|
ÖZET: Bu karar, Kafkas Üniversitesi Laboratuvar programı mezunu bir başvuranın, mezun olduğu programın Sağlık Lisans Tamamlama kapsamına alınması talebine ilişkindir. Yükseköğretim Kurulu, Laboratuvar programını “Teknik Programlar” altında değerlendirirken, Tıbbi Laboratuvar programını “Sağlık Programları” altında değerlendirmiştir. Bu ayrım nedeniyle, Laboratuvar mezunlarının lisans tamamlama hakları reddedilmiştir. Ancak, Kafkas Üniversitesi tarafından yapılan müfredat karşılaştırması, iki programın ders içeriklerinin ve müfredatlarının aynı olduğunu ortaya koymuştur.
Sonuç olarak, başvuranın lisans tamamlama hakkı verilmesi talebinin reddinde hukuka aykırılık bulunmadığı, ancak müfredatları aynı olan iki programdan birine lisans tamamlama hakkı verilip diğerine verilmemesinin hakkaniyete uygun olmadığı vurgulanmıştır. Bu durum, Yükseköğretim Kurulu’nun kararlarının adil bir şekilde uygulanması gerektiğini göstermektedir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 19006-19006 |sayi|86171061-101.07.04-E.86171061-101.07.04-E.
BAŞVURU NO : 2018/7668 2018/ 7668
KARAR TARİHİ : 15/11/2018 |tarih|
TAVSİYE KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : Sağlıkta Lisans Tamamlama hakkı verilmesi talebi hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 06/06/2018 6.6.2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran , Kafkas Üniversitesi Kars Meslek Yüksekokulu Laboratuvar Bölümü ön lisans mezunu olduğunu, mezun olduğu Laboratuvar bölümü lisans tamamlama programları arasında sayılmadığı için bu programlara giremediğini belirterek, mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuru konusunun çözümüne dayanak teşkil etmek üzere 12/ 7/ 2018 ve 03/ 9/ 2018 tarihlerinde
Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Başkanlığından bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur . YÖK tarafından Kurumumuza gönderilmiş olan 31/ 7/ 2018 ve 21/ 9/ 2018 tarihli yazılarda özetle; 2.1. 6/ 11/ 1981 tarihli ve 17506 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 2547 sayılı
Yükseköğretim Kanununa 26/ 11/ 2014 tarih 29187 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6569 sayılı “Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığının Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun
Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun”un 32’nci maddesi ile eklenen geçici 69’uncu maddesinde “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibariyle sağlık alanında önlisans diploması alanlardan ebelik ve hemşirelik programlarından mezun olanlara kendi alanlarında,
1 / 6diğerlerinde ise Yükseköğretim Kurulunun belirleyeceği, ebelik ve hemşirelik dışındaki ilişkili
alanlarda lisans tamamlama eğitimi yaptırılır . Bu eğitimlerin usul ve esasları Yükseköğretim
Kurulunca belirlenir .” hükmünün bulunduğu; 2.2. Söz konusu Kanun hükmü uyarınca, Yükseköğretim Yürütme Kurulu Kararıyla belirlenen
Sağlık Ön Lisans Programlarından 19/ 11/ 2014 tarihinden önce mezun olan adayların programa başvuru hakkına sahip olduklarını, Laboratuvar programı bir sağlık önlisans programı olmadığı için
Sağlık Lisans Tamamlama kapsamına alınmadığı,
2.3 Ancak, Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tatvan Meslek Yüksekokulu Laboratuvar önlisans programına
2009- 2010 eğitim öğretim yılından önce kayıt olan öğrencilere verilen eğitimin Tıbbi Laboratuvar programı ile eşdeğer olduğuna ve bu mezunların Tıbbi Laboratuvar programı mezunlarının başvurduğu yerlere başvurabileceklerine 24/ 8/ 2016 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulunda karar verildiği, 2.4. Yukarıdaki ifadelerden de anlaşılacağı üzere Sağlık Lisans Tamamlama kapsamına hangi önlisans ve lisans programlarının alınacağına karar verme yetkisinin Yükseköğretim Kurulu
Başkanlığında olduğu, bu kararların Yükseköğretim Yürütme Kurulunda alındığı, belirtilmiştir .
3. Konu hakkında 08/ 10/ 2018 tarihinde Kafkas Üniversitesi Rektörlüğüne başvuranın dilekçesinde belirttiği şekilde program isminde değişikliğe gidilip gidilmediği, gidildiyse iki programın müfredatları arasında farklılık olup olmadığı sorulmuş, ilgili Rektörlükten cevaben alınan 24/ 10/ 2018 tarihli ve sayılı yazıda özetle; 3.1. İki programın müfredatlarının aynı olduğu, bazı ders isimleri farklı olmasına rağmen içeriklerinin aynı olduğu, program ismindeki değişiklik nedeniyle öğrencilerin mağduriyetler yaşadığı, bu nedenle mağduriyetlerin giderilmesi adına Sağlık Bakanlığı ile Yükseköğretim Kurulu
Başkanlığına görüş sorulduğu, gelen görüşler doğrultusunda Sağlık Bakanlığına 23/ 7/ 2012 tarihli ve
4391 sayılı yazıları ile “Laboratuvar” programı ile “Tıbbi Laboratuvar” programlarının ders
müfredatları ile ders içeriklerinin eşdeğerliklerinin aynı olması gerekçesiyle tescil işlemlerinin yapılabilmesi hususunda başvurulduğu, ilaveten konuya ilişkin diplomaların tescil edilmesi ile ilgili alınan Senato kararının da bulunduğu, 3.2. Talep edilen görüş doğrultusunda Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından alınan 28/ 8/ 2012 tarihli ve 37723 sayılı ve 25/ 8/ 2016 tarihli ve 54142 sayılı yazılarda; 2005- 2006 Eğitim-Öğretim yılı öncesinde “Laboratuvar” programındaki öğrencilerin söz konusu programın “Teknik Programlar” bölümü altında bulunması, “Tıbbi Laboratuvar” programının ise “Sağlık Programları” arasında yer alması nedeniyle eşdeğer sayılamayacağının bildirildiği, belirtilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın ; 4.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesine göre; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
https : //ebys .ombudsman .gov.tr/sorgu/sorgula .aspx adresinden 6292- 8HI 9- 😯 9I kodu ile yapılabilir .
2 / 6Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin
işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler …” 4.2. “Yükseköğretim kurumları” başlıklı 130’uncu maddesine göre; “Çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile; ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversiteler Devlet tarafından kanunla kurulur .
Yükseköğretim kurumlarının kuruluş ve organları ile işleyişleri … yükseköğretime giriş, …
öğrenimin ve öğretimin hürriyet ve teminat içinde ve çağdaş bilim ve teknoloji gereklerine göre yürütülmesi, Yükseköğretim kuruluna ve üniversitelere Devletin sağladığı mali kaynakların kullanılması kanunla düzenlenir .” 4.3. “Yükseköğretim üst kuruluşları” başlıklı 131’inci maddesine göre ise; “Yükseköğretim kurumlarının öğretimini planlamak, düzenlemek, yönetmek, denetlemek, yükseköğretim kurumlarındaki eğitim – öğretim ve bilimsel araştırma faaliyetlerini yönlendirmek bu kurumların kanunda belirtilen amaç ve ilkeler doğrultusunda kurulmasını, geliştirilmesini ve üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak ve öğretim elemanlarının yetiştirilmesi için planlama yapmak maksadı ile Yükseköğretim Kurulu kurulur .” 5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun; 5.1. “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında ; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .” hükmü bulunmaktadır .
5.2. “Başvuru ve usulü” başlıklı 19’uncu maddesinin birinci fıkrasında; inceleme ve araştırma konusu ile ilgili olarak Başdenetçi veya Denetçilerin bilirkişi görevlendirebileceği belirtilmiş, benzer düzenlemeye 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin 24 üncü maddesinin birinci fıkrasında da yer verilmiştir .
6. 06/ 11/ 1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Yükseköğretim Kurulunun görevleri : ” başlıklı 7’nci maddesinin (e) ve (h) bentlerine göre; “e) Yükseköğretim kurumlarında eğitim – öğretim programlarının asgari ders saatlerini ve sürelerini, öğrencilerin yatay ve dikey geçişleriyle ve yüksekokul mezunlarının bir üst düzeyde öğrenim yapmalarına ilişkin esasları
Üniversitelerarası Kurulun da görüşlerini alarak tespit etmek,” ve “h) Üniversitelerin her eğitim – öğretim programına kabul edeceği öğrenci sayısı önerilerini inceleyerek kapasitelerini tespit etmek; insangücü planlaması, kurumların kapasiteleri ve öğrencilerin ilgi ve yetenekleri doğrultusunda ortaöğretimdeki yönlendirme esaslarını da dikkate alarak öğrencilerin seçilmesi ve kabul edilmesi ile ilgili esasları tespit etmek,” Yükseköğretim Kurulunun görevleri arasında sayılmıştır .
“Geçici Madde 69”a göre; “(Ek : 19/ 11/ 2014- 6569/ 32 md .) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla sağlık alanında ön lisans diploması alanlardan ebelik ve hemşirelik programlarından mezun olanlara kendi alanlarında, diğerlerine ise Yükseköğretim Kurulunun belirleyeceği, ebelik ve hemşirelik programları dışındaki ilişkili alanlarda lisans tamamlama eğitimi yaptırılır . Bu eğitimler, Yükseköğretim Kurulunun belirleyeceği alanlarda uzaktan eğitim yöntemleri ile verilebilir .
Uygulama eğitimleri için Sağlık Bakanlığı ile Yükseköğretim Kurulu iş birliği yapar . Bu eğitimlerin
3 / 6usul ve esasları Yükseköğretim Kurulunca belirlenir .”
7. Sağlık Önlisans Mezunlarının Sağlık Lisans Tamamlamalarına İlişkin Usul ve Esaslar ’ın ( http : //www .yok.gov.tr/documents/ 10279/ 39473087/SLT_Usul_ve_Esas .pdf ); 7.1. “Başvuru” başlıklı 4’üncü maddesinin birinci fıkrasına göre; “ 2547 sayılı Kanuna göre kurulan yükseköğretim kurumlarının ebelik ve hemşirelik önlisans programları ile YÖK tarafından belirlenen sağlık önlisans programlarından 19.11.2014 tarihinden önce mezun olarak diploma alanlar programa başvurabilirler .” 7.2. “Kontenjanlar” başlıklı 5’inci maddesine göre; “ Sağlık lisans tamamlama yapılabilecek lisans programları ve kontenjanları Yükseköğretim Yürütme Kurulu tarafından belirlenir .” 7.3. “İlan” başlıklı 6’ncı maddesine göre ; “Yükseköğretim Yürütme Kurulu’nca belirlenen
Üniversite/Fakülte/Program ve Kontenjanlar ilan edilir .” 8. YÖK Başkanlığının 09/ 08/ 2018 tarihli ve “Sağlık Alanında Lisans Tamamlama Başvuru ve
Tercih İşlemleri” başlıklı duyurusunda; “Bilindiği üzere, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun
Geçici 69. maddesinde “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibariyle sağlık alanında ön lisans diploması alanlardan ebelik ve hemşirelik programlarından mezun olanlara kendi alanlarında, diğerlerinde ise Yükseköğretim Kurulunun belirleyeceği, ebelik ve hemşirelik dışındaki ilişkili alanlarda lisans tamamlama eğitimi yaptırılır . Bu eğitimler, Yükseköğretim Kurulunun belirleyeceği alanlarda uzaktan eğitim yöntemleri ile verilebilir . Uygulama eğitimleri için Sağlık Bakanlığı ve
Yükseköğretim Kurulu iş birliği yapar . Bu eğitimlerin usul ve esasları Yükseköğretim Kurulunca belirlenir .” hükmü bulunmaktadır . Söz konusu hüküm uyarınca; 1. Başkanlığımızca belirlenen sağlık önlisans programlarından 19.11.2014 tarihinden önce mezun olan adaylar 2018 Sağlık Lisans
Tamamlamaya başvurabilmektedir …” şeklinde açıklamayla duyuru ekinde yer alan, 2018 Sağlık
Lisans Tamamlama kapsamına alınan Önlisans Programları ve tamamlama yapabilecekleri lisans programları arasında Laboratuvar programının yer almadığı anlaşılmaktadır .
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9. Başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Tavsiye Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Başvuran, 1 numaralı paragrafta açıklandığı üzere; mezun olduğu Laboratuvar programının
Sağlık Lisans Tamamlama kapsamına alınmasını talep etmektedir .
11. Konuyla ilgili olarak yapılan incelemede, yukarıda 4- 8 nolu paragraflarda açıklandığı üzere, ilgili mevzuata göre, lisans tamamlama yapılabilecek alanları belirlemek Yükseköğretim Kurulunun görev ve yetkisindedir .
12. Kafkas Üniversitesi 3 nolu paragrafta belirtildiği şekilde, 2005 ve öncesinde “Teknik
Programlar” altında sayılan “Laboratuvar” programından mezun olan öğrencilerin program ismi değişikliği mağdur olmalarını önlemek adına Sağlık Bakanlığı ile Yükseköğretim Kurulu
4 / 6Başkanlığına başvurmuş, başvurusunda “Laboratuvar” programı ile “Tıbbı Laboratuvar”
programlarının ders içeriklerinin ve müfredatlarının aynı olduğu gerekçesiyle iki programın eşdeğer sayıldığını ifade etmiş konu hakkında diplomaların tescil edilmesine yönelik Senato Kararı almıştır .
Ancak, söz konusu başvurusuna Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından verilen cevapta
“Laboratuvar” programının “Teknik Programlar” altında yer aldığı, oysa “Tıbbi Laboratuvar” programının ise “Sağlık Programları” altında yer aldığı gerekçesiyle eşdeğerliği olmadığı bildirilmiştir .
13. Diğer taraftan, YÖK Başkanlığının 09/ 08/ 2018 tarihli ve “Sağlık Alanında Lisans Tamamlama
Başvuru ve Tercih İşlemleri” başlıklı duyurusunda, 2018 Sağlık Lisans Tamamlama kapsamına alınan Önlisans Programları ve tamamlama yapabilecekleri lisans programları arasında “Tıbbi
Laboratuvar” önlisans programının “Biyokimya, Biyoloji, Kimya, Gıda Teknolojisi, Biyoteknoloji, Tarımsal Biyoteknoloji, Acil Yardım ve Afet Yönetimi, İş Sağlığı ve Güvenliği, Sağlık Yönetimi” lisans programlarında lisans tamamlama yapabileceği belirtilmiştir .
14. Her ne kadar ilgili mevzuata göre lisans tamamlama yapılabilecek programları belirlemek
Yükseköğretim Kurulunun görevleri arasında sayılmış ve Yükseköğretim Kurulu iki programın eşdeğerliğini kabul etmemişse de, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından yapılan
“Laboratuvar programından mezun olanların herhangi bir sağlık kurum ya da kuruluşunda Tıbbi
Laboratuvar programı mezunlarının yaptıkları iş ve işlemleri yapamayacaklarına karar verilmiştir .” şeklindeki değerlendirmenin genel bir değerlendirme olduğu, başvuranın mezun olduğu
“Laboratuvar” programının isim değişikliğiyle birlikte “Tıbbi Laboratuvar” programıyla müfredatlarının aynı olduğunun, isimleri değişen derslerin de içeriklerinin aynı olduğunun Kafkas
Üniversitesi tarafından Senato Kararıyla tespit edildiği anlaşılmıştır .
15. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde, başvuranın lisans tamamlama hakkı verilmesi talebinin reddi işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı , ancak, müfredatları aynı iki programdan birine lisans tamamlama hakkı verilip diğerine verilmemesinin hakkaniyete uygun olmadığı değerlendirilmektedir .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 16. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde de yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, idarenin başvuran ile ilgili işlemlerinde makul sürede karar verme ve kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ilkelerine uygun davrandığı ; ancak idarenin başvurana verdiği cevaplarda karara karşı başvuru yolunu göstermediği, bu nedenle iyi yönetişim ilkelerinde vurgulanan “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu
Tavsiye Kararının başvurana tebliğ edildiği tarihten itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
5 / 6VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE, Yükseköğretim Yürütme Kurulu tarafından başvuranın mezun olduğu Kafkas Üniversitesi
“Laboratuvar” programının aynı Üniversitede bulunan “Tıbbi Laboratuvar” programı ile ders içeriklerinin ve müfredatlarının karşılaştırılarak, bunların aynı olduğunun tespit edilmesi halinde, başvuranın mezun olduğu programa da lisans tamamlama hakkı verilmesi hususunda Yükseköğretim
Kurulu Başkanlığına tavsiyede bulunulmasına,
6328 sayılı Kanunun 20 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Yükseköğretim Kurulu
Başkanlığı tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANA ve YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi