| ÖZET: Kamu İhale Kurulu, taş ocaklarına ilişkin belgelerin sunuluş şekline dair yapılan düzenlemenin mevzuata aykırı olduğuna karar vermiştir. İdare, isteklilere belgelerin aslının ibraz edilmesi gerektiğini belirtmiş, ancak aslı yerine “aslı idarece görülmüştür” şerhi düşülen suretlerin sunulmasına da imkan tanımıştır. Bu durum, belgelerin sunuluşuna ilişkin seçeneklerin daraltılması anlamına gelmekte ve mevzuata uygunluk taşımamaktadır. Kurul, bu aykırılıkların düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte olduğunu belirterek ihalenin iptaline hükmetmiştir. Bu karar, kamu ihale mevzuatının gerekliliklerine uyulmadığını ve rekabetin engellendiğini ortaya koymaktadır. Dolayısıyla, ihale sürecinin geçerliliği açısından önemli bir hukuki tespit yapılmış ve ihalenin iptali gerekliliği vurgulanmıştır. |
| Karar no | 2017/MK-450 |
|---|---|
| Karar tarihi | 15.11.2017 |
| Toplantı No | 2017/057 |
| Gündem No | 56 |
| Gündem Konusu | 2016/207917 İhale Kayıt Numaralı “2016 Yılı 1,Bölge Asfalt Yapım Ve Onarımı” İhalesi |
Anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle Güven İnşaat Turizm Madencilik Taşımacılık San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından açılan davada, Ankara 7. İdare Mahkemesince verilen 29.11.2016 tarih ve E:2016/3649 K: 2016/4811 sayılı karar ile “davanın reddine” karar verilmiş olup bahse konu Mahkeme kararının temyiz edilmesi üzerine Danıştay 13. Dairesi tarafından verilen 08.05.2017 tarih ve E: 2017/398, K: 2017/1418 sayılı karar ile “kısmen onama/ kısmen bozma” kararı verilmiştir.
Bu doğrultuda anılan Mahkeme kararının icaplarına göre işlem tesis edilmesi amacıyla alınan 06.07.2017 tarih ve 2017/MK-275 sayılı Kurul kararı ile “1- Kamu İhale Kurulunun 10.08.2016 tarihli ve 2016/UY.III-2020 sayılı kararının, başvuru sahibinin “ruhsatlı taş ocağı belgelerinin isteniş şeklinin kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu” iddiasının değerlendirildiği kısmının iptaline,
2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, başvuru sahibinin “ruhsatlı taş ocağı belgelerinin isteniş şeklinin kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu” iddiasının esas yönünden incelenmesine” karar verilmiştir.
Bunun üzerine başvuru sahibinin “ruhsatlı taş ocağı belgelerinin isteniş şeklinin kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu ” yönündeki iddiasının esas yönünden incelenmesi neticesinde alınan 09.08.2017 tarih ve 2017/UY.III-2202 sayılı Kurul kararı ile “… idarece, taş ocaklarına ilişkin olarak istenilen belgelerin aslının ibraz edilmesi gerektiği yönündeki düzenlemeye yukarıda aktarılan hususlar çerçevesinde bakıldığında, isteklilere, bahse konu hususa yönelik istenilen belge/belgelere ilişkin olarak aslı veya aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerinin sunulması imkânı tanındığı anlaşılmıştır. Ancak söz konusu düzenleme ile istenilen belge/belgelere yönelik olarak bu iki durum dışında, belge/belgelerin aslına uygunluğu noter onaylı örneklerinin sunulması imkânını ortadan kaldırıldığı, yani belgelerin sunuluşuna ilişkin olarak isteklilere tanınan seçeneklerin daraltıldığı anlaşılmış olup idare tarafından ruhsatlı taş ocağına ilişkin istenilen belgelerin sunuluş şekline ilişkin yapılan düzenlemenin mevzuata uygun olmadığı neticesine varılmıştır. Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.
…
Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline” karar verilmiştir.
Ardından, davacı Öztimur Müteahhitlik İnşaat Madencilik Asfalt San. ve Tic. A.Ş. tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada, Ankara 15. İdare Mahkemesince verilen 19.10.2017 tarihli ve E: 2017/2634, K: 2017/2738 sayılı kararda “… Dosyanın incelenmesinden; Bursa Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından 13.07.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2016 Yılı 1. Bölge Asfalt Yapım ve Onarımı” ihalesine dört istekli tarafından teklif verildiği, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme neticesinde dört isteklinin de teklifinin geçerli kabul edildiği, ihalenin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olan davacı şirketin üzerine bırakıldığı, ihale dokümanı satın alan ancak ihaleye teklif sunmayan dava dışı Güven İnşaat Turizm Madencilik Taşımacılık San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan şikâyet başvurusunun reddi üzerine itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, bahse konu başvurunun 10.08.2016 tarihli ve 2016/UY.III-2020 sayılı Kurul kararı ile reddedildiği, Güven İnşaat Turizm Madencilik Taşımacılık San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından anılan Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada, Ankara 7. İdare Mahkemesi tarafından verilen 29.11.2016 tarihli ve E:2016/3649, K:2016/4811 sayılı karar ile “davanın reddine” karar verildiği, söz konusu Mahkeme kararının temyizi üzerine Danıştay 13. Dairesi tarafından verilen 08.05.2017 tarihli ve E: 2017/398, K:2017/1418 sayılı kararda, “başvuru sahibinin ruhsatlı taş ocağı belgelerinin isteniş şeklinin kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu iddiasının esas yönünden incelenmesi” gerektiği yönündeki gerekçe ile kısmen bozularak kısmen iptal kararı verilmesi üzerine davalı idare tarafından söz konusu iddiaya ilişkin yeniden inceleme yapıldığı ve 09.08.2017 tarihi ve 2017/UY.III-2202 sayılı Kurul kararı ile idare tarafından ruhsatlı taş ocaklarına ilişkin istenilen belgelerin sunuluş şekline dair yapılan düzenlemenin mevzuata uygun olmadığı gerekçesiyle ihalenin iptaline karar verilmesi üzerine, bu kararın iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Yukarıda aktarımı yapılan Yönetmelik hükmü ile, istekliler tarafından ihaleye katılım amacıyla teklif dosyası kapsamında yeterlik kriterlerine ilişkin sunulan belgelerin, aslının, aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerinin veya istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerinin sunabilmelerine imkan tanınmıştır.
Dava konusu ihaleye ilişkin İdari Şartnamenin belgelerin sunuluş şekline ilişkin 7.7. maddesinde Yönetmelik hükmüne paralel düzenlemeye yer verildiği, mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgelerin düzenlendiği, 7.5 inci maddesinde taş ocağı ruhsatı veya noter onaylı kira sözleşmenin yanına aslının ibraz edileceğine dair açıklama düşüldüğü görülmektedir.
Bu durumda, her ne kadar ihale konusu iş kapsamında kullanılacak taş ocağına ilişkin ruhsat veya noter onaylı kira sözleşmenin, noter onaylı suretinin sunulması imkanı tanınmamış ise de, istenilen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” şerhi düşülmek suretiyle de verilebileceği, söz konusu ihaleye dört firmanın teklif verdiği, dört teklifinde geçerli kabul edildiği, düzenleme sebebiyle teklifi geçersiz sayılan veya değerlendirme dışı bırakılan olmadığı, anılan düzenlemenin ihaleye teklif verilmesini ve rekabeti engellediğinin ortaya konulamadığı, diğer taraftan ihale konusu sözleşmenin % 93,12 ilerleme aşamasına geldiği, ihtiyaçların uygun şartlarda ve zamanında karşılanması gerektiği de nazara alındığında ihalenin iptalinde kamu yararı olmadığı ve dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır …” gerekçelerine yer verilmek suretiyle “dava konusu işlemin iptaline” karar verilmiştir.
Anayasa’nın 138’üncü maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.
Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.
Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle;
1- Kamu İhale Kurulunun 09.08.2017 tarihli ve 2017/UY.III-2202 sayılı kararının iptaline,
2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
Oybirliği ile karar verildi.