|
ÖZET: Bu Danıştay kararında, başvuranın Yeminli Mali Müşavirlik Sınavı’nın “Finansal Yönetim” oturumunda aldığı 90 puanın, sınav sırasında kendisine verilen hesap makinesinin yetersizliği nedeniyle itiraz edilmesi üzerine değerlendirildiği belirtilmektedir. Başvuran, hesap makinesinde karekök alma işareti bulunmadığı için sorulardan birini yanlış hesapladığını ve sınav kağıtlarının yeniden değerlendirilmesini talep etmiştir. Yapılan incelemelerde, sınavdan başarılı sayılmak için her dersten en az 50 puan alınması ve notların aritmetik ortalamasının en az 65 olması gerektiği vurgulanmıştır.
Değerlendirme sonucunda, üç bilirkişi tarafından yapılan puanlamalar sonucunda başvuranın puanının 91,6’ya yükseleceği tespit edilmiştir. Bu durumda, başvuranın sınavdan başarılı sayılması gerektiği sonucuna varılmıştır. Dolayısıyla, sınav puanının artırılması talebinin reddinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu karar, sınav değerlendirmelerinde adaletin sağlanması açısından önemli bir içtihat oluşturmaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 15528-15528 |sayi|86171061-101.07.04-E.86171061-101.07.04-E.
BAŞVURU NO : 2018/4154 2018/ 4154
KARAR TARİHİ : 14/09/2018 |tarih|
TAVSİYE KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Türkiye Serbest Muhasebeci Mali
Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler
Odaları Birliği Başkanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : Yeminli Mali Müşavirlik Sınav sonucuna itiraz hakkında .
BAŞVURU TARİHİ : 04/04/2018 4.4.2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran 2017/ 3. Dönem Yeminli Mali Müşavirlik Sınavı “Finansal Yönetim” oturumuna katıldığını, sınav puanının 90 olarak açıklandığını, sınav esnasında TÜRMOB tarafından kendisine verilen hesap makinesinde karekök alma işareti bulunmadığı için sınav sorularından birini farklı hesaplamak durumunda kaldığını, söz konusu oturuma yasal süre içerisinde itiraz ettiğini ve
TÜRMOB tarafından yapılan yeniden değerlendirme sonucunda itirazının kabul edilmediğini belirterek, sınav kağıtlarının yeniden değerlendirilmesini talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuru konusunun çözümüne dayanak teşkil etmek üzere 25/ 4/ 2018 tarihinde TÜRMOB’dan bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur . TÜRMOB tarafından Kurumumuza gönderilmiş olan 10/ 5/ 2018 tarihli ve sayılı cevabi yazıda özetle; 2.1. 11- 20 Kasım 2017 tarihleri arasında gerçekleştirilen 2017/ 3. Dönem Yeminli Mali Müşavirlik
Sınavına giren başvurucunun “Finansal Yönetim” oturumuna katıldığı, sınav puanının 90 olarak
1 / 6açıklandığı, sınav sonucuna itirazda bulunduğu, itirazın sınav komisyonu tarafından
değerlendirilmesi sonucunda sınav puanında bir değişiklik yapılmadığı ve bu sonucun 21/ 02/ 2018 tarihinde ilgiliye bildirildiği belirtilmiştir .
2.2. Diğer taraftan, itiraz konusu olan 1/b sorusunun çözümünde küpkök alma işleminin yapılması gerektiği, dağıtılan hesap makinelerinde bu özelliğin bulunmadığı, ancak katılımcıların kök alma işlemini hesap makinesi olmadan da yapabilecek bilgi düzeyinde olduklarının varsayıldığı belirtilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Anayasamızın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir .” hükmüne, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 4.1. “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında ; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .” hükmü bulunmaktadır .
4.2. “Başvuru ve usulü” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrasında; inceleme ve araştırma konusu ile ilgili olarak Başdenetçi veya Denetçilerin bilirkişi görevlendirebileceği belirtilmiş, benzer düzenlemeye 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin 24 üncü maddesinin birinci fıkrasında da yer verilmiştir .
5. 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali
Müşavirlik Kanunu’nun “Yeminli mali müşavirlik sınavı ” başlıklı 10’uncu maddesinde ;
“Yeminli mali müşavirlik sınavı Birlik tarafından yazılı olarak yapılır… Sınav komisyonu biri başkan olmak üzere yedi üyeden oluşur . Sınav komisyonu başkan ve üyeleri; dördü Maliye
Bakanlığı vergi denetim elemanları arasından, biri Yükseköğretim Kurulunca önerilecek iki aday arasından, ikisi ise Birlikçe önerilecek dört aday arasından Maliye Bakanı tarafından seçilir . Sınav komisyonu üyeliklerine aday gösterileceklerin; hukuk, iktisat, maliye, işletme, muhasebe, bankacılık veya idarî bilimler dallarının birinden lisans veya lisansüstü seviyesinde mezun olmaları ve bu konularda en az onbeş yıl çalışmış veya bu kadar süre öğretim üyeliği veya görevliliği yapmış bulunmaları şarttır…” hükmüne yer verilmiştir .
6. 16/ 01/ 2005 tarihli ve 25702 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yeminli Mali Müşavirlik ve
Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik Sınav Yönetmeliğinin ; 6.1. “Sınav Türleri” başlıklı 7 nci maddesinin (a) bendinde ; “Yeminli Mali Müşavirlik sınavı;
Kanunları uyarınca vergi inceleme yetkisini almış ve mesleki yeterlilik sınavını vermiş olanların yeterlilik sınavını kazandıkları tarihten itibaren veya en az 10 yıllık Serbest Muhasebeci Mali
Müşavirlik dönemi sonunda açılacak ve bu Yönetmeliğin 14 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a)
bendinde belirtilen konulardan ayrı ayrı olmak üzere yapılan sınavdır .” düzenlemesi, 6.2. “Sınav Notları” başlıklı 16’ncı maddesinin (a) bendinde ; “ Yeminli Mali Müşavirlik sınavında
2 / 6başarılı sayılmak için sınav konularının her birinden 100 üzerinden en az 50 alınması şartıyla, alınan
notların aritmetik ortalamasının en az 65 olması gerekir .” düzenlemesi, 6.3. “Sınavların Değerlendirilmesi” başlıklı 17’inci maddesinin ilk fıkrasında; “Sınav
Komisyonu, bu Yönetmeliğin 16 ncı maddesinde belirtilen notlama yöntemine göre cevap kâğıtlarını ve sonucunu notlandırır ve değerlendirir . Sınav kâğıtlarında her sorunun notunun ayrı ayrı verilmesi esastır . Bunların toplamından o konudaki yazılı sınav notu ortaya çıkar . Sınav komisyonu, adayların her sorudan aldıkları notları ve toplam sınav notunu liste halinde tutanakla tespit eder ve bu tutanaklar sınav evrakı ile birlikte saklanır . Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik sınavlarında staj sırasındaki tezkiye not ortalaması ayrı bir ders gibi tutanakta gösterilir…” düzenlemesi, 6.4. “Sınav Sonuçlarına İtiraz” başlıklı 20’nci maddesinde; “Sınava katılanlar, sınav sonuçlarına yazılı olarak itiraz edebilirler . İtirazlar, sonuçların Odalarda ilan tarihinden itibaren 15 gün içinde bir dilekçe ile Birliğe yapılır . Bu itirazlar, Birlikçe en geç 30 gün içinde incelenip karara bağlanır ve sonuç itiraz edene yazılı olarak bildirilir .” düzenlemesi, mevcuttur .
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Tavsiye Kararı Önerisi” Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran, 1 numaralı paragrafta açıklandığı üzere; TESMER tarafından gerçekleştirilen 2017/ 3.
Dönem Yeminli Mali Müşavirlik Sınavının “Finansal Yönetim” oturumuna katıldığını, sınav puanının 90 olarak açıklandığını, sınav esnasında TÜRMOB tarafından kendisine verilen hesap makinesinde karekök alma işareti bulunmadığı için sınav sorularından birini farklı yoldan hesaplamak durumunda kaldığını, söz konusu oturuma yasal süre içerisinde itiraz ettiğini ve
TÜRMOB tarafından yapılan yeniden değerlendirme sonucunda sınav puanında bir değişiklik yapılmadığını belirterek, sınav kağıtlarının yeniden değerlendirilmesini talep etmektedir .
9. Konuyla ilgili olarak yapılan incelemede, Yeminli Mali Müşavirlik Sınavından başarılı sayılabilmek için toplam 10 alanda yapılan sınav konularının her birinden 100 üzerinden en az 50 alınması şartıyla, alınan notların aritmetik ortalamasının en az 65 olması gerektiği, başarılı olamayanların, ilk sınav tarihinden itibaren 2 yıl içerisinde yılda 3 kez açılacak tüm sınavlara girebildiği, yani bir aday başarılı olduğu sınav konularından tekrar sınava girmediği, ancak başarısız olduğu sınav konularından 2 yıl içerisinde yılda 3 kez açılacak sınavlara başarılı olana kadar girebildiği, neticede ise tüm derslerden 50 puanın altında almamak kaydıyla, alınan notların aritmetik ortalamasının alındığı ve ortalama en az 65 ise Yeminli Mali Müşavirlik Sınavından başarılı olunduğu, bu nedenle, tüm derslerden alınan notlar aritmetik ortalamaya dâhil edildiği için adaylar için alınacak her bir puanın ortalamaya etkisi olduğu anlaşılmaktadır .
10. Şikayete konu uyuşmazlık, sınav kağıtlarının değerlendirilmesi sonucu verilen sınav puanına
3 / 6itiraz olduğundan, şikayet dosyasının teknik incelemeyi gerektirmesi nedeniyle, uyuşmazlığın
çözümü için uzman bilirkişilerin görüşüne başvurmak gerekmiştir . Bu nedenle, konuyla ilgili 3 bilirkişi görevlendirilmiştir .
11. Görevlendirilen bilirkişiler tarafından ayrı ayrı hazırlanan bilirkişi raporlarında adaya takdir edilen puanlar ile komisyon tarafından itiraz sonrası takdir edilen puanlar aşağıdaki tabloda
gösterildiği gibidir :
Dersin Adı Finansal Yönetim
Sınav Komisyonu 90
YMM . . 95
Vergi Başmüf . . . 90
Prof . Dr . . . 90
Ortalama 91,6
Söz konusu bilirkişi raporları incelendiğinde, bilirkişilerden Yeminli Mali Müşavir . . . Sınav
Komisyonundan farklı olarak, aday her ne kadar geometrik ortalamadan bahsetmemiş de olsa sorunun bir kısmına doğru cevap verdiği değerlendirildiğinden adaya 95 puan takdir ettiğini belirtmiştir . Diğer bilirkişiler ise özetle, “Finansal Yönetim” oturumu için TÜRMOB tarafından karekök alma özelliğine sahip olan ve olmayan iki farklı hesap makinesinin dağıtıldığı, sorunun çözümü için küpkök alma işlemi gerektiği, bu nedenle, dağıtılan her iki hesap makinesinin de yetersiz kaldığı, ancak TÜRMOB tarafından katılımcıların sorunun çözümü için kök alma işlemini hesap makinesi olmadan da yapabilecek bilgi düzeyinde olduklarının varsayıldığının belirtildiği, örnek olarak başvuru konusu soruyu küpkök alma özelliği bulunmayan hesap makinesiyle hesaplamış başka bir adayın kağıdının gönderildiği, temin güçlüğü nedeniyle farklı türde hesap makinelerinin verilmesinin mazeret olarak kabul edilemeyeceği, bununla birlikte Sınav
Komisyonunun değerlendirmesinde hesap makinesi kullanılarak kesin sonuç bulunamamış olsa da hesaplamayı belli bir aşamaya kadar yapan adaylara puan verildiği, buna karşın adayın cevabında yıllık ortalama büyüme oranının hesaplanmasına yönelik geometrik ortalama formülünün yerine aritmetik ortalama formülünün kullanıldığı, TÜRMOB tarafından kendisine verilen hesap makinesinin karekök alma işareti bulunmadığı için istenen cevabı farklı hesaplamak durumunda kaldığına ilişkin cevap kağıdında herhangi bir not bulunmadığı, adayın sorunun çözümünde geometrik ortalama formülünü kullanmadan yanlış yol izlemesi nedeniyle, kendisine verilecek hesap makinesi özelliklerinin soruya verilecek cevabı ve dolayısıyla adaya verilecek puanı etkilemeyeceği belirtilerek Sınav Komisyonu tarafından takdir edilen puanla aynı puanı takdir etmiştir .
12. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde, Yeminli Mali Müşavirlik sınavının
“Finansal Yönetim” oturumuna ilişkin görevlendirilen 3 bilirkişi tarafından verilen puanların ortalaması alındığında, başvuranın sınav puanının 91,6’ya yükseleceği ve 9’uncu paragrafta belirtildiği gibi, söz konusu artıştan sonra adayın başvuruya konu oturumdan başarılı sayılması gerekeceği değerlendirilmiş, bu nedenle sınav puanının arttırılması talebinin reddi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 13. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde de yer verilmiş olup; söz konusu
4 / 6ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında Kurumumuzun bilgi ve
belge talebine süresi içinde cevap verildiği, idarenin başvuran ile ilgili işlemlerinde makul sürede karar verme ve kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ilkelerine uygun davrandığı ; ancak idarenin başvurana verdiği cevaplarda karara karşı başvuru yolunu göstermediği, bu nedenle iyi yönetişim ilkelerinde vurgulanan “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir .
Diğer taraftan, bundan sonraki sınavlarda benzer şikayetlerin gelmemesi için dağıtılan hesap makinelerinin sorunun çözümüne yeterli olacak özellikte olması ve adaylara farklı tür yerine tek tip hesap makinesi dağıtılmasının yerinde olacağı değerlendirilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse dava açma süresinden (varsa) arta kalan süre işlemeye devam edecek olup ilk derece mahkemesi sıfatıyla Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE; Adayın “Finansal Yönetim” dersinin sınav puanının bilirkişi raporlarında belirtildiği gibi 91,6’ya yükseltilmesi hususunda Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler
Odaları Birliği (TÜRMOB) Başkanlığına tavsiyede bulunulmasına,
6328 sayılı Kanunun 20 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, TÜRMOB tarafından bu
karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANA ve TÜRKİYE SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER ve
YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLER ODALARI BİRLİĞİ BAŞKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
Ek:
1- Bilirkişi Raporları 2- 8 Adet Hesap Makinesi
5 / 66 / 6