|
ÖZET: Başvuran, Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı’nda staj süresinin sayılmasını talep etmiş, ancak Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odası (TÜRMOB) tarafından bu talep reddedilmiştir. Reddin gerekçesi, 3568 sayılı Kanun’un 6. maddesinde geçen “kamu kuruluşları” ifadesinin yalnızca iktisadi kamu kuruluşlarını kapsadığı ve başvuranın çalıştığı kuruluşun bu tanıma uymadığıdır. İlgili mevzuat ve emsal yargı kararları, kamu kuruluşlarında yapılan stajların yalnızca iktisadi alanlarda faaliyet gösteren kuruluşlarda geçerli olduğunu belirtmektedir.
Sonuç olarak, başvuranın Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı’ndaki çalışmaları staj süresinden sayılmadığı için yapılan başvurunun reddinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır. İlgili idarenin ret işlemi, mevzuata uygun olarak değerlendirilmiş ve başvuranın talebi kabul edilmemiştir. Bu durum, staj süresinin sayılabilmesi için gerekli şartların sağlanmadığını göstermektedir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 16366-16366 |sayi|86171061-101.07.05.99-E.
BAŞVURU NO : 2018/3838 2018/ 3838
KARAR TARİHİ : 28/09/2018 |tarih|
RET KARARI ,
Adres :
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Türkiye Serbest Muhasebeci Mali
Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler
Odaları Birliği (TÜRMOB)
BAŞVURUNUN KONUSU : Çalışmalarının staj süresinden sayılması talebi hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 28/03/2018 28.3.2018
I. BAŞVURANLARIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Temel
Eğitim ve Staj Merkezi (TESMER) tarafından yapılan Staja Başlama Sınavında başarılı olarak Staj başlatma hakkı kazandığını, 3568 Sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali
Müşavirlik Kanununun 6. maddesi hükümleri kapsamında stajını halen 1. derecede imza yetkisine haiz olarak çalışmakta olduğu Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı’nda yapmak üzere Kastamonu
Serbest Muhasebeci ve Mali Müşavirler Odası’na başvuru yaptığını, yapılan değerlendirme neticesinde herhangi bir gerekçe sunulmaksızın başvurusunun kabul edilmediğini, ayrıca TESMER tarafından yayınlanan 2015/ 1 Sayılı Genelgede Bağımsız Denetime Tabi Kuruluşlarda bağımsız denetim şirketi gözetiminde staj yapılabileceğinin belirtilmiş olmasına karşın talebinin 09/ 02/ 2018 tarihinde Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları
Birliği’ne (TÜRMOB) bağlı TESMER tarafından reddedildiğini, Kuzey Anadolu Kalkınma
Ajansı’nın 3568 Sayılı Kanunun 6. maddesinin ı bendi kapsamında kamu kurumu niteliğinde olduğunu ifade ederek, bahsedilen Kalkınma Ajansında Staja Başlama Sınavını kazanmış olduğu tarihten sonra gerçekleştirdiği çalışmaların staj süresinden sayılması suretiyle mağduriyetinin giderilmesi talebiyle Kurumumuza başvuruda bulunmuştur .
1 / 6II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuru konusunun çözümüne dayanak teşkil etmek üzere 11/ 06/ 2018 tarih ve sayı ile
Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği ile Türkiye
Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Temel Eğitim ve Staj
Merkezi’nden bilgi belge talebinde bulunulmuştur .
3. Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği (TÜRMOB) tarafından Kurumumuza gönderilmiş olan 11/ 07/ 2018 tarih ve sayılı cevabi yazıda özetle; 3.1. Başvuranın, Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Maliye
Bölümü’nden 02/ 09/ 2010 tarihinde mezun olarak, Karabük Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü
İşletme Bölümü’ndeki yüksek lisansını 24/ 02/ 2017 tarihinde tamamladığı ve 14/ 10/ 2017 tarihinde yapılan Staja Giriş Sınavı’nda 64,5797 puan alarak başarılı olan başvuranın Serbest Muhasebeci Mali
Müşavirlik Stajına başlamaya hak kazandığı, 3.2. Başvuranın Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı bünyesinde 0l/ 03/ 2012 tarihinde destek personeli olarak göreve başladığı, 09/ 09/ 2016 tarihinden sonra işyerindeki görevine muhasebe müdürü olarak devam ettiği, 3.3. Birlik tarafından 09/ 02/ 2018 tarihli ve 304 sayılı yazı ile başvuranın Kuzey Anadolu Kalkınma
Ajansı ile Önder Bağımsız Denetim ve Danışmanlık A.Ş. arasında yapılan “Bağımsız Dış Denetim
Hizmeti Alım İşine Ait Sözleşme ”ye bağlı olarak Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı bünyesinde staj yapma isteminin uygun bulunmadığının Kastamonu Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası ‘na bildirildiği, 3.4. 3568 sayılı Yasa’nın yürürlüğünden bu yana, maddede geçen “kamu kuruluşları” ibaresinden iktisadi kamu kuruluşlarının anlaşıldığı ve yargı kararları da dikkate alınarak uygulamaya bu şekilde yön verildiği;
– Çukurova Üniversitesi Döner Sermaye Saymanlığında Döner Sermaye Saymanı olarak görev yapan, – Kayseri Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü’nde Muhasebe Şube
Müdürü olarak görev yapan, – Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı’nda Muhasebe
Kesin Hesap Raporlama Şube Müdürü ve Muhasebe Yetkilisi olarak görev yapan, – Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Dekanlığı İktisadi İşletmesinde Muhasebe Müdürü olarak görev yapan, – Tekirdağ İl Özel İdaresi’nde Mali Hizmetler Müdürü olarak görev yapan, – İSKİ Genel Müdürlüğü’nde Müfettiş olarak görev yapan, – TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi’nde birinci derecede imza yetkisi ile muhasebenin fiilen sevk ve idaresinden sorumlu Muhasebe Müdürü olarak görev yapan, – Yükseköğrenim Kurumu Kredi ve Yurtlar Kurumu Gaziantep Bölge Müdürlüğü’nde Muhasebe
Müdürü olarak görev yapan, – Milli Savunma Bakanlığı İç Tedarik Bölge Başkanlığı’nda Maliye Şube Müdürü olarak görev yapan, – Emekli Sandığı Genel Müdürlüğü Muhasebe ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı’nda Şube Müdürü olarak görev yapan,
2 / 6Kişilerin çalışmalarının stajdan sayılması istemlerinin mahkemeler tarafından mümkün
görülmeyerek reddedildiği, dolayısıyla başvuranın görev yaptığı kuruluşun iktisadi alanda faaliyet gösteren bir kamu kuruluşu (iktisadi kamu kuruluşu) olmadığı, 3.5. Başvuruya konu hizmetlerin stajdan sayılabilmesi ya da burada meslek mensubu gözetiminde staj yapılabilmesi için, ilgili kamu kuruluşlarının özel kuruluşlar gibi muhasebe sistemi uygulayarak iktisadi alanda faaliyet göstermesi, stajdan sayılabilmesi için de ayrıca, ilgililerin buralardaki muhasebe birimlerinde, birinci derecede imza yetkisi ile muhasebenin sevk ve idaresinden ve mali denetiminden sorumlu olarak çalışması gerektiği, 3.6. İktisadi kamu kuruluşları haricindeki kamu kuruluşlarında yapılan çalışmaların stajdan sayılmasının birçok kez dava konusu olduğu, bu kuruluşların iktisadi alanda faaliyet gösteren kamu kurumları olmadığı gerekçesiyle davaların reddedildiği, açıklamalarına yer verilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının 4.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler .” 4.2. “Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları” başlıklı 135 inci maddesinde; “Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve üst kuruluşları; belli bir mesleğe mensup olanların müşterek ihtiyaçlarını karşılamak, meslekî faaliyetlerini kolaylaştırmak, mesleğin genel menfaatlere uygun olarak gelişmesini sağlamak, meslek mensuplarının birbirleri ile ve halk ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hâkim kılmak üzere meslek disiplini ve ahlâkını korumak maksadı ile kanunla kurulan ve organları kendi üyeleri tarafından kanunda gösterilen usullere göre yargı gözetimi altında, gizli oyla seçilen kamu tüzel kişilikleridir .” 5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .” 6. 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununun; 6.1. “Serbest muhasebeci mali müşavir olabilmenin özel şartları” başlıklı 5 inci maddesinin;
“Serbest muhasebeci mali müşavir olabilmek için aşağıdaki özel şartlar aranır .
a) Hukuk, iktisat, maliye, işletme, muhasebe, bankacılık, kamu yönetimi ve siyasal bilimler dallarında eğitim veren fakülte ve yüksekokullardan veya denkliği Yükseköğretim Kurumunca tasdik edilmiş yabancı yükseköğretim kurumlarından en az lisans seviyesinde mezun olmak veya diğer öğretim kurumlarından lisans seviyesinde mezun olmakla beraber bu fıkrada belirtilen bilim
3 / 6dallarından lisan üstü seviyesinde diploma almış olmak .
b) (Değişik : 10/ 7/ 2008- 5786/ 3 md.) En az üç yıl staj yapmış olmak .
c) Serbest muhasebeci mali müşavirlik sınavını kazanmış olmak .
(Değişik ikinci paragraf : 10/ 7/ 2008- 5786/ 3 md.) Kanunları uyarınca vergi inceleme yetkisini almış ve mesleki yeterlilik sınavında başarılı olduktan sonra yeminli mali müşavirlik sınavını vermiş olanlarda, serbest muhasebeci mali müşavirlik sınavını kazanmış olma şartı aranmaz.
d) Serbest muhasebeci mali müşavirlik ruhsatını almış olmak .”
6.2. Aynı Kanun’un “Staj ve staj süresinden sayılan hizmetler” başlıklı (Değişik :
10/ 7/ 2008- 5786/ 4 md.) 6 ncı maddesinde; “ Serbest muhasebeci mali müşavirlik stajı, bağımsız çalışan serbest muhasebeci mali müşavir veya yeminli mali müşavir yanında veya şirketlerinde yapılır . Staja başlayabilmek için staja giriş sınavını kazanmak ve Birlik tarafından kurulan Temel
Eğitim ve Staj Merkezinin eğitim programını tamamlayıp başarılı olmak şarttır . Temel Eğitim ve Staj
Merkezinin kurs ve seminerlerinde geçen ve altı ayı aşmayan süreler, staj süresinden sayılır .”, aynı maddenin (ı) bendinde ise; “Kamu kuruluşlarının veya bilanço esasında defter tutan özel kuruluşların muhasebe birimlerinde birinci derece imza yetkisini haiz, muhasebenin fiilen sevk ve idare edilmesinden veya mali denetiminden sorumlu bulunanların bu hizmetlerde geçen süreleri ile bu birimlerde görev yapan serbest muhasebeci mali müşavir veya yeminli mali müşavirlerin gözetim ve denetiminde bunların sayısını geçmemek üzere, oda nezdinde staj dosyası açtırmış ve staja başlama sınavını kazanmış olan aday meslek mensuplarının staja başlama sınavını kazandıkları tarihten itibaren, staj koşullarını yerine getirmeleri halinde bu hizmetlerde geçen süreleri,” 7. 03/ 01/ 1990 tarih ve 20391 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ve Yeminli Mali
Müşavirlerin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin “Ortaklık Bürosu veya Şirket
Kurarak Mesleki Faaliyette Bulunma” başlıklı 30 uncu maddesinin (ı) bendinde (Ek : RG- 22/ 5/ 2015- 29363) ; “Kanunen yetkili kuruluşlardan yetki almış bağımsız denetim kuruluşları, mesleki unvandan sonra gelmek kaydıyla, şirket unvanlarında “bağımsız denetim” ibaresini kullanabilirler .” düzenlemeleri yer almaktadır .
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından; başvuranın Kalkınma Ajansındaki çalışmaların staj süresinden sayılması talebine ilişkin yapılan inceleme ve araştırmalar neticesinde idarenin ret işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı değerlendirilerek başvurunun reddi yönündeki öneri Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Başvuran, 1 numaralı paragrafta açıklandığı üzere Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Temel Eğitim ve Staj Merkezi tarafından yapılan Staja Başlama
Sınavında başarılı olarak Staj başlatma hakkı kazandığını, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve
Yeminli Mali Müşavirlik Kanununun 6. maddesi hükümleri kapsamında stajını halen 1. derecede
4 / 6imza yetkisine haiz olarak çalışmakta olduğu Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansında yapmak üzere
Kastamonu Serbest Muhasebeci ve Mali Müşavirler Odasına başvurduğunu, isteminin 09/ 02/ 2018 tarihinde TÜRMOB’a bağlı TESMER tarafından reddedildiğini belirterek, Kuzey Anadolu Kalkınma
Ajansında Staja Başlama Sınavını kazanmış olduğu tarihten sonra gerçekleştirdiği çalışmaların staj süresinden sayılmasını talep etmiştir .
10. Konuyla ilgili olarak, TÜRMOB tarafından, 3568 sayılı Kanun’un 6. Maddesinin birinci fıkrasında geçen “kamu kuruluşları” ibaresinin dikkate alınıp, niteliğine bakılmaksızın kamu kuruluşlarının muhasebe birimlerinde birinci derece imza yetkisi ile çalışan herkesin hizmetlerinin stajdan sayılmasının mümkün olmadığı, ilgili Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten bu yana, maddede geçen “kamu kuruluşları” ibaresinden iktisadi kamu kuruluşlarının anlaşıldığı, başvuranın görev yaptığı kuruluşun iktisadi alanda faaliyet gösteren bir kamu kuruluşu (iktisadi kamu kuruluşu)
olmadığı gerekçesiyle istemin reddedildiği ifade edilmiştir .
11. Bununla birlikte, Ankara 9. İdare Mahkemesinin 21/ 03/ 2012 tarihli E : 2011/ 1494 ve
K: 2012/ 342 sayılı kararında; “… 3568 sayılı Kanunun 6/ 1 maddesinde yer alan “kamu kuruluşu” ifadesinden iktisadi kamu kuruluşlarının anlaşılması gerektiği ve bilanço esasında defter tutan kuruluşların muhasebe birimlerinin birinci derecede imza yetkisini haiz elemanlarının bu görevlerinde geçen sürelerin staj sürelerinden sayılması gerektiği açık olup; davacının görev yaptığı kurumun iktisadi alanda faaliyet gösteren kamu kuruluşu olmadığ ı görülmektedir . Bu durumda, davacının stajdan sayılması isteminde bulunduğu görevinin ve bu görevlerde geçirdiği sürenin 3568 sayılı Kanun kapsamında sayılabilecek türden olmadığı, Kanun’da öngörülen nitelikleri taşımadığı açık olduğundan dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmamaktadır .” şeklinde karar verildiği , dolayısıyla iktisadi kamu kuruluşlarındaki hizmetlerin stajdan sayılabilmesi ya da burada meslek mensubu gözetiminde staj yapılabilmesi için, ilgili kamu kuruluşlarının özel kuruluşlar gibi muhasebe sistemi uygulayarak iktisadi alanda faaliyet göstermesi, ayrıca ilgililerin buralardaki muhasebe birimlerinde, birinci derecede imza yetkisi ile muhasebenin sevk ve idaresi ile mali denetiminden sorumlu olarak çalışması gerektiği anlaşılmaktadır .
12. Ayrıca, 3568 sayılı Yasa uyarınca mesleki faaliyet göstermek üzere kurulan ortaklık bürosu veya şirketlerin unvanlarında 3568 sayılı Kanun’a göre yetki almış kişilerin isim ve soyadları dışında yabancı isim veya unvan kullanılması veya meslek unvanları dışında danışmanlık, denetim ve benzeri rumuzların yer almasının yasaklandığı, ancak gerek Sermaye Piyasası Kurulu (SPK)
mevzuatı gerek Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK) düzenlemeleri dikkate alınarak şirket unvanlarında “bağımsız denetim” ibaresinin kullanılmasının önünün açıldığı, Birlik Yönetim Kurulu’nun 24/ 09/ 2013 tarihli kararı ile şirket unvanlarının “mesleki unvan+bağımsız denetim ibaresi+şirket nev’i” şeklinde olabileceğine karar verildiği, Yönetmeliğin 30. maddesine
Kanunen yetkili kuruluşlardan yetki almış bağımsız denetim kuruluşları, eklenen (ı) bendinde; “ mesleki unvandan sonra gelmek kaydıyla, şirket unvanlarında “bağımsız denetim” ibaresini kullanabilirler .” ifadesinin yer aldığı, şirketlerin yalnızca bağımsız denetim ibaresini kullanmasının kabul edilmediği, bu ibareden önce mesleki unvanın kullanımının zorunlu olduğu, Kuzey Anadolu
Kalkınma Ajansına bağımsız denetim hizmeti veren Önder Bağımsız Denetim ve Danışmanlık
A.Ş.’nin unvanında meslek unvanına hiçbir biçimde yer verilmediği, şirketin 3568 sayılı Kanuna uygun koşulları taşıyan şirket olarak değerlendirilmediği anlaşılmaktadır . Dolayısıyla, başvuranın
Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansında bahsedilen şirket gözetiminde staj yapmasına izin verilmemesinin meri mevzuata uygun olduğu, emsal yargı kararlarının da bu doğrultuda olduğu görülmektedir .
13. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın Önder Bağımsız Denetim ve
5 / 6Danışmanlık A.Ş. tarafından bağımsız denetim hizmeti verilen Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansında,
Staja Başlama Sınavını kazanmış olduğu tarihten sonra gerçekleştirdiği çalışmaların staj süresinden sayılması talebine ilişkin ilgili idarenin ret işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 14. İyi yönetim ilkelerine, 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmelik’in “İyi Yönetim İlkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvuruya ilişkin İdareden istenilen bilgi ve belgelerin gerekçeli bir şekilde Kurumumuza gönderildiği; İdarenin “ kanunlara uygunluk ”, “kararların gerekçeli olması” ve “makul süre içinde karar verme” ilkelerine uygun davrandığı, ancak söz konusu karara karşı hangi mercilere ve hangi süre içinde başvurabileceği hususuna değinilmediği, dolayısıyla “karara karşı başvuru yolları ve sürelerinin gösterilmesi ” ilkesine uyulmadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uygun hareket etmesi önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
15. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren ilgili idarenin işlemine karşı dava açma süresinden (varsa) kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE ;
Kararın Başvurana ve Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali
Müşavirler Odaları Birliği’ne tebliğine , Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi