|
ÖZET: Bu karar, Sinop İli’nde bulunan özel mülkiyete ait arkeolojik sit alanıyla ilgili başvurunun değerlendirilmemesi üzerine yapılan itirazın hukuki durumunu incelemektedir. Başvuran, Samsun Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nun 27/02/2020 tarihli kararına karşı yaptığı itirazın, Covid-19 salgını nedeniyle sürelerin durdurulması düzenlemesine aykırı olarak reddedildiğini iddia etmektedir. İdare, itirazın belirtilen süre içerisinde yapılmadığını savunarak başvuruyu değerlendirmeye almadığını belirtmiştir.
Danıştay, başvurunun 2480 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ve 7226 sayılı Kanun’un geçici 1. maddesi çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğine karar vermiştir. İlgili düzenlemelerin, itiraz ve zorunlu idari başvuru sürelerini de kapsadığına dikkat çekilmiştir. Sonuç olarak, başvurunun kabulüne ve Kültür ve Turizm Bakanlığı’na tavsiyede bulunulmasına karar verilmiştir. Bu karar, idarenin başvuru sürelerine ilişkin uygulamalarının hukuka uygunluğunu sorgulamaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/16209-S.21.25970
BAŞVURU NO : 2021/3047
KARAR TARİHİ : 15/11/2021
TAVSİYE KARARI
Adres:
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ : 8
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvurularının ilgili düzenleme doğrultusunda değerlendirmeye alınması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 09/02/2021
I. BAVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran Vekili özetle, Sinop İli, Mahallesinde, 3. derece arkeolojik sit alanında kalan özel mülkiyete ait ada ve parsellerin 1. derece sit alanı olarak tescil edildiği ve geçiş dönemi koruma esasları ve kullanma şartlarının belirlendiği Samsun Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nun 27/02/2020 tarihli ve sayılı kararına karşı, 15/07/2020 tarihindeki başvuru ile Samsun Kültür
Varlıklarım Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü’ne itirazda bulunduklarını, başvurunun belirtilen süre içerisinde yapılmadığı gerekçesiyle ‘değerlendirmeye alınmadığı’ şeklinde cevap verildiğini, ancak Covid-
19 salgın süreci sebebiyle yargı alanındaki hak kayıplarının önlenmesi amacıyla, 2480 sayılı
Cumhurbaşkanı Kararı ile 7226 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun geçici 1.
maddesinde yer alan tüm durma sürelerinin, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda öngörülen zorunlu idari başvuru yoluna ilişkin süreler hariç olmak üzere 1 Mayıs 2020 tarihinden 15 Haziran 2020 tarihine kadar uzatıldığını, durdurulan sürelerin sadece yargı alanında değil, yargılamaya esas olan tüm zamanaşımı süreleri, hak düşürücü süreler ve zorunlu idari başvuru süreleri de dâhil olmak üzere bir hakkın doğumu, kullanımı veya sona ermesine ilişkin tüm süreler olduğunu iddia ederek, söz konusu ilgili idare tarafından başvurularının bahsedilen düzenleme doğrultusunda değerlendirmeye alınmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü’nün başvuru konusuna ilişkin 25/05/2021 tarih ve sayılı yazısı ve eklerinde özetle; 2.1. Samsun Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 26.09.2019 gün ve sayılı kararı ile son sınırları belirlenen III. derece arkeolojik sit alanı içinde kalan, kurtarma kazısı sonucunda açığa çıkan kalıntıların (l ve 2 no’lu mozaik, sarnıç kalıntısı-taş zemin, havuz, eşik taşı ve kanal yapısı ile birlikte, 4 no’1u duvar, sıvalı duvar kalıntısı, temel-duvar kalıntısı, sıvalı zemin ve taş zemin) bulunduğu özel mülkiyete ait Ada (bir kısmı kentsel sit içinde kalmakta) ve parselin 2863 sayılı yasanın 6.
maddesi kapsamında kaldığı anlaşıldığından “1. derece arkeolojik sit alanı” olarak tescil edilmesine karar verildiği ve söz konusu alana ilişkin geçiş dönemi koruma esasları ve kullanma şartlarının aynı kararla belirlendiği, 2.2. 2863 sayılı Kültür Varlıklarını Koruma Kanunun, “Koruma Bölge Kurullarının görev, yetki ve çalışma şekli” başlıklı 61. maddesinde bulunan “Koruma bölge kurullarınca alınan kararlara kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişilerce yapılan itirazlar, Bakanlıkça değerIendirilerek gerekli görüldüğü takdirde Koruma Yüksek Kurulu gündemine alınır, Bu itirazlar, Koruma Yüksek Kurulunca incelenir ve en geç üç ay içinde karara bağlanır. Koruma Yüksek
Kurulunda görüşülen itiraz konuları ayrıca koruma bölge kurulu gündemine alınmaz. Koruma Yüksek
Kuruluna yapılacak itirazlarla ilgili usul ve esaslar Bakanlıkça hazırlanan yönetmelikle belirlenir.” hükümleri ile, 2.3. Kültür Varlıklarım Koruma Yüksek Kurulu ve Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulları
Yönetmeliğinin 18. maddesinin I. Fıkrasında yer alan “Koruma bölge kurullarınca alınan kararlara, kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişilerce Koruma bölge kurulu kararının tebliğ veya ilanından itibaren altmış gün içinde Koruma Yüksek Kuruluna itiraz edilebilir. Bu itirazlar Bakanlıkça değerlendirilerek gerekli görüldüğü takdirde Koruma Yüksek Kurulu gündemine alınır.” hükmünün yer aldığı, 2.4. Konu hakkındaki başvuruda, ülkemizde ve dünyada yaşanan Covid-19 salgını nedeniyle, 26/03/2020 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7226 sayılı Kanun kapsamında yargı alanındaki sürelerin 30/04/2020 tarihine kadar durdurulduğu, bu durdurma süresinin salgının devam etmesi nedeniyle 30/04/2020 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile 15/06/2020 tarihine kadar uzatıldığı, başvuruda da belirtildiği gibi bahse konu sürelerin yargı alanındaki konularda durdurulmuş olduğu, Covid-19 salgını döneminde Bakanlıkları ve bağlı birimlerince görev alanları ile ilgili iş ve işlemlere devam edildiği, bu kapsamda Sinop ili, Mahallesinde, ada ve parsellere ilişkin alınan Samsun Kültür Varlıklarım Koruma Bölge Kurulunun 27/02/2020 tarihli ve sayılı kararına karşı yapılan itirazın, Kültür Varlıklarım Koruma Yüksek Kurulu ve Kültür Varlıklarını
Koruma Bölge Kurulları Yönetmeliğinin 18. maddesinin 1. fıkrası ve Kültür Varlıklarını Koruma Bölge
Kurulu Müdürlükleri’nin Çalışma Esasları ile Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulu Çalışmalarına
İlişkin Yönergenin 14. maddesinin l. fıkrası uyarınca belirtilen süre içerisinde yapılmadığından Kültür
Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulunca değerlendirmeye alınamadığının belirtilerek, ilgili yazının adres eksikliği nedeniyle iade edildiği, anılan nedenle söz konusu yazının bir örneğinin daha sonra başvuru sahibine iletildiği, 2.5. Kültür Varlıkları Koruma Yüksek Kurulu ve Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulları
Yönetmeliği’nin 18. maddesinin 1. fıkrası ve Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlükleri’nin
Çalışma Esasları ile Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulu Çalışmalarına İlişkin Yönergenin 14.
maddesinin l. fıkrası uyarınca idari işlem tesis edilerek, 26/03/2020 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak
yürürlüğe giren 7226 sayılı Kanunun geçici maddesi ile yargı alanındaki sürelerin durdurulduğu, bununla birlikte Covid-19 salgını döneminde Bakanlıkları ve bağlı birimlerince görev alanları ile ilgili iş ve işlemlere devam edilmiş olduğundan anılan başvuruların Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulunca değerlendirilmesinin mümkün olamadığının mütalaa edildiği, Açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “herkesin bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahip olduğunu güvence altına almıştır.” 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Kurumun görevi başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında: “Kamu Denetçiliği Kurumunun, şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevli olduğu hüküm altına alınmıştır.” 5. 2863 sayılı Kültür Varlıklarını Koruma Kanunun; 5.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde; “Bu Kanunun amacı; korunması gerekli taşınır ve taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ile ilgili tanımları belirlemek, yapılacak işlem ve faaliyetleri düzenlemek, bu konuda gerekli ilke ve uygulama kararlarını alacak teşkilatın kuruluş ve görevlerini tespit etmektir.” 5.2. “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde; “Bu Kanun; korunması gerekli taşınır ve taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ile ilgili hususları ve bunlarla ilgili gerçek ve tüzelkişilerin görev ve sorumluluklarını kapsar.” 5.3. “Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulu ile Koruma Bölge Kurulları” başlıklı 51 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Yurtiçinde bulunan ve bu Kanun kapsamına giren korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ile ilgili hizmetlerin bilimsel esaslara göre yürütülmesini sağlamak üzere, Bakanlığa bağlı “Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulu” ile Bakanlıkça belirlenecek bölgelerde
“Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulları” kurulur.” 5.4. “Kararlara uyma zorunluluğu” başlıklı 61 inci maddesinde; “Kamu kurum ve kuruluşları ve belediyeler ile gerçek ve tüzel kişiler, Koruma Yüksek Kurulu ve koruma bölge kurullarının kararlarına uymak zorundadır. Koruma Yüksek Kurulunun ilke kararları Resmî Gazetede yayımlanır.
Koruma bölge kurullarınca alınan kararlara kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişilerce yapılan itirazlar, Bakanlıkça değerlendirilerek gerekli görüldüğü takdirde Koruma Yüksek Kurulu gündemine alınır.
Bu itirazlar, Koruma Yüksek Kurulunca incelenir ve en geç üç ay içinde karara bağlanır. Koruma Yüksek
Kurulunda görüşülen itiraz konuları ayrıca koruma bölge kurulu gündemine alınmaz. Koruma Yüksek
Kuruluna yapılacak itirazlarla ilgili usul ve esaslar Bakanlıkça hazırlanan yönetmelikle belirlenir.”
/
6. 2480 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı’nın 1 inci maddesinde; “Covid-19 salgın hastalığının ülkemizde yayılmasını ve yargı alanında doğabilecek hak kayıplarını önlemek amacıyla; 7226 sayılı Bazı Kanunlarda
Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun geçici 1 inci maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen durma süresi,
4734 sayılı Kamu İhale Kanununda öngörülen zorunlu idari başvuru yoluna ilişkin süreler hariç, 1/5/2020
(bu tarih dahil) tarihinden 15/6/2020 (bu tarih dahil) tarihine kadar (salgın hastalığın yayılma tehlikesinin daha önce ortadan kalkması halinde yeniden değerlendirilmek üzere) uzatılmıştır.” 7. 7226 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun Geçici 1 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde; “Dava açma, icra takibi başlatma, başvuru, şikâyet, itiraz, ihtar, bildirim, ibraz ve zamanaşımı süreleri, hak düşürücü süreler ve zorunlu idari başvuru süreleri de dâhil olmak üzere bir hakkın doğumu, kullanımı veya sona ermesine ilişkin tüm süreler; 6/1/1982 tarihli ve 2577 sayılı İdari
Yargılama Usulü Kanunu, 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ve 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile usul hükmü içeren diğer kanunlarda taraflar bakımından belirlenen süreler ve bu kapsamda hâkim tarafından tayin edilen süreler ile arabuluculuk ve uzlaştırma kurumlarındaki süreler 13/3/2020 (bu tarih dâhil) tarihinden, itibaren 30/4/2020 (bu tarih dâhil) tarihine kadar durur.”, 8. 28269 sayılı Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulu ve Kültür Varlıklarını Koruma Bölge
Kurulları Yönetmeliği’nin, 8.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde; “Bu Yönetmeliğin amacı, yurt içinde bulunan korunması gerekli taşınmaz kültür varlıklarıyla ilgili görevlerin, bilimsel esaslara göre yürütülmesini sağlamak üzere kurulmuş olan Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulu ile koruma bölge kurullarının oluşumu, çalışma usul ve esasları ile koruma bölge kurulu kararlarına karşı Koruma Yüksek Kuruluna yapılacak itirazlarla ilgili usul ve esasları düzenlemektir.” 8.2. “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde; “Bu Yönetmelik, Koruma Yüksek Kurulu ve koruma bölge kurullarının çalışma usul ve esasları ile Koruma Yüksek Kuruluna yapılacak itirazları kapsar.” 8.3. “Koruma Yüksek Kuruluna yapılacak itirazlar” başlıklı 18 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Koruma bölge kurullarınca alınan kararlara, kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişilerce
Koruma bölge kurulu kararının tebliğ veya ilanından itibaren altmış gün içinde Koruma Yüksek Kuruluna itiraz edilebilir. Bu itirazlar Bakanlıkça değerlendirilerek gerekli görüldüğü takdirde Koruma Yüksek
Kurulu gündemine alınır.”, 9. 18/01/2013 tarih ve 12610 sayılı Bakan Onayı ile yürürlüğe giren Kültür Varlıklarını Koruma
Bölge Kurulu Müdürlüklerinin Çalışma Esasları İle Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulu
Çalışmalarına İlişkin Yönergenin, 9.1. “Amaç ve Kapsam” başlıklı 1 inci maddesinde; “Bu Yönerge, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat
Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında kurulan kültür varlıklarını koruma bölge kurulu müdürlükleri ve
Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulu ile ilgili yürütülecek hizmetlere ilişkin usul ve esasları düzenler.” 9.2. “Koruma bölge kurullarınca alınan kararlara yapılan itiraz başvurularının incelenmesi” başlıklı
14 üncü maddesinde;
/
“(1) Koruma bölge kurullarınca alınan kararlara karşı itirazlar, kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişilerce koruma bölge kurulu kararının tebliğ veya ilanından itibaren altmış gün içinde yazılı olarak
Genel Müdürlüğe yapılır.
(2) İtiraz başvurularının süresinin tespitinde Bakanlık evrak kayıt tarihi dikkate alınır. Postadaki gecikmeler dikkate alınmaz.”, Düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
10. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Tavsiye Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Açısından Değerlendirme 11. Başvuruda özetle, Sinop İli, Mahallesinde, 3. derece arkeolojik sit alanında kalan özel mülkiyete ait ada ve parsellerin 1. derece sit alanı olarak tescil edildiği ve geçiş dönemi koruma esasları ve kullanma şartlarının belirlendiği Samsun Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nun 27/02/2020 tarihli ve sayılı kararına karşı, 15/07/2020 tarihindeki başvuru ile Samsun Kültür
Varlıklarım Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü’ne itirazda bulunduklarını, başvurunun belirtilen süre içerisinde yapılmadığı gerekçesiyle ‘değerlendirmeye alınmadığı’ şeklinde cevap verildiği, bu kararın 2480 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 7226 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun geçici 1. maddesinde yer alan düzenlemeye aykırı olduğu iddia edilerek, söz konusu başvurularının bahsedilen düzenleme doğrultusunda değerlendirmeye alınması talep edilmiştir.
12. İlgili idare tarafından, itiraza konu kararın 14/03/2020 tarihli 31068 sayılı Resmi Gazete’de yayımlandığı, itiraz başvurusunun Samsun Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’na 15/07/2020 tarihinde yapıldığı, 24/07/2020 tarihli cevap yazılarının adres değişikliği nedeniyle idarelerine iade edildiği, Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Yüksek Kurulu’na yapılan itirazın ise 13/10/2020 tarihinde Bakanlığın evrak kayıt sistemine girildiği, Samsun Kültür Varlıklarım Koruma Bölge Kurulunun 27/02/2020 tarihli ve sayılı kararına karşı yapılan itirazın, anılan yönetmelik ve yönergenin ilgili maddelerinde belirtilen süre içerisinde yapılmadığından dolayı Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulunca değerlendirmeye alınamadığı, ifadelerine yer verilmiştir.
13. Bununla birlikte, 19/04/2012 tarih ve 28269 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Kültür
Varlıklarım Koruma Yüksek Kurulu ve Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulları Yönetmeliğinin 18.
Maddesinin birinci fıkrasında; “Koruma bölge kurullarınca alman kararlara, kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişilerce Koruma bölge kurulu kararının tebliğ veya ilanından itibaren altmış gün içinde
Koruma Yüksek Kuruluna itiraz edilebilir. Bu İtirazlar Bakanlıkça değerlendirilerek gerekli görüldüğü takdirde Koruma Yüksek Kurulu gündemine alınır.” hükmü ile Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu
Müdürlüklerinin Çalışma Esasları ile Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulu Çalışmalarına İlişkin
Yönergenin 14. Maddesinin birinci fıkrasında “Koruma bölge kurullarınca alınan kararlara karşı itirazlar, kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişilerce koruma bölge kurulu kararının tebliğ veya ilanından itibaren altmış gün içinde yazılı olarak Genel Müdürlüğe yapılır. ” hükmü, ikinci fıkrasında ise “İtiraz
başvurularının süresinin tespitinde Bakanlık evrak kayıt tarihi dikkate alınır. Postadaki gecikmeler dikkate alınmaz. ” hükümlerinin yer aldığı belirtilmiştir.
14. Bahsedilen 26/03/2020 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7226 sayılı Bazı
Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun Geçici 1 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde; “Dava açma, icra takibi başlatma, başvuru, şikâyet, itiraz, ihtar, bildirim, ibraz ve zamanaşımı süreleri, hak düşürücü süreler ve zorunlu idari başvuru süreleri de dâhil olmak üzere bir hakkın doğumu, kullanımı veya sona ermesine ilişkin tüm süreler; 6/1/1982 tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu, 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ve 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk
Muhakemeleri Kanunu ile usul hükmü içeren diğer kanunlarda taraflar bakımından belirlenen süreler ve bu kapsamda hâkim tarafından tayin edilen süreler ile arabuluculuk ve uzlaştırma kurumlarındaki süreler 13/3/2020 (bu tarih dâhil) tarihinden, itibaren 30/4/2020 (bu tarih dâhil) tarihine kadar durur.”, şeklinde düzenleme olduğu görülmektedir.
15. 2480 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı’nın 1 inci maddesinde ise, Covid-19 salgın hastalığının ülkemizde yayılmasını ve yargı alanında doğabilecek hak kayıplarını önlemek amacıyla; 7226 sayılı Bazı Kanunlarda
Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun geçici 1 inci maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen durma süresi, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununda öngörülen zorunlu idari başvuru yoluna ilişkin süreler hariç, 1/5/2020 (bu tarih dahil) tarihinden 15/6/2020 (bu tarih dahil) tarihine kadar (salgın hastalığın yayılma tehlikesinin daha önce ortadan kalkması halinde yeniden değerlendirilmek üzere) uzatıldığı anlaşılmaktadır.
16. İdarece gönderilen bilgi ve belgelerden,
16.1. Samsun Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nun 27/02/2020 tarihli ve sayılı kararına karşı başvuran Kooperatifin 15/07/2020 tarihli (Samsun Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kuruluna gönderilmek üzere Sinop Müze Müdürlüğüne hitaben) dilekçe ile itirazda bulunduğu,
16.2. Samsun Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğünün 24/07/2020 tarih ve sayılı yazısı ile Kooperatifin söz konusu itirazı Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kuruluna veya İdare
Mahkemesine yapması gerektiği hususunun bildirildiği,
16.3. Yine aynı itiraza ilişkin olarak Sinop Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Müze Müdürlüğünün 27/07/2020 tarih ve sayılı yazısı ile itirazın Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kuruluna yapılması gerektiğinin bildirildiği, yani adı geçen Kurumlarca başvuranın itirazının yazı ile ilgili Kurula iletilmek yerine başvurana yol gösterildiği,
16.4. Başvuranın ise Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kuruluna hitaplı itiraz dilekçesinin 12/10/2020 tarihli olduğu, bu dilekçe üzerine de Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğünün 21/10/2020 tarih ve sayılı yazısı ile başvuru konusu itirazın ilgili mevzuatta belirtilen süre içerisinde yapılmadığı gerekçesiyle Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulunca değerlendirmeye alınamadığı hususunun bildirildiği,
anlaşılmaktadır.
17. Diğer yandan 12/10/2018 tarih ve 30563 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2018/13 sayılı
Cumhurbaşkanlığı Genelgesinde, “Kamu hizmetlerinin yerine getirilmesinde sorun çözen, çözüm üreten, sonuç ve vatandaş odaklı devlet anlayışı ile bürokrasinin azaltılması Cumhurbaşkanlığı Hükümet
Sisteminin öncelikli hedeflerindendir. Kamu hizmetlerinde hantallığa sebebiyet veren hususların ortadan kaldırılması, milletimize hizmetlerin süratli ve en iyi şekilde sunulması, devlet ve millet bütünleşmesini zedeleyen davranışlardan kaçınılması gerekmektedir. Bu itibarla; kamu kurum ve kuruluşlarına yapılan
tüm başvurularda, talebin sonuçlandırılması başka bir idari makamın görev alanında kalsa dahi, başvurular anında incelenerek takip edilecek, talebin ilk başvuru yerinde neticelendirilmesine özen gösterilecek, başvuru sahibine yapılan işlemler hakkında gecikmeksizin nihai ve kesin bilgi verilecek, başvuruların süratli ve doğru sonuçlandırılması amacıyla gerekli tüm tedbirler alınacaktır.” İfadelerine yer verildiği görülmektedir. Bu çerçevede, başvuruların süratli ve doğru sonuçlandırılması amacıyla gerekli tüm tedbirleri almak zorunda olan İdarenin somut olayda, başvuranın itirazını yazı ile Kültür Varlıklarını
Koruma Yüksek Kuruluna iletmesinin mümkün bulunduğu değerlendirilmekle birlikte, İdarenin başvurana hitaplı yazısında, itirazın Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kuruluna yapılması gerektiğinin bildirildiği, anlaşılmıştır.
18. Her ne kadar ilgili İdare tarafından bahsedilen düzenlemelerin, sadece yargı alanındaki sürelerin durdurulmasına ilişkin olduğu belirtilmiş olsa da, düzenlemenin başvuru, şikâyet, itiraz ve zorunlu idari başvuru süreleri de dâhil olmak üzere bir hakkın doğumu, kullanımı veya sona ermesine ilişkin tüm sürelere ilişkin olduğu, idarece düzenlemenin dar çerçevede yorumlandığı, bahsedilen düzenleme ile birlikte
Cumhurbaşkanı Kararının yalnızca yargı alanındaki sürelere ilişkin olmadığı, ayrıca itiraz ve zorunlu idari başvuru süreleri de dâhil olmak üzere bir hakkın doğumu, kullanımı veya sona ermesine ilişkin tüm sürelere ilişkin olduğu değerlendirilmektedir.
19. Başvuranın talebi, idareden gelen bilgi ve belgeler ile tüm dosya içeriği birlikte incelenerek
Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın 2480 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile
7226 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun geçici 1. maddesinde yer alan
düzenleme doğrultusunda değerlendirmeye alınması talebinin idare tarafından reddedilmesi işleminin yukarıda açıklanan sebeplerle hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığı kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetişim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 20. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde, tam ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “makul sürede karar verme”, “hesap verilebilirlik”, “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun davrandığı, ancak “kanunlara uygunluk”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ve “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkelerine uygun davranmadığı tespit edilmiş olup, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
21. 14/06/2012 tarih ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Dava açma süresinin yeniden işlemeye başlaması” başlıklı 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, ilgili idarece tavsiye kararı üzerine
30 gün içerisinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma
süresinden arta kalan sürede Ankara İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre, BAŞVURUNUN KABULÜNE; /
Başvurunun 2480 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 7226 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına
Dair Kanunun geçici 1. maddesinde yer alan düzenleme doğrultusunda değerlendirmeye alınması hususunda KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI’NA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kanunun 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Kültür ve Turizm Bakanlığı
tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın Başvurana ve Kültür ve Turizm Bakanlığına tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi