|
ÖZET: Başvuran, 29 Nisan 2017 tarihinde gerçekleştirilen İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü İş Yeri Hekimliği ve İş Güvenliği Uzmanlığı Sınavında hatalı olduğunu düşündüğü soruların iptal edilmesi ve itiraz sürelerinin, soruların yayımlandığı tarihten sonra başlatılması talebiyle Kamu Denetçiliği Kurumuna başvurmuştur. ÖSYM’nin sınav düzenleme yetkisi ve itiraz süreçleri, ilgili mevzuat ve protokollerle belirlenmiştir. İtiraz süresinin, sınav sonuçlarının açıklanmasından önceki tarihlerde başlatılması gerektiği belirtilmiştir.
Kurum, başvuranın itirazının kısmen kabulüne karar vermiştir. Bilirkişi raporları doğrultusunda, 27 numaralı sorunun hatalı olduğu tespit edilmiştir. Diğer soruların ise hatalı olmadığı sonucuna varılmıştır. ÖSYM’ye, itiraz sürelerinin güncellenmesi ve hatalı sorunun iptal edilerek tüm adayların puanlarının yeniden hesaplanması tavsiyesinde bulunulmuştur. Bu karar, hak arama özgürlüğü ve etkili başvuru hakkının sağlanması açısından önem taşımaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
: 86171061-101.07.06-E.
SAYI
:
BAŞVURU NO
KARAR TARİHİ
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
BAŞVURAN
BAŞVURU VEKİLİ/ TEMSİLCİSİ
BAŞVURUYA KONU İDARE Ölçme, Seçme ve Yerleştinne Merkezi
Başkanlığı( ÖSYM)
BAŞVURUNUN KONUSU ÖSYM tarafından gerçekleştirilen, İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü İş Yeri
Hekimliği ve İş Güvenliği Uzmanlığı 6
Sınavında hatalı so r unun iptal edilmesi ve sınav sorularının bilimsel açıdan doğıu olup olmadığına yönelik itirazların soru ve cevapların yayımlandığı tarihten sonra yapılabilmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ 19.11.2017
1. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, 29/04/2017 tarihinde ÖSYM tarafından gerçekleştirilen İş Sağlığı ve Güvenliği Genel
Müdürlüğü İş Yeri Hekimliği ve İş Güvenliği Uzmanlığı Sınavının Başvuıu Kitapçığında, sınav somlarının bilimsel açıdan doğm olup olmadığına ilişkin yapılacak itirazların sınav tarihinden itibaren 3 iş günü içerisinde yapılabileceğinin beliıiildiğini, ancak sınav som ve cevaplarının sınavın yayımlandığını, gerçekleştiği tarihinden 5 gün sonra 04/05/2017 tarihinde som ve cevaplar yayımlandıktan sonra hatalı olduğunu düşündüğü somlara itiı-az etme hakkı olduğunu ve idarenin ve açıklık gereği ve şeffaflık ilkesi sınav som cevaplarını itiraz süresi bitmeden önce açıklamasının gerektiğini, sınav sonuçlarının 18/05/2017 tarihinde açıklandığını, neticede tarafına biı· bakıma itiraz hakkı tanınmadan ÖSYM tarafından tüm somların doğı1ı kabul edildiğini, 09/05/2017 ve 23/05/2017 tarihinde ÖSYM Başkanlığına gönderilen dilekçelerine olumsuz yanıt verildiğini ifade ederek, hatalı olduğunu düşündüğü ve Kummumuza ek olarak sunduğu; sınavın 27, 29, 30, 31, 34 ve 36 ıncı
1 / 13 somların bilimsel açıdan incelenip hatalı somların tespit edilerek tüm katılımcılara doğm kabul
edilerek sınav sonuç değerlendiımesinin tekrar yapılması talebiyle Kuıumumuza başVlımda bull111Illuştur.
il. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI 2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi-belge talebimize istinaden, ÖSYM Başkanlığı’ndan gelen 09/02/2018 tarihli ve- sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle; 2.1. BaşVlınıya konu olan İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü İş Yeri Hekimliği ve İş
Güvenliği Uzmanlığı Sınavının (İSG) 29 Nisan 2017 tarihinde, Saat 10.00′ da uygulandığı, Temel
Cevap 1 4 2017
Som Kitapçıkları ile Anahtarı % O’Iuk kısmının Mayıs tarihindeki ÖSYM resmi sitesinden yayınlanan duyum ile saat: 16,45’den itibaren 1 O gün süre Aday İşlemleri Sistemi üzerinden erişme açıldığı, adayların sınav kitapçıklarının göıüntüleri ve sınav kitapçıklarına yapmış oldukları işaretlemelerin, optik oku cular tarafından okunması sonucu elde edilen aday cevaplan, yu sınav somları ve somların doğıu cevaplan sınava giı·en adayların somlara verdikleri yanıtlarını ve değerlendiıme sonuçlarını inceleyebilmeleri amacıyla ÖSYM’nin Aday İşlemleri Sistemi üzerinden
22 Mayıs 2017 tarihinde saat 10.00’dan itibaren 10 gün süreyle erişime açıldığı,
2.2. 2017 İSG 19-29
KılaVlızuna göre sınav sonucuna itiı-az süresinin Mayıs, somlara yönelik itiı-azlann süresinin ise 1-3 Mayıs tarihleri arasında olduğu, ancak somlara yönelik 11 Mayıs tarihine tüm kadar gelen itiı-azların incelendiği, 2.3. 2017 İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü İş Yeri Hekimliği ve İş Güvenliği Uzmanlığı
Sınavı (2017-İSG) Sınava İlişkin Genel Bilgiler Temel İlke ve Kurallar (Kılawz)’lında “Sınav somlannın bilimsel açıdan doğı11 olup olmadığının incelenmesini talep eden itiı-azlarda ise sınav tarihinden itibaren 3 iş günü içerisinde her biı· dilekçede biı· somya itiraz ve her bir som başına
ÖSYM tarafından beliı-lenen ücreti yatırdıklarını gösteren dekont ile biı·likte ÖSYM’nin intemet sayfasında yer alan “Adaylar Tarafından Dilekçe Gönderilmesi ve İşlem Ücretleri” konulu duyuıu doğmltusunda “Genel Amaçlı Dilekçe” örneğini kullanarak ÖSYM’ye başvuımalıdırlar.” ibaresinin yer aldığı, 2.4. 29/04/2017 tarihinde uygulanan 2017-İSG İşyeri Hekimliği (İYH) Testine başvuı·an aday sayısının 6.912, sınava giren aday sayısının 5.698 olduğu, 2.5. İYH Temel Kitapçık 27. somya 3 adet itiı-az, İYH Temel Kitapçık 29. somya 1 adet İYH Temel
Kitapçık 30. somya 1 adet, İYH Temel Kitapçık 36. somya 2 adet, C Sınıfı Temel Kitapçık 26.
somya 1 adet, C Sınıfı Temel Kitapçık 28. somya 1 adet, C Sınıfı Temel Kitapçık 30. somya 1 adet, İSG B Sınıfı 19. somya 1 adet, İŞG B Sınıfı 47. somya 1 adet, İSG C Sınıfı 17. somya 2 adet, İYH
Temel Kitapçık 14. somya 1 adet, IYH Temel Kitapçık 15. somya 1 adet, İSG C Sınıfı 7. somya 1 adet, İSG B Sınıfı 33. somya 1 adet, İSG B Sınıfı 40. somya 1 adet olmak üzere toplam 19 adet itiı-az geldiği, 2.6. Söz aynı itiı-az süresının konusu sınavdan önce ve soma isiınle yapılan sınavlarda sınav
2 / 13 sonuçlarının açıklanmasından itibaren en geç 10 gün içinde olduğu, soru kitapçıkları ve cevap
anahtarlarını yayınlama süresinin 10 gün olduğu, 2.7. Sınavda iptal edilen sorunun bulunmadığı, 2.8. 6114 sayılı Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığının Teşkilat ve Görevleri
Hakkında Kanun’un 9. maddesinin 1. fıkrasında yer alan “Sınav soruları ile bunları hazırlamakla görevlendirilmiş olan kişilerin kimlikleri gizli tutulur . ” hükmü İle 16.04.2013 tarihli ve 28620 sayılı
Resmi Gazete’de yayımlanan Soruların Hazırlanması, “Soru Havuzunun Oluşturulması ve Soruların
Güvenli ğinin Sağlanmasına İlişkin Yönetmeliğin” 5 inci maddesinin birinci fıkrasının ‘c’ bendinde yer alan yer alan “Soruların yazılması, düzenlenmesi, bilimsel denetimlerden geçirilmesi, sınav sorularının basılması aşaması da dâhil olmak üzere tüm aşamalarda görev yapanların kimlikleri gizli tutulur, Görevlilerin kimlikleri, İlgili mevzuatta yer alan istisnalar hariç olmak üzere hiçbir şart ve koşulda açıklanamaz . ” hükmü gereği sınav sorularını hazırlayanların bilgilerinin verilemediği, bilirkişiye başvurulması durumunda, bu isimlerin Başkanlıklarına bildirilmesi hâlinde bilirkişinin sınav hazırlamada görevli olup olmadığına dair görüş bildirilecekleri, 2.9. Sorulara gelen itirazların alanlarında uzman akademisyenler tarafından değerlendirildiği, 6114 sayılı Kanun’un 9. maddesi ve “Soruların Hazırlanması Soru Havuzunun Oluşturulması ve Soruların
Güvenliğinin Sağlanmasına İlişkin Yönetmelik’in” 5inci maddesi gereğince isimlerin gizli tutulduğu, sorulara gelen itirazların aynı şekilde alanlarında uzman akademisyenlere iletilip, sorular hakkında görüş istendiği, en az 3 farklı akademisyenin fikrinin alındığı, tüm görüşlerin ÖSYM Yönetim
Kurulu’na sunulduğu ve ÖSYM Yönetim Kurulu tarafından soruyla ilgili karar verildiği, 2.10. Başkanlıklarının görev, yetki ve sorumluluklarının 6114 sayılı Kanun’ da düzenlenmekte olup, anılan Kanunun 8. maddesinin dördüncü fıkrasında, sınav sorularına ve sınav sonuçlarına itirazların 6/ 1/ 1982 tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun ivedi yargılamaya İlişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla ilgili kılavuzlarda belirtilen süreler içinde doğrudan
Başkanlıklarına yapıldığı, itirazlarla ilgili İşlemlerin ve saklanan bilgilerin tespit ve tevsikinde
Başkanlık kayıtlarının esas alınacağı hükmünün yer aldığı, 2.11. Sınava ilişkin itiraz sürelerinin Başkanlıkları ile İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü arasında düzenlenen Sınav Protokolünün 12. maddesinde ve 2017 İş Sağlığı ve Güvenliği Genel
Müdürlüğü İş Yeri Hekimliği ve İş Güvenliği Uzmanlığı Sınavı ( 2017-İSG) Sınava ilişkin Genel
Bilgiler Temel ilke ve Kurallar (Kılavuz)’unun 4. sayfasında düzenlendiği, 2.12. Başvuru sahibi tarafından konu ile ilgili olarak yargı organlarında açılmış veya sonuçlanmış bir davanın bulunmadığı, açıklamalarına yer verilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının;
3 / 133.1. “Temel hak ve hürriyetlerin sınırlanması” başlıklı 13 üncü maddesi; “ Temel hak ve
hürriyetler, özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir . Bu sınırlamalar, Anayasanın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve lâik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz .”, 3.2. “Hak arama hürriyeti” başlıklı 36 ncı maddesi; “ Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir .” 3.4. “Temel hak ve hürriyetlerin korunması ” başlıklı 40 ıncı maddesi; “ Anayasa ile tanınmış hak ve hürriyetleri ihlal edilen herkes, yetkili makama geciktirilmeden başvurma imkanının sağlanmasını isteme hakkına sahiptir . (Ek fıkra : 3/ 10/ 2001- 4709/ 16 md .) Devlet, işlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorundadır .” 3.3. “Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi” başlıklı 42 nci maddesi; “ Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz . …Öğrenim hakkının kapsamı kanunla tespit edilir ve düzenlenir .” , 3.3. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi;
“ Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığı’na bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .”, 4. Birleşmiş Milletler “İnsan Haklarının Geliştirilmesi ve Korunması için Kurulan Ulusal
Kuruluşların Statüsüne İlişkin İlkeler/Paris Prensipleri’ nin Ulusal kuruluşların yetkileri ve görevlerini düzenleyen ilk bölümünün 3’üncü maddesi; “ Ulusal kuruluşlar… Hükümete, parlamentoya ve diğer ilgili bütün organlara, bunların talebi üzerine veya kendi inisiyatifleriyle, insan haklarının geliştirilmesi ve korunmasına ilişkin konularda görüş bildirir, tavsiyelerde bulunur, öneriler ve raporlar sunar …”, 5. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin “Etkili başvuru hakkı” başlıklı 13’üncümaddesi; “Bu
Sözleşme’de tanınmış olan hak ve özgürlükleri ihlal edilen herkes, söz konusu ihlal resmi bir hizmetin ifası için davranan kişiler tarafından gerçekleştirilmiş olsa dahi, ulusal bir merci önünde etkili bir yola başvurma hakkına sahiptir .”, 6. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin “Hakları kötüye kullanma yasağı” başlıklı 17’nci maddesi; “ Bu Sözleşme’deki hiçbir hüküm, bir devlete, topluluğa veya kişiye, Sözleşme’de tanınan hak ve özgürlüklerin yok edilmesi veya bunların Sözleşme’de öngörülmüş olandan daha geniş ölçüde sınırlandırılmalarını amaçlayan bir etkinliğe girişme ya da eylemde bulunma hakkı verdiği biçiminde yorumlanamaz .”, 6. 17/ 02/ 2011 tarihli ve 6114 Sayılı Ölçme Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı Teşkilat ve
Görevleri Hakkında Kanunun; 6.1. “Tanımlar” başlıklı 2’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi; “Kılavuz : Ölçme , seçme ve yerleştirme işlemlerine ilişkin uyulması gereken kurallar, duyurular veya yol gösterici
4 / 13açıklamalardan oluşan ve adaylar ile diğer ilgilileri bağlayıcı olan basılı veya elektronik ortamdaki
bilgi paketini ifade eder .” 6.2. “Kuruluş, görev ve yetkiler” başlıklı 3’üncü maddesinin ikinci fıkrasının (ğ) bendi;
“Gerekli hâllerde sınavları ertelemek kısmen veya tamamen iptal etmek, adayların işlemlerini geçersiz saymak .”, 6.3. “Temel ilkeler” kenar başlıklı 7’nci maddesinin beşinci fıkrası; “Sınavlarla ilgili her türlü açıklama , başvuru ve sınav sonuçlarının adaylara duyurulması, Başkanlığın internet sayfasında yapılır, İnternet sayfasındaki duyurular adaylara tebliğ hükmündedir,” 7. 20.07.2013 tarihli ve 28713 Sayılı İşyeri Hekimi Ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk Ve Eğitimleri Hakkında Yönetmeliğin; 7.1. “Amaç” başlıklı 1’ inci maddesinin birinci fıkrasında; “ ( 1) Bu Yönetmeliğin amacı; iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinde görevli işyeri hekimlerinin ve diğer sağlık personelinin nitelikleri, belgelendirilmeleri, eğitimleri, görev, yetki ve sorumlulukları ile çalışma usul ve esaslarını düzenlemektir .” 7.2. “İşyeri hekimliği belgesi” başlıklı 8 inci maddesinin birinci fıkrasında; “ ( 1) İşyeri hekimliği belgesi; a) İşyeri hekimliği eğitim programını tamamlayan ve eğitim sonunda Bakanlıkça yapılacak veya yaptırılacak işyeri hekimliği sınavında başarılı olan hekimlere, b) İş sağlığı veya iş sağlığı ve güvenliği bilim uzmanı unvanına sahip olan Bakanlıkça yapılacak veya yaptırılacak işyeri hekimliği sınavında başarılı olan hekimlere, c) Hekimlik diplomasına sahip iş sağlığı, iş sağlığı ve güvenliği bilim doktorlarına, iş sağlığı ve güvenliği alanında yardımcılık süresi dahil en az sekiz yıl teftiş yapmış olan hekim iş müfettişlerine, Genel Müdürlük ve bağlı birimlerinde iş sağlığı ve güvenliği alanında en az sekiz yıl fiilen çalışmış hekimlere istekleri halinde, ç) (Ek : RG- 18/ 12/ 2014- 29209) İş ve meslek hastalıkları yan dal uzmanlığını alan hekimlere istekleri halinde, EK- 1’deki örneğine uygun olarak Genel Müdürlükçe verilir .” 7.3. “İşyeri hekimlerinin eğitimleri” başlıklı 32 nci maddesinin birinci fıkrasında; “ ( 1) İşyeri hekimlerinin eğitim programları teorik ve uygulamalı olmak üzere iki bölümden oluşur ve programın içeriği ile programda görevli eğiticilerin nitelikleri Genel Müdürlükçe belirlenir . Eğitim programının süresi, teorik kısmı 180 saatten, uygulama kısmı 40 saatten ve toplamda 220 saatten az olamaz ve bu kısımlar ancak tek bir program dâhilinde uygulanabilir . Teorik eğitimin en fazla yarısı uzaktan eğitim ile verilebilir . Uygulamalı eğitimler, işyeri hekimleri için en az bir işyeri hekiminin görevlendirilmiş olduğu işyerlerinde yapılır .” 7.4. “Sınavlar” başlıklı 35 inci maddesinin birinci fıkrasında; “ ( 1)
(Değişik : RG- 18/ 12 / 2014- 29209) Eğitim programlarını tamamlayan adayların sınavları Bakanlıkça yapılır veya yaptırılır .”, dördüncü fıkrasında; “ ( 4) Sınavlarda 100 puan üzerinden (Değişik ibare : RG- 7/ 3/ 2016- 29646) işyeri hekimliği için en az 70, diğer sağlık personeli için en az 60 puan alan adaylar başarılı sayılır, sınav sonuçlarına itirazlar sınavı düzenleyen kurum tarafından sonuçlandırılır .” 8. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Başkanlığı ile İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü
5 / 13arasında düzenlenen Sınav Protokolünün;
8.1. “Sınav organizasyonu ve yürütülmesi” başlıklı 8 inci maddesinin (a) bendinde; “ Sınavın organizasyonu ve sınavın uygulanması tamamen ÖSYM’nin sorumluluğunda gerçekleştirilecektir .”, (f) bendinde; “ Sınavda adaylara . 5 ayrı sertifika alanında çoktan seçmeli sorulardan oluşan bir test uygulanacaktır . Her testte 50 soru yer alacaktır . Aynı tarih ve saatte 5 sertifika alanında yapılacak sınavlarda soru içerikleri farklı olabilecektir Testler içinde ortak sorular da yer alabilecektir .
1) İş Yeri Hekimliği Testi (zorluk derecesi orta)
2) C Sınıfı İş Güvenliği Uzmanlığı Testi (zorluk derecesi az)
3) B Sınıfı İş Güvenliği Uzmanlığı Testi (zorluk derecesi orta)
4) A Sınıfı iş Güvenliği Uzmanlığı Testi (zorluk derecesi en yüksek)”
5) Diğer Sağlık personeli Testi (hemşire, sağlık memuru, acil tıp teknisyeni, çevre sağlığı teknisyeni
diplomasına sahip olanlar ve İş yeri hemşireliği belgesine sahip olanlar) (zorluk derecesi az” 8.2. “Sınav sonuçlarının değerlendirilmesi” başlıklı 10 uncu maddenin (c) bendinde;
“ Değerlendirme sırasında yalnız doğru cevaplar dikkate alınacak, yanlış cevaplar dikkate alınmayacaktır Sınavdan sonra ÖSYM Başkanlığı veya yargı mercii tarafından iptaline karar verilen sorular değerlendirme dışı bırakılarak geçerli soruların puan değerinin yeniden saptanması suretiyle puanlama yapılacaktır . Sınav sonuçları açıklandıktan sonra bu durumun oluşması halinde, sınav sonuçları açıklandığı tarihte başarılı ilan edilenlerin hakları saklı tutulacaktır .”, (d)
bendinde; “ Değerlendirme her sorunun değeri aynı olmak üzere IOC puan üzerinden yapılacaktır
Adayların doğru cevap sayısı ham puanı olacaktır, Aşağıdaki formül kullanılarak adayların 100 üzerinden puanları hesaplanacaktır .
Ham Puanı
Puan= Adayın Ham Puanı(Doğru Cevap Sayısı) x ¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯
Testteki Toplam Geçerli Soru Sayısı
Testteki Toplam Geçerli Soru Sayısı, iptal edilen sorulan sorular çıkarıldıktan sonra kalan soru sayısıdır, İş Yeri Hekimliği sertifika alanı ile İş Güvenliği Uzmanlığı sertifika alanlarında sınava giren adayların sınavda başarılı sayılabilmek için 70 ve üzerinde; Diğer Sağlık Personeli sertifika alanında sınava giren adayların sınavda başarılı sayılabilmeleri için 60 ve üzerinde bir puan almaları gerekmektedir .” 8.3. “Sınav sonuçlarına itiraz ve inceleme talepleri” başlıklı 12 nci maddenin (a) bendinde;
“ Sınav sonucunun incelenmesini isteyen adaylar , sonuçların ÖSYM tarafından elektronik ortamda açıklanmasından itibaren en geç 10 gün içinde ÖSYM tarafından belirlenen ücreti yatırdıklarını gösteren dekont ile birlikte, sınav sorularının bilimsel açıdan doğru olup olmadığının incelenmesini talep eden itirazlarda ise sınav tarihinden itibaren 3 iş günü çerisinde her bir dilekçeye özgü ve her bir soru başına ÖSYM tarafından belirlenen ücreti yatırdıklarım gösteren dekont İle birlikte
6 / 13ÖSYM’nin internet sayfası da yer alan -Adaylar Tarafından Dilekçe Gönderilmesi ve İşlem
Ücretleri” konulu duyuru doğrultusunda Genel Amaçlı Dilekçe örneğini kullanarak ÖSYM’ye başvurmalıdırlar… ” (b) bendinde; “ ÖSYM’ ye bulunan her türlü sınav evrakının aslı veya sureti, yargı organlarının aksi kararlan olmadıkça, aday dâhil hiçbir kişi ya da kuruma verilmez, Ancak .
‘Adaylar Tarafından Dilekçe Gönderilmesi ve İşlem Ücretleri” konulu duyuru doğrultusunda adaylar, sınavda kullanmış oldukları kendi sınav kitapçığını ÖSYM’de inceleyebileceklerdir .” 9. 2017 İş Sağlığı Ve Güvenliği Genel Müdürlüğü İş Yeri Hekimliği Ve İş Güvenliği Uzmanlığı
Sınavı ( 2017-İSG) Sınava İlişkin Genel Bilgiler Temel İlke Ve Kurallar (Kılavuz)’da;
“ Değerlendirme sırasında yalnız doğru cevaplar dikkate alınacak, yanlış Cevaplar dikkate alınmayacaktır . Sınavdan sonra ÖSYM Başkanlığı veya yargı mercii tarafından iptaline karar verilen sorular değerlendirme dışı bırakılarak geçerli soruların puan değerinin yeniden saptanması suretiyle puanlama yapılacaktır . Sınav sonuçları açıklandıktan sonra bu durumun oluşması halinde, sınav sonuçları açıklandığı tarihte başarılı ilan edilenlerin hakları saklı tutulacaktır… .Değerlendirme her sorunun değeri aynı olmak üzere IOC puan üzerinden yapılacaktır
Adayların doğru cevap sayısı ham puanı olacaktır, Aşağıdaki formül kullanılarak adayların 100 üzerinden puanları hesaplanacaktır .
Ham Puanı
Puan= Adayın Ham Puanı(Doğru Cevap Sayısı) x ¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯
Testteki Toplam Geçerli Soru Sayısı
Testteki Toplam Geçerli Soru Sayısı, iptal edilen sorulan sorular çıkarıldıktan sonra kalan soru sayısıdır .
İş Yeri Hekimliği sertifika alam ile İş Güvenliği Uzmanlığı sertifika alanlarında sınava giren adayların sınavda başarılı sayılabilmek için 70 ve üzerinde; Diğer Sağlık Personeli sertifika alanında sınava giren adayların sınavda başarılı sayılabilmeleri için 60 ve üzerinde bir puan almaları gerekmektedir…
Sınav sorucunun incelenmesini isteyen adaylar, sonuçların ÖSYM tarafından elektronik ortamda açıklanmasından itibaren en geç 10 gün içinde ÖSYM tarafından belirlenen ücreti yatırdıklarını gösteren dekont ile birlikte, sınav sorularının bilimsel açıdan doğru olup olmadığının incelenmesini talep eden itirazlarda ise sınav tarihinden itibaren 3 iş günü içerisinde her bir dilekçeye özgü ve her bir soru başına ÖSYM tarafından belirlenen ücreti yatırdıklarım gösteren dekont İle birlikte
ÖSYM’nin internet sayfası da yer alan -Adaylar Tarafından Dilekçe Gönderilmesi ve İşlem
Ücretleri” konulu duyuru doğrultusunda Genel Amaçlı Dilekçe örneğini kullanarak ÖSYM’ye başvurmalıdırlar… ” hükümleri yer almaktadır .
7 / 13IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
10. Başvuranın iddialan, İdaı-enin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Kısmi Tavsiye Kısmi Ret Karar Önerisi” Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 11. 1 numaralı paragrafta açıklandığı üzere başvuran, 29/04/2017 tarihinde ÖSYM tarafından gerçekleştirilen İSG İş Yeri Hekimliği ve İş Güvenliği Uzmanlığı Sınavında hatalı olduğunu düşündüğü somların iptal edilerek tüm katılımcılara doğm kabul edilmesi ve ÖSYM’ye yapılan som itirazlannın(biliınsel açıdan doğm olup olmadığına yönelik) sürelerinin som ve cevaplar yayınlandıktan sonraki bir tarihte gerçekleştirilmesi talebiyle Kumınumuza başvuıuda bulunmuştur.
12. 6114 Sayılı Kamın gereği ÖSYM’nin söz konusu sınavla ilgili düzenlemeler yapma ve sınav kılavuzu hazırlama yetkisinin olduğu, yine Kanunun 4’üncü maddesi gereğince sınav somlarının hazırlanması, sınavın yüıütülınesi ve adaylar hakkında işlem yapına gibi görevlerinin bir sonucu iptal olarak, adayların girdiği sınavlarla ilgili sınavları veya geçersiz sayma yetkisine haiz olduğu ilgili mevzuat hükümlerinden ve Ölçme, Seçme ve Yerleştiıme Başkanlığı ile İş Sağlığı ve Güvenliği
Genel Müdürlüğü arasında düzenlenen Sınav Protokolünden anlaşılmaktadır.
13. Başvuranın, Söz Konusu Sınava İlişkin Olarak ÖSYM’ nin İtiraz Hakkı Tanımadığı
İddiası Bakımdan Değerlendirme; 13.1. 7 nolu paragrafta yer verilen Yönetmelikte kimlere işyeri hekimliği belgesinin verilebileceğinin düzenlendiği, blına göre gerekli şaıilan taşıyanlardan: İşyeri hekimliği eğitim programını tamaml an ve eğitim sonunda Bakanlıkça yapılacak veya yaptırılacak işyeri hekimliği ay sınavında başarılı olan hekimlere ve İş sağlığı v ya iş sağlığı ve güvenliği bilim uzmanı unvanına sah;p olan Bakanlıkça yapılacak veya yaptırılacak işyeri hekimliği sınavında başarılı olan hekimlere, söz konusu belgenin sınavla verildiği göıülınektediı·.
13.2. ÖSYM ile İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü arasında düzenlenen sınav protokolüne göre; söz konusu sınavın organizasyomınlın ve sınavın uygulanmasının tamamen
ÖSYM’nin soıumluluğunda olduğu, sınavın sınavın 5 ayrı sertifika alanında çoktan seçmeli biri sorulardan oluşan bir test uygulanacağının ve bu testlerden olan başvuranın katıldığı sınav olan
İş Yer. Hekimliği Testinin zorluk derecesinin “zorluk derecesi oıia” olarak belirlendiği, göıülınüştür.
Söz konusu protokolde değerlendirme sırasında yalnız doğru cevapların dikkate alınacağının, yanlış cevapların dikkate alınmayacağının, sınavdan sonra ÖSYM Başkanlığı veya yargı mercii tarafından iptaline karar verilen somların değerlendiıme dısı bırakılarak geçerli somların puan değerinin yeniden saptanması suretiyle puanlama yapılacağının, sınav sonuçlan açıklandıktan sonra bu dummun oluşması halinde, sınav sonuçlan açıklandığı tarihte başarılı ilan edilenlerin haklarının saklı tutulacağının düzenlendiği, aynca puan hesaplama yöntemine de yer verildiği, “İş Yeri
/ 13
8 Hekimliği” sertifika alanı ile “İş Güvenliği Uzmanlığı” sertifika alanlarında sınava giren adayların
sınavda başarılı sayılabilmek için 70 ve üzerinde puan almalarının gerektiği düzenlenmiştir . Yine sınav sorucunun incelenmesini isteyen adayların, sonuçların ÖSYM tarafından elektronik ortamda açıklanmasından itibaren en geç 10 gün içinde ÖSYM tarafından belirlenen ücreti yatırdıklarını gösteren dekont ile birlikte, sınav sorularının bilimsel açıdan doğru olup olmadığının incelenmesini talep eden itirazlarda ise sınav tarihinden itibaren 3 iş günü çerisinde her bir dilekçeye özgü ve her bir soru başına ÖSYM tarafından belirlenen ücreti yatırdıklarını gösteren dekont ile birlikte
ÖSYM’nin internet sayfasında yer alan “Adaylar Tarafından Dilekçe Gönderilmesi ve İşlem
Ücretleri” konulu duyuru doğrultusunda “Genel Amaçlı Dilekçe” örneğini kullanarak ÖSYM’ye başvurmalarının gerektiğine yer verilmiştir . Protokolde yer alan bu düzenlemelerle aynı düzenlemelere 2017 İş Sağlığı Ve Güvenliği Genel Müdürlüğü İş Yeri Hekimliği Ve İş Güvenliği
Uzmanlığı Sınavı ( 2017-İsg) Sınava İlişkin Genel Bilgiler Temel İlke Ve Kurallar Kılavuzunda da yer verilmiştir .
13.3. Bu kapsamda başvuranın katıldığı, 29/ 04/ 2017 tarihinde ÖSYM’ce gerçekleştirilen İş Yeri
Hekimliği ve İş Güvenliği Uzmanlığı(İSG) sınavının “Temel Soru Kitapçığı” ve “Cevap
Anahtarının” yüzde 10’luk kısmının 4 Mayıs 2017 tarihinde 10 gün süre ile Aday İşlemleri Sistemi üzerinden erişime açıldığı, yine adayların sınav kitapçıklarının görüntüleri ve sınav kitapçıklarına yaptıkları işaretlemelerin, sınav soruları ve soruların doğru cevaplarının adayların inceleyebilmeleri amacıyla 22 Mayıs 2017 tarihinde erişeme açıldığı anlaşılmıştır . Sınav sonucuna itiraz süresinin 19- 29 Mayıs tarihinde, sorulara ilişkin itirazın ise 1- 3 Mayıs tarihleri arasında olduğu, başvuranın soru itirazını bu sürelerde yapmadığından itiraz talebinin reddedildiği görülmüştür .
13.4. Söz konusu sınavın 29 Nisan tarihinde gerçekleştirdiği dikkate alındığında; ilgili kılavuza ve protokole uygun olarak, ÖSYM’nin sorulara itiraz sürecini( 3 iş günü) işleterek 1- 3 Mayıs tarihleri arasında sorulara ilişkin itirazları aldığı; yine sınav sonuçlarının 18 Mayıs tarihinde açıklandığı dikkate alındığında sınav sonucuna itiraz sürecini ( 10 gün) işleterek 19- 29 Mayıs tarihleri arasında itirazları aldığı, bu anlamda ÖSYM’nin Protokol ve Kılavuza uygun şekilde itiraz ve bilgilendirme süreçlerini işlettiği anlaşılmıştır .
13.5. Ancak, T .C. Anayasası’nın 40. maddenin 2. fıkrasının gerekçesinde, bireylerin yargı ya da idari makamlar önünde sonuna kadar haklarını arayabilmelerine kolaylık ve imkân sağlanmasının amaçlandığı , son derece dağınık mevzuat karşısında kanun yolu, mercii ve sürelerin belirtilmesinin hak arama, hak ve hürriyetlerin korunması açısından zorunluluk hâline geldiği belirtilmiştir .
13.6. Ulusal ve uluslararası metinlerde yer bulan ‘hak arama özgürlüğü’, insan hakları içerisinde çok önemli bir yer tutmaktadır . Hukuk devleti olmanın zorunlu koşullarından biri, söz konusu devlet tarafından hak arama özgürlüğünün etkin bir şekilde kullanılabilmesine imkân tanıyacak bir devlet düzeni oluşturulmasıdır . Hak arama özgürlüğü, genel olarak pozitif hukuk tarafından tanınmış hakların ön şartı ve usuli güvencesi olarak anlaşılır . Bu hakkın kullanılması da ancak buna ilişkin başvuru yollarının tam ve etkin biçimde tanınmasıyla mümkün olabilir . (KABOGLU, İbrahim Ö;
Özgürlükler Hukuku, s. 86)
13.7. Anayasa Mahkemesi hak arama özgürlüğünü, “toplumsal barışı güçlendiren dayanaklardan biri olmakla birlikte bireyin adaleti bulma, hakkı olanı elde etme ve haksızlığı giderme uğraşının uygar yöntemi” şeklinde kısaca tanımlamıştır . Mahkemeye göre, hukuksal olanakları kapsamlı
9 / 13biçimde sağlama, bu konuda tüm yollardan yararlanma hakkını içeren hak arama özgürlüğü, hukuk
devletinin başlıca ölçütlerinden, demokrasinin en çağdaş gereklerinden, vazgeçilmez koşullarından biridir .( E . 1991/ 2, K. 1991/ 30, KT . 19.09.1991, RG. 16.09.1992, S. 21347, s. 23- 31.)
13.8. Hak arama özgürlüğü vatandaşların idarenin elindeki bilgi ve belgelere ulaşma hakkını da uhdesinde barındırır . Çünkü hak arama özgürlüğü ancak kişilerin bilerek hareket edebildiği, bilgi niteliğindeki verilere ve donanıma sahip olabildiği koşullarda bir anlam ve hüküm ifade edebilir .
Bilgiye ulaşma hakkı, hak arama hürriyetinin başlangıç noktasını, temelini, hatta olmazsa olmaz koşulunu oluşturur . Şikayete konu edilen, söz konusu sınavda ÖSYM’ye adaylar tarafından yapılacak şikayetler adayların soru ve cevapları gördükten sonra soru ve cevaplara itiraz sürecinin işletilmesiyle anlamlı olacaktır . Somut olayımızdaki soru ve cevaplara itiraz sürecine baktığımızda soru ve cevaplara ilişkin itirazın sınavın sonlandırıldığı tarihten itibaren 3 iş günü içinde yapılıyor olmasına karşın adaylarla soru ve cevapların paylaşılmasının sonraki bir zaman dilimine tekabül ediyor oluşu bilgiye ulaşma hakkının geciktirilmesi suretiyle bir hak arama özgürlüğü olarak kabul edilebilecek olan idareye yapılan itiraz başvurusunu etkisizleştirmekle eşdeğerdir . Zira diğer temel hak ve hürriyetler gibi Anayasamızda yer alan hak arama özgürlüğü de ancak ‘etkili bir iç hukuk yoluyla’ mümkün olabilir . Somut olayımızda itirazı çözmeye yetkili ulusal idari makamın ÖSYM olduğu göz önüne alındığında süreçleri etkili olarak işletmesi gereken makamın da ÖSYM olduğu açıktır . Bu bakımdan İdare her ne kadar bahse konu Kılavuz ve Protokole uygun hareket etmiş olsa da temel hukuki metnimiz olan Anayasa’da yer bulan ‘hak arama özgürlüğü’ için süreç bakımından etkili bir itiraz yolu belirleyemediği, hukuka ve hakkaniyete uygun hareket etmediği görülmüştür .
14. Başvuranın, Söz Konusu Sınavda Hatalı Sorular Olduğu İddiası Bakımdan
Değerlendirme :
14.1. Başvurunun incelenme sürecinde söz konusu sınavın teknik bir sınav olduğu dikkate alınarak alanında uzman 3 bilirkişiye(Kimya Mühendisi, A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı İşyeri Hekimliği ve İş
Güvenliği Uzmanlığı Eğiticisi bilirkişi H. Y.; Kimya Mühendisi emekli İş Başmüfettişi A Sınıfı İş
Güvenliği Uzmanı, İşyeri Hekimliği ve İş Güvenliği Uzmanlığı Eğiticisi bilirkişi M. N. Ç.; Kimya
Yüksek Mühendisi A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı Bilirkişi M. T .) başvurularak, başvuranın hatalı olduğunu iddia ettiği 6 sorunun hatalı olup olmadığını teknik olarak incelemeleri istenmiştir .
15. Başvuruya konu 6 sorunun ( 27,29,30,31,34,36) bilirkişilerce incelenmesi sonucunda :
15.1.Soru 27 : İşyeri ortamındaki maruziyetle, kalp damar sistemi etkileri bakımından etken-sonuç
İlişkisi verilen aşağıdaki eşleşmelerden hangisi yanlıştır?
A.
Kurşun-Hipertansİyon
B.
Triklor etilen- Kardiak Aritmi
C.
Arsenik- Koroner Kalp Hastalığı
D.
Vibrasyon-Perİferİk Damar Hastalığı
E.
Kobalt-Kardİyom İyopatİ Cevap Anahtarı : C 15.1.1. H . Y. Bilirkişi Raporunda; Cevap anahtarında yanlış olarak verilen C şıkkının doğru olmadığı ve itirazın yerinde olduğu, 15.1.2. M . N. Ç. Bilirkişi Raporunda; 2000 li yıların başından beri yapılan çalışmalarda Arsenik ve
10 / 13koroner kalp damar hastalıkları arasında ilişkinin bulunduğu , bu bilginin doğru olmakla beraber,
arsenik ve kalp damar hastalığı denildiğinde koroner damar hastalığının ilk akla gelecek kalp damar hastalığı olmaması gerektiği, bunun bir ayrıntı olduğu ve yüksek lisans, doktora düzeyi bilgisi olduğu, işyeri hekimliğinin ise birinci sınıf hizmet olduğunu, neticede doğru cevabı bulunmayan bu sorunun tüm katılımcılar bakımından doğru kabul edilmesi gerektiği, 15.1.3. M . T. Bilirkişi Raporunda; Soruda yanlış olarak verilen Arsenik-Koroner kalp hastalığı arasında bir ilişkinin olduğunu söylemenin mümkün olduğu , Bilirkişilerce sorunun hatalı olduğu saptanmıştır .
15.2. Bilirkişilerce yapılan incelemeler neticesinde 29, 30,31,34 ve 36 ıncı sorularının hatalı olmadığı ve ÖSYM’nin cevap anahtarında hata bulunmadığı saptanmıştır .
15.3. Bilirkişi raporlarının birlikte değerlendirilmesi neticesinde : 27 nci soruya yönelik başvuranın itirazının yerinde olduğu, sorunun hem hatalı olduğu hem de yüksek lisans doktora düzeyinde bilgi ölçmeye yönelik olduğuna dair bilirkişi tespitleri olduğu görülmüştür . İş Yeri Hekimliği Testinin zorluk derecesinin Sınav Protokolünde ve Sınav Kılavuzunda “ zorluk derecesi orta ” olarak belirlendiği de dikkate alındığında ; söz konusu sorunun iptal edilerek Sınav Kılavuzunda ifade edildiği üzere Sınavdan sonra ÖSYM Başkanlığı veya yargı mercii tarafından iptaline karar verilen sorular değerlendirme dışı bırakılarak geçerli soruların puan değerinin yeniden saptanması suretiyle puanlama yapılacaktır . Sınav sonuçları açıklandıktan sonra bu durumun oluşması halinde, sınav sonuçları açıklandığı tarihte başarılı ilan edilenlerin hakları saklı tutulacaktır .” hükmü uyarınca, gereğinin yapılarak adayların puanlarının yeniden hesaplanması gerektiği kanaatine varılmıştır .
16. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın, sınav soru ve cevaplarına itiraz sürecine ve yanlış olduğunu iddia ettiği 27 inci sorunun iptal edilmesi gerektiği hakkındaki itirazının yerinde olduğu ; diğer sorularla ilgili ise herhangi bir hata tespiti yapılamadığından itirazının yerinde olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 17. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde de yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, idarenin başvuran ile ilgili işlemlerinde makul sürede karar verme ve kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ilkelerine uygun davrandığı ; ancak idarenin başvurana verdiği cevaplarda karara karşı başvuru yolunu göstermediği, bu nedenle iyi yönetim ilkelerinde vurgulanan “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
11 / 1318. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye
tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE; 1. Başvuranın İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü İş Yeri Hekimliği ve İş Güvenliği
Uzmanlığı sınavında yer alan 29, 30,31,34 ve 36 ncı soruların hatalı olduğu gerekçesiyle iptali talebinin REDDİNE, 2. Bilirkişi raporlarında hatalı olduğu tespit edilen, 27 numaralı sorunun iptal edilerek sınava katılan tüm adayların puanlarının yeniden hesaplanmasına, 3. ÖSYM tarafından belirlenen soru ve cevaplara itiraz tarihlerinin, soru kitapçıkları ve cevap anahtarlarının adayların erişimine açıldıktan sonraki tarihe alınması, hususlarında ÖLÇME,
SEÇME VE YERLEŞTİRME MERKEZİ BAŞKANLIĞINA TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
Kısmi Tavsiye Kısmi Ret Kararının BAŞVURANA ve ÖLÇME , SEÇME VE YERLEŞTİRME
MERKEZİ BAŞKANLIĞINA tebliğine,
6328 sayılı Kanun’un 20 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Ölçme , Seçme ve
Yerleştirme Merkezi Başkanlığınca bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içerisinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
12 / 1313 / 13