerine mutlak surette itaate ve kanun ve nizamlarda gösterilen hallerde de üstlerine mutlak itaate mecburdur. Ast muayyen olan vazifeleri, aldığı emri vaktinde yapar ve değiştiremez, haddini aşamaz. İcradan doğacak mesuliyetler emri verene aittir. İtaat hissini tehdit eden her türlü tezahürler, sözler, yazılar ve fiil ve hareketler cezai müeyyidelerle men olunur.”
5.2) “Amirin Vazifeleri” üst başlıklı 16 ncı maddesinde; “Amir; maiyetine hizmetle
münasebeti olmayan emir veremez…”,
5.3) “U) SİLAHLI KUVVETLERDE ÇALIŞAN SİVİL PERSONEL” ana başlıklı 115 inci
maddesinde: “Silahlı Kuvvetlerde çalışan sivil memur, müstahdem, müteferrik müstahdem ve gündelikçi sivil personel bu kanunun askerlere tahmil ettiği sorumluluk ve hizmetlerin ifası
bakımından:
a) Amir vazifesi alanlar; maiyetindeki bütün askeri ve sivil personele hizmetin icabettirdiği
emirleri verebilir. (Mülga ikinci ve üçüncü cümle: 3/10/2016-KHK-676/53 md.; Aynen kabul:
1/2/2018-7070/46 md.)(…)
b) Bütün sivil personel emrinde çalıştıkları askeri amirlere karşı ast durumunda olup bu kanunun 14 üncü maddesinin asta tahmil ettiği vazifeleri aynen yapmaya mecburdurlar.”
5.4) 116 ıncı maddesinde : “Sivil personelin, bu kanunun askerlere tanıdığı hak ve
salahiyetlerden faydalanmaları ve mükellefiyetleri yerine getirmeleri aşağıdaki esaslar
dahilinde olur:
a) Bu Kanunun müraacat ve şikayet bölümlerinde gösterilen usul, hak ve kayıtlara aynen tabidirler…”
5.5) “Türk Silahlı Kuvvetlerinde çalışan memurlara uygulanmayacak maddeler” başlıklı
232’nci maddesinde; “Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu ve Yönetmeliğinin, Askeri
Mahkemeler Kuruluş ve Yargılama Usulü Kanununun ve bunlar hakkında halen yürürlükte bulunan diğer mevzuatın uygulanmasını sağlama bakımından Türk Silahlı Kuvvetlerinde çalışan sivil memurlar, sözleşmeli ve geçici personel ile işçiler hakkında bu kanunun; Çalışma saatleri hakkındaki 99 uncu, Günlük çalışma saatlerinin tespiti hakkındaki 100 üncü, Günün
24 saatinde devamlılık gösteren hizmette çalışma saat ve usulünün tespiti hakkındaki 101 inci,
fazla çalışma ücreti hakkındaki 178 inci, Görevden uzaklaştırmaya yetkilileri sayan 138 inci, maddeleri hükümleri uygulanmaz.”
6) 26/02/2010 tarihli ve 27505 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Millî Savunma
Bakanlığı, Genelkurmay Başkanlığı ve Kuvvet Komutanlıklarında Görevli Devlet
Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik’in,
6.1) “Tanımlar” üst başlıklı 4’üncü maddesinde; “(1) Bu Yönetmelikte geçen;
…
ç) Yer değiştirme suretiyle atama: Aynı kurumda çalışan memurların, 657 sayılı Devlet
Memurları Kanununun 76 ncı maddesindeki esaslar çerçevesinde atanmasını,”
6.2) “Temel İlkeler” alt başlıklı 5’inci maddesinde: “ (1) Yer değiştirme suretiyle atamalarda
esas alınacak temel ilkeler şunlardır; a) Bu Yönetmelik kapsamındaki Devlet memurları için hizmet alanlarındaki görevin sürekliliği esastır.
b) Yer değiştirme sureti ile atamalarda, atanmak istenilen hizmet bölgesi ve alanındaki kadro imkânları ile ayrılmak istenen yerdeki hizmet ihtiyacı öncelikle dikkate alınır.
c) Kurumun hizmet ihtiyacı nedeniyle hizmet bölgelerindeki zorunlu çalışma sürelerine bakılmaksızın belirli bir süre görev yapmak üzere sürekli görevle atama yapılabilir.
ç) Hizmet ihtiyacı nedeniyle yapılacak atamalarda, görevin özelliğine göre hizmet bölgeleri ve alanları arasında memurların adil ve dengeli dağılımının sağlanması esastır.
d) Atama isteklerinin değerlendirilmesinde birlik komutanı veya kurum amirlerinin görüşleri de dikkate alınır.
e) Atanacak memurun asaletinin onaylanmış olması gerekir.”
6.3) “Atanma Dönemleri” başlıklı 8’inci maddesinde; “(1) Yer değiştirme suretiyle atamalar
9, 10 ve 11 inci maddelerde yer verilen nedenler hariç olmak üzere, her yıl Haziran – Eylül aylarını kapsayan dönemde yapılır.”
7) Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin Ek
3 üncü maddesinde; “ İlgili mevzuatına göre alınan sağlık kurulu raporunda en az yüzde kırk
oranında engelli olduğu belirtilen memurlar ile ağır engelli raporlu eşi veya bakmakla yükümlü olduğu birinci derece kan hısımları bulunan memurlar engellilik durumundan kaynaklanan gerekçelere dayalı olarak yer değiştirme talebinde bulunabilir. Bu kapsamdaki talepler bu
Yönetmelikte yer alan kısıtlayıcı hükümlere tabi olmaksızın kurumların kadro imkanları ve teşkilat yapıları dikkate alınarak karşılanır ve bu haktan bir defadan fazla yararlanılmaz.(Danıştay 16. Dairesinin 02/07/2015 tarih ve Esas No: 2015/10808 sayılı Kararı ile bu maddede yer alan “bir defadan fazla” ibaresinin yürürlüğü durdurulmuştur.)”söz konusu yürütmeyi durdurma kararının esastan görüşüldüğü Danıştay 2. Dairesinin 21/03/2018 tarih ve E: 2016/9697, K:2018/1891 sayılı kararında “bir defadan fazla” ibaresinin iptaline karar verilmiştir.
8) 26/12/2014 tarihli ve 29217 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Askeri Kantin
Yönetmelik’in,
8.1) “Kantin heyetinin seçimi” başlıklı 8’inci maddesinde: “Askerî kantin heyetinin
seçiminde dikkate alınacak esaslar aşağıda belirtilmiştir :
a) Asil ve yedek üyeler; kışla komutanlığı tarafından gösterilen adaylar arasından, kışlada görev yapan subay, astsubay ve sivil personel mevcudunun en az yarıdan bir fazlasının katılacağı toplantıda, toplantıya katılanların oy çokluğuyla, gizli oy ve açık ayrımla seçilir. İlk toplantıda çoğunluk sağlanamadığı takdirde, müteakip toplantıda herhangi bir yeter sayı aranmaz.
b) (Mülga:RG-8/10/2009-27370)
c) Seçimin cereyan tarzı ve sonuçları, bir tutanakla tespit edilir. Tutanağın bir nüshası kışla komutanlığı personel şubesinde, bir nüshası da kantinin teftişinde ibraz edilmek üzere kantin başkanlığında saklanır.
ç) (Değişik:RG-26/12/2014-29217) Kantin heyetinin seçimi, her yılın Kasım ayının ilk haftasında yapılır. Yeni kantin heyeti, devreden kıymetleri teslim alarak 1 Ocak tarihinde göreve başlar. Yeni heyet göreve başlarken mal beyanında bulunur. Bu husus kışla komutanlığınca takip edilir. Kışla komutanlığı tarafından yeni heyetin tecrübe kazanması için, eski heyet ile birlikte Aralık ayı sonuna kadar bir ayı geçmeyecek şekilde, çalışmaları sağlanır.
Ancak, 31 Aralık tarihine kadar muhasebe kayıtlarındaki imza yetkisi eski heyete aittir.
d) (Değişik:RG-26/12/2014-29217) Kantin heyetinde görev alanlar, gelecek dönemlerde tekrar seçilebilir. Ancak aynı garnizonda olmak üzere en fazla üç dönem görev yapabilirler.”
9) 06/09/1961 tarihli ve 10899 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Türk Silahlı Kuvvetleri
İç Hizmet Yönetmelik’in,
9.1) “Emir” üst başlıklı 33’üncü maddesinde; “Emirlerin, hizmete müteallik olması (Silahlı
Kuvvetler İç Hizmet Kanunu madde 8 ve 16) ve kanun ve nizamları ihlâl etmemesi şarttır…” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
10) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; Başvuranın iddiaları,
İdarenin konu ile açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya birlikte değerlendirilerek başvurunun reddi yönünde hazırlanan Ret Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
11) Bir numaralı paragrafta yer verildiği üzere başvuran; Kara Kuvvetleri Komutanlığı 42’inci
Mühimmat Bölük Komutanlığında sivil memur (veri hazırlama kontrol işletmeni) olarak görev yaptığını, 2012-2018 yılları arasında kantin başkanlığında muhasip görevini yürüttüğünü, bu süre içerisinde 15 ay süre ile ikmal kısım amirliğinde görevlendirme ile çalıştığını, 02 Ocak
2019 tarihinde atamasında belirtilen görevi olan stok kontrol kısım inceleme memuru olarak
çalışmaya başladığını, 25 Haziran 2019 tarihinde yapılan görevlendirme ile maaş mutemetliğine atandığını belirterek, söz konusu görevlendirmenin gerekli tecrübesinin ve eğitiminin bulunmaması, 21 yıllık hizmeti, 48 yaşında olması, annesinin yaşlılığı dolayısıyla bakıma muhtaç olması ve kendisinin de sağlık sorunları olması sebebiyle iptal edilmesini talep etmektedir.
12) 657 sayılı Kanunun 76’ ıncı maddesiyle Kurumlarınca memurların, görev ve unvan eşitliği
gözetilmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle bulundukları kadro derecelerine eşit ya da daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atanabileceği hükme bağlanmıştır. Diğer taraftan, TSK’da görev yapan devlet memurlarının yer değiştirmelerine ilişkin usul ve esasların belirlendiği Millî Savunma Bakanlığı, Genelkurmay Başkanlığı ve
Kuvvet Komutanlıklarında Görevli Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle
Atanmalarına İlişkin Yönetmelik’in 5’inci maddesinde, yer değiştirme suretiyle atamalarda esas alınacak temel ilkelere yer verilmiştir. Buna göre, Yönetmelik kapsamına giren memurların hizmet alanlarındaki görevlerinin sürekliliği esas olarak kabul edilmiştir. Ayrıca bu şekildeki atamalarda, atanmak istenilen hizmet bölgesi ve alanındaki kadro imkanları ile ayrılmak istenen yerdeki hizmet ihtiyacı öncelikle dikkate alınması; hizmet ihtiyacı nedeniyle yapılacak atamalarda, görevin özelliğine göre hizmet bölgeleri ve alanları arasında memurların adil ve dengeli dağılımının sağlanması gerekmektedir. Yine atama isteklerinin değerlendirilmesinde birlik komutanı veya kurum amirlerinin görüşleri de dikkate alınmalıdır.
13) 657 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinde, sınıflandırma, Devlet kamu hizmetleri
görevlerinin ve bu görevlerde çalışan Devlet memurlarının görevlerinin gerektirdiği niteliklere ve mesleklere göre sınıflara ayrılması şeklinde tanımlanmış, 33 üncü maddesinde kadrosuz memur çalıştırılamayacağı öngörülmüş, 36 ncı maddesinde, çalıştırılan memurların sınıfları düzenlenmiş ve bu kapsamda büro ve benzeri hizmetleri gören ve bu Kanunla tespit edilen diğer sınıflara girmeyen memurların Genel İdare Hizmetleri sınıfını oluşturduğu hükme bağlanmış, 45’inci maddesinde ise, hiç bir memurun sınıfının dışında ve sınıfının içindeki derecesinin altında bir derecenin görevinde çalıştırılamayacağı hükmü öngörülmüştür.
14) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile kamu personel rejimine kazandırılan “kadro”
kavramı devlet örgütü yapısının oluşturulmasında, kamu hizmet ve faaliyetleri ile bunu yürütecek işgücünün planlanmasında kullanılan hukuksal bir araçtır. Kadro, memurun çalıştığı görev yerini, yapacağı işi, bir başka ifadeyle yapacağı görevi tanımlaması açısından önemlidir.
Sınıflandırma ise; 657 sayılı Kanunda, Devlet kamu hizmetleri görevlerinin ve bu görevlerde çalışan Devlet memurlarının görevlerinin gerektirdiği niteliklere ve mesleklere göre sınıflara ayrılması şeklinde tanımlanmaktadır.
15) 657 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesinde öngörülen “kadrosuz memur çalıştırılamayacağı”
ilkesi ile yine aynı Kanun’un 45 inci maddesinde yer alan “hiçbir memurun sınıfının dışında ve sınıfının içindeki derecesinin altında bir derecenin görevinde çalıştırılamayacağı” yönündeki hüküm birlikte değerlendirildiğinde, personel hukukunda memurun kendi sınıfının içinde ve kadro görevinde çalışmasının temel bir prensip olarak kabul edildiği hususunda kuşku bulunmamaktadır. Bir başka deyişle, kamu personelinin bulunduğu hizmet sınıfı içinde ve kadrosu dışında bir görevde istihdam edilemeyeceği kanunun emredici hükümleriyle öngörülmüş genel bir kural niteliğine haiz bulunmaktadır.
16) Somut olayda, başvuranın şikayet konusu yaptığı atamayla/görevlendirmeyle ilgili olarak
İdareye herhangi bir atanma talebini içeren bir başvurusunun söz konusu olmadığı tespit edilmiştir. İdarenin bu atama/görevlendirmede halen maaş mutemetliği görevini yürüten personelin izin, sağlık, emeklilik gibi nedenlerle görevinden ayrılması durumunda başvuranı görevlendirdiği, tüm personelin yaş, sağlık vb. şartları dikkate alındığında hizmet ve vazifelerin aksamaması amacıyla yapılan görevlendirme esnasında maaş mutemetliği görevine uygun gerekli tecrübeye sahip personelin bulunmadığı, yine başvuranın Askeri Kantin
Yönetmeliği’nin 8’inci maddesi (d) bendinde “…aynı garnizonda olmak üzere en fazla 3 dönem görev yapabilirler” hükmü gereğince asli görevi uhdesinde ihtiyaç olarak görülen maaş mutemetliğine görevlendirildiği, buna göre söz konusu görevlendirmesinin başvuranın da sınıfına uygun olarak genel idari hizmetler sınıfına tabi personellerce yerine getirilmesi gereken iş ve işlemlerle ilgili olduğu, ayrıca başvuranın kendisinin ve annesinin sağlık durumu nedeniyle sağlık mazereti kapsamında bulunmadığı, söz konusu görev için kendisine halen görevi yürüten personel ve ita amirliği görevini yürüten Aydın Asal Bölge Başkanlığı teşkilatında yer alan Maliye Bütçe Kısım Amirliği birimi ile eğitim ve tecrübe aktarımının sağlandığı anlaşılmaktadır. Bu kapsamda İdarenin görevlendirme işlemini takdir yetkisi çerçevesinde, personel durumu ve personelin mevcut durumunu gözeterek yaptığı değerlendirilmiştir.
17) Diğer taraftan, İdareye belli konularda takdir yetkisinin tanınması, idarenin keyfi olarak
hareket edebileceği anlamına da gelmez. Bu doğrultuda idare takdir yetkisini kullanırken yasanın koyduğu sınırlar içinde kalmalı, eşitlik ilkesine önem vermeli, bu yetkiyi kamu yararı için kullanmalı, yasanın öngördüğü amaçtan başka ya da kamu yararı dışında bir amaç için kullanamamalı ve bu yetkiyi gerekçeli olarak kullanmalıdır (Prof. Dr. Şeref Gözübüyük, “Yönetim Hukuku”, Eylül/1991 s.204). Bu çerçevede atamaya/görevlendirmeye ilişkin mevzuat hükümleri ve İdarenin öne sürdüğü gerekçeler dikkate alındığında, söz konusu görevlendirme için kullanılan takdir yetkisinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
18) Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya
kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; genel idari hizmetler sınıfına dahil veri hazırlama unvanına sahip başvuranın kadrosunun bulunduğu hizmet sınıfında olan ve yapılan işin niteliği gereği genel idari hizmetler sınıfında bulunan personelce yürütülebilecek iş ve işlemler ile görevlendirilmesi işleminin 657 sayılı Kanunun 45 inci maddesinde öngörülen hiçbir memurun sınıfı dışında çalıştırılamayacağı yönündeki amir hükme aykırılık teşkil etmediği sonucuna varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
19) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında ilgili idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “kanunlara uygunluk”, “makul sürede karar verme”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, ancak idarenin, başvurana verdiği cevaplarda hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
20) 6328 sayılı Kanunun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının
başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup ilgili Aydın İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURANA ve KARA KUVVETLERİ KOMUTANLIĞI’NA tebliğine,
6328 sayılı Kanunun 20 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca İdare tarafından bu karar
üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi