ÖZET: Bu karar, başvuranın 2017/3. Dönem Yeminli Mali Müşavirlik Sınavı’nın “Sermaye Piyasası Mevzuatı” oturumunda aldığı düşük puana itirazı üzerine verilmiştir. Başvuran, sınav sonucunun yeniden değerlendirilmesini talep etmiş, yapılan incelemede sınavdan başarılı sayılabilmek için her dersten en az 50 puan alınması ve notların aritmetik ortalamasının 65 olması gerektiği belirtilmiştir. Başvuranın itirazı üzerine üç bilirkişi görevlendirilmiş ve bilirkişi raporları sonucunda başvuranın puanının 51,2’ye yükselebileceği tespit edilmiştir.

Sonuç olarak, başvuranın sınav puanının arttırılması talebinin reddedilmesinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu değerlendirilmiştir. Bu nedenle, başvuranın puanının yükseltilmesi ve başarılı sayılması gerektiği sonucuna varılmıştır. Karar, Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odası’na tavsiye edilmiştir. Bu durum, sınav değerlendirme süreçlerinde adaletin sağlanması açısından önemli bir içtihat niteliği taşımaktadır.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 13421-13421 |sayi|86171061-101.07.04-E.86171061-101.07.04-E.

BAŞVURU NO : 2018/2130 2018/ 2130

KARAR TARİHİ : 30/07/2018 |tarih|

TAVSİYE KARARI

BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :

BAŞVURUYA KONU İDARE : Türkiye Serbest Muhasebeci Mali

Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler

Odaları Birliği

BAŞVURUNUN KONUSU : Yeminli Mali Müşavirlik Sınav sonucuna itiraz hakkında .

BAŞVURU TARİHİ : 20/02/2018 20.2.2018

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran , 2017/ 3. Dönem Yeminli Mali Müşavirlik Sınavı “Sermaye Piyasası

Mevzuatı” oturumuna katıldığını, sınav puanının 45 olarak açıklandığını, ancak sınavdan daha yüksek puan almayı beklediğini Yeminli Mali Müşavirlik Sınav Yönetmeliği gereği söz konusu oturuma yasal süre içerisinde itiraz ettiğini ve TÜRMOB tarafından yapılan yeniden değerlendirme sonucunda sınav puanında bir değişiklik olmadığını belirterek, sınav kağıtlarının yeniden değerlendirilmesini talep etmektedir .

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Başvuru konusunun çözümüne dayanak teşkil etmek üzere 06/ 03/ 2018 tarihinde TÜRMOB’dan bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur . TÜRMOB tarafından Kurumumuza gönderilmiş olan 21/ 03/ 2018 tarihli ve sayılı cevabi yazıda özetle; 2.1. 11 – 20 Kasım 2017 tarihleri arasında gerçekleştirilen Yeminli Mali Müşavirlik Sınavına giren başvuranın “Sermaye Piyasası Mevzuatı” dersinden 45 puan aldığı, sınav sonucuna itirazda

1 / 5bulunduğu, itirazın sınav komisyonu tarafından değerlendirilmesi sonucunda sınav puanında

değişiklik olmadığı ve yeniden değerlendirme sonucunun 21/ 02/ 2018 tarihinde ilgiliye bildirildiği belirtilmiştir .

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. Anayasamızın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir .” hükmüne, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun; 4.1. “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında ; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .” hükmü bulunmaktadır .

4.2. “Başvuru ve usulü” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrasında; inceleme ve araştırma konusu ile ilgili olarak Başdenetçi veya Denetçilerin bilirkişi görevlendirebileceği belirtilmiş, benzer düzenlemeye 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında

Yönetmeliğin 24 üncü maddesinin birinci fıkrasında da yer verilmiştir .

5. 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali

Müşavirlik Kanunu’nun “Yeminli mali müşavirlik sınavı ” başlıklı 10’uncu maddesinde ;

“Yeminli mali müşavirlik sınavı Birlik tarafından yazılı olarak yapılır… Sınav komisyonu biri başkan olmak üzere yedi üyeden oluşur . Sınav komisyonu başkan ve üyeleri; dördü Maliye

Bakanlığı vergi denetim elemanları arasından, biri Yükseköğretim Kurulunca önerilecek iki aday arasından, ikisi ise Birlikçe önerilecek dört aday arasından Maliye Bakanı tarafından seçilir . Sınav komisyonu üyeliklerine aday gösterileceklerin; hukuk, iktisat, maliye, işletme, muhasebe, bankacılık veya idarî bilimler dallarının birinden lisans veya lisansüstü seviyesinde mezun olmaları ve bu konularda en az onbeş yıl çalışmış veya bu kadar süre öğretim üyeliği veya görevliliği yapmış bulunmaları şarttır…” hükmüne yer verilmiştir .

6. 16/ 01/ 2005 tarihli ve 25702 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yeminli Mali Müşavirlik ve

Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik Sınav Yönetmeliğinin ; 6.1. “Sınav Türleri” başlıklı 7 nci maddesinin (a) bendinde ; “Yeminli Mali Müşavirlik sınavı;

Kanunları uyarınca vergi inceleme yetkisini almış ve mesleki yeterlilik sınavını vermiş olanların yeterlilik sınavını kazandıkları tarihten itibaren veya en az 10 yıllık Serbest Muhasebeci Mali

Müşavirlik dönemi sonunda açılacak ve bu Yönetmeliğin 14 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a)

bendinde belirtilen konulardan ayrı ayrı olmak üzere yapılan sınavdır .” düzenlemesi, 6.2. “Sınav Notları” başlıklı 16’ncı maddesinin (a) bendinde ; “ Yeminli Mali Müşavirlik sınavında başarılı sayılmak için sınav konularının her birinden 100 üzerinden en az 50 alınması şartıyla, alınan notların aritmetik ortalamasının en az 65 olması gerekir .” düzenlemesi, 6.3. “Sınavların Değerlendirilmesi” başlıklı 17’inci maddesinin ilk fıkrasında; “Sınav

Komisyonu, bu Yönetmeliğin 16 ncı maddesinde belirtilen notlama yöntemine göre cevap

2 / 5kâğıtlarını ve sonucunu notlandırır ve değerlendirir . Sınav kâğıtlarında her sorunun notunun ayrı

ayrı verilmesi esastır . Bunların toplamından o konudaki yazılı sınav notu ortaya çıkar . Sınav komisyonu, adayların her sorudan aldıkları notları ve toplam sınav notunu liste halinde tutanakla tespit eder ve bu tutanaklar sınav evrakı ile birlikte saklanır . Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik sınavlarında staj sırasındaki tezkiye not ortalaması ayrı bir ders gibi tutanakta gösterilir…” düzenlemesi, 6.4. “Sınav Sonuçlarına İtiraz” başlıklı 20’nci maddesinde; “Sınava katılanlar, sınav sonuçlarına yazılı olarak itiraz edebilirler . İtirazlar, sonuçların Odalarda ilan tarihinden itibaren 15 gün içinde bir dilekçe ile Birliğe yapılır . Bu itirazlar, Birlikçe en geç 30 gün içinde incelenip karara bağlanır ve sonuç itiraz edene yazılı olarak bildirilir .” düzenlemesi, mevcuttur .

IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

7. Başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Tavsiye Kararı Önerisi” Kamu

Başdenetçisi’ne sunulmuştur .

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran, 1 numaralı paragrafta açıklandığı üzere; TESMER tarafından gerçekleştirilen 2017/ 3.

Dönem Yeminli Mali Müşavirlik sınavının “Sermaye Piyasası Mevzuatı” oturumundan beklediğinden düşük puan aldığını, itirazı neticesinde de sınav puanında değişiklik olmadığını belirterek, cevap anahtarının yeniden değerlendirilmesini ve puanının arttırılmasını talep etmektedir .

9. Konuyla ilgili olarak yapılan incelemede, Yeminli Mali Müşavirlik Sınavından başarılı sayılabilmek için toplam 10 alanda yapılan sınav konularının her birinden 100 üzerinden en az 50 alınması şartıyla, alınan notların aritmetik ortalamasının en az 65 olması gerektiği, başarılı olamayanların, ilk sınav tarihinden itibaren 2 yıl içerisinde yılda 3 kez açılacak tüm sınavlara girebildiği, yani bir aday başarılı olduğu sınav konularından tekrar sınava girmediği, ancak başarısız olduğu sınav konularından 2 yıl içerisinde yılda 3 kez açılacak sınavlara başarılı olana kadar girebildiği, neticede ise tüm derslerden 50 puanın altında almamak kaydıyla, alınan notların aritmetik ortalamasının alındığı ve ortalama en az 65 ise Yeminli Mali Müşavirlik Sınavından başarılı olunduğu, bu nedenle, tüm derslerden alınan notlar aritmetik ortalamaya dâhil edildiği için adaylar için alınacak her bir puanın ortalamaya etkisi olduğu anlaşılmaktadır .

10. Şikayete konu uyuşmazlık, sınav kağıtlarının değerlendirilmesi sonucu verilen sınav puanına itiraz olduğundan, şikayet dosyasının teknik incelemeyi gerektirmesi nedeniyle, uyuşmazlığın çözümü için uzman bilirkişilerin görüşüne başvurmak gerekmiştir . Bu nedenle, konuyla ilgili 3 bilirkişi görevlendirilmiştir .

11. Görevlendirilen bilirkişiler tarafından ayrı ayrı hazırlanan bilirkişi raporlarında adaya takdir edilen puanlar ile komisyon tarafından itiraz sonrası takdir edilen puanlar aşağıdaki tabloda

gösterildiği gibidir :

3 / 51. soru 2. soru 3. soru 4. soru 5. soru Toplam

Sınav 5 20 10 5 5 45

Komisyonu

YMM M.A.A 10 20 10 5 5 50

Vergi Başmüf . 12,5 20 14 7 5 58,5

İ .O

Prof . Dr . 5 20 10 5 5 45

Ortalama 51,2

Söz konusu bilirkişi raporları incelendiğinde, Bilirkişilerden Yeminli Mali Müşavir nın birinci soru için adaya Sınav Komisyonundan farklı olarak 10 puan takdir ettiği, diğer bilirkişi Vergi

Başmüfettişi ’nun ise Sınav Komisyonundan farklı olarak birinci soru için 12,5 puan üçüncü soru için 14 puan ve dördüncü soru için 7 puan takdir ettiği, diğer bilirkişinin ise sınav puanında değişikliğe gerek olmadığı kanaatine vardığı anlaşılmaktadır .

12. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde, Yeminli Mali Müşavirlik sınavının

“Sermaye Piyasası Mevzuatı” oturumuna ilişkin görevlendirilen 3 bilirkişi tarafından verilen puanların ortalaması alındığında, başvuranın sınav puanının 51,2’ye yükseleceği ve 9’uncu paragrafta belirtildiği gibi, söz konusu artıştan sonra adayın başvuruya konu oturumdan başarılı sayılması gerekeceği değerlendirilmiş, bu nedenle sınav puanının arttırılması talebinin reddi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır .

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 13. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan

Kamu Denetçiliği Kurumu kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında

Yönetmeliğin “İyi Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde de yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, idarenin başvuran ile ilgili işlemlerinde makul sürede karar verme ve kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ilkelerine uygun davrandığı ; ancak idarenin başvurana verdiği cevaplarda karara karşı başvuru yolunu göstermediği, bu nedenle iyi yönetişim ilkelerinde vurgulanan “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir .

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

14. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse dava açma süresinden (varsa) arta kalan süre işlemeye devam edecek olup ilk derece mahkemesi sıfatıyla Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE; Adayın “Sermaye Piyasası Mevzuatı” dersinin sınav puanının bilirkişi raporlarında belirtildiği gibi 51,2 puana yükseltilmesi hususunda Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali

Müşavirler Odaları Birliği (TÜRMOB) Başkanlığına tavsiyede bulunulmasına,

4 / 56328 sayılı Kanunun 20 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, TÜRMOB tarafından bu

karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANA ve TÜRKİYE SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER ve

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLER ODALARI BİRLİĞİ BAŞKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi