|
ÖZET: Bu Sayıştay kararı, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 81. maddesinin (ı) bendine göre uygulanan 5 puanlık indirimin ihale süreçlerinde dikkate alınmaması nedeniyle oluşan kamu zararını ele almaktadır. İlgili dönemde yapılan hakediş hesaplamalarında, Hazine tarafından karşılanan bu indirimin göz ardı edilmesi, yükleniciye gereksiz bir avantaj sağlamış ve kamu zararına yol açmıştır. Kamu İhale Genel Tebliği’ne göre, yüklenicinin hakedişleri hesaplanırken Hazine yardımıyla sağlanan bu indirimlerin mutlaka dikkate alınması gerektiği vurgulanmaktadır.
Kararda, fiyat farkı hesaplamalarında asgari ücret değişikliği ve sigorta primi alt sınır değişikliği gibi unsurların doğru bir şekilde değerlendirilmesi gerektiği belirtilirken, Hazine tarafından karşılanan 5 puanlık kısmın hesaba katılmaması durumunda, yüklenicinin hakedişlerinde haksız bir artış oluşacağına dikkat çekilmiştir. Bu durum, kamu kaynaklarının israfına neden olmakta ve ihale süreçlerinin şeffaflığını zedelemektedir. Sonuç olarak, 13, 14, 15 no’lu hak edişlerde 5 puanlık indirimin dikkate alınmaması sonucu oluşan kamu zararı tutarının tahsil edilmesine karar verilmiş ve bu durumun gelecekte benzer hataların önlenmesi açısından önemli bir içtihat oluşturduğu ifade edilmiştir. Karar, kamu ihale süreçlerinde dikkat edilmesi gereken hukuki esasları net bir şekilde ortaya koymaktadır. |
| Kamu İdaresi Türü | Belediyeler ve Bağlı İdareler |
| Yılı | 2011 |
| Dairesi | 5 |
| Karar No | 6 |
| İlam No | 6 |
| Tutanak Tarihi | 13.12.2012 |
| Kararın Konusu | İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar |
Fiyat farkı
………. Şti. yüklenimindeki ………. TL sözleşme bedelli “………. İşi” ile ilgili düzenlenen 13, 14, 15 no.lu hak edişlerde hesaplanan fiyat farkında, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 81. Maddesinin (ı) bendine göre uygulanan 5 puanlık indirimin dikkate alınmaması sonucu ………. TL kamu zararına neden olunduğu hususu ile ilgili olarak;
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 81’inci maddesine 5763 sayılı İş Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 24’üncü maddesi ile eklenen (ı) bendinde;
“Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalıları çalıştıran özel sektör işverenlerinin, bu maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine göre malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primlerinden, işveren hissesinin beş puanlık kısmına isabet eden tutar Hazinece karşılanır.” denilmektedir.
Kamu ihale Genel Tebliği madde 78.23/a’da konuyla ilgili aynen;
“a) İhale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı fiyat farkı hesaplanması öngörülen hizmet alımı ihalelerinde, sözleşmenin yürütülmesi aşamasında, yüklenicinin yukarıda anılan Kanun hükmü uyarınca 1/3/2011 tarihinden önceki dönemlere ait prim ödemelerinde işveren hissesinin beş puanlık kısmına isabet eden tutarın Hazinece karşılanması uygulamasından yararlanması halinde, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Hizmet Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esasların 8 inci maddesinde yer alan, “b) İhale (son teklif verme) tarihi itibarıyla işveren tarafından karşılanacak olan sosyal sigorta primi ve işsizlik sigortası primine ilişkin toplam tutarda; asgari ücret değişikliği veya sigorta primi alt sınır değişikliği ile prim oranları değişikliği gibi sebeplerle meydana gelecek fark, 506 sayılı Kanun gereğince işveren nam ve hesabına Hazinece yapılacak olan ödemeler de dikkate alınmak suretiyle bu Esasların 7 nci maddesi uygulanmaksızın ödenir veya kesilir.” hükmü gereğince, Hazine tarafından karşılanan prim tutarı, idare tarafından yüklenicinin hak edişinden kesilecektir.” hükmü yer almaktadır.
Yukarıdaki ödeme emri belgeleri ve eki belgeler incelendiğinde, yüklenicinin hakedişleri hesaplanırken Hazine tarafından karşılanan 5 puanlık indirime tekabül eden tutarların hakedişlerden indirildiği görülmüştür. Ancak ilgili dönemlere ait fiyat farkı hesaplamalarında 5 puanlık indirimin dikkate alınmadığı tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Hizmet Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esasların 8 inci maddesinde fiyat farkını oluşturan iki husus bulunmaktadır. Bunlardan birisi asgari ücret değişikliği veya sigorta primi alt sınır değişikliği, diğeri ise prim oranları değişikliğidir. Yüklenicinin fiyat farkı hesabında asgari ücret değişikliği veya sigorta primi alt sınır değişikliği tam olarak değerlendirilmesi doğrudur. Ancak prim oranlarının, hazine tarafından karşılanan 5 puanlık kısmının hesaba katılmadan tam olarak fiyat farkına yansıtılması doğru değildir. Şayet prim oranlarında meydana gelen bu 5 puanlık azalış hesaba katılmaz ise, hakediş hesaplaması esnasında hazine yardımı nedeniyle indirimi yapılan tutarın bir kısmı (prim oranlarından dolayı işveren maliyetinin hazine tarafından karşılanan 5 puanlık kısmının dikkate alınmaması sonucu ) yükleniciye geri verilmiş olmaktadır.
13, 14, 15 No’lu hak edişlerde 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 81. maddesinin (ı) bendine göre uygulanan 5 puanlık indirimin fiyat farkı hesaplanırken ayrıca dikkate alınmaması sonucu oluşan kamu zararı tutarı ………. TL, ………. tarih ve ………. No’lu muhasebe işlem fişi ile ………. Şti.’den tahsil edildiğinden ilişilecek bir husus bulunmadığına oybirliğiyle karar verildi.