|
ÖZET: Bu Danıştay kararında, başvuran öğrencinin sağlık raporuna dayalı mazeretinin kabul edilmemesi üzerine yapılan itiraz incelenmiştir. Öğrenci, 15/11/2018 tarihinde hastalık nedeniyle vize sınavına girememiş ve sağlık raporunu sunarak mazeret sınavı talep etmiştir. Ancak, üniversite yönetimi, sağlık raporunun “acil” ibaresi taşımadığı gerekçesiyle talebi reddetmiştir.
Kararda, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi’nin kuruluş döneminde Gazi Üniversitesi mevzuatına tabi olduğu belirtilmiş, ancak bu durumun başvuranın talebinin reddedilmesine hukuka aykırı bir zemin oluşturduğu vurgulanmıştır. Yükseköğretim Kurulu kararları doğrultusunda, yeni kurulan üniversitelerin kendi yönetmeliklerini oluşturması gerektiği ifade edilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın mazeret sınavı hakkının verilmesi gerektiği ve üniversitenin eğitim-öğretim ile ilgili mevzuatını ivedilikle hazırlaması gerektiği tavsiye edilmiştir. Bu durum, eğitimde adalet ve hakkaniyet ilkelerinin sağlanması açısından önem taşımaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/4108-S.6001
BAŞVURU :
NO
KARAR :
TARİHİ
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU : ANKARA HACI BAYRAM VELİ ÜNİVERSİTESİ
REKTÖRLÜĞÜ
İDARE
YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN : Sağlık raporuna dayalı mazeretinin kabulü ile mazeret
KONUSU sınavı hakkı verilmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 27/11/2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Şikâyetçi, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi sınıf öğrencisi olduğunu, 15/11/2018 tarihinde yapılan vize sınavına hasta olması nedeniyle katılamadığını, Sami Ulus Devlet Hastanesi’nden bir günlük sağlık raporu aldığını ve vize engel sınavına girebilmek için sağlık raporunu okulun öğrenci işleri bürosuna teslim ettiğini, ancak sağlık raporunda “Acil” ibaresi bulunmadığı için vize engel sınavına girme talebinin ret edildiğini belirterek kendisine yeni bir mazeret sınavı yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Öğrenci İşleri Daire Başkanlığının 08/02/2019 tarih ve sayılı yazısında; “Haklı ve Geçerli Nedenler Yönergesi, 2018 yılında
Üniversitemiz Birimlerinde Değerlendirilen Öğrenci (Sağlık Raporu) Mazeret ve Dava
Bilgileri ile ile ilgili belgelerin gönderildiği” belirtilmiştir.
3. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Öğrenci İşleri Daire Başkanlığının 11/12/2018 tarih ve sayılı şikâyetçiye muhatap yazısında, “İlgide kayıtlı dilekçenize istinaden, Gazi
Üniversitesi Haklı ve Geçerli Nedenler Yönergesinin 6. maddesi “Öğrencinin ameliyat geçirmesi, doğum yapması, hastaneye yatması hastanelerin acil servislerinde müdahale edilmesini gerektirecek bir rahatsızlığının olması durumunda, buna ilişkin sağlık raporunun veya heyet raporunun bulunması ve bu belgeleri kayıtlı olduğu akademik birime ibraz etmesi” uyarınca alınan 26.11.2018 tarih ve sayılı Fakülteniz Yönetim Kurulu Kararı ile talebinizin uygun görülmediği bildirilmiştir.” ifadeleri yer almaktadır.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde, herkesin, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahip olduğu, Kamu Denetçiliği Kurumunun idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri incelediği hüküm altına alınmıştır.
5. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir” hükmü yer almaktadır.
6. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun “Senato” başlıklı 14 üncü maddesinde; “…b.
Görevleri: Senato, üniversitenin akademik organı olup aşağıdaki görevleri yapar: (1)
Üniversitenin eğitim – öğretim, bilimsel araştırma ve yayım faaliyetlerinin esasları hakkında karar almak, (2) Üniversitenin bütününü ilgilendiren kanun ve yönetmelik taslaklarını hazırlamak veya görüş bildirmek…” hükmü yer almaktadır.
7. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun “Fakülte Yönetim Kurulu” başlıklı 18 inci maddesinde; “(5) Öğrencilerin kabulü, ders intibakları ve çıkarılmaları ile eğitim – öğretim ve sınavlara ait işlemleri hakkında karar vermek,” hükmü yer almaktadır.
8. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun “Lisans düzeyinde öğretim” başlıklı 43 üncü maddesinde; “ a. Yükseköğretim kurumlarında, kuruluş özelliklerine ve ihtiyaçlarına göre yapılan eğitim-öğretim ve buna dayalı olarak verilen diplomalarla ilgili esaslar her üniversitece hazırlanacak öğretim ve sınav yönetmeliğinde belirtilir,” hükmü yer almaktadır.
9. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun “Diploma alma, ders kredilerinin hesaplanması, öğrencilik haklarından yararlanma ve sınavlar” başlıklı 44 üncü maddesinde; “Eğitim öğretimin devamına ilişkin diğer hususlar, Yükseköğretim Kurulunun bu konularda belirlediği temel ilkelere uygun olarak yükseköğretim kurumları senatoları tarafından belirlenir.” hükmü yer almaktadır.
10. 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanununun “Ankara Hacı Bayram
Veli Üniversitesi” başlıklı Ek Madde 183’te; “Ankara’da Ankara Hacı Bayram Veli
Üniversitesi adıyla yeni bir üniversite kurulmuştur.” hükmü yer almaktadır.
11. 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanununun “Ankara Hacı Bayram
Veli Üniversitesi” başlıklı Geçici Madde 51’de; “(25)…Bu Kanunla kurulan …, Ankara
Hacı Bayram Veli Üniversitesi …, Gazi Üniversitesine … bağlı iken bağlantısı veya adı ve bağlantısı değiştirilerek bağlanan yükseköğretim birimlerinin teşkilatı, mevcut kadroları ve pozisyonları ile birlikte personeli, bu birimlerle ilgili yılı bütçe ödenekleri, bütçedeki ödeneklerin tahakkuka bağlanma yetkisi, … bina ve tesisleri, her türlü araç ve gereci, malzeme, döşeme, demirbaş ve taşıtları ile birlikte her türlü taşınır ve taşınmaz malları başka bir işleme gerek kalmaksızın … Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi …ne devredilmiş sayılır…
(31) Gazi Üniversitesine bağlı iken bu Kanunla Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesine aktarılan fakültelerin, yüksekokulların ve konservatuvarın Sosyal Bilimler Enstitüsü ile Güzel
Sanatlar Enstitüsündeki anabilim dallarında kayıtlı olan lisansüstü öğrenciler Ankara Hacı
Bayram Veli Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsüne 2017-2018 eğitim öğretim dönemi sonundan geçerli olmak üzere aktarılmıştır. …
(32) Gazi Üniversitesine bağlı iken bağlantısı değiştirilen fakülte, yüksekokul ile meslek yüksekokullarında öğrenim gören öğrenciler 2017-2018 eğitim öğretim dönemi sonundan geçerli olmak üzere bu Kanunla kurulan Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesinin ilgili fakülteleri, yüksekokulları ile meslek yüksekokullarına aktarılmıştır.
(33)… Gazi Üniversitesine … bağlı iken adı değiştirilerek veya değiştirilmeyerek bu Kanunla yeni kurulan … Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi …ne bağlanan birimler 2017-2018 eğitim öğretim yılının sonunda devredilir. Bu birimler için ilan edilmiş öğretim elemanı alımları ilgisine göre İstanbul Üniversitesi, Gazi Üniversitesi ve Sakarya Üniversitesi tarafından tamamlanır.
(34) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte … Gazi Üniversitesine … bağlı iken bağlantısı veya adı ve bağlantısı değiştirilerek sırasıyla …, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi …ne bağlanan birimlerde kayıtlı bulunan öğrencilere verilecek mezuniyet belgeleri ile diplomalar, öğrencilerin istemesi hâlinde kayıt tarihlerinde bağlı bulundukları ilgisine göre … Gazi
Üniversitesi … adıyla ilgisine göre …, Gazi Üniversitesi … tarafından verilir. Bu konuda çıkabilecek ihtilafları sonuçlandırmaya Yükseköğretim Kurulu yetkilidir.
(35) Bu Kanunla yeni kurulan … Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi …, Gazi
Üniversitesine … bağlı iken adı değiştirilerek veya değiştirilmeyerek bağlantısı değiştirilen birimlerde uygulamayla ilgili olarak ortaya çıkabilecek sorunlar Yükseköğretim Kurulu tarafından çözülür.” hükümleri yer almaktadır.
12. 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanununun “Faaliyete geçirilme” başlıklı 6 ncı maddesinde; “Bu Kanun kapsamında olup, yeni kurulan birimler; eğitim – öğretim için yeterli kuruluş hazırlıklarının tamamlanmasını, mali ve idari şartların yerine getirilmesini müteakip Yükseköğretim Kurulunun kararı ile faaliyete geçirilir” hükmü yer almaktadır.
13. (Üniversitemiz (Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi), Gazi Üniversitesinden bölünerek kurulduğundan, 2018-2019 Eğitim-Öğretim Yılında, Gazi Üniversitesi Önlisans ve Lisans
Eğitim-Öğretim Yönetmeliği uygulanmaktadır.) notu ile uygulanan Gazi Üniversitesi
Önlisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinin “Sınavlar” başlıklı 14 üncü maddesinde; “(9) Mazeret sınavı, ilgili yönetim kurulunca kabul edilen haklı ve geçerli bir sebeple sınavlara katılmayan öğrenciler için açılan sınavdır. Öğrenci, mazeretini takip eden beş iş günü içinde ilgili akademik birime dilekçe ile müracaat etmelidir. Mazeret sınav hakkı, sadece ara sınavlar için verilir. Mazeret sınavı, dönem sonu sınavları başlamadan yapılır.” hükmü bulunmaktadır.
14. Gazi Üniversitesi Haklı ve Geçerli Nedenler Yönergesinin “Başvuru şekli ve yetkili kurullar” başlıklı 5 inci maddesinde; “(1) Mazeret ile ilgili başvurular, şahsen mazeretin ortaya çıkmasını takip eden beş iş günü içinde ilgili akademik birimlere kanıtlayıcı belgelerin eklendiği dilekçelerle yapılır. (2) Haklı ve geçerli nedenlerle mazeret talebinde bulunan öğrencilerin talepleri, ilgili akademik birim yönetim kurullarınca, bu Yönerge hükümleri uyarınca değerlendirilir ve karara bağlanır.” hükmü bulunmaktadır.
15. Gazi Üniversitesi Haklı ve Geçerli Nedenler Yönergesinin “Haklı ve Geçerli
Nedenler” başlıklı 6 ncı maddesinde; “(1) Öğrencinin ameliyat geçirmesi, doğum yapması, hastaneye yatması, hastanelerin acil servislerinde müdahale edilmesini gerektirecek bir rahatsızlığının olması durumunda, buna ilişkin sağlık raporunun veya heyet raporunun bulunması ve bu belgeleri kayıtlı olduğu akademik birime ibraz etmesi, … halinde; ilgili akademik birim yönetim kurulu adalet, hakkaniyet, hesap verilebilirlik ve tutarlılık kriterleri çerçevesinde mazeretleri haklı ve geçerli nedenlerle ilgili işlemlerde değerlendirir.” hükmü bulunmaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
16. Başvurana ait poliklinik hekimi tarafından onaylanan istirahat raporunun haklı ve geçerli mazeret olarak kabul edilmemesi işleminde hukuka ve hakkaniyete uyarlık tespit edilemediğinden tavsiye kararı verilmesi önerilmiştir.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden 17. Başvuran, sağlık raporuna dayalı mazeretinin kabulü ile mazeret sınavı hakkı verilmesini talep etmektedir.
18. İlgili idare, öğrencinin hastaneye yatması veya hastanelerin acil servislerinde müdahale edilmesini gerektirecek bir rahatsızlığının olması durumunun yokluğu gerekçesi ile talebi reddetmiştir.
19. Dosya kapsamında yer alan bilgilere göre, başvuranın İİBF Bölümünde sınıf öğrencisi olduğu, 5/11/208 tarihinde gerçekleşen ‘ ’ dersi vize sınavına mazeretli olduğu gerekçesi ile girmediği, mazeretinin dayanağının Sami Ulus Eğitim ve
Araştırma Hastanesi Dâhiliye Polikliniğinde görevli iç hastalıkları uzmanı hekim tarafından imzalanan 15/11/2018 tarihine ait 1 günlük istirahat durumunu belirtir hekim raporu olduğu, mazeretin idareye bildirilmesi sonucunda 26/11/2018 tarihli İİBF Fakülte Yönetim Kurulu
Kararı ile başvuranın mazeretinin Haklı ve Geçerli Nedenler Yönergesinin 6 ncı maddesinde yer alan hüküm gerekçesi ile reddedildiği hususları tespit edilmiştir.
20. Yukarıda ayrıntılarına yer verilen mevzuat hükümlerine göre, Yükseköğretim kurumlarında yapılan eğitim-öğretim ile ilgili esasların her üniversitece hazırlanacak öğretim ve sınav yönetmeliğinde belirtilmesi ve eğitim öğretimin devamına ilişkin diğer hususların senato tarafından belirlenmesi gerekmektedir.
21. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi 9/5/2018 tarihinde kurulmuştur. Kuruluş hükümlerinde eğitim-öğretim ile ilgili esaslar, öğretim ve sınav yönetmeliği ve eğitim öğretimin devamına ilişkin hususlara yer verilmemiştir.
22. 22/05/2018 tarihli ve 23 numaralı oturumda alınan YÖK Yürütme Kurulu Kararının 1 inci maddesinde; Üniversitelerin akademik organlarının en kısa sürede oluşturularak (Senato, Üniversite Yönetim Kurulu gibi) üniversitelerin akademik ve idari işleyişine ilişkin düzenlemelerin yapılmasının sağlanması, 12 inci maddesinde; Eğitim-Öğretim Faaliyetleri ile ilgili işlemlerin yürürlükteki mevzuata göre yapılması kararları yer almaktadır.
23. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Gazi Üniversitesinden bölünerek kurulduğu gerekçesi ile 2018-2019 Eğitim-Öğretim Yılında, Gazi Üniversitesine ait Yönetmelik hükümlerini uyguladığını belirtmektedir. 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı
Kanununun “Faaliyete geçirilme” başlıklı 6 ncı maddesinde ise yeni kurulan birimlerin eğitim–öğretim için yeterli kuruluş hazırlıklarının tamamlanmasını müteakip Yükseköğretim
Kurulunun kararı ile faaliyete geçirileceği hükmü bulunmaktadır.
24. Bu kapsamda Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesinin kuruluşunun 2017-2018 eğitim ve öğretim yılı sonuna denk gelmesi sonucunda geçiş döneminde Gazi Üniversitesi mevzuatına tabi olarak işlem tesis ettiği ancak Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesinin müstakil ve ayrı bir idare olduğu, yukarıda yer verilen YÖK Yürütme Kurulu kararına göre ilgili düzenlemelerin söz konusu yeni kurulan üniversitelerde devamlılığın sağlanmasını teminen tedviren görevlendirilen rektörlerce yapılmasının uygun görüldüğü, Ankara Hacı Bayram Veli
Üniversitesinin tedviren görevlendirilen rektör döneminde akademik ve idari işleyişine ilişkin düzenlemeleri yapmadığı, sonradan atanan rektör döneminde de yine düzenleme yapılmaksızın 2018-2019 eğitim ve öğretim yılına başlanıldığı, YÖK Yürütme Kurulu Kararının geçici hususları barındırdığı, ilgili üniversitenin ise halen mevzuat çalışmalarını tamamlayarak yayımlanmasını sağlamadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde şikâyetçinin talebinin Gazi
Üniversitesine ait mevzuata dayanılarak reddedilmesi hukuka aykırıdır.
25. Bununla birlikte Gazi Üniversitesinin ilgili yönetmeliklerinde, mazeret sınavının, ilgili yönetim kurulunca kabul edilen haklı ve geçerli bir sebeple sınavlara katılmayan öğrenciler için açıldığı, mazeret bildiren öğrencinin izinli sayılacağı ve izin nedeniyle ara sınavına giremeyen öğrencilerin mazeret ara sınavına alınacağı belirtilmiştir.
26. Gazi Üniversitesi Haklı ve Geçerli Nedenler Yönergesinde ise Haklı ve Geçerli Neden olarak öğrencinin ameliyat geçirmesi, hastaneye yatması, hastanelerin acil servislerinde müdahale edilmesini gerektirecek bir rahatsızlığının olması durumları şart koşularak adalet, hakkaniyet, hesap verilebilirlik ve tutarlılık kriterleri çerçevesinde mazeretlerin haklı ve geçerli nedenlerle ilgili işlemlerde değerlendirileceği belirtilmiştir.
27. Bu kapsamda, yönetmelik hükümlerinde mazeret dayanağının haklı ve geçerli bir sebep olması gerektiğinin belirtildiği, herhangi bir sınırlama veya dar yorumlamaya imkân verecek düzenlemeye gidilmediği, söz konusu yönerge ile sayma ve sınırlama yoluna gidildiği, yönerge hükümlerine göre öğrencinin hastanelerin acil servislerinde müdahale edilmesini gerektirecek bir rahatsızlığının olması durumunun arandığı, Sağlık Bakanlığı tarafından Acil Sağlık
Hizmetlerinde Alan ve Bölge Uygulamasına gidilerek acil servislerin işlerliğinin artırılmaya çalışıldığının bilindiği, Acil servisin kendine özgü işleyişinin bulunduğu, sadece acil servis müdahalelerinin mazeret olarak kabul edilmesi durumunda poliklinik hekimi ile acil servis hekimi karar ve uygulamalarının kıyasen tartışılmaya açık hale geleceği ancak ilgili idare tarafından bu yönde bir tespit yapılmadığı, poliklinik hekimi tarafından verilen istihbarat raporunun kabul edilmemesi sonucunda yönetmelikte belirtilen haklı ve geçerli bir sebep genellemesinden ve yönergede belirtilen adalet, hakkaniyet, hesap verilebilirlik ve tutarlılık kriterlerinden uzaklaşıldığı hususları tespit edilmiştir.
28. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvurana ait poliklinik hekimi tarafından onaylanan istirahat raporunun haklı ve geçerli mazeret olarak kabul edilmemesi işleminde hukuka ve hakkaniyete uyarlık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden 29. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin, ölçülülük ve karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkelerine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
30. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara
İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE;
Başvurana mazeret sınavı hakkı verilmesi ile eğitim-öğretim ile ilgili esaslar, öğretim ve sınav yönetmeliği ve eğitim öğretimin devamına ilişkin hususlarda gerekli mevzuatın ivedilikle hazırlanarak yayımlanması hususunda ANKARA HACI BAYRAM VELİ ÜNİVERSİTESİ
REKTÖRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
Kararın BAŞVURANA ve ANKARA HACI BAYRAM VELİ ÜNİVERSİTESİ
REKTÖRLÜĞÜNE ve YÜKSEKÖĞRETİM KURULUNA tebliğ edilmesine,
6328 sayılı Kanunun 20 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, idarece bu karar üzerine tesis
edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi