|
ÖZET: Bu karar, bursu kesilen bir öğrencinin itirazını incelemektedir. Öğrenci, bursunun ‘başarısızlık’ gerekçesiyle kesildiğini ve bu durumun hukuka aykırı olduğunu iddia etmektedir. Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğü, bursun kesilme kriterinin öğrencinin eğitim gördüğü üniversite tarafından belirlendiğini belirtmektedir. Ege Üniversitesi, öğrencinin başarısız olduğunu bildirmiştir.
Karar, öğrencinin 2008-2013 yılları arasında burs aldığı dönemdeki başarı kriterlerinin ‘en fazla 4 başarısız ders’ olarak belirlendiğini ortaya koymaktadır. Öğrencinin, 2010-2011 öğretim yılında başarısız dersleri nedeniyle bursunun öğrenim kredisine dönüştürüldüğü tespit edilmiştir. İlgili yönetmelik gereği, öğretim kurumunun başarısızlık bildirimine dayanarak bursun kesilmesi işleminin hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, başvurunun reddine karar verilmiş, bursun kesilmesinin hukuka aykırı olmadığı belirtilmiştir. Bu durum, üniversitelerin belirlediği başarı kriterlerinin geçerliliğini ve idarenin bu kriterlere dayanarak yaptığı işlemlerin hukuki dayanağını ortaya koymaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/7353-S.11221
BAŞVURU NO : 2019/5514
KARAR TARİHİ : 21/08/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : KREDİ VE YURTLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Başarısızlık gerekçesi ile kesilen bursun ödenmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 04/03/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Şikâyetçi, almakta olduğu bursunun kesildiğini, idare tarafından not ortalamasının 2.00 ve
53.33 üzeri olduğunda bursun devam ettirileceğinin söylendiğini, gerekli şartları taşıdıktan
sonra yaptığı başvurunun ‘başarısızlık’ gerekçesi ile reddedildiğini belirterek bursunun ödenmeyen kısmının yasal faizi ile ödenmesini ve öğrenim kredisi nedeniyle vergi dairesine düşen faizli borcun da iptal edilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Gençlik ve Spor Bakanlığı Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün … sayılı yazısında; “Burs kredi yönetmeliğinin Başarı Durumunun Bildirilmesi başlıklı 20 inci maddesi ”
Kurumdan burs alan öğrencilerin başarı durumları her yıl Eylül ayı sonuna kadar öğretim kurumlarından istenir. Öğretim kurumları yetkili kurullarının belirleyecekleri esaslara göre başarısız olarak tespit ettikleri öğrencileri her yıl en geç Ekim ayı sonuna kadar Kuruma bildirirler.”, Başarısızlık Sebebiyle Bursun Kesilmesi başlıklı 24 üncü maddesi ise ” Öğretim kurumunca başarısız olduğu bildirilen öğrencilerin bursu kesilir. Bursu kesilen öğrencilere, burslarının kesildiği tarihten itibaren Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Öğrenim
Kredisi Yönetmeliğinde belirlenecek esaslara göre kredi verilebilir.” hükmüne amirdir.
3. Yukarıda belirtilen Yönetmelik maddelerinden anlaşılacağı üzere öğrencinin başarılı ya da başarısız olduğunu belirlemeye ilgili öğretim kurumu yetkilidir.
4. Şikâyet eden … …’nun başarısız olmadığını bildirmesi üzerine Ege Üniversitesinden ilgili öğrencinin başarı durum bilgileri tekrar istenmiş, gelen cevabi yazıda başarısız olduğu bildirilmiştir.
5. Eğitim kurumu tarafından başarısız olarak bildirilmesi neticesinde almış olduğu kredinin bursa dönüştürülmesi hususunda Genel Müdürlüğümüzce yapılacak herhangi bir işlem bulunmadığı kendisine bildirilmesine rağmen itiraz dilekçesi ve bilgi edinme başvurusu göndermeye devam etmiştir. Gönderilen her dilekçe ve bilgi edinme başvurusuna cevap verilmiştir.
6. Olağanüstü Hal (OHAL) Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde
Kararname ile kapatılan üniversitelerdeki öğrencilerin başarı durumları ile ilgili bilgi alınamadığından bu kapsamdaki öğrenciler için başarı durumunda Yükseköğretim Yürütme
Kurulunun 02.11.2016 tarihli toplantısında 4’lük sistem üzerinden genel not ortalaması 2 ve üzeri olan öğrencilerin başarılı olarak kabul edilmeleri kararı alınmıştır.
7. Bu karara paralel olarak Yönetim Kurulumuz 27.10.2017 tarihli toplantısında almış olduğu
… sayılı kararı ile Genel Müdürlüğümüzden burs/öğrenim kredisi alan öğrencilerin başarı durumlarının değerlendirilmesinde 4’lük sistem üzerinden, genel not ortalaması 2 ve üzeri olan öğrencilerin, hazırlık sınıfı öğrencilerinde ise hazırlık sınıfını geçerek bir üst sınıfa başlamalarını başarı olarak değerlendirilmesini kabul etmiştir.
8. Görüldüğü üzere 4’lük not sisteminin uygulanması konusunda alınan karar Ekim 2017 tarihlidir. Şikâyet eden … … Genel Müdürlüğümüzden 2008–2013 yılları arasında burs/kredi almıştır.
9. Yükseköğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumunun Gençlik ve Spor Bakanlığının Genel
Müdürlüğü konumuna dönüşmesi nedeniyle Elektronik Belge Yönetim Sistemindeki (EBYS)
belgelere ulaşılamamaktadır. Bu nedenle 12.12.2018 tarih ve … sayılı Gönderme kararına ulaşılamamıştır.” ifadelerine yer verilmiştir.
10. Ege Üniversitesi Rektörlüğü Halkla İlişkiler Şube Müdürlüğünün 13/05/2019 tarih ve
… sayılı yazısında; “EÜ Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığından alınan cevabi yazıda; “2008-2009 eğitim öğretim yılında Edebiyat Fakültesi Alman Dili ve Edebiyatı Bölümüne kayıtlanan Öğrencimiz … …’nun bilgi ve belge talebi ile ilgili olarak, 07/01/2019 tarih ve …
sayılı yazı (Ek-1) ve 02/01/2019 tarihli ve .. sayılı yazı ektedir.
11. Öğrencimizin burs kayıtları ile ilgili olarak … kredi numarasıyla burs aldığı KYK Burs
Takip listelerinde 3 üncü sınıfa geçtiğinde 2 nci sınıfta başarısız dersleri olduğu için başarısız olarak gönderilmiştir. Ders geçme sistemi ile ilgili olarak ”KYK Bursu Başarı Kriterleri Hk.”
03.08.2012 tarihli ve … sayılı rektörlük oluru ektedir.
12. Öğrencimizin Transkripti Ek-5 te olup en fazla 4 başarısız ders kriterini 2010-2011 eğitim yılında aşmış durumdadır” şeklinde belirtilmiş olup, söz konusu belgeler ilişikte gönderilmektedir.” ifadelerine yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
13. Anayasanın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
14. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir” hükmü yer almaktadır.
15. 351 sayılı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurt Hizmetleri Kanununun ‘Amaç’ başlıklı 2 nci maddesinde “… Yükseköğrenim öğrencilerine kredi veya burs vermek, öğrencilerin yükseköğrenimlerini kolaylaştırmaktır.” hükmü yer almaktadır.
16. Öğrenim kredisi başlıklı 14 üncü maddesinde; “Yüksek (…) öğrenim gören ve bu kanuna göre yapılacak yönetmeliklerle belirtilen esas ve şartlar içinde yeterlikleri ve ihtiyaçları tesbit edilen öğrencilere öğrenim kredisi verilir.” hükmü yer almaktadır.
17. 5102 sayılı Yüksek Öğrenim Öğrencilerine Burs, Kredi Verilmesine İlişkin Kanunun
‘Burs ve kredilerin verilmesi’ başlıklı 2 nci maddesinde; “Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar
Kurumu; yurt içinde yükseköğrenim gören ve bu Kanuna göre çıkarılacak yönetmeliklerle belirtilen usul ve esaslar dâhilinde yeterlikleri ve ihtiyaçları tespit edilen öğrencilere burskredi verebilir.” hükmü yer almaktadır.
18. 1 numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin ‘Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğü’ başlıklı 188 inci maddesinde; “(1) Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün görev ve yetkileri
şunlardır:
h) Öğrencilerin desteklenmelerine ilişkin politikaların tespiti amacıyla gerekli çalışmaları yapmak,
ı) Öğrencilere verilecek öğrenim kredisi ve burslar ile kredi borcunun tespiti, takibatı ve tahsilâtı ile kredi teminatına ilişkin usul ve esasları belirlemek, kredi ve burs başvurularının alınması ve değerlendirilmesi ve ödeme işlemlerinin yapılmasını sağlamak” hükmü yer almaktadır.
19. Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Burs-Kredi Yönetmeliğinin “Başarı
Durumunun Bildirilmesi” başlıklı 20 nci maddesinde; “Kurumdan burs alan öğrencilerin başarı durumları her yıl Eylül ayı sonuna kadar öğretim kurumlarından istenir. Öğretim kurumları yetkili kurullarının belirleyecekleri esaslara göre başarısız olarak tespit ettikleri öğrencileri her yıl en geç Ekim ayı sonuna kadar Kuruma bildirirler.” hükmü yer almaktadır.
20. Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Burs-Kredi Yönetmeliğinin “Başarısızlık
Sebebiyle Bursun Kesilmesi” başlıklı 24 üncü maddesinde; “Öğretim kurumunca başarısız olduğu bildirilen öğrencilerin bursu kesilir. Bursu kesilen öğrencilere, burslarının kesildiği tarihten itibaren Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Öğrenim Kredisi Yönetmeliğinde belirlenecek esaslara göre kredi verilebilir.” hükmü yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
21. Şikâyetçinin talebinin ilgili idarece reddedilmesi işleminde hukuka aykırılık olmadığı gerekçesi ile başvurunun reddi önerilmiştir.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden
22. Başvuran almakta olduğu bursun ‘başarısızlık’ gerekçesi ile kesilmesine itiraz etmektedir.
23. Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğü, başarısızlık kriterinin öğrencinin eğitim gördüğü üniversite tarafından belirlendiğini belirtmektedir.
24. Dosya kapsamında yer alan bilgilere göre, şikâyetçinin Ege Üniversitesi Edebiyat
Fakültesi Alman Dili ve Edebiyatı bölümüne 01/09/2008 yılında kayıt olduğu, sınıf geçme ve mezuniyet bakımından 2008-2009 Güz, 2009-2010 Güz, 2009-2010 Bahar, 2010-2011 Güz, 2010-2011 Bahar, 2011-2012 Güz, 2011-2012 Bahar, 2011-2012 2011-2011 Güz Bütünleme, 2011-2012 2011-2011 Bahar Bütünleme, 2012-2013 Güz, 2012-2013 Bahar yarıyıllarında gerçekleşen eğitim sonucunda 2,33 genel not ortalaması ile mezun olduğu,
25. Ege üniversitesi Rektörlüğü Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığının 03/08/2012 tarih,
3415 sayı ve KYK Bursu Başarı Kriteri konulu yazısında belirtildiği üzere, ‘En fazla 4 başarısız
ders olma’ kriterinin sınıf geçme sisteminde yapılan yeni düzenlemeler ve değişiklikler nedeniyle öğrenciler lehine kaldırıldığı, 2012-2013 eğitim yılı başından itibaren başarı takibi yapılırken sadece ‘Üniversiteye kayıt tarihinden itibaren hiç dönem/sene kaybı ve tekrarı olmama’ kriteri aranması uygulamasına geçildiği,
26. Öğrencinin eğitim gördüğü dönemde ‘En fazla 4 başarısız ders olma’ olarak uygulanan burs başarı kıstası dikkate alındığında şikâyetçinin 2008-2009 öğretim yılında 2008/2009 yılın hazırlık sınıfında durumunun başarılı olduğu, 2009-2010 yılı birinci sınıfta durumunun başarısız olduğu, 2010-2011 yılı ikinci sınıfta durumunun başarısız olduğu, 2010-2011 yılı üçüncü sınıfta durumunun başarısız olduğu, 2012-2013 yılı dördüncü sınıf öğrenimi sonrasında 16/07/2013 tarihinde mezun olduğu, burs takip listelerinde 2010-2011 öğretim yılında durumunun başarısız olarak gönderilmesi sebebiyle bursunun öğrenim kredisine dönüştürüldüğü hususları tespit edilmiştir.
27. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde, başarı kıstaslarının üniversiteler tarafından belirlendiği, şikâyetçinin başarı ölçütü olarak genelde sınıf geçme kıstasını esas aldığı ancak o dönemde kıstas olarak başarısız ders sayısının ölçüt olduğu, her ne kadar üniversite tarafından 2012-2013 eğitim yılı başı itibari ile ‘dönem/sene kaybı ve tekrarı olmaması’ kıstası benimsenmiş olsa da bu düzenlemenin ileriye yönelik olduğu, şikâyetçinin 2011-2012 eğitim yılında ‘başarısız ders sayısı’ kıstası ile başarısız sayılması işlemini etkilemeyeceği hususlarının tespiti ve ‘Öğretim kurumunca başarısız olduğu bildirilen öğrencilerin bursunun kesileceği’ hükmü gereğince şikâyetçinin talebinin ilgili idarece reddedilmesi işleminde hukuka aykırılık olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden 28. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin, karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT 29. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının
başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve GENÇLİK ve SPOR BAKANLIĞINA tebliğ edilmesine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi