Aşırı düşük teklif açıklamalarında yalnızca belgelerin şekli unsurlarının dikkate alınması yeterli midir (KİK)

Kartal Eğitim Araştırma Hastanesi Baştabipliği tarafından yapılan “265 Kişi İle Personel Çalıştırılmasına Dayalı 24 Aylık Veri Hazırlama Kontrol İşletmeni Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Kemal Çağlar İnş. Elekt. Üret. Tic. San. Ltd. Şti. tarafından itrazen şikayet başvurusunda bulunulmuş ve Kamu İhale Kurulu’nun 23.01.2012 tarih ve 2012/UH.III-513 sayılı kararı ile “4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Davacılar Kemal Sosyal Hizmetler Tic. Ltd. Şti. ve Kemal Çağlar İnş. Elekt. Üret. Tic. San. Ltd. Şti. tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada, Ankara 13. İdare Mahkemesinin 21.03.2012 tarih ve E:2012/303 sayılı kararı ile yürütmenin durdurulmasına karar verilmiştir. Bunun üzerine Kamu İhale Kurulunun 19.04.2012 tarih ve 2012/MK-122 sayılı kararı ile “1) Kamu İhale Kurulunun 23.01.2012 tarihli ve 2012/UH.III-513 sayılı kararının iptaline,
2 ) Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Daha sonra davanın görüldüğü Ankara 13. İdare Mahkemesinin 31.05.2012 tarih ve E:2012/303, K:2012/1614 sayılı kararı ile dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi üzerine Kamu İhale Kurumu tarafından temyiz yoluna başvurulmuştur. Temyiz incelemesi sonucunda Danıştay Onüçüncü Dairesinin 10.04.2013 tarih ve E: 2012/3039, K: 2013/999 sayılı kararı ile “Uyuşmazlıkta, ihale üzerinde bırakılan ve en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen istekliler tarafından sunulan proforma fatura ve fiyat tekliflerinin Tebliğ uyarınca gerekli şekli unsurları taşıdığı görüldüğünden, itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptali yolunda hüküm kuran temyize konu Mahkeme kararında da hukuki isabet bulunmamaktadır.” şeklindeki gerekçeyle Ankara 13. İdare Mahkemesinin 31.05.2012 tarih ve E: 2012/303, K: 2012/1614 sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bunun üzerine Kamu İhale Kurulunun 19.08.2013 tarih ve 2012/MK-290 sayılı kararı ile “1) Kamu İhale Kurulunun 19.04.2012 tarih ve 2012/MK-122 sayılı kararının iptaline,
2 ) Danıştay Onüçüncü Dairesinin 10.04.2013 tarih ve E:2012/3039, K:2013/999 sayılı kararı doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Dosyaya yeniden bakan Ankara 13. İdare Mahkemesince Danıştayın bozma kararına uyulmamış, anılan mahkeme 31.05.2012 tarih ve E: 2012/303, K: 2012/1614 sayılı kararında ısrar etmiş, 06.11.2015 tarih ve E:2015/713, K:2015/1556 sayılı karar ile “dava konusu işlemin iptaline” karar verilmiştir.

Bunun üzerine Kamu İhale Kurulunun 02.12.2015 tarih ve 2015/MK-494 sayılı kararı ile “1) Kamu İhale Kurulunun 19.08.2013 tarihli ve 2013/MK-290 sayılı kararının iptaline,
2 ) Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Ankara 13. İdare Mahkemesi tarafından verilen 06.11.2015 tarih ve E:2015/713, K:2015/1556 sayılı ısrar kararı üzerine Kurumumuzca temyiz yoluna başvurulması sonucu Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 09.11.2017 tarih ve E: 2015/5130, K: 2017/3622 sayılı kararı ile “… Dosyanın incelenmesinden; Sağlık Bakanlığı Kartal Eğitim Araştırma Hastanesi Baştabipliği tarafından 29/11/2011’de “265 Kişi İle Personel Çalıştırılmasına Dayalı 24 Aylık Veri Hazırlama Kontrol İşletmeni Hizmet Alımı” işinin açık ihale usulü ile gerçekleştirildiği, yaklaşık maliyetin hazırlanmasında işçilik ücretinin asgari ücret, giyim giderinin ise piyasa fiyatları esas alınarak toplam 9.798.002,99.-TL olarak belirlendiği, idarece yaklaşık maliyet içerisinde 265 personele verilecek toplam giyim maliyetinin 42.438,27.-TL olarak hesaplandığı, kârsız yaklaşık maliyetin ise 9.612.182,71.-TL olarak tespit edildiği; %3 sözleşme giderleri dahil, giyim bedeli hariç, asgari işçilik maliyetinin de 9.569.744,44.-TL olduğu; kârsız yaklaşık maliyetin altındaki tekliflerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, aşırı düşük teklif açıklamaları uygun görülerek, 9.569.798,09.-TL teklif eden Marmara Tem. Hiz. Gıda Bilg. Rekl. ve Org. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, 9.572.529,44.-TL teklif eden Çağ Yapı İnş Taah. Gıda Tem. Bilg. Tic. ve Ltd. Şti.’nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği, giyim gideri için anılan isteklilerin sırasıyla 22,26.-TL ve 74,20.-TL bedel öngördüğü, davacı şirketlerce teklif edilen giyim bedelinin ise 38.425.-TL olduğu; davacılar tarafından, anılan isteklilerin giyim bedeli için öngördüğü tutarlar hayatın olağan akışına uygun olmadığından tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddiasıyla yaptığı itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin Kurul kararının iptali istemiyle dava açıldığı anlaşılmaktadır.

İhale mevzuatında isteklilerce teklif edilen bedelin hayatın olağan akışı ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının belirlenmesi halinin teklifin reddedilme sebebi olarak kabul edilmediği, bu gibi durumlarda, proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderileceği ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirimde bulunulması gerektiği yolunda düzenleme yapıldığından, ihale komisyonunun ve Kamu İhale Kurumu’nun, isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarını, Tebliğin 79. maddesinde açıklama içerisinde sunulması gereken belgelerin sunulup sunulmadığının tespiti ve muhafaza edilen tutanakların kamu ihale mevzuatında belirtilen şekil şartlarına uygunluğu ile sınırlı olarak incelemesi gerekmektedir.

Bu durumda; anılan şirketler tarafından sunulan proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları birbiriyle uyumlu olup Tebliğ uyarınca gerekli şeklî unsurları taşıdığından, itirazen şikayet başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne, Ankara 13. İdare Mahkemesi’nin 06/11/2015 günlü, E:2015/713, K:2015/1556 sayılı ısrar kararının BOZULMASINA, dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine, kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (onbeş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, işin esası yönünden
Oybirliği, karar düzeltme yolunun açık olduğuna ilişkin kısım yönünden oyçokluğu ile, 09/11/2017 gününde karar verildi.” şeklinde gerekçe belirterek Ankara 13. İdare Mahkemesinin 06.11.2015 tarihli ve E:2015/713, K:2015/1556 sayılı ısrar kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1) Kamu İhale Kurulunun 02.12.2015 tarihli ve 2015/MK-494 sayılı kararının iptaline,

2) Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, Kamu İhale Kurulunun 23.01.2012 tarih ve 2012/UH.III-513 sayılı kararının hukuken geçerliliğini koruduğuna,

Oybirliği ile karar verildi.