İhale sürecinde sınır değerin altındaki teklifler için yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi zorunlu mudur (KİK)

Mersin İl Sağlık Müdürlüğü tarafından yapılan 2021/192061 ihale kayıt numaralı “36 Aylık SBYS (Sağlık Bilgi Yönetim Sistemi), YBBYS (Yoğun Bakım Bilgi Yönetim Sistemi) ve ADSM ve ADSH HBYS (Hastane Bilgi Yönetim Sistemi) Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak, Trtek Teknolojik Ürünler Bilgisayar Yazılım Donanım San. ve Tic. Ltd. Şti. itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 08.07.2021 tarihli ve 2021/UH.I-1342 sayılı karar ile “1)4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine

2) Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine” karar verilmiştir.

Anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle, Trtek Teknolojik Ürünler Bilgisayar Yazılım Donanım San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından açılan davada, Ankara 3.İdare Mahkemesinin 10.11.2021 tarihli ve E:2021/1725, K:2021/1575 sayılı kararı ile dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bunun üzerine 22.12.2021 tarihli ve 2021/MK-507 sayılı Kurul kararı ile “1) Kamu İhale Kurulunun 08.07.2021 tarihli ve 2021/UH.I-1342 sayılı kararının ikinci iddia ile ilgili kısmının iptaline,
2 )Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine…” karar verilmiştir.

Temyiz başvurusu neticesinde Danıştay Onüçüncü Dairesinin 10.02.2022 tarihli ve E:2021/5264, K:2022/384 sayılı kararında “…Dava konusu ihaleye ilişkin teknik şartname gereğince, belge değerlendirmesi sonucu teklifi geçerli sayılan isteklilerin idarece yapılacak demonstrasyonda başarılı olarak yeterlik alması gerektiği, demonstrasyon işleminin ise en avantajlı teklif sahibinden başlayarak yapılacağı anlaşılmaktadır. Dosyanın incelenmesinden; davacı şirket tarafından aşırı düşük teklif açıklaması istem yazısının mevzuata aykırı olduğu ve ihale dokümanı gereğince geçerli teklif sahiplerinin idarece gerçekleştirilecek üç aşamalı demonstrasyonda yeterlik sağlanması gerektiği ancak demonstrasyon yapılmadan ihalenin sonuçlandırıldığının ileri sürülmesi üzerine, ihaleyi gerçekleştiren idare tarafından yapılan inceleme sonucunda aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin iddia yerinde görülmemekle birlikte, demonstrasyona ilişkin iddia yerinde görülerek demonstrasyon gerçekleştirilmesine karar verildiği, bu kapsamda idarece isteklilere 17/06/2021 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen yazılar ile, birinci ve ikinci aşama demonstrasyon işlemlerini gerçekleştirmek üzere en avantajlı teklif sahibi Akgün Bilgisayar A.Ş. ile 24/06/2021 tarihinde, en avantajlı ikinci teklif sahibi Arsoft Yazılım Güven Sistemleri Telekom İnşaat Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ile Bu belge 5070 sayılı elektronik imza kanuna göre güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır. 28/06/2021 tarihinde demonstrasyon işlemini gerçekleştirmek üzere anılan isteklilerin demonstrasyona davet edildiği, yapılan demonstrasyon işlemlerinin sonucuna ilişkin her bir istekli adına ayrı ayrı “demonstrasyon raporu” düzenlendiği ve anılan isteklilerin demonstrasyonunun uygun bulunduğu, 28/06/2021 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen yazılar ile üçüncü aşama demonstrasyon işlemlerini gerçekleştirmek üzere en avantajlı teklif sahibi Akgün Bilgisayar A.Ş. ile 12/07/2021 tarihinde, en avantajlı ikinci teklif sahibi Arsoft Yazılım Ltd. Şti. ile 13/07/2021 tarihinde demonstrasyon işlemini gerçekleştirmek üzere anılan isteklilerin demonstrasyona davet edildiği, davacı tarafından idareye yapılan itirazen şikayet başvurusunun 2. maddesinde ise esas itibarıyla, “demonstrasyon yapılabilmesi için öncelikle geçerli tekliflerin belirlenmesi gerektiği, idare tarafından mevzuata uygun olmayan aşırı düşük açıklaması sonucunda belirlenen geçerli teklif sahiplerinin demonstrasyona çağrıldığı, aşırı düşük açıklaması yönünden düzeltici işlem kararı verilmesi halinde dahi gerçekleştirilen işlemlerin mevzuata aykırı olacağı ve demonstrasyonun tekrarlanması halinde bu sürecin haksız rekabete de yol açacağı” iddialarına yer verildiği görülmektedir. Dava konusu işlemin 1. iddiaya ilişkin kısmında “teklifi sınır değerin altında olan isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği” şeklinde düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği görülmekte olup ihaleyi gerçekleştiren idare tarafından dava konusu işlemde belirtilen gerekçeler doğrultusunda isteklilerden yeniden aşırı düşük açıklaması istenileceği açıktır. Nitekim EKAP üzerinden yapılan incelemede ihaleyi gerçekleştiren idarenin 28/07/2021 tarihli yazısı ile yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, devam eden süreçte ise davacı şirketin başka bir başvurusu üzerine davalı idarenin 22/09/2021 tarih ve 2021/UH.I-1773 sayılı kararı ile en avantajlı ikinci teklif sahibi olan Arsoft Yazılım Ltd. Şti’nin aşırı düşük açıklamasının reddedilmesine karar verildiği anlaşılmaktadır. Bu itibarla, ihaleyi gerçekleştiren idare tarafından ihale dokümanına göre yapılan demonstrasyon işlemleri sonucunda verilecek uygunluk ya da uygunsuzluk kararının düzeltici işlem kararı sonrasında aşırı düşük teklif açıklamasının yeniden istenilmesine ilişkin olarak gerçekleştirilecek süreçten ayrılabilir nitelikte olduğu; dava konusu işlem gereğince yeniden yapılacak olan aşırı düşük açıklamasının idare tarafından uygun bulunmayarak tekliflerinin reddedilmesi halinde bu isteklilerce daha önce demonstrasyon işleminin gerçekleştirilmiş olmasının herhangi bir sonucu olmayacağı, diğer yandan daha önce demonstrasyon işleminde başarılı olan ve aşırı düşük açıklaması da uygun bulunan isteklilerin ise yeniden demonstrasyon işlemini gerçekleştirmesine gerek kalmayacağı, bu bakımdan demonstrasyon işlemleri sonucu yapılacak olan değerlendirmenin aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesine ilişkin süreçten bağımsız olduğu, kaldı ki aşırı düşük teklif açıklaması sürecinden ayrı olarak idarece gerçekleştirilen demonstrasyon işlemlerine yönelik olarak isteklilerce şikayet veya itirazen şikayet başvurusunda da bulunulabileceği hususları göz önüne alındığında, dava konusu Kurul kararının davacının 2. iddiası bakımından itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin kısmında hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararında ise hukukî isabet bulunmamaktadır.” gerekçesiyle Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1-Kamu İhale Kurulunun 22.12.2021 tarihli ve 2021/MK-507 sayılı kararının iptaline,

2-Anılan Danıştay Onüçüncü Dairesi kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda Kamu İhale Kurulunun 08.07.2021 tarihli ve 2021/UH.I-1342 sayılı kararının hukuken geçerliliğini koruduğuna,

Oybirliği ile karar verildi.