|
ÖZET: Bu Danıştay kararında, başvuranın İstanbul Aydın Üniversitesi’nde doktora programından ilişiğinin kesilmesi ve öğrenci affından yararlanma talebi incelenmiştir. Başvuran, 7143 sayılı Kanun kapsamında af hükümlerinden faydalanarak okuluna dönmek istemekte, ancak üniversite tarafından kendisinden öğrenim ücreti talep edilmiştir. İlgili mevzuat çerçevesinde, öğrenci affı kapsamında vakıf üniversitelerinin belirlediği ücretlerin ödenmesi gerektiği belirtilmiştir.
Yükseköğretim Kurulu tarafından yapılan açıklamalara göre, başvuranın yeterlilik sınavında başarısız olması nedeniyle ilişiğinin kesilmesi işlemi hukuka uygun bulunmuştur. Ayrıca, başvuranın eski yönetmelik hükümlerine tabi olacağı iddiası da dayanaktan yoksun olarak değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın talebinin reddi yönünde karar verilmiş ve hukuka aykırılık tespit edilmemiştir. Bu durum, üniversitelerin mali sürdürülebilirliği açısından önem arz etmektedir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 7318-7318 |sayi|86171061-101.07.05.99-E.86171061-101.07.05.99-E.
BAŞVURU NO : 2018/11288 2018/ 11288
KARAR TARİHİ : 19/03/2019 |tarih|
RET KARARI ,
Adres :
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : İstanbul Aydın Üniversitesi Rektörlüğü
BAŞVURUNUN KONUSU : Öğrenci affından yararlanmak isteyen başvuranın İstanbul Aydın Üniversitesi tarafından istenen ücrete ve yeterlilik sınav hakkı sınırlamasına itirazı hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 19/09/2018 19.9.2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, İstanbul Aydın Üniversitesi İşletme Bölümü doktora öğrencisi olduğunu, 2 kez doktora yeterlilik sınavından başarısız olması nedeniyle 29.03.2018 tarihinde yapılan sayılı Enstitü
Yönetim Kurulu’nda durumunun görüşülerek İstanbul Aydın Üniversitesi Lisansüstü
Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinin 40/ 7. maddesi gereğince ilişiğinin kesildiğini, 25.02.2011 tarih ve 27857 sayılı Mükerrer Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 6111 sayılı Kanunun 171, 172, 173. maddeleri ile 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanunu’nda bulunan maddelerde değişikliğe gidildiğini ve bu maddelere göre artık başarısızlıktan dolayı atılmanın kaldırılmasına rağmen kendisinin Üniversite ile ilişiğinin kesilmesinin mağduriyetine yol açtığını, 7143 sayılı
Kanunun af hükümleri kapsamında okuluna başvuruda bulunduğunu ve kendisinden 12.000 TL talep edildiğini ifade ederek ücretsiz bir şekilde kaydının yapılmasını ve doktora yeterlilik sınavı için uygulanan süre ve sayı sınırlamasının kendisine uygulanmamasını talep etmektedir .
II. İDARELERİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuru konusunun çözümüne dayanak teşkil etmek üzere 20/ 11/ 2018 tarihinde Yükseköğretim
1 / 8Kurulu Başkanlığından ve İstanbul Aydın Üniversitesi Rektörlüğünden bilgi ve belge talebinde
bulunulmuştur .
3. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından Kurumumuza gönderilmiş olan 14/ 02/ 2019 tarihli ve sayılı cevabi yazıda özetle; 3.1. 25/ 02/ 2011tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6111 Sayılı Kanunun 171.
maddesi ile 2547 sayılı Kanunun 44. maddesinde yapılan değişiklikle söz konusu tarihten itibaren katkı payını/öğrenim ücretini yatırmama, başarısızlık, devamsızlık nedenleriyle öğrencinin ilişiği kesilemediği, ancak, 26 Kasım 2014 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6569 sayılı Kanunun 28. maddesi ile 2547 sayılı Kanunun 44/c maddesinin değiştirildiği, buna göre azami sürelerin belirlendiği bu süreler sonunda öğrenimlerini tamamlayamayan öğrenciler için ilişik kesme işleminin getirildiği ayrıca, “yatay geçiş ve çift ana dal eğitiminin usul ve esasları ile azami öğrenim süreleri, lisansüstü eğitim usul ve esasları ile öğrenim süreleri Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir .” hükmünün yer aldığı, 6569 sayılı Kanun’da Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce önlisans, lisans veya lisansüstü programlara kayıt yaptırmış öğrencilerin azami süreden muaf olduklarına ilişkin hüküm bulunduğunu, 3.2. Söz konusu Kanun maddesi uyarınca lisansüstü eğitim usul ve esasları ile öğrenim sürelerini, çıkarılacak yönetmelikle belirleme yetkisinin Yükseköğretim Kurumlarının ilgili kurullarına verildiğinden tüm üniversiteler ile Üniversitelerarası Kurul Başkanlığının da görüşleri alınarak lisansüstü programların kalitesini artırmak amacıyla 20 Nisan 2016 tarihli Resmi Gazete’de
“Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği”nin yayımlandığı ve lisansüstü programlar için azami sürelerin belirlendiğini, 3.3. Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinin Süre bölümünün 17. maddesinde; “ ( 1) Doktora programı, bilimsel hazırlıkta geçen süre hariç tezli yüksek lisans derecesi ile kabul edilenler için kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın sekiz yarıyıl olup azami tamamlama süresi on iki yarıyıl; lisans derecesi ile kabul edilenler için on yarıyıl olup azami tamamlama süresi on dört yarıyıldır .
( 2 ) Doktora programı için gerekli kredili dersleri başarıyla tamamlamanın azami süresi tezli yüksek lisans derecesi ile kabul edilenler için dört yarıyıl, lisans derecesi ile kabul edilenler için altı yarıyıldır . Bu süre içinde kredili derslerini başarıyla tamamlayamayan veya yükseköğretim kurumunun öngördüğü en az genel not ortalamasını sağlayamayan öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir .
(3) Kredili derslerini başarıyla bitiren, yeterlik sınavında başarılı bulunan ve tez önerisi kabul edilen, ancak tez çalışmasını birinci fıkrada belirtilen on iki veya on dört yarıyıl sonuna kadar tamamlayamayan öğrencinin ilişiği kesilir .
(4) Lisans derecesi ile doktora programına başvurmuş öğrencilerden, kredili derslerini ve/veya azami süresi içinde tez çalışmasını tamamlayamayanlara, doktora tezinde başarılı olamayanlara tezsiz yüksek lisans için gerekli kredi yükü, proje ve benzeri diğer şartlan yerine getirmiş olmaları kaydıyla talepleri halinde tezsiz yüksek lisans diploması verilir .” denildiği, 3.4. Yeterlik sınavı bölümünün 19. maddesinde; “ 1) Yeterlik sınavı, derslerini ve seminerini
2 / 8tamamlayan öğrencinin alanındaki temel konular ve kavramlar ile doktora çalışmasıyla ilgili bilimsel
araştırma derinliğine sahip olup olmadığının ölçülmesidir . Bir öğrenci bir yılda en fazla iki kez yeterlik sınavına girer .
(2) Öğrencinin yeterlik sınavına ne zaman gireceği senato tarafından kabul edilen yönetmelikle belirlenir . Ancak yüksek lisans derecesi ile kabul edilen öğrenci en geç beşinci yarıyılın, lisans derecesi ile kabul edilmiş olan öğrenci en geç yedinci yarıyılın sonuna kadar yeterlik sınavına girmek zorundadır .
(3) Yeterlik sınavları, enstitü anabilim/anasanat dalı başkanlığı tarafından önerilen ve enstitü yönetim kurulu tarafından onaylanan beş kişilik doktora yeterlik komitesi tarafından düzenlenir ve yürütülür . Komite, farklı alanlardaki sınavları hazırlamak, uygulamak ve değerlendirmek amacıyla sınav jürileri kurar . Sınav jürisi en az ikisi kendi yükseköğretim kurumu dışından olmak üzere, danışman dahil beş öğretim üyesinden oluşur . Danışmanın oy hakkı olup olmadığı hususunda ilgili yönetim kurulu karar verir . Danışmanın oy hakkı olmaması durumunda jüri altı öğretim üyesinden oluşur . Yeterlik sınavı toplantıları öğretim elemanları, lisansüstü öğrenciler ve alanın uzmanlarından oluşan dinleyicilerin katılımına açık olarak yapılır .
(4) Yeterlik sınavı yazılı ve sözlü olarak iki bölüm halinde yapılır . Yazılı sınavda başarılı olan öğrenci sözlü sınava alınır . Sınavların ağırlıkları ile notlarının hesaplanmasında yükseköğretim kurumunun yönetmeliklerine göre işlem yapılır . Sınav jürileri öğrencinin yazılı ve sözlü sınavlardaki başarı durumunu değerlendirerek öğrencinin başarılı veya başarısız olduğuna salt çoğunlukla karar verir . Bu karar, enstitü anabilim/anasanat dalı başkanlığınca yeterlik sınavını izleyen üç gün içinde enstitüye tutanakla bildirilir .
(5) Yeterlik sınavında başarısız olan öğrenci başarısız olduğu bölüm/bölümlerden bir sonraki yarıyılda tekrar sınava alınır . Bu sınavda da başarısız olan öğrencinin doktora programı ile ilişiği kesilir .
(6) Yeterlik sınavı jürisi, yeterlik sınavını başaran bir öğrencinin, ders yükünü tamamlamış olsa bile, toplam kredi miktarının üçte birini geçmemek şartıyla fazladan ders/dersler almasını isteyebilir .
Öğrenci, ilgili enstitü kararıyla belirlenecek dersleri başarmak zorundadır .
(7) Lisans derecesi ile doktora programına kabul edilmiş ve en az yedi dersini başarı ile tamamlamış bir öğrenci yüksek lisans programına geçebilir . Yüksek lisans programına geçme şartları senato tarafından hazırlanacak yönetmelikle belirlenir .” denildiği, 3.5. Adı geçen Yönetmeliğin Geçici 1. maddesinde “Bu Yönetmelikle getirilmiş hükümlerin uygulanması ve belirlenmiş süreler, yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihinden itibaren başlar .” ifadesi yer almaktadır . Yönetmeliğin yayımlanma tarihi 2015- 2016 olup, eğitim-öğretim yılı bahar döneminin ortasına geldiğinden, Yönetmelikte yer alan sürelerin başlangıç tarihi olarak 2016- 2017 güz yarıyılının esas alınması gerektiği ile uygulama ilkelerinin üniversitelere bildirildiği, 3.6. Söz konusu yönetmelik çalışmalarının iki yıl sürdüğü ve bu sürede öğrencilerin azami sürelerinden sayılmadığı bu kapsamda, yönetmelik yayımladığı tarihten önce lisansüstü programlara kayıt yaptıranlar da ilgili yönetmelik hükümlerine tabi olduğu, söz konusu yönetmelik hükümleri uyarınca işlemler üniversitelerin ilgili kurulları tarafından yapıldığı, 7143 sayılı Kanun uygulama ilkeleri ilgi yazı ile de üniversitelere duyurulduğu, belirtilmiştir .
4. İstanbul Aydın Üniversitesi Rektörlüğü tarafından Kurumumuza gönderilmiş olan 3/ 12/ 2018 tarihli ve sayılı cevabi yazıda özetle; öğrencinin 7143 sayılı Kanun kapsamında öğrenci
3 / 8affından faydalandığını ve kendisinden yalnızca yeterlilik ve tez ücreti tahsil edildiği ifade edilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
5. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında;
“ Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir ”, 6. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .”, 7. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 7.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde; “Bu kanunun amacı; yükseköğretimle ilgili amaç ve ilkeleri belirlemek ve bütün yükseköğretim kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim – öğretim, araştırma, yayım, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile ilgili esasları bir bütünlük içinde düzenlemektir .” , 7.2. “Yükseköğretim Kurulu” başlıklı 6 ncı maddesinin (a) bendinde; “Yükseköğretim Kurulu , tüm yüksek öğretimi düzenleyen ve yükseköğretim kurumlarının faaliyetlerine yön veren, bu kanunla kendisine verilen görev ve yetkiler çerçevesinde özerkliğe ve kamu tüzel kişiliğine sahip, bir kuruluştur . Yükseköğretim Kuruluna; Yükseköğretim Denetleme Kurulu ile gerekli planlama, araştırma, geliştirme, değerlendirme, bütçe, yatırım ve koordinasyon faaliyetleri ile ilgili birimler bağlıdır .”,
7.3. “Lisans Düzeyinde Eğitim” başlıklı 44 üncü maddesinin (c) bendinde : “( Değişik :
19/ 11/ 2014- 6569/ 28 md.) Öğrenciler, bir yıl süreli yabancı dil hazırlık sınıfı hariç, kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın öğrenim süresi iki yıl olan önlisans programlarını azami dört yıl, öğrenim süresi dört yıl olan lisans programlarını azami yedi yıl, öğrenim süresi beş yıl olan lisans programlarını azami sekiz yıl, öğrenim süresi altı yıl olan lisans programlarını azami dokuz yıl içinde tamamlamak zorundadırlar . Hazırlık eğitim süresi azami iki yıldır . Azami süreler içinde katkı payı veya öğrenim ücretinin ödenmemesi ile kayıt yenilenmemesi nedeniyle öğrencilerin ilişikleri kesilmez . Ancak üniversite yetkili kurullarının kararı ve Yükseköğretim Kurulunun onayı ile dört yıl üst üste katkı payı veya öğrenim ücretinin ödenmemesi ile kayıt yenilenmemesi nedeniyle öğrencilerin ilişikleri kesilebilir . Yatay geçiş ve çift ana dal eğitiminin usul ve esasları ile azami öğrenim süreleri, lisansüstü eğitim usul ve esasları ile öğrenim süreleri Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir . Öğretim dili tamamen Türkçe olan programlarda mesleki yabancı dil dersleri dışında zorunlu yabancı dil hazırlık sınıfı açılamaz; ancak üniversite yetkili kurullarının kararı ve Yükseköğretim Kurulunun onayı ile isteğe bağlı olarak yabancı dil hazırlık sınıfı eğitimi verilebilir; bu hazırlık sınıfında başarılı olamayan öğrencilerin ilişikleri kesilmez ve eğitimlerine devam ederler . Öğretim dili tamamen veya kısmen yabancı dil olan programların hazırlık sınıfını iki yıl içinde başarı ile tamamlayamayan öğrencilerin programdan ilişiği kesilir . Öğretim dili tamamen veya kısmen yabancı dil olan programların hazırlık sınıfından
4 / 8ilişiği kesilen öğrenciler kendi yükseköğretim kurumlarında öğretim dili Türkçe olan eşdeğer bir
programa kayıt yaptırabilirler . Ayrıca bu öğrenciler, kayıtlı olduğu yükseköğretim kurumunda eşdeğer program bulunmaması hâlinde talep etmeleri durumunda Ölçme, Seçme ve Yerleştirme
Merkezi Başkanlığı tarafından bir defaya mahsus olmak üzere kayıt yaptırdığı yıl itibarıyla, öğrencinin üniversiteye giriş puanının, yerleştirileceği programa kayıt yaptırmak için aranan taban puanından düşük olmaması şartıyla öğretim dili Türkçe olan programlardan birine merkezî olarak yerleştirilebilirler . Ancak bu süreler sonunda kayıtlı olduğu öğretim kurumundan mezun olabilmek için son sınıf öğrencilerine, başarısız oldukları bütün dersler için iki ek sınav hakkı verilir . Bu sınavlar sonunda başarısız ders sayısını beş derse indirenlere bu beş ders için üç yarıyıl, ek sınavları almadan beş derse kadar başarısız olan öğrencilere dört yarıyıl (sınıf geçme esasına göre öğretim yapılan kurumlarda iki öğretim yılı); bir dersten başarısız olanlara ise öğrencilik hakkından yararlanmaksızın sınırsız, başarısız oldukları dersin sınavlarına girme hakkı tanınır .
İzledikleri programdan mezun olmak için gerekli bütün derslerden geçer not aldıkları hâlde yönetmeliklerinde başarılı sayılabilmeleri için öngörülen not ortalamalarını sağlayamamaları sebebiyle ilişikleri kesilme durumuna gelen son dönem (sınıf geçme esasına göre öğretim yapılan kurumlarda son sınıf) öğrencilerine not ortalamalarını yükseltmek üzere diledikleri derslerden sınırsız sınav hakkı tanınır . Bunlardan uygulamalı, uygulaması olan ve daha önce alınmamış dersler dışındaki derslere devam şartı aranmaz. Açılacak sınavlara, üst üste veya aralıklı olarak toplam üç eğitim-öğretim yılı hiç girmeyen öğrenci, sınırsız sınav hakkından vazgeçmiş sayılır ve bu haktan yararlanamaz . Sınırsız hak kullanma durumunda olan öğrenciler sınava girdiği ders başına öğrenci katkı payını/öğrenim ücretini ödemeye devam ederler . Ancak bu öğrenciler, sınav hakkı dışındaki diğer öğrencilik haklarından yararlanamazlar . Açık öğretim öğrencileri, öğrencilik haklarından yararlanmak kaydı ile bu sürelerle kısıtlı değildir . 5370- 2 Derslere devam yükümlülüklerini yerine getirdikleri hâlde, yıl içi ve yıl sonu sınav yükümlülüklerini bu maddede belirtilen hükümlere uygun olarak yerine getiremedikleri için öğretim kurumları ile ilişiği kesilen hazırlık sınıfı ve birinci sınıfta en fazla bir dersten, ara sınıflarda ise en fazla üç dersten başarısız olan öğrencilere üç yıl içinde kullanacakları üç sınav hakkı, not ortalamasını tutturamadıkları için hazırlık sınıfı dâhil ara sınıflarda da sene kaybeden öğrencilere diledikleri üç dersten bir sınav hakkı verilir . Sınav hakkı verilenler, yıl içi veya yıl sonu sınavı olduğuna bakılmaksızın başvurmaları hâlinde üniversite veya yüksek teknoloji enstitülerinin her eğitim-öğretim yılı başında açacakları sınavlara alınırlar . Sınavların sonunda sorumlu oldukları tüm dersleri başaranların kayıtları yeniden yapılır ve öğrenimlerine kaldıkları yerden devam ederler . Bu durumda olan öğrencilerin sınavlara girdikleri süre, öğrenim süresinden sayılmaz . Bu sınavlara katılan öğrenciler öğrencilik haklarından hiçbir şekilde yararlanamazlar .”, 7.4. Ek 9 uncu maddesinde; “Ek : 17/ 8/ 1983 – 2880/ 32 md.) Vakıf yükseköğretim kurumlarının eğitim – öğretim esasları, öğretim süreleri ve öğrenci hakları ile ilgili hususlar bu Kanun hükümlerine tabidir . Öğrencilerden alınacak ücretler mütevelli heyet tarafından tespit edilir .”, 7.5. 7143 sayılı Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda
Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun’un 15.maddesi ile 2547 Sayılı Yükseköğretim
Kanununa eklenen Geçici 78 inci maddesinde; “Yükseköğretim kurumlarında hazırlık dâhil bütün sınıflarda intibak, önlisans, lisans tamamlama, lisans, lisansüstü öğrenimi gören öğrencilerden bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar, kendi isteğiyle ilişikleri kesilenler dâhil, terör suçundan hüküm giyenler ile terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı nedeniyle ilişiği kesilenler hariç, her ne sebeple
5 / 8olursa olsun ilişiği kesilenler ile bir programı kazandıkları halde kayıt yaptırmayanlar bu maddenin
yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dört ay içinde ilişiklerinin kesildiği yükseköğretim kurumuna başvuruda bulunmaları şartıyla bu Kanunun 44 üncü maddesinde belirtilen esaslara göre 2018- 2019 eğitim-öğretim yılında öğrenimlerine başlayabilirler .
…Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Yükseköğretim Kurulu yetkilidir .” hükümlerine yer verilmiştir .
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; yürütülen işlemlerde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi ” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Başvuran, İstanbul Aydın Üniversitesi İşletme Bölümü doktora öğrencisi olduğunu, 2 kez doktora yeterlilik sınavından başarısız olması nedeniyle ilişiğinin kesildiğini ifade etmekte, 7143 sayılı
Kanun kapsamında öğrenci affından faydalanarak okuluna dönmek ve 6111 sayılı Kanundaki haklardan da faydalanmak istemektedir .
10.Vakıf üniversiteleri her ne kadar kar amacıyla kurulamazlarsa da üniversitelerin varlıklarını devam ettirebilmeleri için dengeli bir bütçe süreci uygulamaları muhakkaktır . Her yıl için sınırlı sayıda açılan tam burslu kontenjanlarının öğrenci affı kapsamında bir öğretim yılına yığılmasının, üniversiteler açısından önemli bir maddi yükümlülük doğurabileceği aşikârdır .
11. Öğrenci Affı Kanunu olarak bilinen 7143 Sayılı Kanunun 15’inci maddesi ile 2547 Sayılı
Yükseköğretim Kanununa eklenen geçici 78’inci maddenin gerekçesinden; madde hükümlerinin ekonomik hükümler içermediği, ayrıca kanun koyucunun buradan muradının herhangi bir sebeple eğitim hayatına devam edemeyenlere yeniden bir fırsat verilmesine yönelik olduğu anlaşılmaktadır .
12. 2547 Sayılı Kanunun Ek 9 uncu maddesinde yer alan “Vakıf yükseköğretim kurumlarının eğitim-öğretim esasları, öğretim süreleri ve öğrenci hakları ile ilgili hususlar bu Kanun hükümlerine tabidir . Öğrencilerden alınacak ücretler mütevelli heyet tarafından tespit edilir .” Hüküm nedeniyle öğrenci affından yararlanarak vakıf üniversitelerinde eğitimine devam etmek isteyen öğrencilerin ödeyecekleri öğrenim ücretinin tespiti konusunda üniversitelerin yetkili kurulları yetkili kılınmıştır .
Somut olayda başvuran ile İstanbul Aydın Üniversitesi arasında akdedilen ücret sözleşmesinde eğitim ücreti olarak belirlenen 28.703,70 TL . ücrette indirim yapılarak Engin Deniz’in 12.000 TL .
karşılığında eğitim hakkından yararlanabileceği konusunda kayıt sözleşmesi imzalanmıştır .
13. Ayrıca başvuran, İstanbul Aydın Üniversitesi tarafından öğrenci affından yararlanmadan önce 2 kez doktora yeterlik sınavından başarısız sayılması nedeniyle ilişiğinin kesilmesine itiraz etmekte ve
20 Nisan 2016 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan “Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği”nin
Yeterlik sınavı başlıklı 19. maddesinin 5. fıkrasında yer alan “Yeterlik sınavında başarısız olan
6 / 8öğrenci başarısız olduğu bölüm/bölümlerden bir sonraki yarıyılda tekrar sınava alınır . Bu sınavda da
başarısız olan öğrencinin doktora programı ile ilişiği kesilir .” Hükmünün kendisine uygulanamayacağını iddia etmektedir .
14. “Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği”nin Geçici 1. maddesinde “Bu Yönetmelikle getirilmiş hükümlerin uygulanması ve belirlenmiş süreler, yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihinden itibaren başlar .” ifadesi yer aldığından yönetmeliğin yayımı tarihinden önce lisansüstü programlara kayıt yaptıranlar da öğrencilik statüleri devam ettiği sürece ilgili yönetmelik hükümlerine tabi olacaktır . Tüm bu nedenlerle başvuranın yeterlilik sınavından başarısız olması halinde süre ve sayı sınırlaması olmaksızın eski Yönetmelik hükümlerine tabi olacağı iddiasının dayanaktan yoksun olduğu sonucuna varılmıştır .
15. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın ücret ödemeksizin 7143 sayılı
Kanunun af hükümlerinden yararlanması ve önceki kanunda lehine olan hükümlerin kendisine uygulanması talebinin reddi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 16. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde de yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, idarenin başvuran ile ilgili işlemlerinde makul sürede karar verme ve kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ilkelerine uygun davrandığı ; ancak idarenin başvurana verdiği cevaplarda karara karşı başvuru yolunu göstermediği, bu nedenle iyi yönetim ilkelerinde vurgulanan “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birincisi fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ edildiği tarihten itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup İstanbul İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle, BAŞVURUNUN REDDİNE;
Bu kararın Başvuruna ve Yükseköğretim Kurulu Başkanlığına ve İstanbul Aydın Üniversitesi
Rektörlüğüne tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
7 / 8Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi