Azerbaycan’da düzenlenen iş deneyim belgelerinin apostil tasdik şerhiyle Türkiye’de geçerli sayılması hukuka uygun mu (KİK)

Karayolları Genel Müdürlüğü Program ve İzleme Dairesi Başkanlığı tarafından 21.05.2015 tarihinde belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan 2014/137232 ihale kayıt numaralı “Trabzon – Aşkale Yolu Zigana Tüneli (Bağlantı Yolları Dahil) Km: 45+180 – 59+39495G / 66+79701İ Kesiminin Yapım” ihalesine ilişkin olarak, Şenbay Madencilik Turz. İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş.- Özgün Yapı San. ve Tic. A.Ş. tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusu üzerine, 29.04.2015 tarihli ve 2015/UY.I-1201 sayılı Kurul kararı ile “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine”, karar verilmiştir.

Davacı Şenbay Madencilik Turz. İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş.-Özgün Yapı San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada, Ankara 10. İdare Mahkemesinin 03.07.2015 tarihli ve E:2015/1246, K:2015/993 sayılı kararında, “… Dava dosyasının incelenmesinden, Karayolları Genel Müdürlüğü Program ve İzleme Dairesi Başkanlığı tarafından “Trabzon – Aşkale Yolu Zigana Tüneli (Bağlantı Yolları Dahil) Km: 45+180-59+39495G/66+79701İ Kesiminin Yapım İşinin” belli istekliler arasında ihale usulü ile ihaleye çıkarıldığı, 10.11.2014 tarihinde ön yeterlik tekliflerinin alındığı, ön yeterlilik için 18 adayın teklif sunduğu, 02.03.2015 tarihinde ön yeterlik değerlendirme sonuç tutanağına göre 11 adayın yeterli bulunduğu, davacı iş ortaklığının teklifinin; “pilot ortak olan Şenbay Mad. Turz. Inş. Nak. San. ve Tic. A.Ş tarafından sunulan iş deneyim belgelerindeki imzaların doğruluğunun belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mührün teyidinin apostil tasdik şerhi veya o ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından yapılmadığından iş ortaklığının sunduğu belgelerin Yapım İşleri İhaleleri Yönetmeliği’nin 31. maddesinin 3. fıkrasında aykırı olduğu, söz konusu iş deneyim belgelerinin değerlendirmeye alınmadığı, dolayısıyla iş ortaklığının pilot ortağı Şenbay Mad. Turz. İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş.ye ait Ön Yeterlik Şartnamesi’nin 7.6. maddesinde tanımı yapılan “Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İş Grupları Tebliğinde yer alan A/V Grubu İşler kapsamında benzer işleri içeren bir iş deneyim belgesinin başvuru dosyasında yer almadığı” gerekçelerine yer verilerek değerlendirme dışı bırakıldığı, 08.04.2015 tarihinde yapılacak ihalenin ise ihale süreci içerisinde Kamu İhale Kurulu’na yapılacak itirazen şikayet başvuruları nedeniyle adaylara bildirilecek ileri bir tarihe ertelendiği, davacı iş ortaklığının şikâyet başvurusunun reddi üzerine itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, itirazen şikâyet dilekçesinde özetle; İş Ortaklığının pilot ortağı Şenbay Mad Turz. Nak. San. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan iş deneyim belgelerinde; Azerbaycan Cumhuriyeti Bakü Metropoliteni tarafından Azerinşaatservis LTD adına yabancı dilde düzenlenen 31.01.2012 tarihli ve 40İTL-10/14 sayılı iş deneyim belgesinde Bakü Metropoliteni Başkanı Tağı Ahmedov’un imza ve mührünün bulunduğu, ancak söz konusu belge ekinde yer alan apostil tasdik şerhinin “İş bu kamu belgesinin S. Aliyeva tarafından imzalandığı, imzalayan sıfatının kıdemli noter olduğu ve Bakü şehri 1. Noterlik Dairesinin mühür/damgasını taşıdığına” ibaresi ile Bakü’deki Adalet Bakanlığının yetkilisi sıfatıyla onaylandığı, Azerbaycan Cumhuriyeti Ulaştırma Bakanlığı Azeryolservis ASC tarafından Azerinşaatservis LTD adına yabancı dilde düzenlenen 30.09.2009 tarihli ve 09/A/027 sayılı iş deneyim belgesinde Azeryolservis ASC Başkan Yardımcısı Karayolları İşletmesi Müdürü Vagif Hacıyev’in imza ve mührünün bulunduğu, ancak söz konusu belge ekinde yer alan apostil tasdik şerhinin iş bu kamu belgesinin S. Aliyeva tarafından imzalandığı imzalayan sıfatının kıdemli noter olduğu ve Bakü Şehri 1. Noterlik Dairesinin mühür/damgasını taşıdığına” ibaresi ile Bakü’deki Adalet Bakanlığının yetkilisi sıfatıyla onaylandığı, Azerbaycan Cumhuriyeti Ulaştırma Bakanlığı Yolnakliyatservis Dairesi Demiryolservis Ltd. tarafından Azerinşaatservis LTD adına yabancı dilde düzenlenen 17.01.2007 tarihli ve 54/A sayılı iş deneyim belgesinde Demiryolservis Ltd Başkanı A. Lütfalibeyov’un imza ve mührünün bulunduğu, ancak söz konusu belge ekinde yer alan apostil tasdik şerhinin “İş bu kamu belgesinin S. Aliyeva tarafından imzalandığı imzalayan sıfatının kıdemli noter olduğu ve Bakü Şehri 1. Noterlik Dairesinin mühür/damgasını taşıdığına” ibaresi ile Bakü’deki Adalet Bakanlığının yetkilisi sıfatıyla onaylandığı, tespitleri yapılarak söz konusu iş deneyim belgelerindeki imzaların doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla İmzaladığının ve varsa üzerindeki mührün teyidinin apostil tasdik şerhi veya o ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından yapılmadığı anlaşıldığından sunmuş oldukları iş deneyim belgelerinin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31’inci maddesinin üçüncü fıkrasına aykırı olduğu, bu nedenle Ön Yeterlik Şartnamesi’nin 7.6’ncı maddesinde tanımlanan benzer iş grupları kapsamında verilmesi gereken iş deneyim belgelerinin verilmediği gerekçesi ile tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı incelemenin sadece Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğı’nin 31. maddesinin (b) ve (ç) bendi kapsamında yapılarak karar verildiği 2014/UY.I-3255 sayılı Kurul kararının ihale komisyonu tarafından esas alınarak değerlendirme yapıldığı ve buna göre tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı ancak sundukları iş deneyim belgelerinin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31’inci maddesinin (c) bendi kapsamında değerlendirildiğinde Bakanlar Kurulu’nun 2004/6988 karar sayısı ile kabul ettiği “Türkiye Cumhuriyeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti Arasında İmzalanan Hukuki ve Ticari konularda Adli İşbirliği Anlaşmasının Onaylanması Hakkında Kararın 12. maddesinde yer alan ifadeye göre söz konusu iş deneyim belgelerinin Türkiye’de kamu İdareleri tarafından düzenlenen iş deneyim belgeleri ile aynı ispat gücüne ve hukuki statüye sahip olduğunun anlaşılacağı, nitekim bu kapsamda yapılan inceleme sonucunda sunulan belgelerin Kamu İhale Kurulunun 17.12.2014 tarihli ve 2014/UM.II-4025 sayılı kararı ile uygun bulunduğu, ihale Komisyonunca emsal alınan 2014/UY.I-3255 sayılı Kurul kararında iş deneyim belgeleriyle ilgili olarak apostilin son işlemi yapan noter verine ilk işlemi yapan, yani iş deneyim belgesini düzenleyen Ulaştırma Bakanlığı’nın düzenlemiş olduğu evrak üzerine “Apostil Tasdik Şerhi” basılması gerektiği kabul edilerek, Noterin Tercüme İşlemi üzerine Azerbaycan Adalet Bakanlığı tarafından basılan “Apostil Tasdik Şerhi”nin kabul edilmediği, 2014/UY.I-3255 sayılı Kurul kararına konu olan iş deneyim belgelerinin Bakü 1. Noterliği tarafından Türkçe’ye tercüme edildiği ve Azerbaycan Adalet Bakanlığı yetkilisi tarafından apostil tasdik şerhinin düşüldüğü, belgeyi ilk düzenleyen Azerbaycan Ulaştırma Bakanlığı Azeryol Servis A.Ş., iş deneyim belgesini Azerice düzenlediği, daha sonra bu belgelerin Bakü 1. Noterliğince Türkçe’ye çevrildiği, Azerbaycan’da yapılan son işlem Noterlik işlemi olduğu için doğal olarak Azerbaycan Adalet Bakanlığı’nın noterin imza mührünü tasdik edecek şekilde “Apostil Tasdik Şerhi”ni bastığı, iş deneyim belgesinin doğruluğunun ise Bakü 1’inci Noterliği tarafından yapılan tercümenin altına düşülen notta teyit edildiği, noterin resmiyetinin ise “Apostil Tasdik Şerhi” ile Azerbaycan Adalet Bakanlığı tarafından teyit edildiği, bu nedenle noterlikçe yapılan işlemin yok sayılarak Azerbaycan Ulaştırma Bakanlığı Azeryol Servis A.Ş. tarafından düzenlenen iş deneyim belgesi üzerindeki imza ve mührün tasdikini aramanın Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldınlmasına Dair 5 Ekim 1961 tarihli Lahey Sözleşmesine aykırılık oluşturduğu, ortak girişimlerinin özel ortağı Şenbay Mad. Turz. İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş. tarafından aynı iş deneyim belgesinin daha önceki ihalelerde kullanıldığı ve belgelerin sunuluş şekli yönünden incelenerek herhangi bir mevzuata aykırılık tespit edilmediği, 03.03.2011 tarih 2011/UY.III-877 sayılı ve 09.10.2012 tarih ve 2012/UY.III-3982 sayılı kurul kararlarında söz konusu iş deneyim belgelerinin ikili anlaşma olsa bile Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılmasına Dair 5 Ekim 1961 tarihli Lahey Sözleşmesine uygun olarak tasdik edildiğinin karara bağlandığı, Türkiye’deki uygulama ile Azerbaycan’daki apostil uygulamasının bire bir aynı şekilde yapıldığı, Azerbaycan Adalet Bakanlığı tarafından yapılan “apostil tasdik işlemi”nin yok sayılmasının hiçbir hukuki dayanağının bulunmadığı, buna göre ortak girişimlerinin özel ortağı tarafından sunulan iş deneyim belgelerinin sunuluş şeklinin bu haliyle mevzuata uygun olduğu, bu nedenle sunulan iş deneyim belgelerinin geçerli kabul edilmesi gerekliği” iddialarına ver verildiği, söz konusu iddiaların dava konusu Kamu İhale Kurulu kararı ile yerinde bulunmayarak başvurunun reddi üzerine görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık konusu olayda Kamu İhale Kurulu tarafından, iş deneyim belgelerini düzenleyen kişilerin sıfatlarına ve imzalarına yönelik apostil tasdik şerhi düşülmediği, şerhin noterin sıfatına ve imzasına ilişkin verildiğinden bahisle belgelerin Yönetmeliğe uygun olarak sunulmadığından ön yeterlik aşamasında değerlendirilmemesine karar verildiği görülmekle birlikte iş deneyim belgelerinin aslının aynı olduğunun noter tarafından tasdik edildiği, bunun üzerine Azerbeycan Adalet Bakanlığı yetkilisi tarafından noterin sıfatı, imzası ve mührüne ilişkin olarak apostil tasdik şerhi düşülmek suretiyle belgenin tümünün doğruluğunun kabul edildiği görülmektedir.

Bu durumda, iş deneyim belgelerinde yer alan noterin sıfatı, imzası ve mührüne apostil tasdik şerhi düşülmek suretiyle, belgenin doğruluğunun tasdik edildiği anlaşıldığından, anılan belgelerin sunuluş şeklinin uygun olmadığı gerekçesiyle, ön yeterlilik aşamasında değerlendirmemesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmemiştir…”gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Anayasa’nın 138’üncü maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

1- Kamu İhale Kurulunun 29.04.2015 tarihli ve 2015/UY.I-1201 sayılı kararının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince, düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.