|
ÖZET: Bu karar, başvuranın iş kazası sonrası aldığı 30 günlük sağlık raporuna rağmen maaşından yapılan kesintinin iadesini talep etmesi üzerine verilmiştir. Başvuran, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve ilgili Bakanlar Kurulu Kararları çerçevesinde, hastalık izni süresinin 7 günü aşması durumunda, aşan günler için zam ve tazminatların %25 eksik ödeneceğini belirtmektedir. İdare, başvuranın teknik hizmetler sınıfında çalıştığını ve hastalık izni nedeniyle yapılan kesintinin mevzuat gereği olduğunu ifade ederek talebi reddetmiştir.
İlgili mevzuat, hastalık izni süresinin 7 günü aşması halinde, aşan günler için kesinti yapılacağını açıkça düzenlemektedir. Başvuranın aldığı sağlık raporları, tek hekim tarafından verilmiş ve toplamda 30 gün olmasına rağmen, bu süre içinde 7 günü aşan kesintilerin hukuka uygun olduğu değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın talebinin reddedilmesi, mevcut mevzuat hükümleri doğrultusunda hukuka uygun bulunmuştur. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/12071-S.21.19400 –
BAŞVURU NO : 2021/4803
KARAR TARİHİ : 19/08/2021
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : KARA KUVVETLERİ KOMUTANLIĞI
MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın sağlık raporuna istinaden maaşından yapılan kesintinin iadesi hakkındadır
BAŞVURU TARİHİ : 28/02/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran başvuru dilekçesinde özetle; Millî Savunma Bakanlığına bağlı Kara Kuvvetleri Komutanlığı
bünyesinde 1998 yılından itibaren tekniker kadrosunda görev yaptığını, tarafına verilen görevi yerine getirdiği esnada 06.08.2020 tarihinde iş kazası geçirdiğini, kaza sonrası derhal Hacettepe Üniversitesi Acil
Servisine başvurduğunu, burada yapılan muayene ve tetkikler sonucu Adli Olgu Bildirim Formu tesis edildiğini, yapılan müdahaleler sonucunda ameliyat olduğunu, süreç içerisinde gerekli pansuman ve tedavisi için 07.08.2020 tarihinden itibaren 10 gün, 17.08.2020 tarihinden itibaren 10 gün ve 27.08.2020 tarihinden itibaren 10 gün olmak üzere aralıksız olarak toplamda 30 gün olmak üzere rapor verilerek istirahatine karar verildiğini, İstirahat raporlarını ve acil servis kaydını hem çalıştığı kurumun ilgili birimine hem de Kara Kuvvetleri Komutanlığı’na sunmuş olmasına rağmen maaşından kesinti yapıldığını, iş kazası sonucunda yaşadığı ameliyat ve sonrasında da yoğun bir şekilde tedavi süreci geçirdiği için heyetten rapor alma imkanının olmadığını belirtmektedir. Başvuran, iş kazası sonucunda verilen toplamda 30 günlük sağlık raporu olmasına rağmen maaşından yapılan kesintinin faizi ile iadesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Milli Savunma Bakanlığı Kara Kuvvetleri Komutanlığı tarafından Kurumumuza gönderilen
29/04/2021 tarih ve sayılı yazı ve eklerinde özetle;
2.1) Devlet memurlarına ödenecek zam ve tazminatlara ilişkin olarak düzenlenen 17/04/2006 tarihli ve
sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’nın 8 inci maddesinde hastalık izin süreleri toplamının 7 günü
aşması halinde, aşan günlere isabet eden zam ve tazminatlar %25 eksik ödenir hükmünün yer aldığı, söz konusu Bakanlar Kurulu Kararının 10/04/2021 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 3809 Cumhurbaşkanı
Kararı ile 2021 yılında da yürürlüğe konulmasına karar verildiği, anılan Kararda herhangi bir değişikliğe gidilmediği ve Bakanlar Kurulu Kararının 8 inci maddesine herhangi bir istisna getiren nitelikte hükme rastlanmadığı,
2.2) Kara Kuvvetleri Maliye Başkanlığınca konuya ilişkin görüş alındığı ve söz konusu görüşe göre; anılan
personelin maaşından hastalık iznine ait mahsup edilen tutarın işleminin, 657 sayılı Devlet Memurları
Kanunun 152 nci maddesinin “III-Ortak Hükümler” başlıklı fıkrasında; “c) Hastalıkları sebebiyle resmi yataklı tedavi kurumlarında yatarak tedavi gördükleri tedavi süreleri, hariç olmak üzere bir takvim yılı içinde kullanılan hastalık izin süreleri toplamının 7 günü aşması halinde, aşan sürelere isabet eden zam ve tazminatlar % 25 eksik ödenir.” hükmü, ve 17/04/2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu
Kararı’nın 8 inci maddesi ile 160 Seri No.lu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliği’nin “E-Uygulamaya
İlişkin Açıklamalar” bölümünün 5’inci maddesi hükümlerine göre işlem tesis edildiği,
2.3) Kara Kuvvetleri Komutanlığı Maliye Daire Başkanlığı’nca konuya ilişkin MSB Bütçe ve Mali
Hizmetler Genel Müdürlüğü vasıtasıyla Hazine ve Maliye Bakanlığı’ndan görüş talep edildiği, ilgili cevabın gelmesini müteakip alınacak görüşün bildirileceği, hali hazırda görüşün gelmediği,
2.4) Personelin maaşından mahsup edilen tutarın ilgili mevzuatta herhangi bir muafiyete konu olmadığı
için iadesinin mümkün olmadığı, dolayısıyla başvuranın talebinin yürürlükteki mevcut ilgili mevzuat esaslarına göre karşılanabilir olmadığının değerlendirildiği, Açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine
başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler…” hükmü amirdir.
4) 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmüne yer verilmiştir.
5) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun;
5.1) “Hastalık ve refakat izni” başlıklı 105 inci maddesinde; “Memura, aylık ve özlük hakları korunarak,
verilecek raporda gösterilecek lüzum üzerine, kanser, verem ve akıl hastalığı gibi uzun süreli bir tedaviye ihtiyaç gösteren hastalığı hâlinde onsekiz aya kadar, diğer hastalık hâllerinde ise oniki aya kadar izin verilir.
Memurun, hastalığı sebebiyle yataklı tedavi kurumunda yatarak gördüğü tedavi süreleri, hastalık iznine ait sürenin hesabında dikkate alınır.
Görevi sırasında veya görevinden dolayı bir kazaya veya saldırıya uğrayan veya bir meslek hastalığına tutulan memur, iyileşinceye kadar izinli sayılır.
Hastalık raporlarının hangi hallerde, hangi hekimler veya sağlık kurulları tarafından verileceği ve süreleri ile bu konuya ilişkin diğer hususlar, Sağlık, Maliye ve Dışişleri Bakanlıkları ile Sosyal Güvenlik
Kurumunun görüşleri alınarak Devlet Personel Başkanlığınca hazırlanacak bir yönetmelikle belirlenir.”
5.2) “Zam ve Tazminatlar” başlıklı 152 nci maddesinin “I – Zamlar” başlıklı fıkrasında; “a) Niteliği
ve çalışma şartları bakımından güç olan işlerde çalışanlara iş güçlüğü zammı, b) Hayat ve sağlık için tehlike arz eden hizmetlerde çalışanlara iş riski zammı, c) Sayıştay’a hesap vermekle yükümlü olan saymanlarla, vezne açığından malen sorumlu olan veznedar ve diğer görevlilere mali sorumluluk zammı, d) Temininde, görevde tutulmasında veya belli yerlerde istihdam edilmesinde güçlük bulunan elemanlar için temininde güçlük zammı ödenir”
5.2) “II-Tazminatlar” başlıklı fıkrasında; “Görevin önem, sorumluluk ve niteliği, görev yerinin özelliği,
hizmet süresi, kadro unvan ve derecesi ve eğitim seviyesi gibi hususlar göz önüne alınarak bu Kanunda belirtilen en yüksek Devlet Memuru aylığının (ek gösterge dahil) brüt tutarının,
A – ÖZEL HİZMET TAZMİNATI:
…
c) Teknik Hizmetler Sınıfına dahil kadrolarda görev yapanlardan; 1. Dört yıl ve daha fazla süreli yüksek öğrenim veren okul mezunları için % 168’ine,(3) Yüksek Mühendis, Yüksek Mimar, Mühendis, Mimar ve Şehir Plancısı kariyerlerini haiz olup (Bunlardan Müdür ve daha üst merkez ve taşra birim yöneticileri dahil) 1-4 üncü derecelerden aylık alan ve kurumlarınca belirlenen büyük yatırım projelerinde fiilen çalışanlara bu projelerde çalıştıkları sürece ayrıca % 30’una, Ancak, bu hükme göre ilave ödeme yapılacak toplam personel sayısı, ilgili kurumun belirtilen kariyerleri haiz toplam personel sayısının % 10’unu geçemez. (Hesaplamalarda küsurlar tama iblağ edilir.)
2. Dört yıldan aşağı yükseköğrenim veren okul mezunları için % 100 üne, 3. Lise dengi mesleki öğrenim veren okul mezunları için % 72 sine, Ancak, Teknik Hizmetler Sınıfına ait kadrolarda görevli olup da, bu görevleri ile ilgili olmayan bir üst öğrenimi bitirenler için önceki öğrenim durumlarına ait tazminat oranları esas alınır. Teknik Hizmetler Sınıfına dahil kadrolarda bulunan personelden kalkınmada öncelikli yörelere sürekli görevle atananlara, bu yörelerde fiilen çalıştıkları sürece ayrıca 35 puana kadar ilave yapılabilir. (Ek paragraf: 21/3/2006 – 5473/3 md.) Teknik Hizmetler
Sınıfına dahil kadrolarda bulunan personelden açık çalışma mahallerinde fiilen çalışanlara, bulundukları kadrolar esas alınmak suretiyle, çalışılan her gün için belirlenecek oranlarda ve üçer aylık dönemler itibarıyla toplamı 60 puanı aşmayacak şekilde, dönem sonlarında ödenmek üzere ek özel hizmet tazminatı verilebilir.”
5.3) “III-Ortak Hükümler” başlıklı fıkrasında; “Bu zam ve tazminatların hangi işi yapanlara ve hangi
görevlerde bulunanlara ödeneceği, miktarları, ödeme usul ve esasları (…)(1) bütün kurumları kapsayacak
şekilde ve 154 üncü madde uyarınca katsayının Cumhurbaşkanınca değiştirilmesi durumu hariç yılda bir defa olmak üzere hazırlanır ve Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulur.
Ancak Milli İstihbarat Teşkilatı fiili kadrosuna dahil bulunanlara ödenecek iş güçlüğü, iş riski, temininde güçlük ve mali sorumluluk zammının miktarları ile özel hizmet tazminatı oranları, ödeme usul ve esasları (…)Cumhurbaşkanı tarafından belirlenir.
(Değişik: 6/7/1995 – KHK-562/5 md.) Bu zam ve tazminatlara hak kazanmada ve bunların ödenmesinde aylıklara ilişkin hükümler uygulanır. Ancak; a) Sağlık kurulu raporu üzerine verilen hastalık izinleri, b) Kanser, verem ve akıl hastalıkları gibi uzun süreli bir tedaviye ihtiyaç gösteren hastalığa yakalananların kullandığı hastalık izinleri, c) Hastalıkları sebebiyle resmi yataklı tedavi kurumlarında yatarak tedavi gördükleri tedavi süreleri, hariç olmak üzere bir takvim yılı içinde kullanılan hastalık izin süreleri toplamının 7 günü aşması halinde, aşan sürelere isabet eden zam ve tazminatlar % 25 eksik ödenir. ”
6) 17/04/2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan ve takip
eden yıllarda da uygulanmasına devam olunan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara ilişkin Kararın,
6.1) 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde; “I Sayılı Cetvelin (B) ve (C) bölümlerinde yer
alan zamlar ile II Sayılı Cetvelin (C), (E), (F) bölümlerinde yer alan özel hizmet tazminatının ödenmesinde, anılan bölümlerde ayrıca belirtilen istisnai durumlar hariç olmak üzere, personelin işgal ettiği kadronun sınıf ve kariyerinin esas alınır.”
6.2) 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde ise; “Kurumların teknik ve sağlık hizmetleri
sınıflarına ait kadrolarında bulunanlardan, bulundukları hizmet sınıflarına atanabilecek mesleki bir üst öğrenimi bitirenlere, cetvellerde ayrıca belirtilen istisnai durumlar hariç olmak üzere kariyerleri (mesleki öğrenimleri) esas alınarak zam ve tazminat ödenebileceği, kadroları teknik ve sağlık hizmetleri sınıflarında bulunanlardan, bulundukları hizmet sınıflarından bir kadroya atanılamayacak herhangi bir üst öğrenimi bitirenlere ise bitirdikleri üst öğrenimden dolayı zam ve tazminat ödenmez.”
6.3) “Hastalık izni” başlıklı 8 inci maddesinde; “ (1) Sağlık kurulu raporu üzerine verilen hastalık izinleri
ile kanser, verem, akıl hastalığı, şeker hastalığı ve açık kalp ameliyatı gibi uzun süreli bir tedaviye ihtiyaç gösteren hastalığa yakalananların kullandığı hastalık izinleri ve hastalıkları sebebiyle resmi yataklı tedavi kurumlarında yatarak gördükleri tedavi süreleri hariç olmak üzere, bir takvim yılı içinde kullanılan hastalık izin süreleri toplamının 7 günü aşması halinde, aşan günlere isabet eden zam ve tazminatlar %25 eksik ödenir.”
7) 160 no.lu Devlet Memurları Genel Tebliği’nin Uygulamaya İlişkin Ortak Açıklamalar kısmının 5
inci maddesinde; “Kararın 8 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, sağlık kurulu raporu üzerine verilen hastalık izinleri ile kanser, verem, akıl hastalığı, şeker hastalığı ve açık kalp ameliyatı gibi uzun süreli bir tedaviye ihtiyaç gösteren hastalığa yakalananların kullandığı hastalık izinleri ve hastalıkları sebebiyle resmi yataklı tedavi kurumlarında yatarak gördükleri tedavi süreleri ile şeker hastalığı ve açık kalp ameliyatına bağlı olarak görülen tedavi süreleri hariç olmak üzere bir takvim yılı içinde kullanılan hastalık
izin süreleri toplamının 7 günü aşması halinde, aşan günlere isabet eden zam ve tazminatlar %25 eksik ödenecektir. Ancak, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 104 üncü maddesi uyarınca kadın memura doğumdan önce ve doğumdan sonra verilen sekizer haftalık mazeret izinleri, yukarıda belirtilen hastalık izinleri kapsamına girmediğinden bu süre içinde zam ve tazminatlar kesilmeden tam olarak ödenecektir.
Örnek: Toplam 2200 puan zam ve %160 oranında özel hizmet tazminatından yararlanan bir mühendise; a) Sağlık kurulu raporu üzerine aldığı hastalık izinleri, kanser, verem, akıl hastalığı, şeker hastalığı ve açık kalp ameliyatı gibi uzun süreli bir tedaviye ihtiyaç gösteren hastalığa yakalanması halinde kullandığı hastalık izinleri ve hastalığı sebebiyle resmi yataklı tedavi kurumlarında yatarak gördüğü tedavi sürelerinde zam ve tazminatının tamamı, b) (a)’da sayılanlar dışında bir yıl içinde toplam 27 gün hastalık izni kullanması halinde, kullandığı hastalık izninin 7 günü için zam ve tazminatı tam olarak, aşan kısım olan 20 günlüğü için ise %25 eksik olarak, ödenecektir. III sayılı Cetvelde yer alan diğer tazminatların ödenmesinde de bu açıklamalar çerçevesinde işlem yapılacaktır.”,
8) 29/10/2011 tarihli 28099 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Devlet Memurlarına Verilecek
Hastalık Raporları ile Hastalık ve Refakat İznine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliği’nin,
8.1) “Dayanak” başlıklı 3 üncü maddesinde; “ (1) Bu Yönetmelik, 657 sayılı Kanunun 105 inci
maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.”
8.2) “Hastalık raporu ve izin süreleri” başlıklı 6 ncı maddesinde; “…(3) Görevi sırasında veya
görevinden dolayı bir kazaya veya saldırıya uğrayan veya bir meslek hastalığına tutulan memur, iyileşinceye kadar izinli sayılır.
(4) Memurlara tek hekim raporu ile bir defada en çok on gün rapor verilebilir. Raporda kontrol muayenesi öngörülmüş ise kontrol muayenesi sonrasında tek hekim tarafından en çok on gün daha rapor verilebilir.
(5) Kontrol muayenesi sonrası hastalığın devam etmesi sebebiyle verilecek hastalık raporlarının on günü aşması durumunda bu raporun sağlık kurulunca verilmesi zorunludur. Ancak o yerde sağlık kurulu bulunan
SGK ile sözleşmeli bir sağlık hizmet sunucusu bulunmaması ve hastanın tıbbî sebeplerle sağlık kurulu bulunan SGK ile sözleşmeli sağlık hizmet sunucusuna nakline imkân bulunmaması hâlinde tek hekimler en çok on gün daha hastalık raporu düzenleyebilir. Raporda nakle engel olan tıbbî sebeplerin hekim tarafından belirtilmesi zorunludur. Bu şekilde tek hekim tarafından düzenlenen hastalık raporlarının geçerli sayılabilmesi için, bunların İl Sağlık Müdürlüğünün belirleyeceği sağlık kurullarınca onaylanması şarttır.
(6) Memurlara bir takvim yılı içinde tek hekim tarafından verilecek raporların toplamı kırk günü geçemez.
Bu süreyi geçen hastalık raporları sağlık kurulunca verilir. Tek hekimlerin değişik tarihlerde düzenledikleri hastalık raporlarında gösterdikleri zorunluluk üzerine yıl içinde toplam kırk gün hastalık izni kullanan memurların, o yıl içinde bu süreyi aşacak şekilde tek hekimlerden aldıkları ilk ve müteakip raporların geçerli sayılabilmesi için bunların resmî sağlık kurullarınca onaylanması gereklidir.”
9) Sağlık Bakanlığı’nın 30/09/2019 tarih ve 1618 sayılı Makam Olur’u İle Alınan Sağlık Raporları
Usul ve Esasları Hakkındaki Yönergesi’ nin;
9.1) “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde; “(1) Bu Yönergenin amacı; sağlık raporlarının ne şekilde hangi
sağlık hizmet sunucularında düzenleneceğinin açıklanması, rapor formatlarının belirlenmesi ve sağlık raporlarına itiraz süreçlerinin tanımlanmasıdır.”,
9.2) “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde; “(1) Bu Yönerge; resmi ve özel tüm sağlık hizmet sunucularını,
özel hukuk tüzel kişileri ve gerçek kişileri kapsamaktadır.”
9.3) “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde; “…l) Sağlık kurulu: Tek tabibin yetkisi dışında kalan
hususlarda veya mevzuatta sağlık kurulu raporu öngörüldüğü hallerde, kişilerin sağlık durumları hakkında karar vermeye yetkili organları, …
r) Tedavi, hastalık bildirir, istirahat, ortez – protez için gerekli sağlık kurulu raporları: Sağlık tesisinde var ise ilgili daldan üç uzmanın katılımı ile, aynı dalda üç uzman bulunmaması halinde ise ilgili dal uzmanı ile birlikte öncelikle bu uzmanlık dalına en yakın uzmanlık dalından olmak üzere, baştabibin seçeceği diğer dallardan uzmanların katılımı ile üç uzman tabipten oluşturulacak sağlık kurulunca verilen raporu, s) Tek hekim raporları: Kişilerin sağlık durumları hakkında kararın tek hekim tarafından verildiği raporları, …
9.4) “İstirahat ve İş Görmezlik Raporları” üst başlıklı “Raporların düzenlenmesi, tasdiki ve rapor
formatına ilişkin açıklamalar” başlıklı 4 üncü maddesinde; “(1) Memur ve diğer kamu görevlilerine istirahat raporu işlemlerinde; tüm sağlık hizmet sunucuları tarafından, Sosyal Güvenlik Kurumu “İş
Göremezlik Uygulaması Sistemi” kullanılacaktır. Sistemden rapor provizyonu alınmasını takiben yapılan muayene ve tetkikler sonucunda, tıbben istirahati lüzumlu görülenlere, ilgili mevzuatla belirlenen usul ve esaslara uygun olarak, anılan sistem üzerinden istirahat raporu düzenlenecektir. Sistem üzerinden raporu tanzim eden hekim/hekimler tarafından rapor onaylanacaktır. Sistemden rapor düzenlenebileceğine dair ön izin alınamaması durumunda, başvuran kişi bilgilendirilerek hastanelerde hastane başhekimliğine, birinci basamak sağlık kuruluşlarında ise en yakın veya ilgilinin seçeceği hastanenin başhekimliğine yönlendirilir. Kişinin muayenesi ve lüzumu halinde istirahat raporu düzenlenmesi işlemleri, başhekimin koordinasyonunda yapılır.
…
(5) Memurların hastalık raporlarının, 5510 sayılı Kanun ve ilgili mevzuatında belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde kendilerini tedavi eden kurum tabipliği, aile hekimliği veya SGK ile sözleşmeli sağlık hizmeti sunucuları tarafından düzenlenmesi esastır. SGK ile sözleşmesi bulunmayan sağlık hizmeti sunucuları tarafından verilen ve istirahat süresi on günü geçmeyen raporlar, SGK ile sözleşmeli sağlık hizmeti sunucusu hekim tarafından, istirahat süresi on günü aşan raporlar ise SGK ile sözleşmeli sağlık hizmeti sunucusu sağlık kurulunca onandığı takdirde geçerli olur.
…(7) Tek hekim raporu ile bir defada en çok on gün rapor verilebilir. Raporda kontrol muayenesi öngörülmüş ise kontrol muayenesi sonrasında tek hekim tarafından en çok on gün daha rapor verilebilir.
Kontrol muayenesi sonrası hastalığın devam etmesi sebebiyle verilecek hastalık raporlarının on günü aşması durumunda bu raporun sağlık kurulunca verilmesi zorunludur.
(8) Bir takvim yılı içinde tek hekim tarafından aynı kişiye verilecek raporların toplamı kırk günü geçemez.”
9.5) “Ortak Hükümler” başlıklı 43 üncü maddesinde; “…(10) Devlet memurlarına ve kamu
görevlilerine sağlık hizmet sunucularında yatarak tedavilerinden sonra “İş Göremezlik Uygulaması” üzerinden düzenlenen istirahat raporlarında Personel Bilgi Sistemlerine girildiğinde gün boşluğu ya da gün atlaması gibi sorunlar yaşanmaması için; personelin tedavi merkezinden taburcu edildiği tarihin
‘‘hastanede yatış’’ olarak kabul edilmesi ve sisteme işlenirken de taburcu tarihinden sonraki ilk iş günü göreve başlaması gerekmektedir. Sistem kayıtlarına da taburcu edildiği günün ertesi iş günü işe başlama kaydı yapılacaktır.”
10) Devlet Personel Başkanlığının 06/04/2016 tarihli ve 2109 sayılı görüş yazısında; “657 sayılı Devlet
Memurları Kanununun 105 inci maddesinde yer alan hastalık ve refakat iznine dair hükmün uygulanmasına ilişkin olarak; Memurlara tek hekim tarafından bir defada en çok on gün hastalık raporu verilebileceği, raporda kontrol muayenesi öngörülmüş ise kontrol muayenesi sonrasında tek hekim tarafından en çok on gün daha hastalık raporu verilebileceği, kontrol muayenesi sonrası hastalığın devam etmesi sebebiyle verilecek hastalık raporlarının on günü aşması durumunda bu raporun sağlık kurulunca verilmesinin zorunlu olduğu, Tek hekim tarafından verilen raporda rapor süresi bitiminde kontrol muayenesi yapılacağının belirtilmemesi ve rapor süresi bitiminde memurun aynı hastalığının devam etmesi veya başka bir hastalığa yakalanması halinde memurun ne şekilde rapor alacağına ilişkin bir düzenleme mezkur Yönetmelikte bulunmamakla birlikte, tek hekim tarafından verilen ve kontrol muayenesi yapılacağı belirtilmeyen rapor süresinin bitiminde aynı veya farklı bir tek hekimden ilk hastalığın devamı veya başka bir hastalığa ilişkin hastalık raporu alınmasının mümkün bulunduğu, Memurun bulunduğu yerde sağlık kurulu bulunan SGK ile sözleşmeli bir sağlık hizmet sunucusu bulunmaması ve hastanın tıbbî sebeplerle sağlık kurulu bulunan SGK ile sözleşmeli sağlık hizmet sunucusuna nakline imkân bulunmaması hâli hariç memura aynı veya farklı bir tek hekim tarafından göreve başlamaksızın ard arda verilen hastalık raporları toplamının 20 günü aşamayacağı, 20 günden sonra hastalık raporlarının sağlık kurulundan alınmasının zorunlu olduğu, Mezkur Yönetmeliğin “Hastalık raporu ve izin süreleri” başlıklı 6 ncı maddesinin altıncı fıkrası hükmü hariç tek hekim tarafından verilen hastalık raporunun ardından tek hekimden hastalık raporu alınmasında mevzuata aykırı bir husus bulunmadığı, Tek hekim raporunun ardından sağlık kurulundan hastalık raporu alınmasında mevzuata aykırı bir husus bulunmadığı, Mezkur Yönetmeliğin “Hastalık raporu ve izin süreleri” başlıklı 6 ncı maddesinin beşinci fıkrası ile altıncı fıkrası hükmü hariç sağlık kurulunca verilen hastalık raporunun ardından tek hekimden hastalık raporu alınmasında mevzuata aykırı bir husus bulunmadığı, Sağlık kurulunca verilen hastalık raporlarının ardından sağlık kurulundan hastalık raporu alınmasında mevzuata aykırı bir husus bulunmadığı,
Tek hekim veya sağlık kurulunca verilen hastalık raporlarının bitiminde tekrar tek hekim veya sağlık kurulundan hastalık raporu alınabilmesi için göreve başlama şartının bulunduğuna dair bir hükmün 657 sayılı Kanunun 105 inci maddesi ile mezkur Yönetmelikte bulunmadığının, mütalaa edildiği”, ifade edilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
11) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; Başvuranın iddiaları, İdarenin
konu ile açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya birlikte değerlendirilerek başvurunun reddi yönünde hazırlanan Ret Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
12) Bir numaralı paragrafta ayrıntılarına yer verildiği üzere; Başvuran, iş kazası sonucunda verilen
toplamda 30 günlük sağlık raporu olmasına rağmen maaşından yapılan kesintinin faizi ile iadesini talep etmektedir.
13) İlgili idarece Kurumumuza iletilen bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde, başvuranın hâlihazırda
teknik hizmetler sınıfında teknisyen olarak istihdam edildiği, 06/08/2020 tarihinde geçirmiş olduğu iş kazasından dolayı almış olduğu istirahat raporları (fasılalı olarak 10 gün+10 gün+ 10 gün) sebebiyle maşından yapılan tazminat kesintilerinin iadesi talebinin kesinti yapılması yönünde bir muafiyet olmadığı gerekçesiyle reddedildiği anlaşılmaktadır.
14) Bu çerçevede şikayet konusu uyuşmazlığa ilişkin mevzuat hükümleri incelendiğinde; 657 sayılı Devlet
Memurları Kanunun 152 nci maddesi kapsamında Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara ilişkin genel düzenlemenin yapıldığı, 17/04/2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan ve takip eden yıllarda da uygulanmasına devam olunan Devlet Memurlarına Ödenecek
Zam ve Tazminatlara ilişkin Kararın 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde; zamlar ile tazminatın ödenmesinde, personelin işgal ettiği kadronun sınıf ve kariyerinin esas alınacağının hükme bağlandığı, yine aynı kararın 8 inci maddesinde, memurun bir takvim yılında kullandığı hastalık izni süresi toplamımın (sağlık kurulu raporu üzerine kullanılan hastalık izinleri, kanser verem ve akıl hastalıkları gibi uzun süreli bir tedaviye ihtiyaç gösteren hastalıklar nedeniyle kullanılan hastalık izinleri ile hastalıkları sebebiyle resmi yataklı tedavi kurumlarında yatarak tedavi görülen süreler hariç) 7 günü aşması halinde, aşan sürelere ilişkin zam ve tazminatlarının %25 eksik ödeneceğinin düzenlendiği, yine söz konusu kararın uygulanması sırasında ortaya çıkması muhtemel tereddütlerin giderilmesi ve uygulama birliği sağlanması amacıyla hazırlanan 160 Seri No.lu Devlet Memurları Kanunu Genel
Tebliğinde; Sağlık kurulu raporu üzerine verilen hastalık izinleri ile kanser, verem, akıl hastalığı, şeker hastalığı ve açık kalp ameliyatı gibi uzun süreli bir tedaviye ihtiyaç gösteren hastalığa yakalananların kullandığı hastalık izinleri ve hastalıkları sebebiyle resmi yataklı tedavi kurumlarında yatarak gördükleri tedavi süreleri hariç olmak üzere, bir takvim yılı içinde kullanılan hastalık izin süreleri toplamının 7 günü aşması halinde, aşan günlere isabet eden zam ve tazminatların %25 eksik ödeneceği belirtilmiştir.
15) Somut olayda incelenmesi gereken uyuşmazlık konusu husus; başvuranın işyerinde geçirmiş olduğu iş
kazası sonucu tek hekim tarafından verilen 10 gün+10 gün +10 gün olmak üzere toplamda 30 gün istirahat
raporlarından teknik hizmetler sınıfında görev yapması sebebiyle maaş hesabında (zam ve tazminatlarından) kesinti yapılıp yapılamayacağı hususudur.
16) Devlet Personel Başkanlığının 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 105 inci maddesinde yer alan
hastalık ve refakat iznine dair hükmün uygulanmasına ilişkin 06/04/2016 tarihli görüş yazısında; memurun hastalanması halinde verilecek hastalık raporlarına ilişkin usul ve esasların Devlet Memurlarına Verilecek
Hastalık Raporları ile Hastalık ve Refakat İznine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelikte belirlendiği, söz konusu Yönetmelikte sadece art arda verilen tek hekim raporlarının 20 günü aşamayacağı,
20 günden sonra hastalık raporlarının sağlık kurulunca verilmesinin zorunlu olduğu, bir takvim yılı içinde
tek hekim tarafından verilecek raporların toplamının kırk günü geçemeyeceğine ve bu süreyi geçen hastalık raporlarının sağlık kurulunca verileceğine ilişkin hükümlerinin yer aldığı, memurlara tek hekim tarafından bir defada en çok on gün hastalık raporu verilebileceği, raporda kontrol muayenesi öngörülmüş ise kontrol muayenesi sonrasında tek hekim tarafından en çok on gün daha hastalık raporu verilebileceği, kontrol muayenesi sonrası hastalığın devam etmesi sebebiyle verilecek hastalık raporlarının on günü aşması durumunda bu raporun sağlık kurulunca verilmesinin zorunlu olduğunun, memura aynı veya farklı bir tek hekim tarafından göreve başlamaksızın art arda verilen hastalık raporları toplamının 20 günü aşamayacağı,
20 günden sonra hastalık raporlarının sağlık kurulundan alınmasının zorunlu olduğunun, mütalaa edildiği
belirtilmektedir.
17) Bu çerçevede somut olayda idareden gelen bilgi ve belgelerden Teknik Hizmetler sınıfında Teknisyen
kadrosunda görev yapmakta olan başvuranın, 07-16/08/2020,17-26/08/2020 ve 27/08-05/09/2020 tarihlerinde 10’ar gün olmak üzere toplam 30 gün tek hekim (ilk 10 gün farklı doktor ve müteakip 10 +10 gün aynı doktor) tarafından verilen sağlık raporlarının bulunduğu, art arda tek hekim tarafından verilen sağlık raporlarının 20 günü aşmadığı ve dolayısıyla sağlık raporlarının sağlık kurulundan alınmadığı, maaşları 657 sayılı Kanun çerçevesinde ödenen devlet memurlarının, tek hekim tarafından düzenlenmiş raporlarına istinaden bir takvim yılında 7 günden fazla hastalık izni kullandıklarında aşan günlere isabet eden zam ve tazminatlardan %25 eksik yararlanacağının hüküm altına alındığının açık olduğu, ancak bu hususun maaş hesapları yapılırken “yan ödeme puanı” ve “tazminat oranı” unsuru kullanılan devlet memurları hakkında uygulandığı görülmektedir.
18) Bununla birlikte devlet memurlarına ödenen maaş unsurları arasında yer alan ve yan ödeme olarak
bilinen zam puanları, 657 sayılı Kanunun 152. maddesinin verdiği yetkiye istinaden 17/04/2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve
Tazminatlara İlişkin Karar’da düzenlenmiştir. Karara ekli I Sayılı Cetvelin (B) Teknik Hizmetler
Bölümünde yer alan iş güçlüğü ve temininde güçlük zammı puanlarından yararlanmak için teknik hizmetler sınıfına dahil kadrolarda bulunmak zorunludur. Ayrıca yürüttükleri görevin önem ve sorumluluğu ile niteliğine, görev yerlerinin özelliğine, hizmet sürelerine, kadro unvan ve dereceleri ile eğitim seviyelerine göre, en yüksek devlet memuru aylığının brüt tutarının belli oranları, devlet memurlarına aylık maaşlarıyla birlikte tazminat olarak ödenmektedir.
19) Diğer taraftan, hastalık izni nedeniyle memurun maaşından yapılacak kesintiye dahil edilecek unsurlar,
ilgili memurun hizmet sınıfı, kadro unvanı, aylık/kadro derecesi ve görev yeri gibi hususlara bağlı olarak değişebilmektedir. Hastalık izni alındığında, izinli olunan günler için, fiilen çalışmaya bağlı ödemeler kesilmekle birlikte, hastalıkları nedeniyle tek hekim tarafından düzenlenen raporlara istinaden bir takvim
yılında kullanılan hastalık izni süreleri toplamının 7 günü aştığı durumlarda, aşan günlerden dolayı, memurun maaşının; yan ödeme unsurları (iş güçlüğü, iş riski, temininde güçlük ve mali sorumluluk zammı)
üzerinden ve özel hizmet tazminatı ve bu tazminat yerine ödenen diğer tazminat unsurları (eğitim öğretim tazminatı, din hizmetleri tazminatı, emniyet hizmetleri tazminatı, mülki idare amirliği özel hizmet tazminatı, denetim tazminatı, adalet hizmetleri tazminatı, tazminat öngörülmeyenlere verilen tazminat)
üzerinden %25 oranında kesinti yapılmaktadır.
20) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvurana iş kazası sonucunda tek hekim (10 gün
farklı doktor ve 10+10 gün olmak üzere toplam 20 gün aynı doktor) tarafından verilen toplamda 30 günlük sağlık raporuna istinaden maaşının zam ve tazminatlar kısmından kesinti yapılması işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum bulunmadığı kanaat ve sonucuna varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
21) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikâyet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ve “makul sürede karar verme” ilkelerine uygun hareket ettiği, tespit edilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
22) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birincisi fıkrası
uyarınca, bu Tavsiye Kararının başvurana tebliğ edildiği tarihten itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara
İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle, BAŞVURUNUN REDDİ’ne; Kararın BAŞVURANA, MİLLÎ SAVUNMA BAKANLIĞINA ve KARA KUVVETLERİ
KOMUTANLIĞINA tebliğine; Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi