|
ÖZET: Bu karar, başvuranın ailesinin ikamet ettiği Ankara ilindeki ceza infaz kurumuna nakil talebinin reddedilmesine ilişkin hukuki değerlendirmeleri içermektedir. Başvuran, yüksek güvenlikli bir ceza infaz kurumunda bulunması gerektiği ve talep ettiği kurumların doluluk oranları nedeniyle nakil talebinin uygun görülmediği belirtilmiştir. Ceza infaz kurumlarının doluluk oranları, güvenlik gerekçeleri ve başvuranın suç türü gibi faktörler, nakil taleplerinin değerlendirilmesinde önemli rol oynamaktadır.
Ayrıca, başvuranın talep ettiği ceza infaz kurumlarının doluluk oranlarının %100’ü aştığı ve bu durumun hem başvuran hem de mevcut hükümlüler açısından olumsuz sonuçlar doğurabileceği ifade edilmiştir. Hükümlülerin ailelerine yakın ceza infaz kurumlarında barındırılmalarının her zaman mümkün olmadığı, ancak başvuranın durumunun yeniden değerlendirileceği ve Covid-19 salgını sonrası nakil taleplerinin göz önünde bulundurulacağı vurgulanmıştır. Bu bağlamda, başvuranın aile hayatına saygı hakkının korunması gerektiği de ifade edilmiştir. |
TÜR K İYE BÜYÜK M İLLET MEC LİS İ KAMU DENETÇ İLİĞ İ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/13577-S.21.21784
B AŞVURU NO :
KARAR T ARİHİ :
KISMEN T AVS İYE KISMEN RET KARARI
B AŞVURAN :
B AŞVURUYA KONU İ DARE : ADALET BAKA N LIĞ I
B AŞVURUNUN KONUSU : Başvur anın, ailesinin ikamet ett iği Ankara ilindeki Sincan kampüsünde bulunan durumuna uygun bir ceza infaz kurumuna nakil talebi hakkındadır.
B AŞVURU T ARİHİ :
I. B AŞ VURANI N İDDİ A VE T ALE PL E Rİ
1. B aşvu ran Kurumumuza yap tığı b aşvu ru su nd a özetle, bulundu ğu Ceza İnf az Kurumundan kapasite dolul uğu gerekçe gösterilerek 06.05.2017 tarihinde Kocaeli 1 No lu T Tipi Kapalı Ceza İn faz Kurumuna sevk edil diğini ; eşi, annesi ve okul ça ğında olan iki çocu ğun un Ankara ilinde birlikte ikamet ett iğini ; eşini n çalı ştı ğını ve a yrıc a ciddi sağlı k so runları ya şa ya n annesine ve çocukla rına bakmakta oldu ğunu, maddi im kânsız lı klar nedeniyle ailesiyle yeterince görü şemediğini , a yrı ca du ruşmaları devam eden dav a larını n bağlı oldu ğu Mahkemelerin Ankara ilinde olduğunu, söz konusu durumun duruşmalara katı lm asını da engell edi ğini , önceki nakil taleplerinin kapasite d olul uğu gerekçesiyle r ed dedil diğini belirterek, ailesinin ikamet ett iği Ankara ilindeki Sincan kampüsünde bulunan durumuna uygun bir ceza infaz kurumuna naklini talep etmektedir.
II. İDARENİN B AŞVURUYA İL İŞ KİN AÇIKLAMALARI
2. Ş ikâ yet başvurusunun çözüme kavuşt urulması amacı yla Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlü ğünden
12.07.2021 tarih ve S sa yıl ı yaz ım ız ile bilgi ve belge talep e di lm iş olup, adı geçen Genel
Müdürlüğün 27.08.2021 tarihli cevabi yaz ısı nda, 2.1. Başvur anın, başka bir ceza infaz kurumuna nakledilmesine il işki n 02.03.2021 tarihli talep dilekçesine istinaden, talep ett i ği ceza infaz kurumlarını n kapasitelerinin dolu olm ası nedeniyle talebinin 07.04.2021 tarihli ve sa yıl ı yaz ı yla uygun görülm ediği, 2.2. Başvu ranın, bilgi formunun incelenmesi sonucunda infaz edil memiş ve kaldı rılmamı ş herhangi bir disiplin cez asını n bulunmadığını n tespit edil diği, 2.3.Hükümlülerin kendi istekleri ile bulundukl arı kurumdan başka kurumlara nakledilebilmeleri için 5275 sa yıl ı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfaz ı Hak kında Kanun’un 54 üncü maddesinin birinci fıkrasını n (e)
bendinde, ”İstekte bulunulan kurumda yer, kapsama gücü ve sını fının uygun bulunm ası ve tutukevi
Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalan mıştı r.
Kava klı d ere Mah. Zeyti n d alı Caddesi No:4 Çankaya/ANKARA e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İn tern et Adresi : www.ombudsman.gov.tr
olmamas ı” ifadelerine yer verildi ği, bu nedenle, birçok ceza infaz kurumunda kapasitelerinin üstünde hükümlü ve tutuklu barındı rılması nedeniyle, nakil taleplerinin incelenmesinde; kurumun kapasitesi, güvenli ği ve hangi suç türüne ait odala rın bulunduğu, kişi lerin can güve nli ğine il işki n olarak da, talepte bulunanın hasım olarak bil dirdiği bir kişi nin talep etti ği kurumda bulunup bu lu nm adığı gibi hususlar göz önünde bulundurulduğun dan, her talebin uygun d e ğe rlendiril emedi ği, 2.4. Başvuranın, nakil talebinde bulunm uş olduğu ceza infaz kurumları incelendiğinde, Ankara ili ve çevresinde bulunan kapa lı ceza infaz kurumlarına öncelikli nakil talebinde bulunduğunun tespit edil diği, Ankara ilinin suç ve yar gıl ama yeri nedeniyle pek çok davanın merkezi ol du ğu, Ankara ilinde bulunan kapalı ceza infaz kuruml arına duruşmalar nedeniyle haftalı k olarak nakil ya pıl dığı, sirkülasyonun çok fazla olduğu, kurumların mev cutl arının haftadan haftaya ya pıl ac ak olan duruş ma sa yıl a rı, görülen davalar ve dava dos yala rında bulunan sanıkl arın çoklu ğuna göre de ğişt iği, 2.5. Başvur anın barındırı ldı ğı Kocaeli 1 No.lu T Tipi Kapalı Ceza İnf az Kurumunun kapasitesinin 1000, mevcudunun 1536, doluluk oranını n %154, Nakil talebinde bulunduğu; -Sincan 1 No.lu L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunun kapasitesinin 1764, mevcudunun 2001, doluluk oranını n %113, -Sincan 2 No.lu L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunun kapasitesinin 1724, mevcudunun 1874, doluluk oranını n %109, -Sincan 3 No.lu L Tipi Kapalı Ceza İn faz Kurumunun kapasitesinin 1322, mevcudunun 559, doluluk oranını n %42, -Sincan 4 No.lu L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunun kapasitesinin 1322, mevcudunun 1069, doluluk oranını n %81, -Sincan 1 No.lu F Tipi Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumunun kapasitesinin 368, mevcudunun 313, doluluk oranını n %85, -Sincan 2 No.lu F Tipi Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumunun kapasitesinin 368, mevcudunun 326, doluluk oranını n %89 olduğu, -Sincan 1 ve 2 No.lu Yüksek Güvenlikli K apalı Ceza İnf az Kuruml arını n yeni a çıl dığı ve tam kapasite çalı şmadığı, 2.6. A yrı ca, başvur anın “Anayasal düzeni ortadan kaldı rma ya t eşebbüs etme ve bir suçu gizlemek veya başka bir suçun delillerini gizlemek ya da yakalanmamak ama cı yl a öldürme (FETÖ/PDY)” suçundan hükümözlü olm ası nedeniyle, 5275 sa yıl ı Kanun’un 9 uncu maddesi u ya rın ca yüksek güvenlikli veya bir bölümü yüksek güvenlikli kapalı ceza infaz kuruml arında ba rındırılm ası ge re kti ği ve talep ett iği kurum ların bir bölümünün yüksek güvenlikli kap alı ceza infaz kurumu oldu ğu, bu nedenle hüküml ü/t utukluların nakilleri ya pıl ırken sadece doluluk oranları d e ğil , terör ve örgütlü suçlardan barın dı rılan hükümlü ve tutuklu oranları da dikkate alınarak de ğerlendi rme ya pıl dığı, yuka rıda belirtilen kapalı ceza infaz kurumlarının, tamamının yüksek güvenlikli bir ceza infaz kurum olma yıp, bir bölümünün yüksek güvenlikli ceza infaz kurumu olm ası nedeniyle hükümlülerin barın dırılabil ece ği oda sa yıs ını n çok kısı tlı ve odaların kapasitelerinin de dolu ol duğu, 2.7. 5275 sa yıl ı Kanun’un 9 uncu maddesinin üçüncü fıkr ası u yarınc a (Eylem ve tut uml arı nedeniyle tehlikeli hâlde bulunan ve özel gözetim ve denetim alt ında bulundurulm aları gerekli olduğu saptananlar ile bulundukl arı kurumlarda düzen ve disiplini bozanlar veya i yil eşti rme tedbir, araç ve usûllerine ısr arla karşı koyanlar) ba rındırılan kişi lerin, yüksek güvenlikli veya bir bölümü yüksek güvenlikli kapalı ceza infaz kurumlarında b arındırılm ak zorunda oldu ğu, do la yısı yl a hükümlü ve tut uklul arın bahse konu ku rumları
Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalan mıştı r.
Kava klı d ere Mah. Zeyti n d alı Caddesi No:4 Çankaya/ANKARA e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İn tern et Adresi : www.ombudsman.gov.tr
talep etmesi halinde, talep eden kişi lerin ceza mi ktarlarını n ve örgütteki konuml arının dikkate al ınarak ve incelenerek taleplerin de ğe rlendiril diği, 2.8. Diğer taraftan, Ülke genelinde bulunan F tipi yüksek güvenlikli ve yüksek güvenlikli kapalı ceza infaz kurumlarını n doluluk ora nlarını n Genel Müdürlükçe titizlikle takip edil diği, doluluk oranla rı %100’ü aştı ğı anda bahse konu kurumlardan nakil talebinde bulunan kişi lerden, hükümlü ve tutuklu bilgi formu ile cezaevi dos yasınd a incelemeler yapıl dıkt an sonra, bir bölümü yüksek güvenlikli kapalı ceza infaz kurumlarında b arındırılm asında bir sakınca bulu n madığı tespit edilen kişi ler belirlenerek di ğe r kurumlara kapasite nedeniyle nakillerin yapıl dı ğı, F tipi yüksek güvenlikli ve yüksek güvenlikli kap alı ceza infaz kurumlarını n mevcutl arının olağan dışı durumlar hariç hiçbir zaman kapasitenin üzerine çıkarıl mama ya çalı şıl dığı, Genel Müdürlükçe söz konusu u ygul amanın, ülkemizde her an meydana gelmesi muhtemel olaylarla mücadele etme amacı yla tedbir amaçlı u ygulandı ğı, 2.9. A ynı ilde bulunan di ğe r ceza infaz kurumlarını n doluluk oranlarını n aşırı olm asına karşın F tipi yüksek güvenlikli ve yüksek güvenlikli kapalı ceza infaz ku rum larını n 5275 sa yıl ı Kanun’un 56 ncı maddesinde açıkca b elirtil diği üzere zorunlu nedenlerde nakil yetkisi Bakanlı ğa ta nınmış olmasına rağme n, diğer kurumlardan F tipi yüksek güvenlikli kapalı ceza infaz kurumlarına kapasite nedeniyle ka yd ırma ya pıl ma ya rak kapasitelerinin tam doluluk oranını n üstüne çıkm amasını n sağlanma ya ç alı şıl dığı, 2.10. Ülkemizde bulunan F tipi yüksek güvenlikli ve yüksek güvenlikli kapalı ceza infaz kurumlarını n sa yısı nın kısı tl ı, kapasitelerinin ise diğe r kurumlara nazaran çok düşük olduğu ve bu kurumlarda bulunan odaların 1 ve 3 kişi li k olduğu, hükümlü ve tutuklular tarafından Genel Müdürlüğe gönderilen ist eğe bağlı nakil talepleri inc elendi ğinde, F tipi yüksek güvenlikli ve yüksek güvenlikli kapalı ceza infaz kurum larını talep eden birçok hükümlü/tutuklu olduğu ve bu taleplerin olumlu karşılandığı düşünül düğün de bu kurumların güvenli bir şe kil de işl e yişi ni sürdürmesinin neredeyse im kânsız bir hal alac a ğı, 2.11. Diğer yandan, a yn ı suç türünden çok fazla tutuklu ve hükümlünün a ynı kurumda barındırı lm ası durumunda bu tutuklu ve hükümlülerin fikir ve eylem birliği içinde hareket etmeleri nedeniyle kurum güvenli ğini zafiyete u ğr atabilece ğinin de ğerlend irildiği, başvuranın da kendi suç türünden tutuklu ve hükümlülerin yo ğun ol du ğu kurumları talep etmesi nedeniyle nakil taleplerinin uygun değerlendiril emedi ği, 2.12. Ülke genelinde, ceza infaz kurumlarınd a bulunan hükümlü ve t ut uk lu ların; hastalık, disiplin, güvenlik, özellikle toplu nakiller ve tut uklul arın mahkeme nedeniyle yapı lan sevkleri sonucu, ceza infaz kurumlarını n kapasitelerinin günaşırı de ğişt i ği, bu nedenle, ceza infaz kurumlarında bulunan hüküml ü/t utukl uların nakil talepleri Genel Müdürl üğe ul aştı ğı anda, talep edilen kurumların kapasitelerinin o günkü veriler göz önüne alın arak d e ğe rlendiril diği, 2.13. Yukarıda açıkl anan nedenlerle, başvur anın talep ett iği ceza infaz kur uml arına nakil talebinin uygun görülmedi ği, bunun yanı sıra, hükümlü /t utukl uların Genel Müdürlüğün 05.03.2021 tarihli ve E-35211520249.01-890/20512 sa yıl ı genel yaz ısı ile 01.03.2021-19.03.2021 tarihleri a ra sında bir defaya mahsus i steğe bağlı nakil taleplerinin al ındı ğı ve 19.03.2021 tarihi it ibarı yl a sistemin taleplere kap atı ldı ğı, 2.14. A yrı ca Covid-19 pandemisinin seyrine göre ileriki aylarda nakillerin açıl ması durumunda ve başvuranın yeniden ist e ğe bağlı nakil talebinde bulunm ası halinde talebinin değe rlendiril ec e ği, bu konuda
S ağlı k Bak anlı ğı Bilim Kurulunun, hükümlü ve tutuklul arın nakillerine ilişki n tavsiyeleri doğrult usunda karar v erilec e ği ve işl em ya pıl a ca ğı, Ş ekli nde açıkl amala ra yer veril m iş olup, a yrıc a İd are ta rafınd an gönderilen ziyaret ve telefon görüş meleri raporlarınd an; başvuranı n; 04.02.2021 – 04.08.2021 tarihleri arasınd a ya k laşık 1 a ylı k ar alı klarla 13 kez aile üyeleri tar afından ziyaret edil diği, telefon gö rüş m elerin i ise düzenli aralı klarla ger çekleş ti rdiği anlaşılm ışt ır.
Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalan mıştı r.
Kava klı d ere Mah. Zeyti n d alı Caddesi No:4 Çankaya/ANKARA e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İn tern et Adresi : www.ombudsman.gov.tr
III. İL GİL İ MEVZUAT
3. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasın ın ; 3.1. “Temel hak ve hürriyetlerin sın ırl anm ası ” başlı k lı 13 üncü maddesinde; “Temel hak ve hürriyetler, özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir. Bu sınırlamalar, Anayasanın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve lâik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz.”, 3.2. “Özel h ayatı n gizl il iği” b aşlı klı 20 nci mad d esin d e; “Herkes, özel hayatına ve aile hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkına sahiptir. Özel hayatın ve aile hayatının gizliliğine dokunulamaz.”, 3.3. “A il en in korunm ası ve çocuk h aklar ı” b aşlı k lı 41 inci maddesinde; “Aile, Türk toplumunun temelidir ve eşler arasında eşitliğe dayanır. Devlet, ailenin huzur ve refahı ile özellikle ananın ve çocukların korunması ve aile planlamasının öğretimi ile uygulanmasını sağlamak için gerekli tedbirleri alır, teşkilatı kurar. Her çocuk, korunma ve bakımdan yararlanma, yüksek yararına açıkça aykırı olmadıkça, ana ve babasıyla kişisel ve doğrudan ilişki kurma ve sürdürme hakkına sahiptir. Devlet, her türlü istismara ve şiddete karşı çocukları koruyucu tedbirleri alır.” 3.4. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvu rm a h akkı” b aşlı klı 74 üncü maddesinin 3 üncü ve 4 üncü f ık ralarınd a; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler”, 4. Avrupa İn san Hak ları Sözleşmesi’nin “Özel ve aile h ayatına saygı h akkı ” b aşlık lı 8 inci maddesinde; “1. Herkes özel ve aile hayatına, konutuna ve yazışmasına saygı gösterilmesi hakkına sahiptir. 2. Bu hakkın kullanılmasına bir kamu makamının müdahalesi, ancak müdahalenin yasayla öngörülmüş ve demokratik bir toplumda ulusal güvenlik, kamu güvenliği, ülkenin ekonomik refahı, düzenin korunması, suç işlenmesinin önlenmesi, sağlığın veya ahlakın veya başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması için gerekli bir tedbir olması durumunda söz konusu olabilir.”, 5. B irleş miş Milletler Genel Kurulunun 9 Aralı k 1988 tarihli ve 43/173 s ay ıl ı k ararıyl a kabul edilen, “Herhangi Bir Şekilde Tutulan veya Hapsedilen Kişi lerin Ko ru n ması n a İli şk in Prensipler Bütünü ” nün ‘‘Aile m en su pları ve dış dünya ile il eti şim kurma h akkı’’ b aşlık lı 19 uncu maddesinde; ‘‘Tutulan veya hapsedilen bir kimseye kanunda veya kanuna dayanan bir düzenlemede belirtilen makul şartlara ve sınırlamalara tabi olarak, özellikle aile üyeleri tarafından ziyaret edilebilme ve onlarla haberleşme gibi, dış dünya ile iletişim kurabilmesi için kendisine yeterli imkan verilir” hükmü, “İkam etgah ın a yakın bir yerde tutulma h akkı’’ başlı k lı 20 nci maddesinde; “Tutulan veya hapsedilen kişi talep ettiği takdirde, mümkün olduğu ölçüde ikamet ettiği yere makul uzaklıktaki bir tutukevinde veya hapishanede tutulmalıdır.”, 6. 5275 sayı lı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakk ınd a Kanunun; 6.1. “İnfazda temel am aç” başl ıkl ı 3 üncü maddesinin birinci f ık rasınd a; “Ceza ve güvenlik tedbirlerinin infazı ile ulaşılmak istenilen temel amaç, öncelikle genel ve özel önlemeyi sağlamak, bu maksatla hükümlünün yeniden suç işlemesini engelleyici etkenleri güçlendirmek, toplumu suça karşı korumak, hükümlünün; yeniden sosyalleşmesini teşvik etmek, üretken ve kanunlara, nizamlara ve toplumsal kurallara saygılı, sorumluluk taşıyan bir yaşam biçimine uyumunu kolaylaştırmaktır.”, 6.2. “Hapis cezalar ın ın infaz ın da gözetilecek ilkeler ” b aşlı k lı 6 n cı maddesinin birinci f ık rasın ın ilgili bentlerinde; “Hapis cezalarının infaz rejimi, aşağıda gösterilen temel ilkelere dayalı olarak düzenlenir: c)
Cezanın infazında hükümlünün iyileştirilmesi hususunda mümkün olan araç ve olanaklar kullanılır.
Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalan mıştı r.
Kava klı d ere Mah. Zeyti n d alı Caddesi No:4 Çankaya/ANKARA e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İn tern et Adresi : www.ombudsman.gov.tr
Hükümlünün kanun, tüzük ve yönetmeliklerle tanınmış haklarının dokunulmazlığını sağlamak üzere cezanın infazında ve iyileştirme çabalarında kanunîlik ve hukuka uygunluk ilkeleri esas alınır.
f) Ceza infaz kurumlarında hükümlülerin yaşam hakları ile beden ve ruh bütünlüklerini korumak üzere her türlü koruyucu tedbirin alınması zorunludur.”, 6.3. “Yüksek güvenlikli kapalı ceza infaz ku ru m ları” b aşlı k lı 9 uncu maddesinde; “(1) Yüksek güvenlikli kapalı ceza infaz kurumları, iç ve dış güvenlik görevlilerine sahip, firara karşı teknik, mekanik, elektronik ve fizikî engellerle donatılmış, oda ve koridor kapıları sürekli kapalı tutulan, ancak mevzuatın belirttiği hâllerde aynı oda dışındaki hükümlüler arasında ve dış çevre ile temasların geçerli olduğu sıkı güvenlik rejimine tâbi hükümlülerin bir veya üç kişilik odalarda barındırıldıkları tesislerdir. Bu kurumlarda bireysel veya grup hâlinde iyileştirme yöntemleri uygulanır.
(2) Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûm olanlar ile süresine bakılmaksızın, suç işlemek amacıyla örgüt kurmak, yönetmek veya bu örgütün faaliyeti çerçevesinde, Türk Ceza Kanununda yer alan; a) İnsanlığa karşı suçlardan (madde 77, 78), b) Kasten öldürme suçlarından (madde 81, 82), c) Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçundan (madde 188), d) Devletin güvenliğine karşı suçlardan (madde 302, 303, 304, 307, 308), e) Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlardan (madde 309, 310, 311, 312, 313, 314, 315), Mahkûm olanların cezaları, bu kurumlarda infaz edilir.
(4) Birinci fıkrada tanımı yapılan kurumların ihtiyacı karşılama bakımından yetersiz olması hâlinde, diğer kapalı ceza infaz kurumlarının yüksek güvenlikli bölümleri kullanılır.”, 6.4. “Nakiller ” b aşlık lı 53 üncü maddesinde “Hükümlüler, kendi istekleri veya toplu sevk, disiplin, asayiş ve güvenlik, hastalık, eğitim, öğretim, suç ve yargılama yeri nedenleriyle başka bir kuruma nakledilebilirler.”, 6.5. “Kendi istekleri ile nakil ” b aşlık lı 54 üncü maddesinde, “(1) Hükümlülerin kendi istekleri ile bulundukları kurumdan başka kurumlara nakledilebilmeleri için; a) Gitmek istedikleri kurumlardan durumlarına uygun en az üç yeri belirten bir dilekçe vermeleri, b) Nakil giderlerini peşin olarak ödemeyi kabul etmeleri, c) Koşullu salıverilmelerine beş aydan az süre kalmamış olması, d) İyi hâl göstermeleri, disiplin cezası almamış veya kaldırılmış olması, e) İstekte bulunulan kurumda yer, kapsama gücü ve sınıfının uygun bulunması ve tutukevi olmaması, f) Mahkûmiyet sürelerine uygun hükümlülerin barındırıldığı bir kurum olması, g) Daha önce disiplin nedeniyle ayrılmak zorunda kaldıkları kurum olmaması, Gerekir.”, 7. 6328 sayı lı Kamu D e n etçil iği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi ” b aşlı k lı 5 inci maddesinin birinci f ık rasın d a ; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 8. 29/3/2020 tarih ve 31083 sayı lı Resmi Gazete’de yayı mlan an Ceza İ n f az Ku ru mların ın Yönetimi
İle Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hak kın d a Yön etmeli ğin “Hükümlülerin Nakillerinde Dikkat
Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalan mıştı r.
Kava klı d ere Mah. Zeyti n d alı Caddesi No:4 Çankaya/ANKARA e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İn tern et Adresi : www.ombudsman.gov.tr
Edilecek Hu su slar ” b aşlık lı 127 nci maddesinin ilk f ık rasın d a ; “Hükümlülerin nakillerinin 5275 sayılı
Kanunun 53 ila 58 inci maddeleri hükümlerine göre gerçekleştirilir.”, 9. Adalet B ak an lı ğın ın 05/06/2015 tarihinde kabul edilerek yü rü rlü ğe konulan 167 sayı lı Ceza İnf az
Kuru mların ın Tahsisi, Nakil İşl emleri ve Diğer Hükümler konulu Genelgenin “Hükümlülerin Kendi
İst ekleri İle Nakill eri” b aş lı k lı 15 inci maddesinde, Kanunun ve Yönet meli ğin “Kendi istekleri ile n akil ” maddelerinde aranan şartlara ek olarak; ‘‘h) Talep ettikleri ceza infaz kurumunda kendileri, diğer hükümlüler ve kurum açısından güvenlik riski oluşturmaması, ı) Disiplin nedeniyle ayrıldıkları kurumlar hariç, talep ettikleri kurumlarda daha önce kalmış iseler, Bakanlıkça değerlendirilmek üzere; kendileri, diğer hükümlüler veya kurum açısından somut gerekçelerle güvenlik riski oluşturup oluşturmayacakları hususunda bu yer idare ve gözlem kurulunun taleple ilgili görüşünün alınmış olması, j) Bakanlık tarafından dönem itibariyle isteğe bağlı nakle kapatılmış olmaması, gerekir”, 10. Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi’nin Üye Devletlere Avrupa Cezaevi Ku rall arı Ha k k ınd a
REC (2006) 2 S ayıl ı Tavsiye Kararına Ek “Temel İlkeler ” b a şlı k lı 3 üncü maddesinde; “Özgürlüğünden yoksun bırakılan kişilere getirilen kısıtlamalar, asgari gereklilikte ve haklarında hükmedilen kararın meşru amacıyla orantılı olmalıdır.’’, 10.1. “Y erleşti rm e ve B arın dırm a ” b aşlık lı 17.1. , 17.2. ve 17.3. maddelerinde, “Mahpuslar, mümkün olabildiğince evlerine veya sosyal rehabilitasyon ortamlarına yakın cezaevlerine yerleştirilmelidirler.”, “Cezaevlerine yerleştirmede, suçun devamlı takibi, güvenlik ve emniyet gerekleri ve tüm mahpuslara uygun rejimlerin sağlanması ihtiyacı hesaba katılmalıdır.”, “ İlk yerleştirme ve sonradan yapılacak bir cezaevinden diğerine nakil konusunda, mümkün olabildiğince mahpusa danışılmalıdır.’’, 10.2. “Dış Dünya ile İli şki ” b aşlı klı 24.4. ve 24.5. maddelerinde, “Ziyaretler için yapılan düzenlemeler, mahpuslara aile ilişkilerini mümkün olduğunca normal bir düzeyde sürdürmelerine ve geliştirmelerine izin verecek bir tarzda olmalıdır.”, “Cezaevi yetkilileri, dış dünyayla yeterli bir iletişim sürdürmelerinde mahpuslara yardım etmelidirler ve bunun için onlara “uygun destek ve yardım sağlamalıdırlar.” 11. B irleşmiş Milletler (BM) Çocuk Hak ların a Dair S özleş me ’nin; 11.1. 1 inci maddesinde; “Çocuğa uygulanabilecek olan kanuna göre daha erken yaşta reşit olma durumu hariç, onsekiz yaşına kadar her insan çocuk sayılır”, 11.2. 3 üncü maddesinde; “Kamusal ya da özel sosyal yardım kuruluşları, mahkemeler, idari makamlar veya yasama organları tarafından yapılan ve çocukları ilgilendiren bütün faaliyetlerde, çocuğun yararı temel düşüncedir. Taraf Devletler, çocuğun ana–babasının, vasilerinin ya da kendisinden hukuken sorumlu olan diğer kişilerin hak ve ödevlerini de gözönünde tutarak, esenliği için gerekli bakım ve korumayı sağlamayı üstlenirler ve bu amaçla tüm uygun yasal ve idari önlemleri alırlar.”, 11.3. 4 üncü maddesinde; “Taraf Devletler, bu Sözleşme’de tanınan hakların uygulanması amacıyla gereken her türlü yasal, idari ve diğer önlemleri alırlar.”, 11.4. 6 n cı maddesinde; “Taraf Devletler, çocuğun hayatta kalması ve gelişmesi için mümkün olan azami çabayı gösterirler.”, 11.5. 18 inci maddesinde; “Taraf Devletler, çocuğun yetiştirilmesinde ve gelişmesinin sağlanmasında ana–babanın birlikte sorumluluk taşıdıkları ilkesinin tanınması için her türlü çabayı gösterirler.”
Düzenlemelerine yer veri lm işt ir.
Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalan mıştı r.
Kava klı d ere Mah. Zeyti n d alı Caddesi No:4 Çankaya/ANKARA e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İn tern et Adresi : www.ombudsman.gov.tr
IV. KAMU DENET ÇİSİ YAHYA A KMAN ’IN KAMU B AŞDE NET ÇİSİ ‘NE ÖNE RİSİ
12. İl gili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildi ğinde, başv uru konusuna ili şkin “ Kısmen
Tavsiye Kısm en Ret Karar Öne risi” Kamu Başde netçisi ’ne sunul muşt ur.
V. DE ĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden 13. B aşvu ran 1 n u mar alı paragrafta ayrın tıların a yer verilen b aşvu ru su nd a; ailesinin ikamet ett iği
Ankara ilindeki Sincan kampüsünde bulunan durumuna uygun bir ceza infaz kurumuna naklini talep etmektedir.
14. Ceza ve güvenlik tedbirlerinin infaz ı yla ul aşıl mak istenen temel amaç, Kanunun 3 üncü maddesinde, “…öncelikle genel ve özel önlemeyi sağlamak, bu maksatla hükümlünün yeniden suç işlemesini engelleyici etkenleri güçlendirmek, toplumu suça karşı korumak, hükümlünün; yeniden sosyalleşmesini teşvik etmek, üretken ve kanunlara, nizamlara ve toplumsal kurallara saygılı, sorumluluk taşıyan bir yaşam biçimine uyumunu kolaylaştırmak…” olarak ifade edil mi şti r. Bu düzenleme doğrult usunda Kanun koyucu, bir taraftan suçun ka rşılı ğı olan cez anın u ygulanma sı yl a benzer fiilleri engellemeyi hedeflemekte; diğer taraftan ise, hükümlüyü topluma kaz andırar ak sosyal b arışı tesis etmeye çabalam aktadı r. Dola yı sı yl a infaz ın, özellikle hapis cez asının infaz ını n amacı, sadece belli bir yerde çekilmesi gereken c ez anın sürekli li ği için hükümlünün infaz kurumunda muhafaza edilmesi de ğil dir. Hükümlü, cez anın infaz ından sonra yeniden topluma dönece ğinden, infaz sırasında hükümlünün yeniden toplumun bir üyesi olm asını sağlam ak ve suç işl enme sini önlemek amacı yla i yil eşti rilmesi gerekli li ği ön plana çıkm ışt ır. Bu b ak ım dan, hükümlülerin yakınl a rı yl a olan il işki lerini n deva mı nın sağlanması, infaz rejiminin ıslah edici rolünün bir parçasıdı r.
15. 5275 sa yıl ı K anun’un 53 ila 58 inci maddelerinde ‘Hükümlülerin nakilleri’ başlı ğı alt ında, nakle i li şkin hükümler düz enlenmiş , 54 üncü maddede ‘Kendi istekleri ile nakil’, 55 inci maddede ‘Disiplin nedeniyle nakil’, 56 ıncı maddede ‘Zorunlu nedenlerle nakil’, 57 inci maddede ‘Hastalık nedeniyle nakil’ ş artları düz enlenmiş ti r.
16. 5275 sa yıl ı Kanun, ilgili Yönetmelik ve 167 sa yıl ı Genelge, hükümlülerin, ailelerinin ikamet yerlerine ya kın ceza infaz kurumlarına ye rleşti rilmelerine yönelik emredici bir hüküm içermemektedir. Buna karşı lı k
5275 sa yıl ı Kanun, ilgili Yönetmelik, ve 167 sayı lı Genelge’de, hükümlülerle ilgili düzenlenen ‘Kendi
istekleri ile nakil ’ hükmü ile, disiplin cez ası, zorunlu hal, hastalık hali olmasa dahi, maddede düzenlenen şartlar oluşt u ğu takdirde naklin mümkün olduğu nun düz enlenmiş olm ası, bu maddedeki nakil sebebinin hükümlüler tarafından genel olarak ‘ailelerinin ikamet ett iği yer veya ailelerine yakın yerlere nakil ’hükmü olarak de ğerlendiril ip, nakil gerekçesinde bu hükme da yanmı şlardır.
17. Ana yas amı z ın 20 nci maddesi, A İHS’in 8 inci maddesi u yarınc a, herkesin ‘öz el ve aile hayatına saygı hakkına’ sahip olduğu dü z enlenmiş ti r. Hapis cez asına mahkûmiyet, do ğası gere ği, hükümlünün özel ve aile ha ya tı nın kısı tl anması sonucunu doğu rac aktı r. Ancak mahkûmun ya kınl arı ile bağlantıda kalm asını n, özel ve aile ha yatı na sa ygı hak kını n esaslı unsurlarından olduğu ve cezaevi idaresinin bu konuda gerekli yar dım ı sağlam ası gerekti ği Avrupa İns an Hakla rı Mahkemesi tarafından vurgulanan bir husustur. (Messina v. Italy, 25498/94; EpnersGefners v. Latvia, 37862/02)
18. A İHM, Vintman d av asına il işki n olarak ve rmiş olduğu 23/01/2015 tarihli Daire kar arında (Vintman v.
Ukrayna, 28403/05); A İHS’nin, mahkûmlara cez alarını n nerede infaz edil ece ği konusunda bir seçim hakkı tanımadığını , mahkûmlar ın ailelerinden a yrı oldukl arını ve ailelerinden uzak olm alarını n hapis c ez asını n bir sonucu olduğunu, ancak, mahkûmun, ailesinin ziyaretlerini z orlaştı racak ya da im kânsız hale getirebilecek denli uzak bir bölgede b arındırılm asını n, aile ha yatı na müdahale teşkil ed ebil e ce ğini beli rtmi şti r. Mahkeme orantı lı lı k yönünden yapt ığı incelemesinde ise; mahkûmun, ailesine ya k ın bir
Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalan mıştı r.
Kava klı d ere Mah. Zeyti n d alı Caddesi No:4 Çankaya/ANKARA e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İn tern et Adresi : www.ombudsman.gov.tr
kuruma transfer talebinin reddi için, cezaevlerindeki aşırı yo ğunluğun m eşru bir gerekçe olarak öne sürülebil ece ğini ancak bu durumda dahi mahkûmun görece daha yakın cezaevlerine nakli hususunun değerlendi ril m esi gerekti ğin i b eli rtmiştir. Aksi halde, yani kişinin nispeten daha yakın bir bölgeye nakli önünde meşru bir engel yokken uzakta bulunan bir kurumda barındırılması halinde, AİHS’nin 8 inci maddesinin ihlali sonucu doğabileceğini vurgulamıştır.
19. Hem A İHM ka rarl ar ında, hem Birleşmi ş Milletler Genel Kurulunun 9 Aralı k 1988 tarihli ve 43/173 sa yıl ı kara rı yl a kabul edilen, “Herhangi Bir Şekilde Tutulan veya Hapsedilen Kişilerin Korunmasına İlişkin
Prensipler Bütünü”nün ilgili maddesinde, hem Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi’nin Üye Devletlere
Avrupa Cezaevi Kurall arı Hakkında REC (2006) 2 Sayılı Tavsiye Kara rının 17.1. maddesinde, hükümlülerin evlerine (ailelerine) yakın ceza infaz kurumuna yerle şti rilmelerinin uygun o ld uğu beli rtilm işt ir.
20. Hükümlülerin dış dünyayla temaslarını n makul düzeyde devam ettirilmesi, bu bağlamda özellikle aileleriyle etkin bir il eti şim kurmalarına ya rdımcı ol un m ası , bu kişi lerin rehabilitasyonu ile de yak ından ilgilidir. Aile ba ğl arının korunup geliş tirilmesinin hükümlülerin psikolojisi açısı ndan olumlu sonuçlar doğurdu ğu, yeniden sos ya ll eşmel eri ve tekrar suç işl emelerinin önlenmesinde önemli bir unsur ol du ğu sıkl ıkl a ifade edilmektedir (Bu konuda bakınız; İngiltere ve Galler Bölgesi Ceza İnfaz Kurumları
Denetçiliği, Yetişkin Mahkûmların Rehabilitasyonu konulu Rapor, Eylül 2014).
21. 5275 sa yıl ı Kanunun “Hapi s cez alarını n infaz ında gözetilecek il kele r” başlı klı 6 ıncı maddesinin (b)
bendinde, hükümlülerin, insan onuruna yaraşan maddî ve manevî koşullar altında düzenli bir yaşam sürdürmelerinin sağlanacağı beli rtilm işt ir. Bu kapsamda, idarenin söz konusu bendin ger e ği olarak, hükümlülerin iyi şa rtlar alt ında cez alarını çekmesini temin etme yüküml ül üğü bulunm aktadır. Başv uru ya konu nakil talebinde ise, ilgili infaz kurumunun kapasitesinin dolu olması gerekçesiyle ret işl emi tesis edil mi şti r. İda renin ret iş lemi de ğerlendi rildi ğind e, ret gerekçesinde meş r u bir sebebin göz eti ldi ği tespit edilebilmektedir. Çünkü “kuru m kapasit esi”nin üstünde bir dolul uğun varlı ğı, hem nakil talep eden bakım ından hem de nakil istenen infaz kurumunda mukim hükümlüler ba kım ından, cez anın çekilmesini z orlaştı racak ve gayri insani şartları do ğu rac ak bir durumdur. Ancak, hükümlülerin nakil taleplerine il iş ki n değerlendirm elerin, genel olarak ‘cezaevi kapasitesi ’ bakım ından d e ğerle ndiril mesi, ‘kendi istekleri ile nakil ’ düzenlemeleri ka psamı nda yeterli olm amaktadır. Yalnızca hükümlü açısından değil, hükümlüyü ziyaret etmek isteyen aile açısından da değerlendirme yapılmalı, ailelerin yakınını (hükümlüyü) görmek, daha rahat şartlarda ziyaret edebilmek hakkının, hükümlünün bulunduğu kurum ile ailesinin ikamet ettiği yer arasındaki mesafenin, ulaşım olanaklarının, ailenin maddi durumunun, sağlık sorunlarının, ailenin hükümlüyü ziyarete gelme sıklığı bilgilerinin birlikte ele alınıp, nakil taleplerinin daha geniş çaplı ele alınması gerekmektedir.
22. Bununla birlikte, dünyada oldu ğu gibi ülkemizde de ya yıl an Kovid-19 s algın ın a k arşı 5275 s a yıl ı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfaz ı Hakkında Kanun’un 6 ncı maddesinin birinci fıkrasını n (f) bendi u ya rınca , ceza infaz kurumlarında a lı nan tedbirler ile S a ğlı k Bakanlı ğı ve Bilim Kurulu’nun tavsiyeleri do ğrultu sunda hükümlü ve tutukluların nakillerinin geçici olarak durdurul du ğu, yüksek b ulaşıcılı ğı olan hastalı ğın halen spesifik etkili bir tedavisinin bulunamadığı, ceza infaz kurumlarını n toplu olarak yaş anan yerler ol ması ve bulaşıcı hastalıkl ar a çısı ndan risk oluşt urması nedeniyle bu aşam ada nakil istemlerinin ge rçekl eşti rilemediği de aşikardır.
23. Diğer yandan başvur anın 17 ve 12 yaşla rında 2 çocuğu oldu ğu ve çocu klarını n; son 6 a ydır başv uranın ziyaretine toplamda 5 kez gelebildikleri, bu ziyaretlerin 4 ’ünün kı z ı, 1’inin oğlu tarafından ge rçekl eşti rildi ği anl aşıl maktadır. Başvur anın ço cuklarını n yaşla rı 18 ya şından küçük oldu ğund a n BM
Çocuk Hakları S öz leşmesi hükümleri somut durumda uygulama alanı bulacak olup, a yrı ca konuyla ilgili
BM Çocuk Hakl arı Komitesinin ilgili Genel Yoru ml arına bakıl dığında; Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalan mıştı r.
Kava klı d ere Mah. Zeyti n d alı Caddesi No:4 Çankaya/ANKARA e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İn tern et Adresi : www.ombudsman.gov.tr
23.1. Çocuk Hak ların a Dair S özleş me ’nin Uygul an masın a Yönelik Genel Önlemlere il işk in 5 No lu
Genel Yorumunda; ya r gısal, idari ve yasama ile ilgili her organdan veya kurumdan, yüksek yarar ilkesini, alı nan kar arla rın veya ba şlatıl an girişi ml erin çocukların haklarını ve çıkarlarını nasıl etkilemekte olduğu veya etkileyebileceğini irdelemesi beklendiği, böyle bir irdelemeye tabi tutulacaklar arasında, ö r neğin, çocukları ister do ğrudan ister dola ylı biçimde etkilesin, halen yürürlükte olan veya önerilen yasalar veya politikalar, idari tasarruflar ve ya r gı kar arlarının yer aldı ğı, Devletlerin, “geli şme yi ” ço cu ğun fiziksel, zihinsel, manevi, ahlaki, psikolojik ve sosyal ge li şim ini kapsayan en ge niş anlamı yla, bütünlüklü bir kavram olarak yorumlam alarını n beklendi ği, 23.2. Çocu ğu n Yüksek Yararı Hak k ın ın Öncelikli Olarak Dikkate Alınmasın a il işk in 14 No lu Genel
Yorumunda; çocu ğun yüksek yar arı k avr amı nın, hem S öz leşme’de öngörülen tüm hakl arın eksiksiz biçimde ge rçekl eşmesini hem de çocu ğun bütünsel geli şim ini amaçladı ğı, çocuğun yüksek ya ra r ını n, herhangi bir kamu kurumu tarafından ge rçekl eşti rilecek her girişi mde ge r ekti ği gibi içsell eşti rilmesini ve tut arlı olarak u ygulanma sını sağlama yüküml ülüğünün, çocuklar üzerinde do ğrudan ya da dola yl ı etkisi olan tüm uygulama önlemleri, idari ve yar gısal işl eml er için özellikle geçerli olduğu, çocukları ilgilendiren tüm yar gısal ve idari ka r arların, a yrı ca poli ti kalar ın ve yasal düzenlemelerin, çocu ğun yüksek yar arının birinci planda dikkate alı narak ger çekleştiril diğini gösterme yüküml ülü ğü ol du ğu ve yüksek yar arı n nasıl incelenip de ğerlendiril diğini n, alı nan kararda buna ne ölçüde a ğırlık tanı ndığını n anlatıl masını n da buna dâhil olduğu, ço cu ğun kendi ana bab asından a yrıl ması olasılı ğını n bulunduğu durumlarda çocu ğun yüksek ya r arının de ğerlendiril mesini n ve belirlenmesinin vazgeçilmezlik taşıdı ğı, ifadelerinin be li rtildi ği görülmektedir.
24. Buna göre; İdar eler tarafın d an tesis edilecek işl eml erde, işl emden çocu ğun etkilenecek o lm ası durumunda; çocu ğun yüksek yar arının özel olarak dikkate alı nar ak bir de ğe r lendirme yapıl masını n önemli olduğu belirtilmelidir.
25. Somut olayda İda re t arafınd an, başvuranın nakil talebinin reddedilmesinde, 2 numaralı paragrafta öne sürülen hususların dikkate alındı ğı belirtilse de, başvuranın “ailesiyle görüş yapmakta zorlandığı”, “17 ve
12 yaşındaki çocuklarının eğitimleri ve yaşanan maddi zorluklar nedeniyle ziyaretlerine gelemediği”
iddi alarına il işki n bir değerlendirme ya pıl mamış tı r. Oysa yukarıd an bu yana anlatıl dığı üzere; söz konusu nakil taleplerine il işki n İd arele rce ya pıl acak işl eml erde, başvu ranın aile ha yatı na sa ygı hakkını n ve ço cuğun yüksek ya ra rına a ykırı ol madıkça, ço cukların bab a ları yla gö rüş yapmaktaki menfaatlerinin dikkate alı narak korunması için gerekli de ğe rlendirmele rin ya pıl ma sı gerekmektedir.
26. Nitekim Anayasa Mahkemesi, çocuğun yüksek yararının mahkemeler, idari makamlar ile yasama organı tarafınd an ya pıl a n ve çocukları ilgilendiren bütün faaliyetlerde gözetilmesi gereken bir ilke olduğunu, bu bağlamd a çocuklar üzerinde etki doğur acak bir işl em yapıl a c ağı zaman bu işl emi n çocuğun ya r arın a uygun olup olm adığı yönünde bir de ğerlen dirme ya pıl ması aile ha ya tı na sa ygı hakkını n ön gör düğü pozitif yükümlülüklerin yerine getirilmesi açısı ndan oldukça önemli olduğunu belirtmektedir. (Şükran İrge, B. No: 2016/8660, 7/11/2019, § 33).
27. Yukarıda ya pıl an açı klamalar ve tüm dosya k apsamı birlikte de ğerlend irildi ğinde; 27.1. Hükümlülerin ailelerine yakın ceza infaz kurumunda barındırılm ala rının, ceza infaz kuruml arının kapasitesi ve hükümlülerin yerleşti rilmelerind e dikkat edilmesi gereken diğe r hususlar nedeniyle maddi olarak her zaman uygun olm adığı, 27.2. Başvu ranın “Anayasal düzeni ortadan k aldı r ma ya teşebbüs etme ve bir suçu gizlemek veya ba şka bir suçun delillerini gizlemek ya da yakalanmamak amacı yla öldürme (FET Ö/P DY)” suçundan hükümözlü olm ası nedeniyle, 5275 sa yı lı Kanun’un 9 uncu maddesi u ya rınc a yüksek güvenlikli veya bir bölümü yüksek güvenlikli kapalı ceza infaz kurumlarında barındırı lm ası ger ekti ği ve talep et ti ği kurumların bir bölümünün
Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalan mıştı r.
Kava klı d ere Mah. Zeyti n d alı Caddesi No:4 Çankaya/ANKARA e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İn tern et Adresi : www.ombudsman.gov.tr
yüksek güvenlikli kapalı ceza infaz kurumu olduğu, başvuranın talep ettiği ceza infaz kurumlarının tamamının yüksek güvenlikli bir ceza infaz kurumu değil bir bölümünün yüksek güvenlikli bir ceza infaz kurumu olması nedeniyle hükümlülerin barındırılabileceği oda sayısının kısıtlı olduğu ve oda mevcutlarının da dolu olduğu, diğe r yandan kapasiteleri %100’ün alt ında bulunan Sincan 1 ve 2 No.lu
Yüksek Güvenlikli Kapal ı Ceza İnf az Kuruml arının yeni açıl dığı ve tam kapasite çalı şmadı ğı, 27.3. B aşvuranın, nakil talebinde bulunm uş oldu ğu ceza infaz kurumları incelendi ğinde, Ankara ili ve çevresinde bulunan kapa lı ceza infaz kurumlarına öncelikli nakil talebinde bulunduğunun tespit edil diği, Ankara ilinin suç ve yar gıl ama yeri nedeniyle pek çok davanın merkezi ol du ğu, Ankara ilinde bulunan kapalı ceza infaz kurumlarına duruşmalar nedeniyle haftalı k olarak nakil ya pıl dığı, sirkülasyonun çok fazla olduğu, kurumların mev cutl arının haftadan haftaya ya pıl ac ak olan duruş ma sa yıl a rı, görülen davalar ve dava dos yala rında bulunan sanıkl arın çoklu ğuna göre de ğişt iği, 27.4. F tipi yüksek güvenlikli ve yüksek güvenlikli kapalı ceza infaz kuruml arının mevcutl arının ol ağan dışı durumlar hariç hiçbir zaman kapasitenin üzerine çıkarıl mama ya çalı şıl dığı, Genel Müdürlükçe söz konusu u ygulamanın, ülkemizde her an meydana gelmesi muhtemel olaylarla mücadele etme a macı yl a tedbir amaçlı u ygulandı ğı, 27.5. A ynı suç türünden çok fazla tutuklu ve hükümlünün a ynı kurumda barındırılm ası durumunda bu tutuklu ve hükümlülerin fikir ve eylem birliği içinde hareket etmeleri nedeniyle kurum güvenli ğini zafiyete uğr atabilec e ğini n de ğe rlendiril diği, bu kapsamda başvur anın da kendi suç türünden tutuklu ve hükümlülerin yo ğun ol du ğu kurumları talep etmesi nedeniyle nakil taleplerinin uygun değerlendiril emedi ği, anl aşıl mı ştı r.
28. Netice olarak, İd ar e tara fından 2 numar alı paragrafta yer verilen hususlar dikkate alı ndığında, başvuranın nakil talebinin reddedilmesinin hukuka uygun olduğu ancak; söz konusu durumun, başvuranın aile bütünl üğüne, rehabilitasyonuna ve a yrıc a ço c uklarını n geli şim ine olumsuz etkileri olabileceği dikkate alı ndığında; nakil koşul la rını taşıması ka ydı yla (disiplin cezası almamış olması ya da kaldırılmış olması / nakil giderlerini peşin ödemeyi kabul etmeleri gibi) başvu ranın nakil talep etti ği ceza infaz kurum larının hali haz ırda kapasitelerinin üzerinde dolu olm ası nedeni ile nakli sağl anam amı ş olsa da nakil talep edilen kurumlarda boşalm a olm ası yahut ailesine daha yakın illerde durumuna uygun ve kapasitesi müsait kurumların bulunm ası durumunda, Covid-19 salgı nı kapsamı nda alı nan tedbirlerin kaldı rılmasını takiben, nakil taleplerinin idarece b aş vu ran ın aile h ayatın a saygı h ak k ının k oru n ması ve ço cu ğu n yüksek yararı ilkesi de gözetilerek yeniden de ğerlendiril mesi ge rekti ği kanaatine varıl m ış tı r.
B. İyi Yönetim İlk eleri Yönünden Değerlend irme 29. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 sa yıl ı mükerrer Resmi Gazetede ya yım lan an Kamu
Denetçili ği Kurumu Kanununun U ygulanm asına İli şkin Usul ve Esaslar Hakkında Yön etm eli ğin ” İyi yönetim ilkeleri” b aşlı klı 6. maddesinde yer verilmi ş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlend irm e neticesinde; hem başvuranın dilekçesi hem de şikâ yet b aşvur usunun inceleme ve ar aştırmas ı kapsamı nda Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgeler bakım ından idareler ta rafından süresi içerisinde işl em tesis edil diği; böylece “makul sürede karar verme ve kararın geciktirilmeksizin bil dirilm esi” ilkelerine uygun davr anıl dığı anlaş ıl mı ştı r. Buna karşılı k, başvurana iletilen cevabi ya z ıd a, idarenin kararın a karşı hangi sürelerde hangi mercilere başvurulabil e ce ği nin göste rilmediği anlaşıldı ğından “karara karşı b a ş vu ru yol larını n gösteril mesi” ilkesine uygun davr anıl madığı tespit edil mi ş olup idareye bu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜ RLÜ ĞÜNE İL İŞ Kİ N YASAL MEVZUAT
30. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sa yıl ı Kamu Den et çil iği Kurumu Kanununun 17 nci maddesinin sekizinci fıkrasına göre Kamu De netçili ği Kurumuna dava açma süresi içinde yapıl an başvuru, işl eme ye b aş lamış
Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalan mıştı r.
Kava klı d ere Mah. Zeyti n d alı Caddesi No:4 Çankaya/ANKARA e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İn tern et Adresi : www.ombudsman.gov.tr
olan dava açma süresini durdurmakta olup, anıl an Kanunun 21 inci maddenin birinci fıkr ası u yarınca başvurunun Kurum tara f ından reddedilmesi hâlinde, (varsa) durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliği nden itibaren k aldı ğı yerden işl eme ye b aşlar, 21 inci maddenin ikinci fık rası u ya rınca ise tavsiye kar arı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işl em tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise (varsa) d urmuş olan dava açma süresi kaldı ğı yerden işl eme ye devam edecek olup ilgili
İd arenin işl emi ne ka rşı Ankara İd are Mahkemesi nezdinde ya r gı yolu açıkt ır.
VII. KARAR
Yukarıda ya pıl an a çı klamalar, anıl an mevzuat hükümleri ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendiril di ğinde; B A Ş VURUNUN KISMEN KABULÜ KISMEN REDDİNE, Başvur anın talep ett i ği kurumlara nakledilmesi talebinin REDDİNE, Di ğe r yandan, Kovid-19 s algın ı kapsamı nda alı nan tedbirlerin kaldı rılmasını takiben, başvuranın nakil koşul larını taşıması ka ydı yla, talep ett i ği kurumlarda boşalm a olm ası yahut ailesine daha yakın illerde durumuna uygun ve kapasitesi müsait infaz kuru mlarının bulunması durumunda nakil talebinin yeniden değerlendiril mesi hususunda ADALET B AKAN L IĞINA T AVS İYEDE BULUNULMASINA,
6328 sa yıl ı Kanunun 20 nci maddesinin üçüncü f ıkrası u ya rınc a, bu karar üzerine tesis edilecek iş lem in
veya eylemin 30 (otuz) gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna; Kar arın, Başvur ana ve
Adalet B akanlı ğına tebli ğine; Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başden etçisi ’nc e karar verildi.
Ş eref MALKOÇ
Kamu B aşd en etçisi
Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalan mıştı r.
Kava klı d ere Mah. Zeyti n d alı Caddesi No:4 Çankaya/ANKARA e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İn tern et Adresi : www.ombudsman.gov.tr