|
ÖZET: İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi (AUZEF) öğrencisi, muafiyet başvurusunda bulunmuş ancak başvurusu, Muafiyet Komisyonu tarafından AKTS ve içerik uyuşmazlığı nedeniyle reddedilmiştir. Başvuran, muafiyet talep ettiği derslerin, İşletme Yönetimi, Müşteri İlişkileri Yönetimi gibi dersler olduğunu belirtmiş, ancak bu derslerin muafiyet şartlarını sağlamadığı tespit edilmiştir. Sadece Türk Dili I-II, Yabancı Dil I-II ve Atatürk İlke ve İnkılap Tarihi I-II derslerinden muafiyet hakkı kazanmıştır.
Yükseköğretim Kanunu’na göre, üniversitelerin muafiyet işlemleri, Fakülte Yönetim Kurulu tarafından belirlenen kriterlere uygun olarak yürütülmektedir. Bu bağlamda, başvuranın muafiyet talebinin reddedilmesi, ilgili mevzuat ve üniversitenin belirlediği akademik standartlar çerçevesinde hukuka uygun bulunmuştur. Sonuç olarak, başvuranın itirazı değerlendirildiğinde, idarenin işlemlerinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilmemiştir. |
ve Uzaktan Eğitim Fakültesi Eğitim Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinin 15’inci maddesinde belirtildiği,
2.2) Ders muafiyeti için öğrencilerden istenen belgelerin ve ders muafiyeti başvurusunun nasıl
yapılacağına ilişkin açıklamaların Fakülte resmi web sayfasında muafiyet tarihleri süresince yayımlanmış olan “AUZEF Muafiyet Kılavuzu” içerisinde yer aldığı,
2.3) Ders muafiyet tarihleri süresince Fakülte öğrencilerine web sayfası üzerinden ve SMS ile
“2017- 2018 Eğitim öğretim yılı muafiyet başvuruları 16/ 10/ 2017 – 20/ 10/ 2017 tarihler arasında yapılacaktır . Lütfen web sayfamızda yayımlanan muafiyet kılavuzunu inceleyerek işlemlerinizi gerçekleştiriniz .” şeklinde bilgilendirme sağlandığı,
2.4) Başvuranın muafiyet başvurusunda bulunduğu dersler ile ilgili olarak muafiyet şartının AUZEF
resmi web sitesinde muafiyet tarihleri arasında yayımlanan kılavuzun 2’nci maddesinin birinci bendinde “ AUZEF’te muaf olmak istenen ders ile karşılık gösterilen dersin AKTS miktarının eşit veya daha fazla olması gerekmektedir .” şeklinde açıkça belirtildiği,
2.5) Başvuranın ders muafiyet başvurusu için Üniversiteye sunmuş olduğu müracaat dosyasının
fotokopisinin yazı ekinde gönderildiği,
2.6) Muafiyet talebinde bulunan başvuran ile ilgili olarak, öğrencinin muafiyet işlemlerine ait ret ve
onay işlemlerinin Muafiyet Komisyonu tarafından yapılan incelemeler sonucunda gerçekleştirildiği ve Fakülte Muafiyet Komisyonuna ait karar ve tutanakların yazı ekinde sunulduğu,
2.7) Şikayet konusuna ilişkin olarak kararın yeniden gözden geçirilmesi ve yeni bir işlem tesis edilip
edilemeyeceği hususu ile ilgili olarak, AUZEF Muafiyet Kılavuzunun “Muafiyet İtirazı” kısmında açıkça belirtildiği üzere “Muafiyet itirazları, muafiyet sonuçları yayınlandıktan sonraki 3 gün içerisinde alınacaktır .” hükmüne binaen adı geçen öğrencinin itiraz süresi içerisinde başvurusunun tekrar incelendiği,
2.8) Adı geçen öğrencinin Fakülteye 08/ 11/ 2017 tarihinde iletmiş olduğu dilekçe ve 16/ 11/ 2017
tarihinde Fakülte tarafından öğrenciye gönderilen resmi yazının ekte sunulduğu,
2.9) Muafiyet işlemleri ile ilgili yargı organlarında açılmış herhangi bir dava bulunmadığı,
2.10) Sonuç olarak; öğrencinin itirazının Muafiyet Komisyonu tarafından incelendiği, yapılan
inceleme sonucunda AKTS uyuşmazlığı nedeniyle itirazının uygun görülmediği ve adı geçen öğrenciye 16/ 11/ 2017 tarihli ve sayılı yazı ile bilgilendirme yapıldığı, ifade edilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine
başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında;
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .”,
2 / 84) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5’inci
maddesinin birinci fıkrasında;
“Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .”
5) 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanununun;
5.1) “Senato” başlıklı 14’üncü maddesi; “a. Kuruluş ve işleyişi : Senato, rektörün başkanlığında,
rektör yardımcıları, dekanlar ve her fakülteden fakülte kurullarınca üç yıl için seçilecek birer öğretim üyesi ile rektörlüğe bağlı enstitü ve yüksekokul müdürlerinden teşekkül eder . (…… .)
b. Görevleri : Senato, üniversitenin akademik organı olup aşağıdaki görevleri yapar :
( 1) Üniversitenin eğitim – öğretim, bilimsel araştırma ve yayım faaliyetlerinin esasları hakkında karar almak, ( 2) Üniversitenin bütününü ilgilendiren kanun ve yönetmelik taslaklarını hazırlamak veya görüş bildirmek, ( 3) Rektörün onayından sonra Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girecek olan üniversite veya üniversitenin birimleri ile ilgili yönetmelikleri hazırlamak, ( 4) Üniversitenin yıllık eğitim – öğretim programını ve takvimini inceleyerek karara bağlamak, ( …….)”,
5.2) “Fakülte Yönetim Kurulu” başlıklı 18’inci maddesi;
“a. Kuruluş ve işleyişi : Fakülte yönetim kurulu, dekanın başkanlığında fakülte kurulunun üç yıl için seçeceği üç profesör, iki doçent ve bir yardımcı doçentten oluşur .
Fakülte yönetim kurulu dekanın çağırısı üzerine toplanır .
Yönetim kurulu gerekli gördüğü hallerde geçici çalışma grupları, eğitim – öğretim koordinatörlükleri kurabilir ve bunların görevlerini düzenler .
b. Görevleri : Fakülte yönetim kurulu, idari faaliyetlerde dekana yardımcı bir organ olup aşağıdaki
görevleri yapar :
( 1) Fakülte kurulunun kararları ile tespit ettiği esasların uygulanmasında dekana yardım etmek, ( 2) Fakültenin eğitim – öğretim, plan ve programları ile takvimin uygulanmasını sağlamak, ( 3) Fakültenin yatırım, program ve bütçe tasarısını hazırlamak, ( 4) Dekanın fakülte yönetimi ile ilgili getireceği bütün işlerde karar almak, ( 5) Öğrencilerin kabulü, ders intibakları ve çıkarılmaları ile eğitim – öğretim ve sınavlara ait işlemleri hakkında karar vermek, ( 6) Bu kanunla verilen diğer görevleri yapmaktır .”,
3 / 85.3) “Diploma alma, ders kredilerinin hesaplanması, öğrencilik haklarından yararlanma ve
sınavlar” başlıklı 44’üncü maddesi; “a. Yükseköğretim kurumlarının önlisans, lisans ve lisansüstü düzeyindeki diploma programlarına kayıtlı öğrenciler, bu madde hükümlerine göre belirlenen ders kredileri ve diğer yükümlülükleri başarı ile tamamlamaları halinde; önlisans, lisans, yüksek lisans veya doktora diploması alır . Ders kredileri, Yükseköğretim Kurulunca ilgili programın yer aldığı diploma düzeyi ve alan için yükseköğretim yeterlilikler çerçevesine göre belirlenen kredi aralığı ve öğrencilerin çalışma saati göz önünde tutularak yükseköğretim kurumlarının senatoları tarafından belirlenir . İlgili diploma programını bitiren öğrencinin kazanacağı bilgi, beceri ve yetkinliklere o dersin katkısını ifade eden öğrenim kazanımları ile açıkça belirlenmiş teorik veya uygulamalı ders saatleri ve öğrenciler için öngörülen diğer f aaliyetler için gerekli çalışma saatleri de göz önünde bulundurularak yükseköğretim kurumlarının senatoları tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde ders kredileri hesaplanır .
b. Yükseköğretim kurumlarında, öğretim faaliyetlerinin üç dönemi aşmamak üzere yıl içinde kaç döneme ayrılarak sürdürüleceği; her bir dönemde alınması gereken asgari ve azami kredi miktarları; her bir diploma programının diplomayı almayı hak eden kişiye kazandıracağı bilgi, beceri ve yetkinliklerin neler olacağı ve bunların ölçme ve değerlendirmelerinin nasıl yapılacağı; hazırlık sınıfı veya başka yollarla yabancı dil yeterliliğinin nasıl kazandırılacağı ve yabancı dil bilgi düzeyinin nasıl ölçüleceği; kayıt, devam, uygulama, tez ve teorik ders içerikleri, ön şartlı dersler, sınav çeşitleri ve bunların ders başarı notuna katkısı; öğrencilerin mezuniyet sonrası istihdamına ilişkin olarak bilgi, görüş ve tecrübelerine ihtiyaç duyulan kişileri ifade eden dış paydaşların diploma programlarına ilişkin değerlendirmelerinin alınması; diğer yurt içi ve yurt dışı yükseköğretim kurumlarından alınan derslerin kredilerinin intibakının sağlanması; ilgili programın tamamlanmasına yönelik önceden kazanılmış yeterliliklerin tanınması; farklı diploma programlarından bazı derslerin alınmasıyla yandal veya çift anadal yapılması; diploma alınabilmesi için, uygulama, teorik, uzaktan veya açıköğretim özellikleri ile bu maddenin (c) fıkrasında belirlenen sürelerde diploma alamayan öğrenciler bakımından, müfredat değişikliği veya isimleri değişmemekle birlikte ders içeriğinin değişmesi ya da ders içeriği değişmemekle birlikte aradan uzun bir sürenin geçmesi nedeniyle, daha önce başarılı olunan derslerden hangilerini yeniden almaları gerektiği; eğitim-öğretim süreçlerinin sürekli iyileştirilmesine yönelik iç ve dış kalite güvencesi uygulamaları ve eğitim-öğretimin devamına ilişkin diğer hususlar, Yükseköğretim Kurulunun bu konularda belirlediği temel ilkelere uygun olarak yükseköğretim kurumları senatoları tarafından belirlenir .
(… ..)”
6) 23/ 09/ 2016 tarih ve 29836 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan İstanbul Üniversitesi Açık ve
Uzaktan Eğitim Fakültesi Eğitim Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinin “Ders muafiyeti” başlıklı 15’inci maddesi;
“( 1) Daha önce devam edilen aynı düzeydeki herhangi bir diploma programında başarılı olunan eş değer dersler için ders muafiyeti talep edilebilir . Muafiyet talebinin, öğrenci tarafından Dekanlıkça ilan edilen tarihler içinde yapılması gerekir . Muafiyet talepleri, Fakülte Yönetim Kurulunca değerlendirilir .
( 2) Birinci fıkra hükümlerine göre muafiyet tanınan dersler ikinci kez alınamaz .
( 3) AUZEF’te okunacak herhangi bir programdan diploma alabilmek için toplam AKTS’nin en az
4 / 8%50’sinin AUZEF programından alınması gerekir .
( 4) Daha önce herhangi bir yükseköğretim kurumundan mezun olup ön lisans veya lisans
diplomasına sahip olanlar için ortak zorunlu ders muafiyet işlemleri aşağıdaki gibidir :
a) İkinci üniversite kapsamında kayıt yaptıran öğrencilerin muafiyetleri herhangi bir talebe bağlı olmadan Dekanlıkça yapılır .
b) ÖSYM (Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi) tarafından merkezi yerleştirme yolu ile kayıt yaptıran öğrencilerin muafiyet işlemleri, yazılı taleplerine bağlı olarak Dekanlıkça belirlenecek tarihler arasında ve Fakülte Yönetim Kurulu kararı ile gerçekleştirilir .”,
7) 2017- 2018 AUZEF Muafiyet Kılavuzunun;
7.1) “Muafiyet Başvurusu” başlıklı maddesi;
“Dersin içeriklerinin en az %70 uyumlu ve ders dilinin aynı olması esastır .
AUZEF’te muaf olmak istenen ders ile karşılık gösterilen dersin AKTS miktarının eşit veya daha fazla olması gerekmektedir .
Ders hakkında ayrıntılı bilgilerin yer aldığı, dersin nasıl işlendiğine, geçme şartlarının neler olduğuna dair bilgi veren ders içerikleri (ders izlenceleri) ilgili kurum tarafından onaylanmış olmalıdır .
AUZEF’te okunacak herhangi bir programdan diploma alabilmek için toplam AKTS’nin en az % 50 sinin AUZEF programından alınması gereklidir .
Komisyon tarafından hazırlanan raporda öncelikle dersin haftalık konularının ve öğrenme hedeflerinin en az % 70’nin uyumlu olması şartı aranacaktır .
Komisyon kararları AUZEF Yönetim Kurulu kararı ile geçerli olur veya reddedilir .”
7.2) “Muafiyet İtirazı” başlıklı maddesi;
“Muafiyet itirazları, muafiyet sonuçları yayınlandıktan sonraki 3 gün içerisinde alınacaktır .” şeklindedir .
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
8) Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı
birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın talebinin reddine yönelik idari işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilmediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Karar
Önerisi” Kamu Başdenetçisine sunulmuştur .
5 / 8V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9) Başvuran, 1’inci paragrafta belirtildiği üzere; ikinci üniversite kapsamında kayıt yaptırdığı
İstanbul Üniversitesi AUZEF’e muafiyet başvurusunda bulunduğu ancak muaf tutulmadığı dersleri için muafiyet sağlanmasını talep etmektedir . Konu ile ilgili olarak İdare tarafından 2’nci paragrafta belirtildiği şekilde; öğrencinin itirazının Muafiyet Komisyonu tarafından incelendiği, yapılan inceleme sonucunda AKTS uyuşmazlığı nedeniyle itirazının uygun görülmediği savunulmaktadır .
10) Kurumumuzca yapılan inceleme ve araştırma neticesinde elde edilen bulgular yönünden;
başvuranın, muafiyet başvurusunda bulunmuş olduğu derslerin Üniversitenin Muafiyet Komisyonu tarafından incelendiği, İşletme Yönetimi, Müşteri İlişkileri Yönetimi, Yolcu Hizmetleri, Hukukun
Temel Kavramları, Finansal Muhasebe, Hukukun Temel Kavramları, Halkla İlişkiler ve Bilgisayar
Uygulamaları derslerinden AKTS ve içerik uyuşmazlığı sebebiyle muafiyetinin kabul edilmediği ve muafiyete hak kazanmış olduğu derslerin İse Türk Dili I-II, Yabancı Dil I-II ve Atatürk İlke ve
İnkılap Tarihi I- II olduğu anlaşılmıştır .
11) Mevzuat yönünden yapılan araştırma neticesinde;
11.1) Yükseköğretim Kanunun 14’üncü maddesine göre; üniversitenin akademik organı olan
Senatonun, Üniversitenin eğitim – öğretim, bilimsel araştırma ve yayım faaliyetlerinin esasları hakkında karar almak, Üniversitenin bütününü ilgilendiren kanun ve yönetmelik taslaklarını hazırlamak veya görüş bildirmek, Rektörün onayından sonra Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girecek olan üniversite veya üniversitenin birimleri ile ilgili yönetmelikleri hazırlamak görevleri bulunmaktadır . Yükseköğretim Kanunun 18’inci maddesinde; Fakülte Yönetim
Kurulunun öğrencilerin kabulü, ders intibakları ve çıkarılmaları ile eğitim – öğretim ve sınavlara ait işlemleri hakkında karar vermekle görevli olduğu hükme bağlanmıştır . Anılan Kanunun diploma alma, ders kredilerinin hesaplanması, öğrencilik haklarından yararlanma ve sınavlar ile ilgili 44’üncü maddesine göre; ders kredilerinin, Yükseköğretim Kurulunca ilgili programın yer aldığı diploma düzeyi ve alan için yükseköğretim yeterlilikler çerçevesine göre belirlenen kredi aralığı ve öğrencilerin çalışma saati göz önünde tutularak yükseköğretim kurumlarının senatoları tarafından belirlendiği ifade edilmektedir . Söz konusu hükümler uyarınca, diploma programlarının ders kredileri ve dolayısıyla AKTS puanlarının bilimsel özerklik ve akademik yeterlilik ilkeleri doğrultusunda Üniversite senatosu tarafından belirlendiği ve bu çerçevede değerlendirilen öğrencilerin ders intibak işlemlerinin Fakülte Yönetim Kurulu kararı ile yapıldığı tespit edilmiştir .
11.2) İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi Eğitim Öğretim ve Sınav
Yönetmeliğinin; “Ders muafiyeti” başlıklı 15’inci maddesine göre daha önce devam edilen aynı düzeydeki herhangi bir diploma programında başarılı olunan eş değer dersler için ders muafiyeti talep edilebilmektedir . Muafiyet talebinin, öğrenci tarafından Dekanlıkça ilan edilen tarihler içinde yapılması gerekmekte olup, muafiyet talepleri, Fakülte Yönetim Kurulunca değerlendirilmektedir . AUZEF’te okunacak herhangi bir programdan diploma alabilmek için
6 / 8toplam AKTS’nin en az %50’sinin AUZEF programından alınması gerekmektedir . Daha önce
herhangi bir yükseköğretim kurumundan mezun olup ön lisans veya lisans diplomasına sahip olanlar için ortak zorunlu ders muafiyet işlemleri ile ilgili olarak ikinci üniversite kapsamında kayıt yaptıran öğrencilerin muafiyetleri herhangi bir talebe bağlı olmadan Dekanlıkça yapılmaktadır . Diğer taraftan, ÖSYM (Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi) tarafından merkezi yerleştirme yolu ile kayıt yaptıran öğrencilerin muafiyet işlemleri, yazılı taleplerine bağlı olarak Dekanlıkça belirlenecek tarihler arasında ve Fakülte Yönetim Kurulu kararı ile gerçekleştirilmektedir .
12) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; hukuka uygunluk yönünden İdarenin
yaptığı işlemin mevzuata uygun olduğu, hakkaniyet yönünden ise; muafiyet için gerekli olan ders kredi ve içerik şartlarının bilimsel özerklik ve akademik yeterlilik prensipleri doğrultusunda
Üniversite senatosu tarafından belirlendiğinden İstanbul Üniversitesi AUZEF’te okutulan derslerin
AKTS kredilerinin diğer Üniversitelere kıyasla yüksek olabileceği, ancak daha önce başka bir
Üniversiteden alınan derslerin İstanbul Üniversitesi AUZEF’te verilmekte olan derslerle eşdeğerliğini sağlamak ve muafiyet talep edilen derslerle ilgili olarak aynı dersleri Üniversite bünyesinde almış olan öğrencilere kıyasla eğitim kalitesi açısından standardizasyonu sağlamak gerektiği düşünülmekte olup, başvuranın sadece Üniversite tarafından belirlenmiş olan şartlara uygun bulunan derslerinden muafiyet sağlanabileceği değerlendirilmektedir . Bu doğrultuda, başvuranın Türk Dili I-II, Yabancı Dil I-II ve Atatürk İlke ve İnkılap Tarihi I- II gibi ortak zorunlu derslerinden muafiyetinin sağlandığı; ancak muafiyet başvurusunda bulunduğu diğer derslerinden
AKTS ve içerik uyuşmazlığı sebebiyle gerekli şartları sağlayamadığı, bu durumun Üniversite tarafından Kurumumuza iletilmiş bulunan ders içerik ve AKTS karşılaştırma tabloları ile belgelendirildiği, başvuranın konuyla ilgili yapmış olduğu itirazının Muafiyet Komisyonu tarafından incelendiği, yapılan inceleme sonucunda AKTS ve içerik uyuşmazlığı nedeniyle itirazının uygun görülmediğinin başvurana 16/ 11/ 2017 tarih ve sayılı yazı ile bildirildiği anlaşıldığından, İdarenin başvuruya konu işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
13) İyi yönetim ilkelerine, 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14) 6328 sayılı Kanunun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana
tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden arta kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İstanbul İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
7 / 8VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURANA ve İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi