|
ÖZET: Bu Sayıştay kararı, …………. Bakanlığı bünyesinde çalışan bazı personelin, eşlerinin sigortalı çalışmasına rağmen aile yardımı alması nedeniyle kamu zararına yol açtığını ortaya koymaktadır. 657 sayılı Kanun’un 202. maddesi gereğince, aile yardımı ödeneği, memurun beyanına dayanmaktadır. Ancak, yapılan incelemelerde, bazı personelin eşlerinin sigortalı çalıştığı tespit edilmiştir. Bu durum, aile yardımı ödemelerinin mevzuata aykırı olduğunu göstermektedir.
Sayıştay, kamu zararının oluşmasında doğrudan sorumluluğun, yanıltıcı bildirimde bulunan kamu görevlilerine ait olduğunu belirtmiştir. Harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlileri, memurların bildirimleri doğrultusunda hareket ettikleri için sorumlulukları bulunmamaktadır. Bu bağlamda, kamu zararı teşkil eden tutarın bir kısmının mevzuata uygun olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, Sayıştay, aile yardımı ödemelerinde görevli harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerine sorumluluk yüklenemeyeceğine ve mevzuata uygun olan tutar için ilişilecek bir husus bulunmadığına karar vermiştir. Bu durum, kamu mali yönetiminde dikkat edilmesi gereken hususları vurgulamaktadır. |
| Kamu İdaresi Türü | Genel Bütçe Kapsamındaki İdareler |
| Yılı | 2011 |
| Dairesi | 4 |
| Karar No | 6 |
| İlam No | 51 |
| Tutanak Tarihi | 17.1.2013 |
| Kararın Konusu | Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar |
AİLE YARDIMI
…………. Bakanlığı bünyesinde çalışan bazı personele hak etmediği halde çalışmayan eş için aile yardımı ödenmesi sonucu …………. TL kamu zararına neden olunması hususu ile ilgili olarak, dosyada mevcut bilgi ve belgelerin değerlendirilmesi sonucunda,
…………. Bakanlığından alınan ve aile yardımı ödenen personel bilgisi ile bu personelin eşlerinin sigortalı çalışması bulunup bulunmadığına ilişkin Sosyal Güvenlik Kurumundan alınan bilgilerin karşılaştırılması neticesinde; 2011 yılı içinde eşinin sigortalı çalışması bulunmasına rağmen bazı personele aile yardımı ödendiği görülmüştür.
Aile yardımı ödeneği, 657 sayılı Kanunun 202 nci maddesinde düzenlenmiş olup; memurun, her ne şekilde olursa olsun menfaat karşılığı çalışmadığı veya herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşundan aylık almadığı yönündeki yazılı bildirimine istinaden ödenmektedir. Burada memurun beyanı esastır.
Merkezi Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliğinin ‘”Harcamanın Çeşidine Göre Aranacak Belgeler” başlıklı II. Kısmının “‘Sosyal yardımlar” başlıklı 12 nci maddesinde, aylıklarla birlikle ödenen aile yardımının, personelin ilk işe girişinde alınacak Aile Yardımı Bildirimi’ne dayanılarak ödeneceği; bu bildirimin personelin aile yardımından yararlanan eş veya çocuk durumunda meydana gelen değişiklikler ile yer değiştirme suretiyle atama halinde yenileneceği, bildirimlerin ödeme belgesinin Sayıştaya gönderilecek nüshasına ekleneceği belirtilmiştir.
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 7 nci maddesinin üçüncü fıkrasında sorumluların, mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri ile illiyet bağı kurularak oluşturulan ilamda yer alan kamu zararından tek başlarına veya birlikte tazmin ile yükümlü oldukları ifade edilmiştir. Kanunun “Tanımlar” başlıklı 2. maddesinde de, “Kamu zararının”, Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununda belirtilen kamu zararını ifade ettiği belirtilmiştir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71. maddesinde Kamu zararı; “Kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.” şeklinde tanımlanmıştır.
Aynı Kanunun 32 nci maddesinde, harcama yetkililerinin harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından sorumlu oldukları belirtilmiştir. Burada harcama yetkilisi tarafından memurların bildirimlerine istinaden “aylık” kapsamında aile yardımının da ödenmesi için talimat verilmesinde ve ödemeye onay verilmesinde mevzuata aykırılık yoktur.
Harcama yetkilisi tarafından görevlendirilen ve ödeme sürecinde görevli olan gerçekleştirme görevlilerinin, gerçekleştirme belgesi olarak memurların aile yardımına ilişkin bildirimlerinin mevcut olup olmadığını araştırma yükümlülüğü olup, bildirimde belirtilen hususları; yani, aile yardımından faydalanacak eşin her ne şekilde olursa olsun çalışıp çalışmadığı veya herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşundan aylık alıp almadığı hususlarını araştırma yükümlülükleri olmadığı gibi, fiilen de buna gerçekleştirebilmeleri mümkün değildir. Burada kamu zararının oluşmasında doğrudan doğruya sorumluluğu bulunanlar, kasten veya ihmalen mevzuata aykırı yanıltıcı bildirimde bulunmak suretiyle haksız olarak aile yardımını alan ve bu suretle kamu kaynağında azalmaya sebebiyet veren ve kendilerine ödeme yapılan kamu görevlileridir.
Bu meyanda; Rapor maddesinin başlangıcında ve sorgu kısmında yersiz aile yardımı ödenmesi suretiyle …………. TL kamu zararına neden olunduğu ileri sürülmekte ise de; rapor maddesinin sonuç kısmından, bu tutarın …………. TL olduğu; sehven …………. TL olarak yazıldığı anlaşıldığından, aradaki fark olan ve mevzuatına uygun olduğu anlaşılan …………. lira için ilişilecek bir husus bulunmadığına oybirliğiyle,
Bu itibarla; Kamu zararı teşkil ettiği iddia olunan toplam …………. TL’den;
…………. liralık tutarla ilgili olarak gönderilen savunma yerinde görüldüğünden, mevzuatına uygun olduğu anlaşılan …………. TL ile ilgili olarak ilişilecek bir husus bulunmadığına,
…………. TL tahsil edildiğinden ilişilecek husus kalmadığına,
Yukarıda açıklanan gerekçelerle, aile yardımı ödenmesinde görevli bulunan Harcama Yetkilileri ile Gerçekleştirme Görevlilerine sorumluluk yüklenemeyeceğinden; Sayıştay yargılaması açısından mevzuatına uygun olduğu anlaşılan, geriye kalan ve henüz tahsil edilmeyen …………. TL ile ilgili olarak ilişilecek bir husus bulunmadığına,
………….,
oybirliğiyle,
Karar verildi.