|
ÖZET: Uşak Üniversitesi öğretim üyesinin 2018 yılı akademik teşvik başvurusunda, iki makalesinin uluslararası alan endekslerinde taranan dergilerde yayınlandığını iddia ederek aldığı puanın düşürülmesine itirazı, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından İlahiyat alanı için uluslararası endeks tanımlaması yapılmamış olması gerekçesiyle reddedilmiştir. Başvuran, bu durumun İlahiyat alanında bir kısıtlama oluşturduğunu ve diğer üniversitelerin benzer makaleleri lehine değerlendirdiğini öne sürmüştür. Ancak, Uşak Üniversitesi Akademik Teşvik Düzenleme, Denetleme ve İtiraz Komisyonu, YÖK’ün belirlediği kriterler doğrultusunda değerlendirme yaparak puanı 9.6 olarak değiştirmiştir.
Kamu Denetçiliği Kurumu, yapılan incelemede başvuranın iddialarının hukuka ve hakkaniyete aykırı olmadığına karar vermiştir. İlahiyat alanı için uluslararası alan endeksi tanımlanmamış olması, başvuranın itirazının reddedilmesinde geçerli bir gerekçe olarak kabul edilmiştir. Sonuç olarak, başvurunun reddine karar verilmiştir. Bu durum, akademik teşvik ödeneği uygulamalarında üniversiteler arasında farklılıkların olabileceğini ve YÖK’ün alan endeksi tanımlama yetkisinin bulunduğunu göstermektedir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/8064-S.12328
BAŞVURU NO : 2019/7379
KARAR TARİHİ : 06/09/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : UŞAK ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, akademik teşvik ödeneği puanının düşürülmesine itirazı hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 02/04/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kurumumuza tarihinde e-başvuru yoluyla yapılan başvuruda … …; Uşak
Üniversitesi … Fakültesi’nde öğretim üyesi olduğunu, akademik teşvik ödeneği için 2018 yılı akademik çalışmaları ile ilgili 30 puanlık dosyasını teslim ettiğini, bu çalışmalarından 2 ve 3 nolu yayınlarının uluslararası endekslerde taranan uluslararası dergilerde yayınlanan ortak yazarlı makaleler olduğunu ve YÖK’ün veri giriş sisteminde 6+6 toplamda 12 puan olarak değerlendirildiğini, Akademik Teşvik Düzenleme Denetleme ve İtiraz Komisyonunun söz konusu makalelerini “TÜBİTAK/diğer uluslararası endeksler tarafından taranan dergilerde yayınlandığı” şeklinde değerlendirerek puanını 9.6 olarak değiştirdiğini ve toplam puanının 30’un altına (27.6) düştüğünü, yaptığı itirazının “Üniversiteler Arası Kurul Başkanlığı tarafından doçentlik temel alanı için alan endeksi tanımlanmadığı” gerekçesiyle reddedildiğini açıklamakta ve YÖK’ün İlahiyat alanı için uluslararası endeks tanımlaması yapmamış olmasının İlahiyat alanı için bir kısıtlama olmadığını, aynı durumdaki makalelerin doçentlik müracaatında uluslararası makale olarak değerlendirildiğini, yine aynı durumdaki makalelerin
Selçuk Üniversitesi tarafından uluslararası endekslerde yapılan yayın olarak kabul edilerek öğretim elemanının lehine karar verildiğini iddia etmekte ve İlahiyat alanı için uluslararası endeks tanımlamamış olmasının yol açtığı ikilemin ortadan kalkmasını, yeni bir düzenleme yapılmaması durumunda aynı olumsuzluğun önümüzdeki yıllarda da devam etmemesi için
Uşak Üniversitesi Akademik Teşvik Düzenleme Denetleme ve İtiraz Komisyon kararının değiştirilmesini ve makale yayın puanlarının lehine olacak şekilde düzeltilmesini talep etmektedir.
2) Başvuranın ayrıntılı açıklamalarına bakıldığında;
2.1) Akademik çalışmalarından “…” başlıklı makalesinin … Dergisi’nde yayınlandığını ve bu
derginin EBSCO, Index Islamicus, MLA International Bibliography, ASOS Index ve daha başka Uluslararası Endekslerde tarandığını,
2.2) “…” başlıklı makalesinin … dergisinde yayınlandığını ve bu derginin de EBSCO, Index
Islamicus, MLA International Bibliography ve daha başka Uluslararası Endekslerde tarandığını,
2.3) Uşak Üniversitesi Akademik Teşvik Düzenleme, Denetleme ve İtiraz Komisyonunun bu
makalelerini, TÜBİTAK/diğer uluslararası endeksler tarafından taranan dergilerde yayınlandığı gerekçesiyle toplam puanını 9.6 olarak değiştirdiğini, böylelikle toplam puanının 30’un altına (27.6) düşerek Akademik Teşvik Ödeneğinden yararlanamadığını, yaptığı itirazının da
Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı tarafından Doçentlik temel alanı için alan endeksi tanımlanmadığından söz konusu eserlerin alan endeksi kapsamında değerlendirilemeyeceği gerekçesiyle reddedildiğini,
2.4) YÖK’ün İlahiyat alanı için Uluslararası Endeks tanımlaması yapmamış olmasının İlahiyat
alanı için bir kısıtlama olmadığını, alanı geniş tutması şeklinde değerlendirilmesinin mümkün olduğunu, aynı durumdaki makalelerin YÖK tarafından doçentlik müracaatında Uluslararası
Makale olarak değerlendirildiğini, ayrıca Uşak Üniversitesi’nin farklı alanlar için kabul edilen alan endeksleri şeklinde bir duyurusunun da bulunmadığını, İlahiyat alanında Uluslararası
Endekslerde taranan aynı durumdaki makalelerin Selçuk Üniversitesi tarafından Uluslararası
Endekslerde yapılan yayın olarak kabul edildiğini, aynı şekilde başka üniversitelerde de bu durumun öğretim elemanlarının lehine değerlendirildiğini iddia etmekte;
2.5) YÖK’ün İlahiyat alanı için Uluslararası Endeks tanımlamamış olmasının yol açtığı
ikilemin ortadan kaldırılmasını, yeni bir düzenleme yapılmaması durumunda aynı olumsuzluğun önümüzdeki yıllarda da devam etmemesi amacıyla Uşak Üniversitesi Akademik
Teşvik Düzenleme, Denetleme ve İtiraz Komisyon kararının değiştirilmesini ve makale yayın puanlarının lehine olacak şekilde düzeltilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
3) Kurumumuzun 02/05/2019 tarihli ve … sayılı yazısıyla YÖK Başkanlığından ve Uşak
Üniversitesi Rektörlüğünden bilgi-belge talep edilmiş olup
3.1) YÖK Başkanlığı Hukuk Müşavirliğinin 27/05/2019 tarihli ve … sayılı cevabi yazısı ve
ekinde; İlahiyat Temel Alanı Doçentlik Başvuru Şartları gönderilmiş ve söz konusu alan için alan endeksi tanımlanmadığı açıklanmıştır.
3.2) Uşak Üniversitesi Rektörlüğü Hukuk Müşavirliğinin 29/05/2019 tarihli ve … sayılı
cevabi yazısında; “…Üniversitemiz … Fakültesinde görevli Dr. Öğr. Üyesi … … 07/01/2019 tarihli dilekçesinde
İlahiyat alanında başvurusunu yapmış ve dilekçesinde Akademik Teşvik Ödeneği Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde doğruluğunu ve etik kurallara aykırı hususlar içermediğini beyan ve taahhüt etmiş ve başvurunun Akademik Teşvik Ödeneği Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde değerlendirmesini istemiştir.
… Dr. Öğr. Üyesi … …’in kendisinin de üye olduğu 3 kişilik Birim Akademik Teşvik Başvuru ve İnceleme Komisyonu başvuru sahibinin beyan ettiği eserleri ve beyan edilen eserlerden elde edilen 30 puanı aynen kabul etmiştir.
Akademik Teşvik Ödeneği Yönetmeliğinin 3. maddesinin 1. fıkrasının b bendinde Alan
Endeksleri “Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı tarafından hazırlanıp Yükseköğretim
Kurulunca onaylanan doçentlik başvurusu için kabul edilen endeksleri” şeklinde tanımlanmaktadır. Akademik teşvik puanları hesaplanırken bu hükme göre işlem yapılmıştır.
Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı tarafından doçentlik alanlarının özelliği gereğince bazı doçentlik alanları için örneğin … Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Temel Alanı için alan endeksleri “ISI Database’e giren ilgili indeksler veya SCOPUS” şeklinde belirlenirken, …
İlahiyat Temel Alanı ile ilgili herhangi bir indeks belirlenmemiştir. Bu sebeple Dr. Öğr. Üyesi
… …’in İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisinde ve Uluslararası Sosyal
Araştırmalar Dergisinde yayınladığı çalışmaları alan endeksi kapsamında değerlendirilememiş, diğer uluslararası endeksler kapsamında değerlendirilmiştir.
Akademik Teşvik Düzenleme, Denetleme ve İtiraz Komisyonunun kararına Dr. Öğr. Üyesi …
… … 25/01/2019 tarihli dilekçesi ve ekleriyle itirazda bulunmuştur. İtirazı üzerine tekrar inceleme yapılmış, Akademik Teşvik Düzenleme, Denetleme ve İtiraz Komisyonu tebliğe ilişkin eksik belgeler giderildiğinden, tebliğ puanına 3 puan eklenmesine, Üniversiteler Arası
Kurul Başkanlığı tarafından İlahiyat temel alanı ile ilgili alan endeksleri belirtilmediği için sunmuş olduğu yayınların alan endeksinde değil, diğer uluslararası endeks kapsamında değerlendirilmesine oybirliği ile karar vermiştir.
Dr. Öğr. Üyesi … … “Ayrıca Uşak Üniversitesi’nin farklı alanlar için kabul edilen alan endeksleri şeklinde bir duyurusu da bulunmamaktadır.” şeklinde iddiada bulunmaktadır. Bu iddia mesnetsizdir. Çünkü üniversitemiz web sayfasındaki https://usak.edu.tr/dosyalar/akademiktcsvik linkindeki Akademik Teşvikteki Genel Hususlar isimli belgede “b. Diğer alan indekslerine (ÜAK tarafından tanımlanan alanlar için) giren veya indekslere girmeyen dergilerde yayımlanan makaleler için, i. Derginin tarandığı indekslerin belgelendirilmesi/ekran görüntüsü ii. Yayımlanmış makalenin ilk sayfası.
iii. Derginin en az 5 yıldır yılda en az bir sayı ile yayımlandığını göstermek üzere, derginin geçmiş yıllara yönelik sayılarına erişilebilecek internet adresi veya dergiden alınmış yazı veya derginin internet sitesinde buna yönelik bilgi var ise ilgili internet adresinin beyan edilmesi.” istenmiştir.
Alan endeksinin ÜAK (Üniversitelerarası Kurul) tarafından tanımlanan alanlar için olduğu daha değerlendirme yapılmadan ilan edilmiştir. Ayrıca yine aynı linkte Akademik Teşvik
Yönetmeliği de verilmiştir. ÜAK tarafından kendi doçentlik alanında alan endeksi belirleyip belirlemediğini, belirledi ise bunların hangileri olduğunu bilmesi gerekmekte olup bu durum kişinin sorumluluğundadır.
’
Dr. Öğr. Üyesi … … in bir iddiası da “İlahiyat alanında Uluslararası Endekslerde taranan aynı durumdaki makaleler Selçuk Üniversitesi tarafından Uluslararası Endekslerde yapılan yayın olarak kabul edilmiş ve Öğretim elemanının lehine karar verilmiştir.
Aynı şekilde başka üniversitelerde de bu durumun öğretim elemanının lehine değerlendirildiği bilinmektedir. Bu durum benim itirazım için emsal karar niteliğindedir. İzah ettiğim ve belgesini eklediğim gerekçelerle Uşak Üniversitesi Akademik Teşvik Düzenleme Denetleme ve İtiraz Komisyonu’nun kararı hakkaniyet ve Anayasa’nın eşitlik ilkesiyle bağdaşmamaktadır.” şeklindedir.
Selçuk Üniversitesinin 2019 Yılı Akademik Teşvik Başvuru Süreci ilişkin yayınlamış olduğu belgelerden olan http://www.selcuk.edu.tr/dosyalar/files/501/2018-Yili-AkademikTesvikOdenegi-Uyg-Usul-ve-llkeler.pdf linkinde verilen ve Ek-8’de sunulan Akademik Teşvik
Ödeneği Uygulama Usul ve İlkeleri isimli dosyanın 6. sayfasındaki tabloda ve 8. sayfada “Alan endeksleri (ÜAK tarafından tanımlanan alanlar için) kapsamındaki dergilerde” ifadesi dört kez geçmektedir. Yayınlanan belgeye bakıldığında Selçuk Üniversitesinin de alan endeksi için
ÜAK tarafından tanımlanan alanlar için kabul ettiği anlaşılmaktadır. Ayrıca diğer üniversitelerin uygulamaları da incelenmiş örneğin Ek-9 sunulan Karadeniz Teknik
Üniversitesinin Akademik Teşvik Ödeneği Rehberi incelendiğinde yine “Alan endeksleri (ÜAK tarafından tanımlanan alanlar için) kapsamındaki dergilerde” ifadesinin yine 3 kez geçtiği. 12. sayfada verilen tabloda İlahiyat Temel Alanı için “bu temel alan için geçerli alan endeksi yoktur” şeklinde bir ifadenin olduğu görülmektedir. Zonguldak Bülent Ecevit
Üniversitesinin https://w3.beun.edu.tr/dosyalar/2019/01/tek]5.istenen-belgeler-l.pdf linkinden elde edilen ve … Yapılacak Puanlamada İstenen Belgeler başlıklı belge incelendiğinde Alan
Endeksi ile ilgili olarak bizimle aynı işlemin yapıldığı belgenin beşinci sayfasında her doçentlik alanı ile ilgili ÜAK tarafından 12 doçentlik alanı için belirlenen Alan Endeksleri tablo halinde verilmiş ve ilahiyat alanı için: “ÜAK tarafından belirlenen doçentlik temel alanında Alan
Endeksleri belirtilmediğinden SSCI, SCI, SCI-Expanded veya AHCI ile ULAKBİM TR Dizin dışındaki endesklerde taranan dergiler Diğer Uluslararası Hakemli Dergi olarak değerlendirilecektir.” açıklaması yapılmıştır.
Benzer şekilde üniversitemiz 2018 yılı akademik teşvik başvurularına ilişkin Akademik Teşvik
Düzenleme Denetleme ve İtiraz Komisyonu Kararlarında Komisyon; “ ‘b) Alan endeksleri:
Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı tarafından hazırlanıp Yükseköğretim Kurulunca onaylanan doçentlik başvurusu için kabul edilen endeksleri’ şeklinde tanımlanmaktadır. ÜAK tarafından
Eğitim Bilimleri Temel Alanı, Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Temel Alam, Spor Bilimleri
Temel Alanı, Mimarlık, Planlama ve Tasarım doçentlik temel alanları dışında alan indeksi tanımlanmadığından bu alanların dışındaki alan indeksi olarak alman çalışma ve atıflar diğer uluslararası indeks olarak kabul edilmiştir.” şeklinde açıklama yapmıştır.
Her iki komisyonun birbirinden bağımsız ve habersiz bir şekilde aynı şekilde değerlendirme yapması Dr. Öğr. Üyesi … …’in “Uşak Üniversitesi Akademik Teşvik Düzenleme Denetleme ve İtiraz Komisyonu’nun kararı hakkaniyet ve Anayasa’nın eşitlik ilkesiyle bağdaşmamaktadır.” şeklindeki iddiasının ve suçlamasının mesnetsiz olduğunu, bilakis yapılan değerlendirmenin hukuk çerçevesinde yapıldığını ve Uşak Üniversitesi Akademik Teşvik
Düzenleme Denetleme ve İtiraz Komisyonu’nun kararının hakkaniyete uygun olduğunu ve eşitlik ilkesiyle bağdaştığını göstermektedir.
Dr. Öğr. Üyesi … …, “YÖK’ün İlahiyat alanı için Uluslararası Endeks tanımlamamış olmasının yol açtığı ikilemin ortadan kalkması” ifadesi ile ilahiyat temel alanı Alan Endeksinin tanımlanmadığın bilincinde ve farkındadır. “Yeni bir düzenleme yapılmaması durumunda aynı olumsuzluğun önümüzdeki yıllarda da devam etmemesi amacıyla Uşak Üniversitesi Akademik
Teşvik Düzenleme Denetleme ve İtiraz Komisyon kararının değiştirilmesini ve makale yayın puanlarımın lehime olacak şekilde düzeltilmesini talep ediyorum.” ifadesi uygun değildir. Bu şekilde bir değerlendirme ve işlem kamu zararının oluşmasına ve haksız menfaat sağlanmasına neden olabilecektir. İddiaları kabul etmiyoruz.
Alan endeksi bulunmayan doçentlik alanları söz konusu İlahiyat temel alanı için alan endekslerinin belirlenmesi konusunda Üniversitelerin yapabileceği bir husus bulunmamaktadır.
Herkes için geçerli ve bağlayıcı olması açısından İlahiyat temel alam için alan endeksini belirleme yetkisi Üniversitemize ait değildir.”
Şeklinde açıklamalar görülmüştür.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4) 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu
denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”
5) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci
maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
6) 13/10/1983 tarihli ve 2914 sayılı Yüksek Öğretim Personel Kanunu’nun “Akademik
teşvik ödeneği” başlıklı Ek 4 üncü maddesinde; “(Ek: 5/11/2014-6564/2 md.) Her bir takvim yılı için, bir önceki yıl, bilim, teknoloji ve sanata katkı sağlayıcı nitelikte yurt içinde veya yurt dışında sonuçlandırılan proje, araştırma, yayın, tasarım, sergi, patent ile çalışmalarına yapılan atıflar, bilim kurulu bulunan uluslararası düzeydeki toplantılarda tebliğ sunma ve almış olduğu akademik ödüller esas alınarak öğretim elemanları için yüz puan üzerinden yıllık akademik teşvik puanı hesaplanır… Bilim alanlarının özellikleri ve öğretim elemanlarının unvanlarına göre akademik teşvik puanlarının hesaplanmasında esas alınacak faaliyetlerin ayrıntılı özellikleri ve bu faaliyetlerin puan karşılıkları, akademik teşvik toplam puanının %30’unu geçmemek üzere her bir akademik faaliyet türünün toplam puanın hesaplanmasındaki ağırlıkları, akademik teşvik puanının hesaplanmasına ilişkin usul ve esaslar ile bu hesaplamaları yapacak komisyonun oluşumu ile diğer hususlar Cumhurbaşkanı tarafından yürürlüğe konulan yönetmelikle belirlenir…”
7) 27/06/2018 tarihli ve 30461 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Akademik Teşvik
Ödeneği Yönetmeliği’nin
7.1) “Tanımlar ve kısaltmalar” başlıklı 3 üncü maddesinin ilgili fıkralarında; “b) Alan
endeksleri: Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı tarafından hazırlanıp Yükseköğretim
Kurulunca onaylanan doçentlik başvurusu için kabul edilen endeksleri, d) Faaliyet: Her bir takvim yılı için bir önceki yıl, bilim, teknoloji ve sanata katkı sağlayıcı nitelikte yurtiçinde veya yurtdışında sonuçlandırılan proje, araştırma, yayın, tasarım, sergi, patent ile çalışmalarına yapılan atıfları, bilim kurulu bulunan uluslararası düzeydeki toplantılarda sunulan tebliğleri ve alınan akademik ödülleri, … r) Yayın: Dergilerde yayınlanmış derleme, makale veya kısa makale (editöre mektup, yorum, vaka takdimi, teknik not, araştırma notu, özet ve kitap kritiği), kitap veya kitap bölümü, editörlük ve editör kurulu üyeliği ve ses ve/veya görüntü kaydını”
7.2) “Akademik teşvik düzenleme, denetleme ve itiraz komisyonu” başlıklı 4 üncü
maddesinde; “(1) Bu Yönetmelikte kendisine verilen görevleri yerine getirmek üzere yükseköğretim kurumları bünyesinde yüksek akademik teşvik puanına sahip öğretim üyelerinden her bir doçentlik temel alanından en az bir kişi olmak üzere rektörün her bir üyelik için önereceği üç aday arasından senato tarafından seçilen üyelerden oluşan akademik teşvik düzenleme, denetleme ve itiraz komisyonu kurulur… (3) Komisyon, başvurular başlamadan önce uygulama usul ve ilkelerinin belirlenerek duyurulmasından, akademik teşvik başvuru takviminin hazırlanmasından, yürütülmesinden ve ödeme yapılacak yılın 15 Şubat tarihine kadar sürecin tamamlanmasından sorumludur. (4) Komisyon, faaliyetlerin belgelendirilmesinde ve faaliyet türleri içerisinde sınıflandırılmasında oluşan tereddütlerin giderilmesinde nihai karar merciidir.”
7.3) “Birim akademik teşvik başvuru ve inceleme komisyonu” başlıklı 5 inci maddesinde;
“(1) Bu Yönetmelikte kendisine verilen görevleri yerine getirmek üzere yükseköğretim kurumlarının her bölüm, anabilim dalı veya anasanat dalı başkanlıkları bünyesinde en az üçer üyeden oluşan birim akademik teşvik başvuru ve inceleme komisyonu kurulur… (3) Birim akademik teşvik başvuru ve inceleme komisyonu, faaliyetlerin belgelendirilmesinde ve faaliyet türleri içerisinde sınıflandırılmasında oluşan tereddütleri gidermeye yetkilidir.”
7.4) “Akademik teşvik başvuru ve değerlendirme süreci” başlıklı 6 ncı maddesinde; “(1)
Öğretim elemanları, akademik teşvik başvurularını yayımlanan başvuru takvimi kapsamında kadrolarının bulunduğu yükseköğretim kurumunun ilgili birim akademik teşvik başvuru ve inceleme komisyonuna YÖKSİS’ten alınan çıktı ile birlikte akademik faaliyetlere ilişkin örnek, kanıt ve belgeleri ilan edilen usule uygun olarak sunar. Birim akademik teşvik başvuru ve inceleme komisyonu, değerlendirmelerin tüm aşamalarında gerekli gördüğü hallerde başvuru sahiplerinden akademik faaliyetlerine ilişkin ek açıklama, bilgi ve belgeler talep edebilir.
Başvuru sahipleri, söz konusu talepleri yerine getirmekle yükümlüdür. Öğretim elemanlarınca yapılan başvurular birim akademik teşvik başvuru ve inceleme komisyonu tarafından incelenir.
(2) Yükseköğretim kurumu değişikliği durumunda YÖKSİS çıktısında her bir faaliyetin hangi kurumda gerçekleştirildiği gösterilir ve farklı kurumlarda gerçekleşen akademik faaliyetlerin değerlendirilmesi öğretim elemanının kadrosunun bulunduğu yükseköğretim kurumunda yapılır. (3) Başvuru sahipleri, alanları ile ilgili yapmış oldukları faaliyetlerine uygun birim akademik teşvik başvuru ve inceleme komisyonuna başvuru yapmakla yükümlüdür. Birim akademik teşvik başvuru ve inceleme komisyonu öncelikle başvuru sahibinin faaliyetlerinin incelenmeye uygun olup olmadığına karar verir. Uygun görülmeyen başvurular gerekçeli olarak, değerlendirilmek üzere komisyona iletilir. (4) Birim akademik teşvik başvuru ve inceleme komisyonu başvuruları inceleyerek hazırladığı karar tutanağını, başvurularla ilgili değerlendirme raporunu ve ekinde puan tablosunu imzalı olarak rektörlüğe bağlı bölümlerde bölüm başkanı, fakültelerde dekan, diğer birimlerde ise müdür tarafından onaylanmış olarak komisyona ilan edilen takvime uygun olarak gönderir. Birim akademik teşvik başvuru ve inceleme komisyonu tarafından hazırlanan değerlendirme raporunda reddedilen veya puan değerinde değişiklik yapılan akademik faaliyetlerle ilgili olarak açıklamada bulunulması zorunludur. (5) Komisyon, birim akademik teşvik başvuru ve inceleme komisyonu tarafından gönderilen başvuruları ve değerlendirme kararlarını inceler. Gerekli gördüğü hallerde başvuru sahiplerinden ek belge ve bilgi talep edebilir ve/veya birimlerden gelen kararlar üzerinde değişiklik yapabilir. Komisyon, hazırladığı karar tutanağını, başvurularla ilgili değerlendirme raporunu ve ekinde puan tablosunu imza altına alır ve nihai kararlarını ilgili araştırmacılara yazılı olarak veya elektronik ortamda duyurur. Komisyon tarafından hazırlanan değerlendirme raporunda reddedilen veya puan değerinde değişiklik yapılan akademik faaliyetlerle ilgili olarak açıklamada bulunulması zorunludur. (6) Komisyon kararlarına karşı duyuru tarihinden itibaren beş işgünü içinde yazılı olarak itiraz edilebilir. Komisyon itirazları, itiraz süresinin bittiği tarihten itibaren en geç beş işgünü içerisinde karara bağlar. Komisyonun vereceği kararlar kesindir.”
7.4) “Akademik teşvik faaliyet alanlarının değerlendirilmesi” başlıklı 7 nci maddesinin
ilgili fıkralarında; “(4) … Dergilerde yayınlanan makalelerin değerlendirilmesinde ilgili derginin basılmış olması veya elektronik ortamda yayınlanması (Cilt, sayfa ve yıl bilgileri ile künyesi açık bir şekilde sunulmalıdır.) esastır. Diğer uluslararası hakemli dergilerin değerlendirme kapsamında olabilmesi için en az beş yıldır yılda en az bir sayı ile yayınlanıyor olması, derginin editör veya yayın kurulunun uluslararası olması, bilimsel değerlendirme süreci ve bu sürecin nasıl işlediğinin derginin internet sayfasında yer alması ve derginin internet sayfası üzerinden yayınlanmış makalelerin künyelerine ulaşılabilmesi gerekir…”
7.5) Yönetmelik ekinde yer alan Faaliyet Hesaplama Tablosunun “Yayın” kısmında A2
Alanlarında yer alan İlahiyat için aşağıdaki oranların belirlendiği:
SCI, SCI-Expanded, SSCI ve AHCI kapsamındaki dergilerde yayınlanmış k x p x 80 araştırma makalesi
SCI, SCI-Expanded, SSCI ve AHCI kapsamındaki dergilerde yayınlanmış k x p x 40 derleme veya kısa makale (editöre mektup, yorum, vaka takdimi, teknik not, araştırma notu, özet ve kitap kritiği)
Alan endeksleri (ÜAK tarafından tanımlanan alanlar için) kapsamındaki k x 25 dergilerde yayınlanmış araştırma makalesi
Alan endeksleri (ÜAK tarafından tanımlanan alanlar için) kapsamındaki k x 15 dergilerde yayınlanmış derleme veya kısa makale (editöre mektup, yorum, vaka takdimi, teknik not, araştırma notu, özet ve kitap kritiği)
Diğer uluslararası hakemli dergilerde yayınlanmış araştırma makalesi k x 20
ULAKBİM TR Dizin tarafından taranan ulusal hakemli dergilerde yayınlanmış k x 20 makale
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8) Başvuranın iddiaları, idarelerin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya
kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ilgili idarenin işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı tespit edildiğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi”
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9) Kurumumuza tarihinde yapılan başvuruda; Uşak Üniversitesi … … Fakültesi
öğretim üyesi olan başvuranın, 2018 yılı akademik teşvik başvurusunda iki makalesini uluslararası alan endekslerinde taranan dergilerde yayınlanan makaleler olarak 6+6 toplamda
12 olarak puanladığını, ancak Akademik Teşvik Düzenleme, Denetleme ve İtiraz
Komisyonunun söz konusu makalelerin puanını, YÖK’ün İlahiyat alanı için uluslararası endeks tanımlaması yapmamış olmasını gerekçe göstererek, “TÜBİTAK/diğer uluslararası endeksler tarafından taranan dergilerde yayınlandığı” şeklinde değerlendirip 9.6 olarak değiştirdiğini ifade ettiği ve YÖK’ün İlahiyat alanı için uluslararası endeks tanımlamamış olmasının yol açtığı ikilemin ortadan kaldırılmasını ve söz konusu Komisyon kararının değiştirilerek makale yayın puanlarının lehine olacak şekilde düzeltilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
10) Somut olaya bakıldığında; başvuranın “…” başlıklı makalesinin … Dergisi’nde, “…”
başlıklı makalesinin ise … Dergisinde yayınlandığı, bu dergilerin EBSCO, Index Islamicus, MLA International Bibliography, ASOS Index ve daha başka uluslararası endekslerde tarandığı, başvuranın bu makaleleri, akademik teşvik başvurusunda “Alan endeksleri (ÜAK tarafından tanımlanan alanlar için) kapsamındaki dergilerde yayınlanmış araştırma makalesi” kategorisinde puanlayarak her birinden 6, toplamda 12 puan aldığı, Birim Akademik Teşvik
Başvuru ve İnceleme Komisyonunun başvuruyu aynen kabul ederek Akademik Teşvik
Düzenleme, Denetleme ve İtiraz Komisyonuna gönderdiği, Komisyonun yaptığı değerlendirmede, İlahiyat temel alanı ile ilgili herhangi bir endeks belirlenmediğinden söz konusu makaleleri, diğer bir kategori olan “diğer uluslararası hakemli dergilerde yayınlanmış araştırma makalesi” kategorisinde puanladığı ve bu makalelere ilişkin birim kararını ve her bir makalenin puanlamasını 4,8, toplamda ise 9,6 olarak değiştirdiği, başvuranın itirazı üzerine de
Komisyonun itirazı reddederek son kesin kararı verdiği ve başvuranın da Kurumumuza başvurduğu tespit edilmiştir.
11) Başvuranın iddialarına bakıldığında; İlahiyat alanı için uluslararası alan endeksi
tanımlamasının yapılmamış olmasının İlahiyat alanı için bir kısıtlama olmadığını, alanın geniş tutulmak istendiğini, aynı durumdaki makalelerin doçentlik müracaatında uluslararası makale olarak değerlendirildiğini, İlahiyat alanında uluslararası endekslerde taranan aynı durumdaki makalelerin Selçuk Üniversitesi tarafından uluslararası endekslerde yapılan yayın olarak kabul edildiğini, aynı şekilde başka üniversitelerde de bu durumun öğretim elemanlarının lehine değerlendirildiğini, ayrıca Uşak Üniversitesi’nin farklı alanlar için kabul edilen alan endeksleri şeklinde bir duyurusunun da bulunmadığını iddia ettiği;
12) Başvuranın iddialarına ilişkin idarenin detaylı cevaplarına bakıldığında; yukarıda 3.2.
nolu paragrafta yer verildiği üzere, başvuranın kendisinin de üye olduğu 3 kişilik Birim
Akademik Teşvik Başvuru ve İnceleme Komisyonunun başvuranın beyan ettiği eserlerden elde edilen 30 puanı aynen kabul ettiği, Akademik Teşvik Ödeneği Yönetmeliğinin 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının b bendinde Alan Endekslerinin “Üniversitelerarası Kurul
Başkanlığı tarafından hazırlanıp Yükseköğretim Kurulunca onaylanan doçentlik başvurusu için kabul edilen endeksleri” şeklinde tanımlandığı, Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı tarafından doçentlik alanlarının özelliği gereğince bazı doçentlik alanları için örneğin Sosyal, Beşeri ve
İdari Bilimler Temel Alanı için alan endekslerinin “ISI Database’e giren ilgili indeksler veya
SCOPUS” şeklinde belirlendiği, ancak İlahiyat Temel Alanı ile ilgili herhangi bir endeks belirlenmediği, bu sebeple çalışmaların alan endeksi kapsamında değerlendirilemediği, buna oybirliği ile karar verildiği, duyuru bulunmadığı şeklindeki iddia ile ilgili olarak üniversitenin web sayfasında, https://usak.edu.tr/dosyalar/akademiktesvik linkindeki Akademik Teşvikteki
Genel Hususlar isimli belgede gerekli bilgilendirmenin daha değerlendirme yapılmadan ilan edildiği, başvuranın diğer üniversitelerde verilen lehe kararlar olduğu iddiasına ilişkin olarak ise diğer bazı üniversitelerin duyurularında da “Alan endeksleri (ÜAK tarafından tanımlanan alanlar için) kapsamındaki dergilerde” ifadesinin yer aldığı, yine Zonguldak Bülent Ecevit
Üniversitesinin https://w3.beun.edu.tr/dosyalar/2019/01/tek]5.istenen-belgeler-l.pdf linkinden elde edilen ve … Yapılacak Puanlamada İstenen Belgeler başlıklı belge incelendiğinde Alan
Endeksi ile ilgili olarak aynı işlemin yapıldığı belgenin beşinci sayfasında her doçentlik alanı ile ilgili ÜAK tarafından 12 doçentlik alanı için belirlenen Alan Endeksleri tablo halinde verilmiş ve ilahiyat alanı için: “ÜAK tarafından belirlenen doçentlik temel alanında Alan
Endeksleri belirtilmediğinden SSCI, SCI, SCI-Expanded veya AHCI ile ULAKBİM TR Dizin dışındaki endekslerde taranan dergiler Diğer Uluslararası Hakemli Dergi olarak değerlendirilecektir.” açıklamasının yapıldığı, diğer yandan bir önceki yılda görev yapan
Akademik Teşvik Düzenleme Denetleme ve İtiraz Komisyonunun da “ ‘b) Alan endeksleri:
Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı tarafından hazırlanıp Yükseköğretim Kurulunca onaylanan doçentlik başvurusu için kabul edilen endeksleri’ şeklinde tanımlanmaktadır. ÜAK tarafından
Eğitim Bilimleri Temel Alanı, Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Temel Alanı, Spor Bilimleri
Temel Alanı, Mimarlık, Planlama ve Tasarım doçentlik temel alanları dışında alan indeksi tanımlanmadığından bu alanların dışındaki alan indeksi olarak alınan çalışma ve atıflar diğer uluslararası indeks olarak kabul edilmiştir.” şeklinde belirleme yaptığı, böylelikle her iki komisyon tarafından birbirinden bağımsız ve habersiz bir şekilde aynı değerlendirmenin yapıldığı, başvuranın talebinin yerine getirilmesinin kamu zararının oluşmasına ve haksız menfaat sağlanmasına neden olabileceği, alan endeksi bulunmayan doçentlik alanlarında alan endekslerinin belirlenmesi konusunda Üniversitelerin yapabileceği bir husus bulunmadığı şeklinde cevaplar verildiği görülmüştür.
13) Başvuranın iddiaları, idarenin cevapları, ilgili mevzuat ve emsal uygulamalar
çerçevesinde yapılan incelemede; başvuranın makalelerinin yayınlandığı İnsan ve Toplum
Bilimleri Araştırmaları Dergisi ile Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisinin, başvuranın ifade ettiği üzere EBSCO, Index Islamicus, MLA International Bibliography, ASOS Index gibi uluslararası endekslerde tarandığı, yukarıda 7.5. nolu paragrafta yer verildiği üzere Akademik
Teşvik Ödeneği Yönetmeliğinde, dergilerde yayınlanan makalelere ilişkin 6 kategorinin belirlendiği, bunlardan başvuruya konu iki kategorinin “Alan endeksleri (ÜAK tarafından tanımlanan alanlar için) kapsamındaki dergilerde yayınlanmış araştırma makalesi” ile “Diğer uluslararası hakemli dergilerde yayınlanmış araştırma makalesi” kategorileri olduğu ve İlahiyat temel alanının yer aldığı A2 alanı için bu kategorilerin puanlamasının sırasıyla k x 25 ve k x 20 olduğu, Üniversitenin ÜAK tarafından İlahiyat temel alanı için alan endeksleri tanımlanması yapılmadığı gerekçesiyle puanlamayı bu kategoride yapmadığı, bu hususa ilişkin YÖK
Başkanlığının ÜAK’tan alarak Kurumumuza ilettiği cevaptan da İlahiyat temel alanına ilişkin alan endeksi tanımlaması yapılmadığının tespit edildiği, zaten başvuranın da bunu bildiği, ancak bu durumun bir kısıtlama olmadığını, alanın geniş tutulduğu anlamının çıkarılmasının mümkün olduğunu, aynı durumdaki makalelerin doçentlik müracaatında uluslararası makale olarak değerlendirildiğini iddia ettiği, bu noktada doçentlik başvuru şartlarına bakıldığında, makale kategorisinde uluslararası ve ulusal makale ayrımına gidildiği, uluslararası makale kategorisi altında; “SSCI, SCI, SCI-Expanded ve AHCI kapsamındaki dergilerde editöre mektup, özet veya kitap kritiği hariç olmak üzere yayımlanmış makale”, “uluslararası alan endekslerinde taranan dergilerde editöre mektup, özet veya kitap kritiği hariç olmak üzere yayımlanmış makale” ve “bu maddenin a veya b bendi kapsamındaki yayınlarda alanında bilime katkı sağlayan kitap kritiği yapılmış makale”; ulusal makale kategorisi altında ise
“ULAKBİM tarafından taranan ulusal hakemli dergilerde yayımlanmış makale ve a bendi dışındaki ulusal hakemli dergilerde yayımlanmış makale” olarak belirlemenin yapıldığı; böylelikle ilahiyat alanı için doçentlik kriterlerinde “uluslararası alan endeksleri” için bir tanım yapılmadığı, ancak akademik teşvik faaliyet alanlarının değerlendirilmesinde alan endeksleri kapsamındaki dergilerin belirlenmesi için “ÜAK tarafından tanımlanan alanlar için” şeklindeki tanımlamanın yapıldığı, Üniversitenin de bu çerçevede mevzuata uygun olarak uygulama yaptığı tespit edilmiştir. Her ne kadar başvuran kendi lehine olacak şekilde emsal uygulama sunsa da Üniversitenin de kendi uygulamasıyla benzer uygulamaların olduğunu gösterdiği, bu noktada üniversiteler arasında farklı uygulamalar olduğunun açık olduğu tespit edilmiş ve bu durumun, başvuranın da vurguladığı gibi İlahiyat temel alanı için uluslararası alan endeksleri tanımlanmamış olmasının ikilem yarattığı ve bu durumun netleştirilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
14) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın uluslararası alan
endekslerinde taranan dergilerde yayımlanan makale olarak puanladığı iki makalesinin, Akademik Teşvik Düzenleme, Denetleme ve İtiraz Komisyonu tarafından, ilahiyat alanı için
Üniversiteler Arası Kurul Başkanlığınca alan endeksi tanımlanmadığı gerekçesiyle “diğer uluslararası endeksler tarafından taranan dergilerde yayımlanan makale” olarak değerlendirilerek puanının düşürülmesinde ve başvuranın itirazının da aynı gerekçeyle
Komisyonun 29/01/219 tarihli ve 2019/08 numaralı kararı ile reddedilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık olmadığı sonucuna varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
15) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde;
15.1) Başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve
belgelerin Uşak Üniversitesi tarafından süresi içerisinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, böylece “kararların gerekçeli olması ve makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı; ancak Üniversitenin, başvurana verdiği gerekçeli cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğinin gösterilmediği, bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
15.2) Diğer yandan Akademik Teşvik Ödeneği Yönetmeliğinin “Tanımlar ve kısaltmalar”
başlıklı 3 üncü maddesinin (b) fıkrasında yer alan “alan endeksi” tanımı ve Yönetmelik ekindeki tablonun yayın kategorisinde yer alan “Alan endeksleri (ÜAK tarafından tanımlanan alanlar için) kapsamındaki dergiler” şeklindeki belirlemenin yükseköğretim kurumlarının akademik teşvik ödeneği işlemlerinde farklı farklı uygulandığı, bu durumun “hukuki belirlilik” ilkesine aykırı olduğu ve ayrıca daha önemlisi “hakkaniyete aykırılığa” neden olduğu tespit edilmiş olup konuya ilişkin ikilemin ve belirsizliğin giderilmesi açısından
YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI’NIN çalışma yapması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, kararının başvurana tebliğ
tarihinden itibaren, Uşak Üniversitesinin ret işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Manisa İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle;
BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın başvuran ile YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞINA ve UŞAK
ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi