ÖZET: Kamu İhale Kurulu, bir ihaleye katılan davacı şirketin teklif dosyasında gerekli fiyat analizlerini sunmamasını gerekçe göstererek teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının hukuka aykırı olduğuna karar vermiştir. İlgili mahkeme, davanın reddine ilişkin karar vermiş olsa da, Danıştay, Kamu İhale Kanunu’nun 10. maddesi uyarınca, ihaleye katılım için istenen belgelerin tahdidi olarak belirlendiğini ve bu belgeler dışında bir belgenin talep edilmesinin mümkün olmadığını vurgulamıştır.

Bu bağlamda, fiyat analizlerinin ihale katılım şartı olarak talep edilmesinin hukuka uygun olmadığına dikkat çekilmiştir. Kurul, mahkeme kararının iptaline ve Kamu İhale Kurulu’nun önceki kararının da iptaline karar vererek, idarenin mahkeme kararlarına uyması gerektiğini belirtmiştir. Sonuç olarak, ihaleye katılımda şeffaflığın sağlanması ve isteklilerin hukuka aykırı olarak değerlendirme dışı bırakılmasının önlenmesi amacıyla, belirlenen belgeler dışında bir belgenin talep edilmesinin hukuken mümkün olmadığı tespit edilmiştir.

Karar no 2017/MK-380
Karar tarihi 16.08.2017
Toplantı No 2017/040
Gündem No 65
Gündem Konusu 2009/59626 İhale Kayıt Numaralı “Şarkışla Tm-Gemerek Dm Enh” İhalesi

Çamlibel Elektrik Dağıtım A.Ş. tarafından 23.06.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Şarkışla TM-Gemerek DM ENH” ihalesine ilişkin olarak Etimak Enerji Taah. ve Tic. A.Ş.nin 23.07.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun idarenin 24.07.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibi tarafından 31.07.2009 tarih ve 17829 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 31.07.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunulmuş ve Kurulca 24.08.2009 tarihli ve 2009/UY.III-2165 sayılı karar ile “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine“karar verilmiştir.

Davacı Etimak Enerji Taah. ve Tic. A.Ş. tarafından anılan Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada, Ankara 14. İdare Mahkemesinin 07.05.2010 tarih ve E:2009/1074, K:2010/651 sayılı kararı ile “davanın reddine” karar verilmesi üzerine yapılan temyiz incelemesi sonucunda Danıştay Onüçüncü Dairesinin 07.06.2017 tarihli ve E:2011/1189, K:2017/1856 sayılı kararında “…4734 sayılı Kamu ihale Kanunu’nun 10. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, ihaleye katılacak isteklilerden, mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak istenebilecek bilgi ve belgeler dokuz madde halinde belirtildikten sonra, ihale konusu işin niteliğine göre, belirtilen bilgi ve belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağının, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilan veya davet belgelerinde belirtileceği; aynı maddenin 4. fıkrasının (h) bendinde ise, bu maddede belirtilen bilgi ve belgeleri vermeyen veya yanıltıcı bilgi ve/veya sahte belge verdiği tespit edilen isteklilerin ihale dışı bırakılacağı kurala bağlanmıştır.

4734 sayılı Kanun’un 10. maddesinin gerekçesinde ise, önceki uygulamada Kanun’da yer almaması nedeniyle şeffaf olarak uygulanmadığı gerekçesi ile uluslararası alanda eleştiri konusu edilen ihalelere katılımda yeterlik kriterlerinin yeni Kanun’da ayrıntılı olarak düzenlendiği, işi yapabilecek nitelikteki isteklilerin ihalelere katılımını sağlamak amacıyla, isteklilerin ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesi için gerekli olan bilgi ve belgelerin sayıldığı, uluslararası ihale mevzuatına uygun olarak belirlenen bu belge ve bilgilerden hangilerinin kullanılacağının işin niteliğine göre belirlenerek ihale dokümanında ve ilan veya davet belgelerinde belirtileceği ve ihalelerde, bu maddede sayılan bilgi ve belgeler dışında herhangi bir belge istenilmesinin mümkün bulunmadığı açıklamasına yer verilmiştir.

Aktarılan Kanun maddesi ve gerekçesinden, teklif ekinde sunulması gereken belgelerin, ihalelerde şeffaflığın sağlanabilmesi, isteklilerin hukuka aykırı olarak değerlendirme dışı bırakılmasının engellenmesi amacıyla, tahdidi olarak sayıldığı ve belirtilen belgelerden başka bir belgenin ihaleyi yapan idarelerce talep edilmesinin mümkün olmadığı anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan, Resmî Gazete’nin 11.09.2003 tarih ve 25226 sayılı nüshasında yayımlanarak yürürlüğe giren Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 34. maddesinin 3. fıkrasında yer alan “… isteklilerden tekliflerinin ekinde …” sözcüklerinin iptali istemiyle açılan davada Dairemizin, 09.01.2009 tarih ve E:2006/731, K:2009/116 sayılı kararıyla, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun ihaleye katılım kurallarını düzenleyen bölümünde yer alan 10. maddesinin 4. fıkrasının (h) bendi uyarınca isteklilerin, tekliflerinin ekinde istenilen belgeleri vermemeleri halinde, ihale dışında bırakılmaları sonucu doğacağından, Kanun’da düzenlenmeyen bir belgenin, Yönetmelik hükmü- İle istenebilecek belgeler kapsamına dahil edilmesine hukuken imkân bulunmadığı, bu itibarla, teklifler değerlendirildikten sonra, ancak aşırı düşük tekliflerin varlığı hâlinde Kanun’un 38. maddesi uyarınca istenmesi mümkün olan analizlerin, böyle bir durumun ortaya çıkıp çıkmayacağının belli olmadığı tekliflerin verilmesi aşamasında, bir ihaleye katılım şartı olarak istenilmesine olanak sağlayan Yönetmelik hükmünde yer alan “…isteklilerden tekliflerinin ekinde…” ibaresinde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle anılan ibarenin iptaline karar verildiği; yine Dairemizin 26.04.2010 tarih ve E:2010/93 sayılı kararı ile aynı gerekçelerle 04.03.2009 tarih ve 27159 Mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 30. maddesinin 1. fıkrasının (ç) bendinde yer alan “…teklifleri ekinde…” ibaresinin yürütmesinin durdurulmasına karar verildiği; bu itibarla, Kanun’da düzenlenmeyen bir belgenin Yönetmelik hükümleri ile istenebilecek belgeler kapsamına dahil edilmesine hukuken olanak bulunmadığından, analizlerin ihaleye katılım şartı olarak istenilmesinde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Bu durumda, teklif dosyası ile birlikte vermesi gereken fiyat analizlerini vermediğinden bahisle davacı şirketin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasında ve bu işleme karşı yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin dava konusu Kamu İhale Kurulu kararında hukuka uygunluk bulunmadığından, dava konusu işlemin iptali gerekirken davanın reddi yolunda verilen temyize konu Mahkeme kararında hukuki isabet görülmemiştir…” denilerek, mahkeme kararının bozulmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle,

1- Kamu İhale Kurulunun 24.08.2009 tarihli ve 2009/UY.III-2165 sayılı kararının iptaline,

2- Anılan Danıştay kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,


Oybirliği ile karar verildi.

Hamdi GÜLEÇ

Başkan

Şinasi CANDAN

II. Başkan

Erol ÖZ

Kurul Üyesi

Köksal SARINCA

Kurul Üyesi

Dr. Ahmet İhsan ŞATIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet ATASEVER

Kurul Üyesi