|
ÖZET: Başvuran, 2018-2019 akademik yılı Jean Monnet Burs Programı’na yaptığı başvurunun idari uygunluk kriterlerini sağlamadığı gerekçesiyle reddedilmesine itiraz etmiştir. İtirazında, başvurusunun reddinin hukuka aykırı olduğunu ve gerekli izin belgesinin temin edilmesi konusunda idarenin yeterli rehberlik sağlamadığını öne sürmüştür. Ancak, başvuranın sunduğu izin belgesinin, burs duyurusunda belirtilen asgari şartları taşımadığı ve başvuru sırasında gerekli olan resmi formatı sağlamadığı tespit edilmiştir.
Jean Monnet Burs Programı, AB’ye aday ülkelerin üyeliğe hazırlık sürecinde sağlanan bir hibe programıdır ve başvuru belgeleri arasında kamu sektöründen başvuranlar için özel izin yazısı talep edilmektedir. Başvuranın sunduğu belge, işverenin rızasını göstermediği ve resmi sayıya sahip olmadığı için uygun bulunmamıştır. Sonuç olarak, başvuranın burs başvurusunun reddedilmesi işleminin hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Bu durum, başvuranın kamu sektörü çalışanı statüsünde olmadığını ve dolayısıyla burs programına başvuru yapamayacağını göstermektedir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 18073-18073 |sayi|86171061-101.07.05.99-E.86171061-101.07.05.99-E.
BAŞVURU NO : 2018/7018 2018/ 7018
KARAR TARİHİ : 31/10/2018 |tarih|
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ : –
BAŞVURUYA KONU İDARE : Hazine ve Maliye Bakanlığı Merkezi Finans ve İhale Birimi
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, 2018 – 2019 akademik yılı Jean
Monnet Burs Programına yapmış olduğu başvurunun idari uygunluk değerlendirmesini geçememesi işlemine itirazı hk.
BAŞVURU TARİHİ : 25/05/2018 25.5.2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran Kurumumuza yapmış olduğu 25/ 05/ 2018 tarihli başvuruda, özetle; 2018 yılı Şubat ayında Jean Monnet Burs Programına başvuruda bulunduğunu, başvuru belgeleri arasında talep edilen ‘izin yazısı’nın resmi referans numarası taşımadığı gerekçesi ile başvurusunun reddedildiğini, Merkezi İhale ve Finans Birimine (MFİB) 15/ 05/ 2018 tarihinde
“ stajer avukat olması nedeni ile baro staj sekreterliğinin standart bir belge sunduğu, bu belge ile başvurmak durumunda kaldıkları, kendi kusuru dışında bir sebeple mağdur olduklarını belirterek
Ankara Barosundan şahsına dair ihtiyacı olan bilginin alınması, mağduriyetinin giderilmesi ve tarafınca MFİB’e verilen belgenin kabulü yönünde ” talepte bulunduğunu, bu talebinin de MFİB’nin 22/ 05/ 2018 tarihli e-posta yolu ile gönderilen yanıtında reddedildiğini ifade etmekte, gereğinin yapılmasını talep etmektedir .
1 / 6II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 17/ 7/ 2018 tarih ve . sayılı bilgi-belge isteme yazısına cevaben gönderilen Merkezi Finans ve İhale Birimi’nin (MFİB) 02/ 08/ 2018 tarihli ve . sayılı yazısında; 2.1. “MFİB resmi internet sayfasından duyurulan Burs Programı Duyurusunun (İhale İlanı) 2.3.2 no’lu bölümünde istenilen tüm başvuru belgelerinin teslim edilmesi için son tarihin 23/ 02/ 2018 saat 17:00 ’ye dek olduğu, anılan Duyuru belgesinin 2.3.3. no’lu bölümünde başvuru belgelerinin eksiksiz bir şekilde son başvuru tarih ve saatine kadar MFİB’ne ulaşmasından adayın kendisinin sorumlu olduğu, kamu sektöründen başvuran adayların sunması gereken “Kurum İzni” belgesinin
İhale İlanı bölüm 2.3.1.1’de belirtilen asgari şartları (…) karşılaması gerektiği, istenilen koşulları sağlayan belgeyi sunmayan adayların “İdari Uygunluk” aşamasından geçemeyeceği, anılan belgenin 2.4. no’lu bölümünde ise “İdari Uygunluk” değerlendirme aşamasını geçemeyen adayların yazılı sınava çağrılmayacağının belirtildiği, ilgili işlemlerin Burs Programına ilişkin değerlendirmede ilan edilen esaslar çerçevesinde yürütüldüğü; 2.2. Adayın sunmuş olduğu “Kurum İzni” belgesinin İhale İlanı bölüm 2.3.1.1’de belirtilen asgari şartları sağlamadığı, Ankara Barosu’ndan alınmış, adayın Ankara Barosu’nda stajyer avukat olarak çalıştığını gösteren bir yazı sunulduğu, sunulan yazının adayın hâlihazırda çalıştığı kurumun bilgisi dâhilinde 2018- 2019 Akademik Yılı Jean Monnet Burs Programına başvuru yaptığını göstermediği, söz konusu yazının resmi sayılı da olmadığı, bu sebeplerden ötürü, adayın başvurusunun
Değerlendirme Komitesi tarafından uygun bulunmadığı; 2.3. Değerlendirme Komitesi tarafından alınan tüm kararların hazırlanan Değerlendirme Raporu ile birlikte Jean Monnet Burs Programı onay makamı olan Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonuna (ABTD) sunulduğu, verilen onay ile birlikte Komite kararlarının ABTD tarafından da kabul edildiği; 2.4. Jean Monnet Burs Programının değerlendirme sürecinin İdari Uygunluk Değerlendirmesi, Yazılı
Sınav Değerlendirmesi ve Yerleştirme Süreci olmak üzere üç aşamadan oluştuğu, İdari Uygunluk
Değerlendirmesinde, adaylar tarafından gönderilen başvuru belgelerinin seçilen sektör çerçevesinde doğru ve eksiksiz olup olmadığı ve belgelerdeki bilgiler esas alınarak ilgili adayın başvuru kriterlerini sağlayıp sağlamadığının kontrol edildiği, adayın bu aşamada sunduğu bilgi ve belgeler doğrultusunda başvuru kriterlerini karşıladığı tespit edilen adayların Yazılı Sınava davet edildikleri; 2.5. Başvuran ‘ın sunmuş olduğu Ankara Barosu’ndan alınmış, adayın Ankara
Barosu’nda stajyer avukat olarak çalıştığını gösteren yazının, adayın hâlihazırda çalıştığı kurumun bilgisi dâhilinde 2018- 2019 Akademik Yılı Jean Monnet Burs Programına başvuru yaptığını göstermediği, söz konusu yazıda resmi sayı da bulunmadığından adayın başvurusunun
Değerlendirme Komitesi tarafından uygun değerlendirilmediği” bilgilerine yer verilerek ilgili belgeler Kurumumuza gönderilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Anayasamızın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinde; “ … Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir .
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler … ” hükmüne , 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun ‘ Kurumun görevi’ başlıklı 5’inci
2 / 6maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her
türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .” hükmünü amirdir .
5. 1136 sayılı Avukatlık Kanununun 15’inci maddesinde; “(Değişik : 30/ 1/ 1979 – 2178/ 4 md.)
Avukatlık stajı bir yıldır . Stajın bu kısmında yer alan hükümler uyarınca ilk altı ayı mahkemelerde ve kalan altı ayı da en az beş yıl kıdemi olan (bu beş yıllık kıdem hesabına Kanunun 4 üncü maddesinde yazılı hizmette geçen süreler de dahildir .) bir avukat yanında yapılır . Stajın hangi mahkeme ve adalet dairelerinde, ne surette yapılacağı yönetmelikte gösterilir .” hükmünü amirdir .
6. 04/ 04/ 2015 tarih ve 6647 sayılı Türkiye Cumhuriyeti ve Avrupa Komisyonu Arasında Katılım
Öncesi Yardım Aracı (IPA II) Çerçevesinde Birlik Tarafından Türkiye Cumhuriyetine Yapılacak
Mali Yardımın Uygulanmasına İlişkin Düzenlemeler Hakkında Çerçeve Anlaşmanın
Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun ile yürürlüğe giren Anlaşmanın 18’inci maddesinin birinci fıkrasında : “ Bütün IPA II politika alanları kapsamındaki yardımlar, Mali Tüzük’in
İkinci Kısmının IV . Başlığında bulunan dış eylem kuralarına ve Mali Tüzük’ün Uygulama
Kurallarına uygun olarak yönetilir .” denilmekte, ikinci fıkrasında; “ Sektörel Anlaşma ve Finansman
Anlaşmalarında aksine hüküm bulunmadıkça tüm hizmet, mal alımı ve yapım iş sözleşmeleri ve hibe anlaşmaları, söz konusu usulün başladığı dönemde yürürlükte olan, dış eylemlerin uygulanması için
Komisyon tarafından ortaya konulmuş ve yayımlanmış usullere ve standart belgelere göre yapılır ve yürütülür .” denilmektedir .
7. TR2016/DG/ 04/A 1- 01 Jean Monnet Scholarships – 2018 – 2019 Akademik Yılı Jean Monnet
Burs Programı Duyuru Belgesi’nin; 7.1. ‘ 2.3.1. Başvuru Belgeleri’ başlıklı maddesinin üçüncü paragrafında sayılan belgelerin arasında
“ 2018 – 2019 akademik yılına ait İngilizce Başvuru Formu …. Her bir sektöre özgü sunulması gereken ilave başvuru belgeleri ” şeklinde bir kalem bulunduğu; 7.2.‘ 2.3.1.1. Kamu Sektöründen Başvuranlar için Ek Başvuru Belgeleri’ başlıklı maddesinde;
“Başvuru sahibinin çalıştığı kurumdan aldığı kurum izin yazısı (Lütfen Ek- 19 Tavsiye Edilen İzin
Yazısı Formatına bakınız)
Antetli kâğıda hazırlanmış, gg/aa/yyyy formatında ve duyurunun yayımlandığı tarihten sonraki bir tarihi taşıyan,
Resmi sayılı,
Elektronik veya ıslak imzalı,
“Hazine Müsteşarlığı Merkezi Finans ve İhale Birimine” veya “İlgili Makama” hitaben
yazılmış, Adayın hâlihazırda çalıştığı kurumun bilgisi dâhilinde 2018- 2019 Akademik Yılı Jean
Monnet Burs Programına başvuru yaptığını gösterir şekilde olmalıdır .
Kurum izin yazısı, başvuru sahibinin burstan faydalanmaya hak kazanması halinde, ilgili AB üye ülkesinde Jean Monnet Burs Programı kapsamında akademik çalışma yapmasına onay vermeye yetkili bir amir tarafından imzalanır .”
3 / 6denildiği görülmektedir .
7.3. Duyuru Belgesinin 19 no’lu ek’inde tavsiye edilen izin yazısı örneğinde : “[Kurum/Üniversite adı]’nde/nda görev yapmakta olan [Adayın Kurum Sicil No’su] sicil numaralı [Adayın Adı ve
Soyadı], Jean Monnet Burs Programının 2018- 2019 akademik yılına
[Kurumumuzun/Üniversitemizin] bilgisi dahilinde başvuru yapmaktadır .” şeklindeki metin yer almaktadır .
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun reddi gerektiği hususundaki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuru, avukatlık stajı yapan başvuranın, Jean Monnet Burs Programına yaptığı başvurunun
‘idari uygunluk’ kriterini sağlamadığı gerekçesi ile kabul edilmemesi üzerine MFİB’e yapmış olduğu itirazın da aynı gerekçe ile reddedilmesinin hukuka aykırı olduğu, MFİB tarafından Ankara Barosu aranarak bilgi alınabilecekken alınmadığı iddiasını ve burs başvurusunun kabul edilmesi talebini içermektedir .
9. Jean Monnet Burs Programı AB’ye aday ülkelerin üyeliğe hazırlık sürecinde faydalandığı
Katılım Öncesi Yardım Aracı (IPA) kapsamında yer alan bir hibe programıdır . IPA, AB ve Türkiye
Cumhuriyeti arasında imzalanan Çerçeve Anlaşmasının ilgili Kanun ile onaylanması ve ilgili
Bakanlar Kurulu Kararının onaylanarak yayımlanmasını takiben yürürlüğe girmektedir . 2014- 2020 yıllarını içeren II . Dönemi yasal altyapısını teşkil eden “IPA II Çerçeve Anlaşma” 04/ 04/ 2015 tarihli ve 6647 sayılı Kanunla uygun bulunarak 21/ 06/ 2015 tarih ve 29393 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır (bknz . 3 no’lu prg .) . Çerçeve Anlaşmanın yürürlüğe girişine esas yürürlük tespit kararnamesi ise 28/ 08/ 2015 tarih ve 29459 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış olup, yürürlük tarihi 22/ 06/ 2015 olarak kesinleşmiştir .
10. Söz konusu burs programı özü itibariye bir hibe programı olup IPA II kapsamında Avrupa
Komisyonu Dış Yardım Sözleşme Usulleri Uygulama Rehberi’nde (PRAG) tarif edilen hibe uygulama esasları uyarınca dağıtılmakta, burs duyurusu her akademik yıl için tekrarlanmaktadır . Bu bağlamda, burs duyurusu burs programının ayrılmaz bir parçası ve burs programının resmi ihale duyuru belgesi niteliği taşımakta olup adaylar anılan ihale duyurusunda yer alan kurallara uymakla yükümlüdürler .
11. Dosya kapsamının incelenmesinden; başvuranın, burs hibe duyurusunun 2.3.3. ‘başvuru belgeleri’ başlığı altında yer alan başvuru formunda sektör olarak kamu sektörünü belirlediği, çalıştığı kurum olarak Ankara Barosunu belirttiği, pozisyon olarak da stajyer avukat yazdığı; buna göre, 7 no’lu paragrafta yer alan Burs Duyuru Belgesinin ilgili bölüm ve maddelerine bakıldığında başvuru belgeleri arasında “ Her bir sektöre özgü sunulması gereken ilave başvuru belgeler ” şeklinde bir kalem bulunduğu, ilgili maddede yer alan ek belgelere bakıldığında ise kamu sektöründen başvuran adayların ‘İzin yazısı’ ile başvuruda bulunmalarının beklendiği, anılan izin yazısında bulunması gereken ibarelerin burs duyurusunda açıkça yazıldığı, tavsiye edilen izin yazısı örneğinin duyuru belgesinin ekinde yer aldığı, bu örnekte adayın 2018 – 2019 akademik yılında Jean Monnet
Programına başvuruda bulunacağından işverenin ya da sorumlu amirin haberinin olduğunun açıkça
4 / 6ifade edilmesinin beklendiği görülmektedir .
12. Başvuranın, MFİB’ne sunduğu idari izin belgesine bakıldığında, antetli kağıda hazırlanmadığı, üzerinde 09/ 02/ 2018 tarihinin bulunduğu ancak Kurum sayısının yer almadığı, ilgili makama ya da
‘Hazine Müsteşarlığı Merkezi Finans ve İhale Birimi’ne şeklinde başlamadığı, belge metninde; “ Stj .
Av . ‘ın Baromuz staj listesinin sayısında kayıtlı olup, stajına 12/ 09/ 2017 tarihinde başlamış, aralıksız devamı halinde 12/ 09/ 2018 tarihinde bitecektir . …Bu belge, adı geçenin isteği nedeniyle ilgili makama ibraz edilmek üzere düzenlenerek kendisine verilmiştir .” denildiği, 7 no’lu paragrafta yer alan burs duyuru belgesi ve ekinde ifade edilen açıklamanın ya da bir benzerinin dolayısıyla, adayın Jean Monnet Burs Programına başvurmasına başvuranın işvereni tarafından rıza gösterildiğine ilişkin bir açıklamanın bulunmadığı anlaşılmaktadır .
13. Ayrıca, Jean Monnet Burs Programı ile AB’ye katılım sürecinde AB müzakere fasıl başlıklarında beşeri kapasitenin arttırılması hedeflenmekte, buna bağlı olarak burslar kamu, özel sektör ve üniversite adı altında üç ayrı sektöre dağıtılmaktadır . Dolayısıyla burs adaylarının başvuruları sırasında sektör tercihinde bulunmaları beklenmekte olup başvurular kamu çalışanı, özel sektör çalışanı, üniversite idari ya da akademik personeli ve/veya lisans son sınıf öğrencisi ya da yüksek lisans/doktora öğrencileri arasından yapılmaktadır . Nitekim, başvuru belgesinin 2.1. başlıklı bölümünde Jean Monnet burs Programına başvurabilecekler arasında Türkiye’deki kamu çalışanları, Türkiye’deki özel sektör çalışanları, Türkiye’deki üniversitelerin lisans son sınıf ve lisansüstü öğrencileri sayılmıştır .
14. Hibe duyurusunun bu özelliği bakımından uyuşmazlık konusu değerlendirilecek olursa, başvuranın henüz avukatlık stajını yapması ve herhangi bir sosyal güvenlik girişinin bulunmaması dolayısıyla işgücüne karışmadığı, Ankara Barosu’na Avukatlık Kanunu (bknz . 5 no’lu prg .) gereği kayıtlı stajyer avukat olduğu, mevcut ulusal mevzuat uyarınca stajyerlik statüsünün Ankara Barosu çalışanı statüsü anlamına gelmeyeceği, başvuru yapılan dönemde tarafına ücret ödenen, sigorta edildiği bir işletmede çalıştığı, bu bağlamda henüz kamu ve/veya özel sektör çalışanı sıfatını haiz olduğunun söylenemeyeceği, bir üniversitede yüksek lisans/doktora öğrencisi olduğuna ilişkin bir belge ya da bilgi de dosya kapsamından tespit edilemediği, başvuranın Jean Monnet Burs
Programına başvurabilecekler arasında sayılamayacağı görülmektedir . Ancak, başvuranın hibe duyuru belgesinin 2.1. no’lu bölümünde sayılı şartları taşımaması gerekçesi ile başvurusunu reddedilebilecekken, adayın başvurusunun İdare tarafından kamu sektörü başvurusu olarak ele alınarak idari izin belgesinin gerekli şartları taşımaması nedeni ile reddedildiği anlaşılmaktadır .
15. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde, Ankara Barosu’na kayıtlı stajyer avukat olarak kamu sektöründen 2018 – 2019 akademik yılı Jean Monnet Programına başvuruda bulunan başvuranın, Jean Monnet burs Programına dosyadaki bilgi ve belgeler kapsamında başvuru yapamayacağı, diğer yandan resmi ihale duyuru belgesine göre kamu sektörü çalışanlarının sağlaması gereken idari izin belgesinin ‘antetli kağıda yazılı olma’, ‘referans numarası taşıma, “ Adayın hâlihazırda çalıştığı kurumun bilgisi dâhilinde 2018- 2019 Akademik Yılı Jean Monnet Burs
Programına başvuru yaptığını gösterir şekilde olma” kriterlerini de taşımadığı, MFİB’ye ibraz ettiği belgenin Ankara Barosuna kayıtlı stajyer avukat olduğunu gösterdiği, ancak başvurunun bursu kazanması halinde muvafakat verecek yetkili kişinin izni dahilinde yapıldığını gösterir bir belge olmadığı, MFİB tarafından talep edilen belgenin edinilmesini sağlamakla burs adayının kendisinin sorumlu olduğu, MFİB’nin adayın yerine bu belgeyi oluşturup sunamayacağı, burs duyurusunda istenilen belgenin niteliklerinin açıkça duyuruda yazıldığı, hatta duyurunun ekine örnek yazı
5 / 6iliştirildiği düşünüldüğünde İdarenin gerekli rehberliği de sağladığı değerlendirilmekte olup MFİB
tarafından idari izin belgesinin uygun bulunmaması nedeni ile yapılan işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 16. İyi yönetim ilkelerine, 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiştir . Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında
Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin İdare tarafından süresi içerisinde Kurumumuza gönderildiği, böylece “ makul sürede karar verme ” ilkelerine uygun davranıldığı; ancak idarenin başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği, bu nedenle
“ karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ” ilkesine uyulmadığı anlaşılmış olup idareden bundan böyle bu ilkelere de uyması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
17. 6328 sayılı Kanunun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu kararın başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarelerin işlemlerine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI MERKEZİ FİNANS VE
İHALE BİRİMİ BAŞKANLIĞINA tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi