|
ÖZET: Başvuran, Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Zootekni Anabilim Dalı Yüksek Lisans Bilimsel Hazırlık öğrencisi olarak, Yozgat Bozok Üniversitesi’nden özel öğrenci statüsünde aldığı derslerin intibakının yapılmamasını hukuka aykırı bulmakta ve bu derslerin transkriptine işlenmesini talep etmektedir. İdare, başvuranın özel öğrenci statüsünde ders alabilmesi için gerekli izinlerin alınmadığını ve bu nedenle derslerin intibakının reddedildiğini belirtmiştir.
Danıştay, başvuranın özel öğrenci statüsünde başka bir üniversiteden ders almasının, ilgili yönetmelik hükümlerine uygun olarak değerlendirilmesi gerektiğine karar vermiştir. Ancak, başvuranın bu dersleri alırken gerekli izinleri almadığı ve ilgili yönetmeliklerin öngördüğü şartları yerine getirmediği tespit edilmiştir. Dolayısıyla, başvuranın talebinin reddedilmesi yönündeki idarenin işleminin hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, başvuranın Yozgat Bozok Üniversitesi’nden aldığı derslerin intibakının yapılmaması talebi yerinde bulunmamış ve bu nedenle reddedilmiştir. Ayrıca, yüksek lisans öğrencilerinin özel öğrenci statüsünde ders alma usul ve esaslarının belirlenmesi gerektiği yönünde tavsiyede bulunulmuştur. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/2250-S.3311
BAŞVURU NO : 2018/14333
KARAR TARİHİ : 06/05/2019
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ERCİYES ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın özel öğrenci olarak aldığı derslerin kredi transferinin yapılması talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 10/11/2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran …’nın Kurumumuza yapmış olduğu tarihli başvuruda, özetle; Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Zootekni Ana Bilim Dalı 2017-2018 öğretim yılı bahar yarı yılı … no’lu bilimsel hazırlık öğrencisi iken, Enstitünün Lisansüstü Eğitim ve
Öğretim Yönetmeliğinde başka üniversitelerden özel öğrenci statüsünde ders almayla ilgili düzenleme bulunmadığından Zootekni Anabilim Dalı başkanının bilgisi dahilinde belirlenen
‘TAB 525 Mera Kurma ve İşletim Teknikleri’ ve ‘TAB 531 Silaj Yapımı ve Teknolojisi’ derslerini özel öğrenci statüsünde Yozgat Bozok Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsünden aldığını, 2017-2018 güz ve bahar yarıyılları içerisinde bilimsel hazırlık ve özel öğrenci statüsünde aldığı dersleri başardığını, 2018-2019 öğretim yılı güz yarı yılında anabilim dalı 1.
sınıf öğrencisi olarak kayıt yenilediğini, derslerin transferi talebi ile Anabilim Dalına yapmış olduğu başvurunun Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinin ‘Ders Saydırma’ başlıklı 23’üncü maddesi kapsamında değerlendirilerek uygun görüldüğü, ancak Fen Bilimleri
Enstitüsünün mezkur Yönetmeliğin 15’inci maddesine göre değerlendirme yaparak derslerin intibakı talebini reddettiğini, başvuranın talebi üzerine Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı’ndan alınan “…değerlendirmenin Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Lisansüstü Eğitim ve Öğretim
Yönetmeliği’nin 31’inci maddesine göre yapılması gerektiği” şeklindeki görüşün Enstitü
Başkanlığı tarafından dikkate alınmadığını, Enstitü tarafından gerçekleştirilen işlemin Bolonya
Eşgüdüm Süreci ile de uyumsuz olduğunu ifade etmekte, pek çok Üniversitenin özel Öğrenci
Yönergesi düzenlediğini ve uygulamaya koyduğunu, Erciyes Üniversitesinde uygulamada bir birlik bulunmadığını ifade etmekte, 2017 – 2018 akademik yılı boyunca almış olduğu derslerin intibakının yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
2. Kurumumuzun 04/02/2019 tarih ve … sayılı bilgi-belge isteme yazısına cevaben gönderilen Erciyes Üniversitesi Rektörlüğü’nün 13/02/20197 tarih ve … sayılı yazısı ve eklerinde özetle; 2.1. Erciyes Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’nin 15’inci (bkz. 8.1.
no’lu prg.) ve 22’inci (bkz. 8.2. no’lu prg.) maddelerine atıfta bulunularak Yozgat Bozok
Üniversitesinden ders almak için ilgili Anabilim Dalı Başkanlığına ve Enstitülerine bir başvurusunun bulunmadığı, izin almaksızın keyfi olarak farklı bir üniversiteden ders aldığı, öğrencinin Yönetmelik gereği Lisansüstü programda Bilimsel hazırlık öğrencisi iken 15
AKTS’lik dersi daha önce aldığı ve Erciyes Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim
Yönetmeliği’nin 22’inci maddesinin beşinci fıkrası gereği talebinin, Enstitü Yönetim
Kurulunun 25/09/2018 tarih ve 2018/… sayılı kararı ile uygun bulunmadığı ifadelerine yer verilmiştir.
3. Yozgat Bozok Üniversitesi Rektörlüğünün 19/02/2019 tarih ve … sayılı yazısında; konuya ilişkin hukuki bir açıklamada bulunulmamakla birlikte Kurumumuzca talep edilen belgeler ekler halinde iletilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler” hükmü, 5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmü, 6. 04/11/1981 tarih ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunun “Diploma alma, ders kredilerinin hesaplanması, öğrencilik haklarından yararlanma ve sınavlar:” başlıklı 44 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında; “.. Yatay geçiş ve çift ana dal eğitiminin usul ve esasları ile azami öğrenim süreleri, lisansüstü eğitim usul ve esasları ile öğrenim süreleri Yükseköğretim
Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir” hükmü, 7. 20/04/2016 tarihli ve 29690 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren
Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinin; 7.1. ‘Bilimsel hazırlık programına öğrenci kabulü’ başlıklı 30’uncu maddesinde; “(1)
Yüksek lisans ve doktora programlarına kabul edilen öğrencilerden lisans veya yüksek lisans derecesini kabul edildikleri yüksek lisans veya doktora programından farklı alanlarda almış olanlar ile lisans veya yüksek lisans derecesini kabul edildikleri yükseköğretim kurumu dışındaki yükseköğretim kurumlarından almış olan yüksek lisans veya doktora programı adayları için eksikliklerini gidermek amacıyla bilimsel hazırlık programı uygulanabilir.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
(2) Bilimsel hazırlık programında alınması zorunlu dersler, ilgili lisansüstü programını tamamlamak için gerekli görülen derslerin yerine geçemez. Ancak bilimsel hazırlık programındaki bir öğrenci, bilimsel hazırlık derslerinin yanı sıra ilgili enstitü anabilim/anasanat dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulunun onayı ile lisansüstü programa yönelik dersler de alabilir.
(3) Bilimsel hazırlık programı ile ilgili devam, ders sınavları, ders notları, derslerden başarılı sayılma koşulları, ders tekrarı, kayıt silme ve diğer esaslar senato tarafından kabul edilen yönetmelikle belirlenir.” 7.2. ‘Özel öğrenci kabulü’ başlıklı 31’inci maddesinin birinci fıkrasında; “Bir yükseköğretim kurumu mezunu veya öğrencisi olup belirli bir konuda bilgisini artırmak isteyenler, enstitü anabilim/anasanat dalı başkanlığının onayı ile lisansüstü derslere özel öğrenci olarak kabul edilebilir. Özel öğrencilik ilgili programda doğrudan derece elde etmeye yönelik bir eğitim olmayıp süresi iki yarıyılı geçemez. Özel öğrenci statüsünde ders alanlar öğrencilik haklarından yararlanamaz. Özel öğrenci kabul koşulları ve bu konudaki diğer hükümler senato tarafından kabul edilen yönetmelikle belirlenir. Lisansüstü programa kabul edilen öğrencilerin özel öğrenci olarak aldığı ve başarılı olduğu derslerin muafiyet işlemlerinde, muafiyet verilen dersler ilgili lisansüstü eğitiminde verilen derslerin %50’sini geçemez.” hükümleri yer almaktadır.
8. 24/04/2010 tarih ve 27561 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren
Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans Ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında
Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal İle Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına
İlişkin Yönetmeliğin; 8.1. ‘Tanımlar’ başlıklı 4’üncü maddesinin (r) bendinde; “(Ek:RG-18/3/2016-29657) Özel öğrenci: Bir yükseköğretim kurumunda kayıtlı öğrenci olup, farklı bir yükseköğretim ortamı, kültürü, kazanımı edinmek isteyen veya özel durumu, sağlık ve benzeri nedenlerle kayıtları kendi üniversitelerinde kalmak şartıyla farklı bir yükseköğretim kurumunda eğitime devam etme imkanı tanınan öğrenciyi,” denildiği, 8.2. ‘Değişim programları ve özel öğrenci olarak ders alma’ başlıklı 22’inci maddesinin birinci fıkrasında; “(1) Yurt içinde veya yurt dışında bir yükseköğretim kurumuna kayıtlı olan öğrencinin, ulusal ve uluslararası öğrenci değişim programları kapsamında veya özel öğrenci olarak aynı düzeyde başka bir yükseköğretim kurumundan aldığı ders veya uygulamaların kredileri, ilgili yönetim kurulu kararı ile kayıtlı olduğu diploma programındaki yükümlülüklerinin yerine sayılabilir.” denildiği görülmektedir.
9. 16/02/2017 tarihli ve 29981 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren
Erciyes Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinin; 9.1. ‘Bilimsel hazırlık programına öğrenci kabulü’ başlıklı 15’inci maddesinin ikinci fıkrasında; “Bilimsel hazırlık programında alınması zorunlu dersler, ilgili lisansüstü programı için gerekli görülen derslerin yerine geçmez. Ancak, bilimsel hazırlık programındaki bir öğrenci, bilimsel hazırlık derslerinin yanı sıra ilgili enstitü anabilim dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulunun onayı ile lisansüstü programa yönelik derslerden her yarıyılda
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
15 AKTS kredisini asmamak üzere bulunduğu anabilim dalının doktora ve yüksek lisans
programlarından daha önce almamış olmak şartı ile en fazla 2 ders aldırılabilir” denilmekte; 9.2. ‘Ders alma ve bırakma’ başlıklı 22’nci maddesinin beşinci fıkrasında; “Öğrenciler, kayıtlı oldukları programlarda, enstitü anabilim/anasanat dalı başkanlığının önerisi, enstitü yönetim kurulu tarafından uygun görülen koşullarda, başka bir yükseköğretim kurumundan ders/dersler alabilir. Enstitü anabilim/anasanat dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulu onayı ile diğer yükseköğretim kurumlarında verilmekte olan derslerden tezli yüksek lisans ve doktora programlarında en fazla iki ders seçebilir. Bu derslerin değerlendirilmesi bu
Yönetmelik hükümleri çerçevesinde yapılır.” denilmekte; 9.3. ‘Ders saydırma’ başlıklı 23’üncü maddesinin birinci fıkrasında; “Bir öğrencinin özel öğrenci statüsünde aldığı lisansüstü dersler dahil, son dört yarıyıl içinde yurt içi/yurt dışı yükseköğretim kurumlarından almış olduğu lisansüstü programlardan anabilim dalı ile ilgili olan dersleri kaydını sildirmiş ve bir diploma için kullanılmamış olmak şartı ile danışmanın görüşü, anabilim/anasanat dalının önerisi ve enstitü yönetim kurulunun kararıyla öğrencinin kayıtlı olduğu programa transfer edilebilir. Ancak aktarılan kredi toplamı 30 AKTS’yi geçemez.” denilmekte; 9.4. ‘Hüküm bulunmayan haller’ başlıklı 61’inci maddesinde; “Enstitülerin, öğretim programlarındaki farklılıkların gerektirdiği durumlar ile bu Yönetmelikte yer almayan diğer konularda; 2547 sayılı Kanun, Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği ile ilgili diğer mevzuat hükümleri, Senato ve enstitü yönetim kurulu kararları uygulanır.” denilmektedir.
10. 14/09/2018 tarihli Erciyes Üniversitesi Önlisans ve Lisans Özel/Özel Durumlu Öğrenci
Yönergesi’nin ‘Erciyes Üniversitesi Öğrencilerinin Diğer Üniversitelerden Ders Alması’ başlıklı 7’nci maddesinde; “Erciyes Üniversitesi önlisans veya lisans öğrencilerinin, başka bir üniversite ön lisans veya lisans programlarından “özel/özel durumlu öğrenci” olarak ders
alabilmelerinin koşulları şunlardır:
a) Özel/özel durumlu öğrenci olarak ders alınmak istenen üniversite senatosunun “özel/özel durumlu öğrenci” kabulüne ilişkin olumlu kararı gerekir.
b) Öğrencinin, özel/özel durumlu öğrenci olarak başka bir üniversiteden almak istediği derslerin, kendi programındaki derslere içerik ve kredi bakımından denk olup olmadığına ve bu dersleri alıp alamayacağına ilişkin ilgili birim yönetim kurulunun kararı gerekir.
c) Özel/özel durumlu öğrencilik süresi, özel/özel durumlu öğrenci olunan yükseköğretim kurumunun farklı oluşuna ve sayısına bakılmaksızın, öğrencinin tabi olduğu eğitim-öğretim yönetmeliğinde belirtilen öğrenim süresinden sayılır.
ç) Öğrencinin Erciyes Üniversitesi’ndeki öğrencilik hakları devam eder.
d) Başka üniversitelerden özel/özel durumlu öğrenci olarak ders alan Üniversitemiz öğrencilerinin, almış oldukları derslerin intibakları ilgili birim yönetim kurulu kararı ile yapılır.” hükmü yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SN. ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
11. Kamu Denetçisi tarafından idarenin işleminin hukuka ve hakkaniyete uygun olduğu değerlendirilerek başvuru hakkında kısmen ret kısmen tavsiye kararı verilmesine ilişkin öneri
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 12. Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Zootekni Anabilim Dalı Yüksek Lisans
Bilimsel Hazırlık öğrencisi başvuran …, 1 no’lu paragrafta özetlendiği üzere 2017 – 2018 eğitim öğretim yılında Yozgat Bozok Üniversitesi’nden özel öğrenci statüsünde alarak başarılı olduğu ‘TAB 525 Mera Kurma ve İşletme Teknikleri’ ve ‘TAB 531 Slaj Yapımı ve Teknoloji’ derslerinin, öğrencisi olduğu Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü tarafından intibak ettirilmemesi işleminin mevzuata uygun olmadığını iddia etmekte ve anılan derslerin transkriptine işlenmesini talep etmektedir.
13. Dosya kapsamından; başvuranın 2017 – 2018 eğitim öğretim yılında Erciyes Üniversitesi
Fen Bilimleri Enstitüsü Zootekni Yüksek Lisans programına öğrenci olarak kaydolduğu ve bilimsel hazırlık sınıfına başladığı, 2017-2018 güz/bahar yarıyılında Yozgat Bozok Üniversitesi
Fen Bilimleri Enstitüsü Tarla Bitkileri Anabilim Dalı Başkanlığı’na ‘TAB 525 Mera Kurma ve
İşletme Teknikleri’ ve ‘TAB 531 Slaj Yapımı ve Teknoloji’ derslerini özel öğrenci statüsünde almak istediğine ilişkin 28/02/2018 tarihi dilekçesi ile başvuruda bulunduğu, Yozgat Bozok
Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsünün 07/03/2018 tarihli ve 9/2 sayılı Enstitü Yönetim Kurulu
Kararı ile başvuranın özel öğrenciliğe kabul edildiği ve anılan dersleri başarı ile tamamladığı, aynı yarıyılda öğrencisi olduğu Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Zootekni Yüksek
Lisans derslerinden ‘ZT 542 İstatistik Analizleri – II’ ve ‘ZT 599 Bilimsel Araştırma İlkeleri ve
Yayın Etiği’ derslerini tamamlayarak başarılı olduğu, 17/09/2018 tarihinde Erciyes Üniversitesi
Fen Bilimleri Enstitüsü Müdürlüğü’ne Bozok Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü’nde öğrenim görürken alıp başarılı olduğu ‘TAB 525 Mera Kurma ve İşletme Teknikleri’ ve ‘TAB 531 Slaj
Yapımı ve Teknoloji’ dersleri saydırmak istediği yönünde dilekçe verdiği, anılan dilekçe evrakının üzerinde başvuranın tez danışmanının ve ana bilimdalı başkanının uygundur imzalarının bulunduğu, Enstitü Müdürlüğü Yönetim Kurulu’nun 25/09/2018 tarih ve 2018/45 sayılı toplantısında başvuranın aldığı derslerin mezkur Yönetmeliğin 15’inci maddesi (bkz. 8 no’lu prg.) uyarınca talebinin uygun olmadığı yönünde karar alındığı, anılan kararın başvurana ve anabilim dalına 26/09/2018 tarihli yazı ile iletildiği, başvuranın 20/09/2018 tarihli bir dilekçe ile Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı’ndan görüş talebinde bulunduğu, YÖK
Başkanlığının bila tarih ve … sayılı yazı ile yanıt verdiği, yanıtta 2547 sayılı Kanunun 44’üncü maddesinin (c) fıkrasına dayanılarak hazırlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği ile lisansüstü programlar için AKTS kredilerinin yeniden tanımlandığı ve azami sürelerin belirlendiği, mezkur Yönetmeliğin özel öğrenci kabulü başlıklı 31’inci maddesine göre Erciyes
Üniversitesi tarafından belirlenerek ilgiliye bilgi verilmesinin belirtildiği, bu itibarla İdarenin başvurana 17/10/2018 tarihinde Erciyes Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim
Yönetmeliği bilimsel hazırlık programına öğrenci kabulü başlıklı 15 inci maddenin (bkz. 9.1.
no’lu prg.) açık yazılımının yer aldığı en fazla 2 ders alabileceği yönündeki ibarenin koyu yazıldığı bir yanıt verildiği, başvuranın Enstitü Müdürlüğüne başvurusunu yinelediği, bu kez
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
24/10/2018 tarih ve … sayılı yazı ile ilgili Yönetmeliğin 15’inci ve 22’nci (bkz. 9.2. no’lu prg.)
maddelerinin bir arada yazılarak talebin reddedildiği, başvuranın Enstitü Yönetim Kuruluna yeniden başvurduğu ve 06/11/2018 tarih ve … sayılı kararı ile ilgili Yönetmeliğin 15’inci maddesi uyarınca talebin reddedildiği, başvuranın bu ret işleminin üzerine Kamu Denetçiliği
Kurumuna başvurduğu görülmektedir.
14. Enstitü Yönetim Kurulu’nun başvuranı reddetme işleminin, başvuranın bilimsel hazırlık sınıfı öğrencisi olması nedeniyle Yönetmeliğin 15’inci maddesi ile sınırları çizilen ders sayısının üzerinde ders alması şeklinde gerekçelendirildiği, Enstitü Müdürlüğü’nün sonraki ret gerekçesinde Yönetmeliğin ders alma başlıklı maddesinin de gerekçeye dahil edildiği, Kurumumuza gönderilen yazı eklerinde de başvuranın talebinin reddedilmesindeki gerekçenin 15’inci maddeye ek olarak başvuranın özel öğrenci statüsünde aldığı dersleri Erciyes
Üniversitesinden izin almadan ve bildirmeden aldığı yönünde olduğu, Yönetmeliğin 22’inci maddesinin de gerekçeye dahil edildiği görülmektedir. Buna göre, uyuşmazlık konusu, başvuranın bilimsel hazırlık sınıfı öğrencisi iken başka bir üniversiteden aldığı yüksek lisans derslerinin kayıtlı olduğu Üniversite tarafından transkriptine transfer edilmesinin gerektiği, bunun da ilgili Yönetmeliğin 23’üncü maddesi (bkz. 9.3. no’lu prg.) uyarınca yapılması gerektiği şeklindeki iddiasından kaynaklanmaktadır.
15. Yükseköğretim Kurulu Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği (bkz. 7 no’lu prg.) ile yüksek lisans adayları için eksikleri gidermek amacıyla bilimsel hazırlık programı açılabileceği, bilimsel hazırlık programındaki bir öğrencinin bilimsel hazırlık derslerinin yanı sıra ilgili enstitü anabilim/anasanat dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulunun onayı ile lisansüstü programa yönelik dersler alabileceğinin düzenlendiği, benzer düzenlemenin Erciyes
Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinin 15’inci maddesinde de yer aldığı ancak her yarıyılda alınacak derslerin sayısının ikiyi, AKTS kredi toplamının 15’i aşmaması yönünde sınırlama getirildiği görülmektedir. Somut olayın geçtiği tarihte başvuran bilimsel hazırlık öğrencisidir. 2017-2018 akademik yılında öncelikli olarak zorunlu bilimsel hazırlık sınıfı derslerini tamamlamış, ayrıca 2017 – 2018 bahar yarı yılında bilimsel hazırlık derslerinin üzerine öğrencisi olduğu zootekni anabilim dalı yüksek lisans derslerinden de iki tane almış ve bu dersleri başarı ile tamamlamıştır. Başvuruya konu Erciyes Üniversitesinin ilgili
Yönetmeliğinin bilimsel hazırlık sınıfı öğrencilerine ilişkin 15’inci (bkz. 8 no’lu prg.)
maddesinde bu hüküm “…lisansüstü programa yönelik derslerden her yarıyılda 15 AKTS kredisini aşmamak üzere bulunduğu ana bilim dalının doktora ve yüksek lisans programlarından daha önce almamış olmak şartı ile en fazla 2 ders aldırılabilir” şeklinde açıkça düzenlenmiştir. Buna göre başvuran, bu iki ders hakkını ‘ZT 542 İstatistik Analizleri – II’ ve ‘ZT 599 Bilimsel Araştırma İlkeleri ve Yayın Etiği’ derslerini alarak kullanmıştır. Ancak, aynı yarıyılda Bozok Üniversitesi’nde de özel öğrenci olarak 1 no’lu paragrafta belirtilen iki dersi almıştır.
16. Özel öğrencilik statüsü öncelikli olarak Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans Ve Lisans
Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal İle Kurumlar Arası Kredi
Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik ile tanımlanmıştır (bkz. 8.1. no’lu prg.).
Anılan düzenleme yükseköğretime kayıtlı öğrencileri kapsamakla birlikte özel öğrencilik
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
statüsünden farklı bir yükseköğretim ortamı, kültürü, kazanımı edinmek isteyen veya özel durumu, sağlık ve benzeri nedenleri olan öğrencilerin faydalanabileceği anlaşılmaktadır.
Yüksek lisans öğrenimi kapsamındaki Özel öğrencilik statüsüne ilişkin düzenlemeye ise
Yükseköğretim Kurulu Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinin ‘özel öğrenci kabulü’ başlıklı 31’inci maddesinde yer verildiği, anılan maddenin bir başka yükseköğretim kurumundan ders alarak belirli bir konuda bilgisini artırmak isteyen yükseköğretim kurumu mezunu veya öğrencilerini içerdiği görülmektedir. Ancak, anılan maddenin öğrencisi olunan kurumdan ziyade ders alınmak istenen kurumun kabul şartlarını kapsadığı anlaşılmaktadır.
Nitekim söz konusu maddede enstitü anabilim/anasanat dalı başkanlığının onayı ile lisansüstü derslere özel öğrenci olarak kabul edilebileceği düzenlenmiştir. Dolayısıyla, anılan madde öğrencisi olunan Kurumdan çok özel öğrencilik yapılacak kuruma yönelik bir düzenleme içermektedir. Ancak, başvuranın talebi üzerine Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının başvurana ve İdareye ilettiği bila tarih ve … sayılı yazıda başvuranın özel öğrenci statüsünde aldığı derslerin intibakının yapılıp yapılmayacağının anılan Yönetmelik hükmü uyarınca değerlendirilmesi gerektiği Senatonun yetkili olduğunun belirtildiği, takdirin başvuranın öğrencisi olduğu Üniversiteye bırakıldığı görülmektedir.
17. Erciyes Üniversitesi de dahil olmak üzere Üniversiteler özellikle Ön Lisans ve Lisans
Eğitim Öğretim Yönetmelikleri çerçevesinde özel öğrenci olarak başka yükseköğretim kurumlarına gideceklere ilişkin yapılan düzenlemelerde, öğrencinin özel öğrenci olarak başka bir yükseköğretim kurumuna gidebilmesi için her iki Üniversitenin müfredatlarının uygunluğu ve/veya öğrencinin başka yükseköğretim kurumuna gitmesini gerektirecek özel bir durumu olup olmadığı gibi koşulları araştırarak Senato Kararı, Fakülte Yönetim Kurulu kararı aldığı, bazı durumlarda gidilecek üniversite ile doğrudan yazışma yoluna gittiği, bu yol ile alınan izin kapsamında öğrencinin bir başka yükseköğretim kurumunda ders alabildiği görülmektedir.
Açıklanan uygulama ile yükseköğretim kurumunda kayıtlı öğrenci statüsünde bulunan kişinin özel öğrenci olarak gittiği üniversitede alacağı ve tamamlayacağı derslerin, öğrencinin kayıtlı olduğu üniversiteden alacağı diplomaya esas teşkil edeceği, bu anlamda her bir yükseköğretim kurumunun kendi bilimsel amaç, hedef ve standardına uygun öğrenci mezun etmenin hedeflendiği anlaşılmaktadır.
18. Dosya kapsamından, başvuranın Yozgat Üniversitesi’nde özel öğrencilik başvurusu ya da statüsüne ilişkin Enstitü Yönetim Kurulu’nu bilgilendirdiğine dair bir bilgi ya da belgeye rastlanmamakla birlikte başvuranın Üniversite tarafından özel öğrenci statüsünde ders almasına ilişkin bir düzenleme olmadığı, bu nedenle özel öğrenci ibaresinin geçtiği Yönetmeliğin ders saydırma başlıklı maddesinin doğrudan uygulanması gerektiğini ifade ettiği görülmektedir.
Ancak, mevzuat bütünü ile incelendiğinde (bkz. 7, 8 ve 9 no’lu paragrafta yer alan
Yönetmelikler) ders alma kavramının değişim programlarını, özel durumlu öğrencileri, özel öğrenci statüsünü kapsadığı anlaşılmaktadır. Bu bağlamda, her ne kadar üniversitenin yönetmeliğinde özel öğrencilik statüsüne ilişkin açık bir hüküm yoksa da aynı yönetmelikte bilimsel hazırlık sınıfında devam eden bir öğrencinin en fazla yüksek lisans programından 2 ders alabileceğinin düzenlendiği, ayrıca ders alma başlığı altında başka bir yükseköğretim kurumundan ders alacakların öncelikle anabilim dalının önerisini ve enstitü yönetim kurulunun onayını alması gerektiğinin açıkça düzenlendiği gözetildiğinde başvuranın idarenin izni ve
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
bilgisi dışında özel öğrenci statüsünde bir başka üniversiteden aldığı derslerin idare tarafından kabul edilmesi yönündeki isteminin ilgili mevzuatına aykırı olduğunun kabulü gerekmektedir.
Bu itibarla, İdarenin başvuranı reddettiği 07/11/2018 tarih ve … sayılı işleminde hukuka aykırılık tespit edilememiştir.
19. Öte yandan, İdarenin lisans düzeyindeki özel öğrenci statüsünde ders alınmasına ilişkin uygulamasının daha oturmuş olduğu, uygulamaya yönelik teamülün yüksek lisansta da devam ettirilmesinin anlaşılır olduğu, ancak bundan sonraki iş ve işlemlerde karışıklığa neden olmamak amacıyla yüksek lisans öğrencilerinin özel öğrenci statüsünde ders alma usul ve esaslarının Senato nezdinde belirlenerek uygulamada yeknesaklık sağlanmasının garanti edilmesi yönünde bir ihtiyacın olduğu değerlendirilmektedir.
20. Tüm dosya kapsamı değerlendirildiğine; bir başka yükseköğretim kurumundan ders alma kavramının özel öğrenci statüsünü de kapsadığı, bu anlamda İdarenin başvuranın talebini
Yönetmeliğin 22’nci maddesi kapsamında değerlendirmesinin hukuka uygun olduğu, buna göre başvuranın özel öğrencilik statüsünde ders alma yoluna gitmeden evvel Üniversite Yönetmeliği ile çerçevesi çizilen ders alma usulüne uygun davranmasının beklenmesinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı, ancak iyi yönetim ilkeleri açısından Yönetmelikte ve/veya
Senato Kararı ile yüksek lisans öğrencilerinin özel öğrenci statüsünde ders almalarına ilişkin usul ve esasların açıkça düzenlenmesinin bundan sonraki özel öğrencilik iş ve işlemlerinde gerek Enstitü Yönetimleri gerek yüksek lisans öğrencileri açısından yeknesaklık ve şeffaflık sağlayacağı, bu itibarla İdarenin yüksek lisansta özel öğrenci olarak ders almaya ilişkin iş ve işlemlerinin usul ve esaslarının Senato düzeyinde belirlenmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmaktadır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 21. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup;
Erciyes Üniversitesi Rektörlüğünün karara karşı başvuru yolunun gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
22. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Kısmen Ret Kısmen
Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Kayseri İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle; Başvuranın Yozgat Bozok Üniversitesi’nden özel öğrenci statüsünde aldığı derslerin transkriptine transfer edilmesi yönündeki talebinin yerinde olmadığı ve REDDİNE;
Erciyes Üniversitesi Rektörlüğü’nün yüksek lisans öğrencilerinin başka bir yükseköğretim kurumundan özel öğrenci statüsünde ders almalarına ilişkin usul ve esasları açık şekilde
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
belirleyerek Enstitü Müdürlükleri ve yüksek lisans öğrencilerine duyurması yönünde
ERCİYES ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA;
Bu kararın Başvurana ve Erciyes Üniversitesi Rektörlüğüne tebliğine, 6328 sayılı Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Erciyes
Üniversitesi Rektörlüğünün bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.