|
ÖZET: Bu karar, başvuranın öğrenim kredisinin kesilmesi üzerine yapılan itirazın reddine ilişkin bir hukuki değerlendirmeyi içermektedir. Başvuran, tutuklanmasına rağmen herhangi bir disiplin cezası almadan KYK Genel Müdürlüğü tarafından öğrenim kredisinin kesildiğini iddia etmiş ve bu durumun hukuka aykırı olduğunu belirtmiştir. Ancak, Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu, kredinin kesilmesinin Öğrenim Kredisi Yönetmeliği’nin 11. maddesi (h) bendi gereğince gerçekleştirildiğini savunmuştur.
Kararda, idarenin, başvuranın tutukluluğunun kesinleşmemiş olması nedeniyle uyguladığı yaptırımın hukuka aykırı olmadığına hükmedilmiştir. Disiplin cezaları ve adli cezaların birbirinden farklı olduğu, dolayısıyla başvuranın durumu itibarıyla idarenin kredi kesme yetkisinin bulunduğu vurgulanmıştır. Sonuç olarak, başvurunun reddi yönünde karar verilmiş ve başvuranın itirazı hukuka uygun bulunmuştur. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/3649-S.5297
BAŞVURU NO : 2018/15615
KARAR TARİHİ : 24/05/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : KREDİ VE YURTLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
Başvuranın herhangi bir disiplin cezası bile almamış
BAŞVURUNUN KONUSU :
olmasına rağmen KYK Genel Müdürlüğünce hukuka aykırı surette öğrenim kredisinin kesildiği iddiası hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 27/11/2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran tarihli başvurusunda özetle; … Üniversitesi Tıp Fakültesi 4. sınıf
öğrencisi olduğunu, hakkında açılan bir soruşturma sebebiyle 25/04/2018 tarihinde tutuklandığını, 03/07/2018 tarihinde ilk defa çıktığı mahkemede serbest bırakıldığını, KYK
Genel Müdürlüğü tarafından 18 Haziran 2018 tarihinde tarafına gönderilen yazıda “Antalya İl
Emniyet Müdürlüğü’nün hakkında göndermiş olduğu yazıya istinaden” öğrenim kredisinin kesildiğinin belirtildiğini, henüz suçlu olup olmadığı bile belli değilken, mahkemeye bile çıkmamışken KYK yetkililerinin suçlu olduğuna kanaat getirip kredisini kestiklerini, Kurumun internet sitesinde yer alan kredinin kesilme sebepleri başlığı altında kesin hükümle mahkum olmak şartının yer aldığını, kredi kesilme şartlarından hiçbirini taşımamasına, herhangi bir disiplin cezası bile almamış olmasına rağmen KYK Genel Müdürlüğünün kurumunun sitesinde yer almayan mevzuatları bahane ederek ısrarla öğrenim kredisini geri bağlamadığını belirtmiştir. Başvuran, kesilen öğrenim kredisinin geri bağlanmasını, kredi ödenmeyen aylar için ödeme yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğü’nün konuya ilişkin
30/1/2019 tarih ve … sayılı yazısı ve eklerinde özetle; 2.1. Genel Müdürlüğe gönderilen ilgi yazınızda belirtilen … T.C. Kimlik numaralı … hakkında ilgili mevzuatlar dahilinde uygulanan disiplin cezası bulunmadığı, 2.2. Burs-Kredi Yönetmeliğinin 27 nci maddesinde “Burs almaktan vazgeçen öğrencinin bursu, vazgeçtiği tarihten itibaren kesilir ve bir daha burs verilmez. Ancak, bursunun kesildiği tarihte öğrenim kredisi almak isterse Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Öğrenim Kredisi
Yönetmeliği hükümlerine göre kredi verilebilir.” Hükmü, 2.3. Öğrenim Kredisi Yönetmeliğinin; 11 inci maddesinin (h)bendinde “Öğrenim görmekte olduğu öğretim kurumlarında, eklentilerinde, kalmakta olduğu yurtta, öğretim kurumu veya barındığı yurdun dışında, münferiden veya topluca her ne şekilde olur ise olsun anarşi ve terör olaylarına karışan, öğrenim özgürlüğünü ihlal edici (Direniş, boykot, işgal, yazı yazma, resim yapma, slogan atma vs.) davranışlarda bulunan bu fiillere eksik veya tam teşebbüste bulunan, üzerinde veya kendi kullanımına bırakılmış yerlerde ateşli silahlar, patlayıcı maddeler, bıçaklar vs. tüm kesici, delici, yakıcı, boğucu, ezici. parçalayıcı, eza ve cefa verici olarak salt saldırı ve savunmada kullanılmak üzere, özel nitelikte yapılmış olan her türlü suç aletlerinden birini veya bir kaçını bulunduran öğrencilere kredi verilmez.” hükmü, 2.4. 351 sayılı Kanununun 7 nci maddesinde “Burs/kredi verilecek ve yurtlarda barınacak öğrencilerin değerlendirilmesine ilişkin kıstasları belirlemek Yönetim Kurulunun görevidir” hükmünün yer aldığı, 2.5. Kurum Yönetim Kurulunun 31.03.2016 tarih ve 9644 sayılı Kararının “Üniversitede ders kaydı yaptırmayan öğrenci olarak bildirilenlerin burs/kredileri kesilir” şeklinde olduğu, 2.6. Kayıtların incelenmesi sonucunda, … Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencisi olarak 2016-
2017 öğretim yılında burs/kredi başvurusunda bulunan … T.C. Kimlik numaralı …’ a …
numara ile burs tahsis edildiği, Burs/kredi almasına esas olan Taahhüt Senedini e-Devlet üzerinden onaylaması sebebiyle burs ödemesinin 2016-2017 öğretim yılından itibaren yapılmaya başlandığı, bu sebeple Kurum Yurt İdare ve İşletme Daire Başkanlığının 17/06/2015 tarih ve … sayılı yazısına istinaden başvuranın bursunun 22/06/2015 tarihi itibariyle kesildiği, Kurum Kredi Dairesi Başkanlığı tarafından 25/06/2015 tarih ve … sayılı yazı ile başvuranın
MERNIS kayıtlarında görünen adresine bilgi verildiği, 2.7. …’ın 09.03.2017 tarihli dilekçesi ile bursun krediye dönüştürülmesi talebi gereğince, bursu öğrenim kredisine dönüştürülerek, ödemesinin kredi olarak devam ettirildiği, … Kredi ve
Yurtlar Kurumu İl Müdürlüğünün 14.06.2018 tarihli ve … sayılı yazısı ekinde bulunan İl
Emniyet Müdürlüğünün 03.05.2018 tarihli ve … sayılı yazısına istinaden öğrenim kredisi kesilen adı geçen öğrenciye 18.06.2018 tarihli ve … sayılı yazı ile bilgi verildiği, …’ın
14.09.2018 tarihli dilekçesine 26.09.2018 tarihli ve … sayılı yazı ile,08.10.218 tarihli
dilekçesine 11.10.2018 tarihli ve … sayılı yazı ile, 12.11.2018 tarihli dilekçesine ise 19.11.2018 tarihli ve … sayılı yazı ile bilgi verildiği, Kurum kayıtlarında … Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencisi olarak gözüken …’ın dilekçelerinde okulunu … Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencisi olarak belirtmesi sebebiyle Yükseköğretim Bilgi Sisteminden yapılan incelemede okul değişikliği yaptığı belirlendiğinden kayıtlarda yeni okul bilgisinin güncellendiği, 2.8. Başvuru sahibi tarafından Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma suçundan dolayı görülen dava sonucunda, suçsuz olduğunu belirten mahkeme kararını göndermesi halinde durumunun yeniden değerlendirilebileceği, Hususlarına yer ver verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine
başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında;“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci
maddesinin birinci fıkrasında;“Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5) 18.01.1997 Tarihli ve 22881 Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren
Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Öğrenim Kredisi Yönetmeliğinin, Kredi
Verilmeyecek Haller başlıklı 11 inci maddesinde; “Kredi verilmeyecek haller şunlardır: …
h) (Değişik ibare:RG-21/12/2002-24970) Öğrenim görmekte olduğu öğretim kurumlarında, eklentilerinde, kalmakta olduğu yurtta, öğretim kurumu veya barındığı yurdun dışında, münferiden veya topluca her ne şekilde olur ise olsun anarşi ve terör olaylarına karışan, öğrenim özgürlüğünü ihlal edici (Direniş, boykot, işgal, yazı yazma, resim yapma, slogan atma vs.) davranışlarda bulunan bu fiillere eksik veya tam teşebbüste bulunan, üzerinde veya kendi kullanımına bırakılmış yerlerde ateşli silahlar, patlayıcı maddeler, bıçaklar vs. tüm kesici, delici, yakıcı, boğucu, ezici, parçalayıcı, eza ve cefa verici olarak salt saldırı ve savunmada kullanılmak üzere, özel nitelikte yapılmış olan her türlü suç aletlerinden birini veya bir kaçını bulunduran öğrencilere, …kredi verilmez”
Hükümlerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6) Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya
kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7) Başvuran, hakkında açılan bir soruşturma sebebiyle 25/04/2018 tarihinde tutuklandığını,
03/07/2018 tarihinde ilk defa çıktığı mahkemede serbest bırakıldığını, kredi kesilme şartlarından hiçbirini taşımamasına, herhangi bir disiplin cezası bile almamış olmasına rağmen
KYK Genel Müdürlüğünün kurumunun sitesinde yer almayan mevzuatları bahane ederek ısrarla öğrenim kredisini geri bağlamadığını belirterek, kesilen öğrenim kredisinin geri bağlanmasını, kredi ödenmeyen aylar için ödeme yapılmasını talep etmektedir.
8) Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu, Öğrenim Kredisi Yönetmeliğinin; 11 inci
maddesinin (h)bendi uyarınca kredinin kesildiğini belirtmiştir.
9) Antalya Valiliği, İçişleri Bakanlığı’nın 2013/140 sayılı Genelgesi uyarınca, üniversitelerde
yasa dışı olaylara karıştıkları belirlenen öğrencilere ait bilgilerin, gerekli disiplin işlemi için ilgili Yüksek Öğretim Kurumları ve Kredi Yurtlar Kurumu İl Müdürlüklerine bildirilmesi kapsamında, 03/05/2018 tarihli yazı ile Yüksek Öğenim Kredi ve Yurtlar Kurumu … İl
Müdürlüğüne, … Cumhuriyet Başsavcılığının yapmış olduğu bir soruşturma kapsamında adı geçenin, “FETÖ/PDY Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma (BYLOCK KULLANICISI)” suçundan 20.04.2018 tarihinde yakalandığını, adli makamlara sevk edildiğini ve Antalya 5.
Sulh Ceza Hakimliğince tutuklanarak Ceza ve İnfaz Kurumu Müdürlüğüne teslim edildiğini bildirmiştir.
10) … İl Emniyet Müdürlüğü’nün mezkur yazısına istinaden, Yüksek Öğenim Kredi ve Yurtlar
Kurumu … İl Müdürlüğünce, başvurana … Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencisi olarak …
numara ile verilen öğrenim kredisi, 5 numaralı paragrafta yer verilen mevzuat hükmü gereğince,
2018 yılı Temmuz ayından itibaren kesilmiştir.
11) Bilindiği üzere mahkemelerce verilen adli cezaların yanı sıra, idare de statü hukukunun bir
sonucu olarak, belirli yükümlülükleri gerçekleştirmeyen bireylere yaptırım uygulama yetkisine sahiptir. Bu tür yaptırımların önemli bir türü de disiplin cezalarıdır. Adli cezalar ile disiplin cezaları birbirinin ikamesi değildir. Bir diğer deyiş ile ceza davasında verilen mahkumiyet ya da beraat kararı, soruşturma konusu olan fiilin ceza hukukunda suç teşkil eden fiilin unsurları ile birebir örtüştüğü durumlar haricinde disiplin cezasını etkilemeyecektir. Disiplin cezasına temel oluşturan eylem ya da davranış şeklindeki idarî ihlâl, aynı zamanda ceza hukukunda suç sayılabileceği gibi, ceza hukukunda suç teşkil etmeyen bir fiilin disiplin hukukunda suç olması mümkündür. Bu iki yaptırım türü, sebep, sonuç, hukuksal dayanak, amaç ve usul açılarından birbirlerinden farklıdırlar. Bu nedenle, … 5 inci Ceza Mahkemesi tarafından yapılan yargılamada, başvuranın hakkında henüz kesinleşmiş bir hüküm bulunmayışının, idare tarafından uygulanan idari yaptırımı hukuka aykırı hale getireceği düşünülemez.
12) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde, başvuran hakkında uygulanan “öğrenim
kredisinin kesilmesi” işlemine yapılan itirazın reddedilmesi yönündeki idari işlemin hukuka/hakkaniyete uygun olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
13) 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği
Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup “makul sürede karar verme” ve
“kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, yine idare tarafından şikâyetçiye makul sürede cevapların verildiği, Kurumumuz tarafından istenen bilgi ve belgelerin süresinde gönderildiği, ancak şikâyetçiye verilen cevaplarda işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle
“karara karşı başvuru yollarının ve süresinin gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı görülmüş olup, idarenin bahse konu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının
başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup … İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın BAŞVURANA ve KREDİ VE YURTLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ’NE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi