|
ÖZET: Başvuran, Kıbrıs Sosyal Bilimler Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde %75 burslu öğrenci olarak eğitim görmekteyken, Yükseköğretim Kurulu’nun (YÖK) 14/01/2019 tarihli “KKTC Üniversitelerinde devam zorunluluğu” kararının uygulanmaya konulmasıyla birlikte, kamu görevlisi olarak kayıt sırasında devam zorunluluğu olmadığına dair açıklamalarla karşılaştığını iddia etmektedir. Başvuran, bu durumun hukuki belirlilik ilkesini ihlal ettiğini öne sürerek, kamu görevlilerine esneklik sağlanması veya en yakın şehirdeki bir hukuk fakültesine transfer edilmesi talebinde bulunmuştur.
Danıştay, başvuranın itirazını değerlendirirken, devam zorunluluğunun Yükseköğretim Kanunu ve Kıbrıs Sosyal Bilimler Üniversitesi’nin yönetmelikleri çerçevesinde hukuken geçerli olduğunu belirtmiştir. Hukuk fakültelerinin örgün eğitim kapsamında olduğunu ve devam zorunluluğunun mevcut mevzuatla belirlendiğini vurgulamıştır. Ayrıca, başvuranın talebinin, mevcut yönetmelik ve YÖK kararları çerçevesinde değerlendirilemeyeceğine hükmedilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın itirazı reddedilmiş ve YÖK’ün kararının hukuka uygun olduğu tespit edilmiştir. Bu karar, eğitimde devam zorunluluğu ve hukuki belirlilik ilkeleri açısından önemli bir içtihat oluşturmuştur. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/10585-S.16293
BAŞVURU NO : 2019/8911
KARAR TARİHİ : 22/10/2019
RET KARARI
BAŞVURUNUN KONUSU : “KKTC üniversitelerinde devam zorunluluğu” içerikli YÖK
Yürütme Kurulu kararına itiraz hakkında.
BAŞVURU TARİHİ : 26/04/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran … Kurumumuza tarihinde yapmış olduğu başvuruda özetle; halen Kıbrıs Sosyal Bilimler Üniversitesi (KİSBÜ) Hukuk Fakültesi ikinci sınıfta % 75 burslu öğrenci olduğu, Üniversiteye kayıt olurken kamu görevlisi olduğu için Hukuk Fakültesinde devam zorunluluğu aramayan Kıbrıs Sosyal Bilimler Üniversitesini tercih ettiğini, bu dönem ise Üniversite tarafından 14/01/2019 tarihli “KKTC Üniversitelerinde devam zorunluluğu” içerikli YÖK kararının uygulamaya konulduğunu, kamu otoritelerinin böylelikle “hukuki belirlilik ilkesini ihlal ettiğini”, “kamu görevlilerine yönelik derse devam konusunda esneklik sağlanması” veya “kamu görevlilerinin yaşadıkları şehir veya en yakın şehirde 2.öğretim programı olan bir hukuk fakültesine transfer edilmesi gerektiğini” belirterek söz konusu mağduriyetin giderilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 20/05/2019 tarihli ve … sayılı bilgi-belge talep yazısına istinaden YÖK
Eğitim-Öğretim Daire Başkanlığının 09/05/2019 tarih ve … sayılı cevabi yazısında; 2.1. 2547 Sayılı Kanunun 3. maddesinin u/l bendinde “Örgün Eğitim: Öğrencilerin, eğitim – öğretim süresince ders ve uygulamalara devam etme zorunluluğunda oldukları bir eğitim – öğretim türüdür.” olarak tanımlanmakta olduğunu, 2.2. Bununla beraber Kıbrıs Sosyal Bilimler Üniversitesi’nin Önlisans ve Lisans EğitimÖğretim Yönetmeliği’nin 22 inci maddesinde “Öğrenciler kayıtlı oldukları programın her dersine, uygulama ve laboratuvar çalışmasına, bunların gerektirdiği veya ilgili öğretim elemanının gerekli gördüğü sınav ve akademik çalışmalara katılmakla yükümlüdür.
Öğrencilerin, dersin tamamına devam etmesi esastır. 14 haftanın teorik derslerinde % 70, uygulamalı ve laboratuvar derslerinde % 80 devam etmek zorunludur.” hükmünün yer almakta
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
olduğu, öğrencilerin kayıtlı olduğu yükseköğretim kurumlarında eğitim – öğretime ilişkin mevzuat hükümlerine uymaları gerektiği, 2.3. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde bulunan üniversitelerin öğrencilere “kayıt yaptırın, devam etmenize gerek yok, sadece sınavlara girmeniz yeterlidir” türünden açıklamalar yaptığına ilişkin Kurula bilgiler ulaştığı, 2.4. 9 Ocak 2019 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında; Kuzey Kıbrıs Türk
Cumhuriyeti (KKTC) mevzuatına göre kurulmuş olan üniversitelere ilişkin aşağıdaki kararların alındığı,“1.KKTC’deki üniversitelerde kayıtlı T.C. uyruklu öğrencilerin devam durumlarını incelemek üzere rutin olarak ve/veya gerekli görüldüğünde yerinde inceleme yapılmasına, 2.
T.C. uyruklu öğrencilerin programlara devam şartını yerine getirmediği halde, derslere devam eden ve sınavlara kabul edilen öğrenci olarak gösterildiğinin tespit edilmesi durumunda, söz konusu programların YKS Kılavuzundan çıkarılmasına, 3.Üniversitelerin T.C. uyruklu öğrencilerin ülke içinden ve diğer ülkelerden yatay geçiş durumlarında yapılacak işlemlerin
Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen mevzuata uygun olarak yürütülmesi gerektiğine, aksi durum tespit edildiğinde söz konusu yükseköğretim kurumunun YKS Kılavuzundan çıkarılmasına, 4.Mezunların diplomalarının tanınma ve denklik işlemlerinde, öğrencilerin
KKTC’ye giriş çıkışlarının kontrolünün devam ettirilmesine, 5.KKTC’deki üniversitelerin YKS
Kılavuzunda yer alan programlarından 2018 YKS sonucunda kayıt olan öğrenci sayısı üçten az olan programların 2019 YKS Kılavuzunda yer almamasına, 6. Kontenjan taleplerinde öğrencilere sağlanan sosyal imkanlar, yurt, kampüs şartları ve kütüphane gibi hususların dikkate alınmasına, 7.KKTC yükseköğretim kurumlarından mezun olan TC ve KKTC uyruklular ile diğer ülke vatandaşlarının diploma denklik talepleri olduğu takdirde, başvurularının meri denklik mevzuatına uygun olarak değerlendirilmesine, 8.YÖK tarafından yerinde yapılacak inceleme, denetleme ve değerlendirmelerde üniversitelerin (Devlet ve vakıf üniversiteleri hariç) özel üniversiteler olduğu takdirde ulaşım, transfer ve konaklama masraflarının YÖDAK aracılığıyla ilgili üniversite tarafından karşılanmasına, karar verildiği ilgi (b) yazı ile de duyurulmuştur.” 2.5. Başvuranın yaşadığı şehir veya en yakın şehirde ikinci öğretim programı olan bir hukuk fakültesine transfer edilmesi talebine ilişkin olarak, öğrencilerin diğer yükseköğretim kurumlarına yatay geçişi Yükseköğretim Kurumlarında Ön Lisans ve Lisans Düzeyindeki
Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlararası Kredi Transferi Yapılması
Esaslarına İlişkin Yönetmelik hükümleri uyarınca mümkün olabildiği, Yükseköğretim kurumlarında hukuk fakültelerinde ikinci öğretim programı bulunmamakta olduğu, şeklinde açıklamalara yer verildiği görülmüştür.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının; 3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan
Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
3.2. “Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi” başlıklı 42 nci maddesinde; “Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz. Öğrenim hakkının kapsamı kanunla tespit edilir ve düzenlenir…” 4. Türkiye Cumhuriyeti ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hukukuna Göre Kurulmuş
Olan Üniversitelerin Karşılıklı Tanınmasına Dair Milletlerarası Anlaşma’nın; “1. Türkiye Cumhuriyeti hukukuna göre kurulmuş olan üniversitelerin ön lisans ve lisans diplomaları, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşları bakımından denklik işlemine tabi tutulmaksızın Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde geçerlidir.
2. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti hukukuna göre kurulmuş olan üniversitelerin ön lisans ve lisans diplomaları Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları bakımından denklik işlemine tabi tutulmaksızın Türkiye Cumhuriyeti’nde de geçerlidir. Ancak bunun için, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan kişilerin Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti hukukuna göre kurulmuş olan bir üniversitedeki lisans veya ön lisans programına, Türkiye Cumhuriyeti üniversitelerindeki lisans ve ön lisans programlarına öğrenci yerleştirmeye ilişkin olarak Türkiye Cumhuriyeti hukukuna göre her yıl yapılan sınav sonuçlarına göre yerleştirilmiş olmaları şarttır.
3. Türkiye Cumhuriyeti Yükseköğretim Kurulunca her yıl, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti üniversitelerinde öğrenim görecek Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları ile ilgili olarak kontenjan verilebilmesi için; a. Kontenjan verilecek fakülte veya bölümün müfredat programının Türkiye Cumhuriyeti yükseköğretim kurumlarında izlenen müfredat programlarıyla yeknesaklığının bulunması, b. Lisans ve ön lisans programlarının, devam mecburiyeti olan örgün öğretim programları olması, c. Kontenjan verilecek fakültenin kadrosunda, öğrenci sayısı ve ders yükü itibarıyla yeterli sayıda öğretim üyesinin bulunması, d. Öğrencilerden tahsil edilecek öğrenci harç veya ücretlerinin miktarının, önceden belirlenerek, Türkiye Cumhuriyeti Yükseköğretim Kurulu’na bildirilmesi, e. Üniversitenin rektörü ile kontenjan verilecek fakültenin dekanının profesör akademik unvanını ve fakültedeki bölüm başkanlarının, öncelik profesör ve doçentlere verilmek üzere, öğretim üyesi olarak akademik unvan taşıması,şarttır.
4. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti hukukuna göre kurulmuş olan üniversitelerden verilmiş ön lisans ve lisans diplomaları ile ilgili olarak işbu Anlaşma hükümlerine göre denklik işlemi yapılmasına gerek olmaması, ibraz edilen diplomanın sıhhatinin Türkiye Cumhuriyeti
Yükseköğretim Kurulu tarafından araştırılmasına engel teşkil etmemektedir.
6.Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti üniversitelerinde öğrenim gören Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları bakımından, ön lisans ve lisans öğretimindeki yatay ve dikey geçişlerle ilgili olarak, Türkiye Cumhuriyeti Yükseköğretim Kurulunca kabul edilmiş kriter ve esaslar uygulanır.
7.Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti üniversitelerinde gördükleri lisansüstü öğrenim sonucunda aldıkları diplomalarla ilgili olarak Türkiye’de
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
denklik işlemi yapılabilmesi için, öğrencinin lisansüstü programa kayıt yaptırdığı tarih itibarıyla bu programın Türkiye Cumhuriyeti Yükseköğretim Kurulunca tanınmış olması şarttır.
8. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti üniversitelerinin akademik standartları, Kuzey Kıbrıs Türk
Cumhuriyeti Yükseköğretim Planlama, Denetleme, Akreditasyon ve Koordinasyon Kurulu ile
Türkiye Cumhuriyeti Yükseköğretim Kurulu tarafından oluşturulan müşterek bir komisyon tarafından her yıl değerlendirmeye tabi tutulur. Bu komisyon, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti
Yükseköğretim Planlama, Denetleme, Akreditasyon ve Koordinasyon Kurulu tarafından belirlenen iki profesör ve Türkiye Cumhuriyeti Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen üç profesörden oluşur. Söz konusu Komisyonca belirlenen standartlar Kuzey Kıbrıs Türk
Cumhuriyeti Millî Eğitim ve Kültür Bakanlığı ile Türkiye Cumhuriyeti Millî Eğitim
Bakanlığının görüşüne sunulduktan sonra uygulanır. Komisyon üyelerinin istihdamın ve bu üyelere yapılacak ödemeler bakımından her devletin kendi iç hukuku uygulanır.” 5.14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun
Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 6. 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun; 6.1. “Tanımlar” kenar başlıklı 3 üncü maddesinin (u) bendinde; “Yükseköğretim Eğitim
Türleri: Yükseköğretimde eğitim – öğretim türleri örgün, açık, dışarıdan (ekstern) ve yaygın eğitimdir. (1) Örgün Eğitim: Öğrencilerin, eğitim – öğretim süresince ders ve uygulamalara devam etme zorunluluğunda oldukları bir eğitim – öğretim türüdür.” şeklinde tanıma, 6.2. “Yükseköğretim Kurulunun görevleri” kenar başlıklı 7 inci maddesinin “p” bendinde; “Yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından alınmış ön lisans, lisans ve lisansüstü diplomaların denkliğini tespit etmek,” 7. 05/12/2017 tarihli ve 30261 sayılı Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve
Denklik Yönetmeliği’nin ;
7.1.“Amaç ve Kapsam” kenar başlıklı 1 inci maddesinde; “Bu Yönetmeliğin amacı yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarından alınan ön lisans, lisans, yüksek lisans diplomalarının tanıma ve denklik işlemlerinde uyulacak usul ve esasları belirlemektir.” 7.2. “Başvuru usulü ve aranacak belgeler” kenar başlıklı 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (f) bendine; “Türkiye Cumhuriyeti uyruklu başvuru sahiplerinden yükseköğrenim süresince kullanılan pasaportların asılları veya giriş-çıkış tarihlerini gösteren ve işlem gören sayfalarının Türkiye Cumhuriyeti noterleri ya da Türkiye Cumhuriyeti Dış Temsilcilikleri tarafından onaylanmış okunaklı sureti ile il emniyet müdürlüğünden alınmış giriş-çıkış belgesi; çift uyruklu başvuru sahiplerinin öğrenim süresince öğrenim gördüğü ülkede yaşıyor olduğunu gösterir belge.” 7.3. “Mezuniyet tanıma belgesi ve diploma denklik belgesi başvurularının incelenmesi sonucu yapılacak işlemler” kenar başlıklı 7 inci maddesinin altıncı fıkrasının (d)
bendinde; “Öğrenim süresince kullanılan pasaportun/pasaportların ve il emniyet
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
müdürlüğünden alınan giriş-çıkış dökümünün incelenmesi sonucunda her bir eğitim-öğretim dönemi için öğrenim görülen ülkedeki bulunma süresinde eksiklik tespit edilenlerin başvuruları reddedilir. Öğrenime devam süresinin tespitinde Türkiye’deki ilgili yükseköğretim mevzuatı esas alınır.” 8. Kıbrıs Sosyal Bilimler Üniversitesi’nin Önlisans ve Lisans Eğitim-Öğretim
Yönetmeliği’nin 22 inci maddesinde “Öğrenciler kayıtlı oldukları programın her dersine, uygulama ve laboratuvar çalışmasına, bunların gerektirdiği veya ilgili öğretim elemanının gerekli gördüğü sınav ve akademik çalışmalara katılmakla yükümlüdür. Öğrencilerin, dersin tamamına devam etmesi esastır. 14 haftanın teorik derslerinde % 70, uygulamalı ve laboratuvar derslerinde % 80 devam etmek zorunludur.” hükümlerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun reddi gerektiği hususunda hazırlanan öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Halen Kıbrıs Sosyal Bilimler Üniversitesi (KISBÜ) Hukuk Fakültesi ikinci sınıfta % 75 burslu öğrenci olan başvuran, Üniversiteye kayıt olurken kamu görevlisi olduğu için Hukuk
Fakültesinde devam zorunluluğu aramayan Kıbrıs Sosyal Bilimler Üniversitesini tercih ettiğini, Üniversite tarafından 09/01/2019 tarihli “KKTC Üniversitelerinde devam zorunluluğu” içerikli
YÖK kararının uygulamaya konulduğunu belirterek “kamu görevlilerine yönelik derse devam konusunda esneklik sağlanmasını” veya “kamu görevlilerinin yaşadıkları şehir veya en yakın şehirde 2.öğretim programı olan bir hukuk fakültesine transfer edilmesini ”talep etmektedir.
11. Uyuşmazlığa konu devam zorunluluğuna ilişkin mevzuat hükümlerine bakıldığında; Türkiye Cumhuriyeti ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hukukuna Göre Kurulmuş
Olan Üniversitelerin Karşılıklı Tanınmasına Dair Milletlerarası Anlaşma’nın 3 üncü maddesinde; “3. Türkiye Cumhuriyeti Yükseköğretim Kurulunca her yıl, Kuzey Kıbrıs Türk
Cumhuriyeti üniversitelerinde öğrenim görecek Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları ile ilgili olarak kontenjan verilebilmesi için; b. Lisans ve ön lisans programlarının, devam mecburiyeti olan örgün öğretim programları olması,.. şarttır.” düzenlemesine, 2547 sayılı
Yükseköğretim Kanununun; “Tanımlar” kenar başlıklı 3 üncü maddesinin (u) bendinde; “Yükseköğretim Eğitim Türleri: Yükseköğretimde eğitim – öğretim türleri örgün, açık, dışarıdan (ekstern) ve yaygın eğitimdir. (1) Örgün Eğitim: Öğrencilerin, eğitim – öğretim süresince ders ve uygulamalara devam etme zorunluluğunda oldukları bir eğitim – öğretim türüdür.” şeklinde tanıma, Kıbrıs Sosyal Bilimler Üniversitesi’nin Önlisans ve Lisans
Eğitim-Öğretim Yönetmeliği’nin 22 inci maddesinde “Öğrenciler kayıtlı oldukları programın her dersine, uygulama ve laboratuvar çalışmasına, bunların gerektirdiği veya ilgili öğretim elemanının gerekli gördüğü sınav ve akademik çalışmalara katılmakla yükümlüdür.
Öğrencilerin, dersin tamamına devam etmesi esastır. 14 haftanın teorik derslerinde % 70, uygulamalı ve laboratuvar derslerinde % 80 devam etmek zorunludur.” hükümlerine yer verildiği görülmüştür.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
12. Dosya üzerinde yapılan incelemede; başvuranın YÖK’ün 14/01/2019 tarihli “KKTC
Üniversitelerinde devam zorunluluğu” içerikli kararının halen öğrencisi olduğu KISBÜ tarafından uygulamaya konulmasına itiraz ettiği anlaşılmakla, 5 no’lu paragrafta değinilen
Milletlerarası Anlaşma’nın 3 üncü maddesinde; “3. Türkiye Cumhuriyeti Yükseköğretim
Kurulunca her yıl, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti üniversitelerinde öğrenim görecek Türkiye
Cumhuriyeti vatandaşları ile ilgili olarak kontenjan verilebilmesi için; b. Lisans ve ön lisans programlarının, devam mecburiyeti olan örgün öğretim programları olması,.. şarttır.” düzenlemesine yer verildiği, YÖK Başkanlığı ve KISBÜ ile yapılan yazışmalardan, başvuranın devam etmekte olduğu fakültenin Hukuk Fakültesi olduğu, Hukuk Fakültelerinin devam mecburiyeti ile örgün eğitime tabi oldukları, 2547 Sayılı Kanunun 3. maddesinin u/l bendinde
“Örgün Eğitim: Öğrencilerin, eğitim – öğretim süresince ders ve uygulamalara devam etme zorunluluğunda oldukları bir eğitim – öğretim türüdür.” olarak tanımlanmakta olduğu, her ne kadar başvuran tarafından Üniversitenin kayıt aşamasında “Fakültede devam zorunluluğunun aranmadığı, sadece sınavlara girmenin yeterli olduğu” yönünde açıklamalar yapmış olduğunu belirttiği görülmüş ise de KISBÜ Önlisans ve Lisans Eğitim-Öğretim Yönetmeliği’nin 22 inci maddesinde “Öğrenciler kayıtlı oldukları programın her dersine, uygulama ve laboratuvar çalışmasına, bunların gerektirdiği veya ilgili öğretim elemanının gerekli gördüğü sınav ve akademik çalışmalara katılmakla yükümlüdür. Öğrencilerin, dersin tamamına devam etmesi esastır. 14 haftanın teorik derslerinde % 70, uygulamalı ve laboratuvar derslerinde %
80 devam etmek zorunludur.” düzenlemesinin mevcut olduğu ve başvuranın da kayıtlı
bulunduğu Üniversitenin eğitim-öğretim esaslarını belirlediği Yönetmelik hükümlerine uymakla yükümlü olduğu açıktır.
13. Konuyla ilgili alınan YÖK kararlarının gerekçesi incelendiğinde; Kuzey Kıbrıs Türk
Cumhuriyetinde bulunan üniversitelerin öğrencilere “kayıt yaptırın, devam etmenize gerek yok sadece sınavlara girmeniz yeterlidir” türünden açıklamalar yaptığına ilişkin YÖK’e bilgiler ulaştığı, 9 Ocak 2019 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında; Kuzey Kıbrıs Türk
Cumhuriyeti (KKTC) mevzuatına göre kurulmuş olan üniversitelere ilişkin “2.4.” no’lu paragrafta değinilen kararların alındığı, KKTC’deki üniversitelerde kayıtlı T.C. uyruklu öğrencilerin devam durumlarını incelemek üzere rutin olarak ve/veya gerekli görüldüğünde yerinde inceleme yapılmasına ve T.C. uyruklu öğrencilerin programlara devam şartını yerine getirmediği halde, derslere devam eden ve sınavlara kabul edilen öğrenci olarak gösterildiğinin tespit edilmesi durumunda, söz konusu programların YKS Kılavuzundan çıkarılmasına karar verildiği, bu kararlar doğrultusunda, KISBÜ’nün de söz konusu kararları uygulamaya koyduğu anlaşılmıştır.
14. Başvuranın “hukuki belirlilik” ilkesinin ihlal edildiğine yönelik iddiaları incelendiğinde; “Anayasa’nın 2. maddesinde yer alan hukuk devletinin temel ilkelerinden biri “belirlilik”tir. Bu ilkeye göre, kanun düzenlemelerinin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir tereddüde ve şüpheye yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır ve uygulanabilir olması ayrıca kamu otoritelerinin keyfi uygulamalarına karşı koruyucu tedbirler içermesi de gereklidir. Belirlilik ilkesi, hukuki güvenlikle bağlantılı olup birey hangi somut eylem ve olguya hangi hukuki müeyyidenin veya neticenin bağlandığını, bunların idareye hangi müdahale yetkisini doğurduğunu bilmelidir. Birey ancak bu durumda kendisine düşen yükümlülükleri öngörebilir ve davranışlarını belirler. Hukuk güvenliği, normların öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini, devletin de yasal düzenlemelerde bu güven
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılar. (Anayasa Mahkemesi
26.12.2013 gün ve E.2013/67, K2013/164).” Görüldüğü üzere “hukuki belirlilik” kanun
düzenlemelerinin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir tereddüte ve şüpheye yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır ve uygulanabilir olmasını ayrıca kamu otoritelerinin keyfi uygulamalarına karşı koruyucu tedbirler içermesini de gerektirmekte olup; somut olayda başvuran tarafından hukuki belirlilik ilkesinin ihlal edildiği yönündeki iddiaların mevcut mevzuat düzenlemesinin zaten örgün eğitime tabi olan Hukuk fakültelerinin derslere devam zorunluluğunu öngördüğü anlaşılmakla bu bakımdan ihlal edilmediği, aksine ilgili mevzuata karşın “öğrencilerden devam zorunluluğu aranmayacaktır” vaadi ile kayıt alan üniversitelerin keyfi uygulamalarının doğrudan mevzuata aykırı olduğu değerlendirilmiştir.
15. Başvuranın yaşadığı şehir veya en yakın şehirde ikinci öğretim programı olan bir hukuk fakültesine transfer edilmesi talebine ilişkin olarak idarece yapılan, öğrencilerin diğer yükseköğretim kurumlarına yatay geçişi Yükseköğretim Kurumlarında Ön Lisans ve Lisans
Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlararası Kredi
Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik hükümleri uyarınca mümkün olabildiği, Yükseköğretim kurumlarında hukuk fakültelerinde ikinci öğretim programı bulunmamakta olduğu açıklamaların yerinde olduğu, başvuranın ancak ilgili Yönetmelik hükümleri çerçevesinde başka bir yükseköğretim kurumuna yatay geçiş yapabileceği, yatay geçiş hükümleri dışında mevcut mevzuat dahilinde söz konusu talebinin değerlendirilmesinin mümkün olmadığı görülmüştür.
16. Bu konuda verilen emsal yargı kararlarına bakıldığında; Danıştay 8 inci Dairesinin
E. 2016/9364, K. 2017/216 sayılı ilamında; “…Dava dosyasının incelenmesinden, davacının
2007 yılında Nahçıvan Devlet Üniversitesi Mimarlık bölümüne kayıt yaptırdığı, 2011 yılında
bu bölümden mezun olduğu, mimarlık lisans diplomasına denklik belgesi verilmesi için yaptığı başvurunun, yurt dışı kalış süresinin yetersizliği gerekçe gösterilerek reddedilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Olayda davacının üniversitenin bulunduğu ülkede kalış süresinin incelenmesi neticesinde, bu ülkede dört yıllık mimarlık eğitimi süresince sadece 237 gün bulunduğu tespit edilmiş olup; davalı idarenin dosya içerisindeki dilekçelerden anlaşıldığı üzere Türkiye’deki mimarlık eğitiminin asgari 1000 günde tamamlandığı ve bu eğitimin çoğunlukla uygulamalı eğitim olarak verildiği göz önüne alındığında, örgün eğitim alan davacının 237 günde mimarlık mesleğinin gerektirdiği formasyonu alamayacağı kanaatine varılmıştır. Bu durumda davacının sadece 237 gün gibi kısa bir sürede almış olduğu eğitimle, Türkiye’deki uygulama ağırlıklı mimarlık eğitimin eşdeğer olamayacağının kabulü gerekeceğinden, davalı idarece davacının kalış süresinin yetersiz olduğu gerekçesiyle denklik başvurusunun reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı…” belirtilmiştir.
17. Kurumumuzca somut olay üzerinde mevcut mevzuat ve milletlerarası anlaşma hükümleri çerçevesinde yapılan inceleme neticesinde; başvuranın 14/01/2019 tarihli
“KKTC Üniversitelerinde devam zorunluluğu” içerikli YÖK Yürütme Kurulu kararına itiraz ederek “kamu görevlilerine yönelik derse devam konusunda esneklik sağlanması” veya “kamu görevlilerinin yaşadıkları şehir veya en yakın şehirde 2.öğretim programı olan bir hukuk fakültesine transfer edilmesi” talebinin reddi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 18. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, böylece “Kararların gerekçeli olması ve “Makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı; idarenin, başvurucuya verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini de göstermediği, bu nedenle “Karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup; idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
18.1.Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının, KKTC mevzuatına göre kurulmuş olan üniversitelerin devam zorunluluğuna ilişkin keyfi uygulamalarına karşı, Türkiye Cumhuriyeti ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hukukuna Göre Kurulmuş Olan Üniversitelerin
Karşılıklı Tanınmasına Dair Milletlerarası Anlaşma’nın 8 inci maddesinde düzenlenen
“Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti üniversitelerinin akademik standartları, Kuzey Kıbrıs Türk
Cumhuriyeti Yükseköğretim Planlama, Denetleme, Akreditasyon ve Koordinasyon Kurulu ile
Türkiye Cumhuriyeti Yükseköğretim Kurulu tarafından oluşturulan müşterek bir komisyon tarafından her yıl değerlendirmeye tabi tutulur.” düzenlemesi gereği önleyici ve koruyucu tedbirleri alması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
19. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın Başvurana ve YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.