Ekskavatör gücü farklılığının aşırı düşük teklif açıklamalarında kabul edilebilirliği nasıl değerlendirilir (KİK)

Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü tarafından yapılan 2019/170651 İhale Kayıt Numaralı “Bozüyük-Bilecik-Mekece Yolu Onarım İşi Yapılması” ihalesine ilişkin olarak Seda İnşaat Tic. Mad. ve San. A.Ş. – İz Grup Mad. Taah. İnş. Mak. Prj. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuş ve Kurulca alınan 18.09.2019 tarih ve 2019/UY.II-1177 sayılı karar ile; “Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Heltaş İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından anılan Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada Ankara 7. İdare Mahkemesi 21.11.2019 tarih ve E:2019/2025, K:2019/2645 sayılı kararı ile “…Bu durumda uyuşmazlığın çözümü; ihaleyi gerçekleştiren idarece, ekskavatör girdisiiçin yaklaşık maliyet hesabında ve analizlerinde “Ekskavatör ve dragline tipi makinalar 210HP (1 1/2 yd3)” girdisi esas alınmış olmasına ve aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan isteklilere tebliğ edilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında da aynı girdiye yer verilmiş olmasına rağmen davacı şirket tarafından bu girdiyle alakalı olarak (03.004 poz numaralı “Ekskavatör ve dragline tipi makinalar 210 HP (2 1/2 yd3)”) 222 HP gücünde kendi malı ekskavatör üzerinden açıklama yapılıp yapılamayacağının tartışılmasına bağlıdır.

Uyuşmazlık bu kapsamda ele alındığında; istekliler tarafından sahip oldukları iş makinelerinin kullanılması suretiyle açıklamada bulunulmasında mevzuata aykırı bir yön bulunmadığı, ancak bu durumda iş makinelerinin kendilerine maliyetine yönelik olarak maliyet hesabının belgelere dayalı olarak açıklanması gerektiği, kendi malı olan iş makinesinin amortisman ömrü tamamlamış olsa bile yedek parça, tamir bakım, sermaye faizi sigorta, montaj-demontaj gideri için ilgili mevzuatı çerçevesinde bir bedel öngörülmesi gerektiği, davacının da; söz konusu iş makinası için analiz formatında amortisman değeri tamamlanmış kendi malı olan ekskavatörü kullandığı, amortisman haricinde yedek parça, tamir bakım, sermaye faizi, sigorta, montaj-demontaj gideri için Karayolları Genel Müdürlüğünün bu poza ilişkin analiz formatına uygun olarak maliyetlerin hesaplanarak analize dâhil edildiği, iş makinasına ilişkin olarak tescil belgesinin ve SMMM tarafından söz konusu makinelerin amortisman ömürleri tamamlanan makineler olduğu tespitini içeren beyanname ile amortisman listesini sunduğu, sunulan araca ilişkin ruhsat bilgilerinde iş makinasının beygir cinsinden aranılan teknik özelliğe sahip olduğu görülmüş, bu sekliyle yapılan açıklamaların uygun olduğu, is makinasına ilişkin KGM/03.504 poz numaralı Ekskavatörün 1 Saatlik Ücreti isimli analiz girdisinde, beygir gücü olarak “takriben 210 HP” ifadesine yer verildiği görüldüğünden, ruhsatta 222 HP beygir bilgisi bulunduğundan teknik olarak uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, ihale dokümanında, analizlerde ve yaklaşık maliyet hesabında ekskavatör ve dragline tipi makinalar 210 HP (11/2 yd3) girdisi esas alınmakla birlikte; ekskavatörün gücüne yönelik olarak ihale dokümanında en fazla 210 HP gibi sınırlayıcı bir düzenlemeye yer verilmediği, en fazla 210 HP istenmediği, ekskavatör girdisine ilişkin KGM/03.504 poz numaralı Ekskavatörün 1 Saatlik Ücreti isimli analiz girdisinde, beygir gücü olarak “takriben 210 HP” ifadesine yer verildiği, bu durumda ekskavatör girdisi için en fazla 210 HP gücünde olması hususu kesinlik ifade etmediğinden 210 HP gücünden daha fazla bir güce sahip bir ekskavatör ile de açıklamanın yapılabileceği, davacı şirketin 210 HP yerine 222 HP üzerinden açıklama yaparak kendisine diğer isteklilere göre haksız bir avantaj sağlamadığı, yalnızca 12 HP kadar bir fark sebebiyle açıklamanın kabul edilmemesinin de hakkaniyete uygun olmayacağı, bu nedenle davacı şirketin analiz girdisi olarak aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında açıklanması istenilen 210 HP gücünde ekskavatörü 222 HP gücünde kendi malı ekskavatör üzerinden açıklamasında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.” gerekçesiyle “dava konusu işlemin iptaline” karar verilmiştir.

Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1) Kamu İhale Kurulunun 18.09.2019 tarih ve 2019/UY.II-1177 sayılı kararının, Heltaş İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmemesine ilişkin kısmının iptaline,

2) Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, Heltaş İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmaması iddiası yönünden 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.