|
ÖZET: Bu karar, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından düzenlenen Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Sınavı’na katılan bir adayın, sınavda sorulan soruların müfredatla uyumsuz olduğu ve puan hesaplamasında adaletsizlik yaşandığı iddialarını incelemektedir. Aday, sınavda yer alan Temel Sağlık Hizmetleri dersinin, eğitimini almadığı bir alan olduğunu ve bu nedenle sınavın adil olmadığını belirtmiştir. Ayrıca, iptal edilen soruların puan hesaplamasına etkisinin yanlış yapıldığını savunmuştur.
Danıştay, yapılan incelemelerde, iptal edilen soruların değerlendirme dışı bırakılması ve kalan soruların puanlarının eşit şekilde dağıtılması gerektiğine dair önceki içtihatlara atıfta bulunarak, sınavın güvenilirliğinin sorgulanmasına neden olan yüksek hata oranının, sınavın geçerliliğini etkilediğini vurgulamıştır. Sonuç olarak, başvuranın taleplerinin hukuka uygun olmadığına ve sınavın yeniden düzenlenmesi gerektiğine karar verilmiştir. Bu durum, kamu hizmetlerinin etkinliği ve adilliği açısından önemli bir hukuki değerlendirme sunmaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/10641-S.16391
BAŞVURU NO : 2019/10470
KARAR TARİHİ : 23/10/2019
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI
ANADOLU ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Sınav puanının yeniden hesaplanması ve bazı soruların iptal edilmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 23/05/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yaptığı başvuruda başvuran, 23/03/2019 tarihinde Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Başkanlığı adına Anadolu Üniversitesi tarafından düzenlenen Görevde Yükselme ve
Unvan Değişikliği Sınavına Sağlık Teknikerliği-Sağlık Kurumları İşletmeciliği alanında katıldığını, yazılı sınav konu başlıklarının ilan edilen kadronun görev alanları ve görevin niteliğine ilişkin konular olacağının belirtilmesiyle yetinildiğini, Anadolu Üniversitesi Sağlık
Kurumları İşletmeciliği Bölümünün basılı materyalinin sınavın ilan edildiği tarih ile sınav tarihi arasındaki üç aylık sürede çalışılması imkânının bulunmadığını, Tarım ve Orman Bakanlığının görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavı için personele sorumlu olacakları derslerde notlar hazırlandığını, bu yönde bir uygulamanın görevde yükselmek isteyen kamu personelinin aidiyet duygusunu artıracağı gibi kariyer ve liyakat ilkelerinin bir gereği olduğunu belirtmektedir.
2. Başvuran, ayrıca, sınavda Temel Sağlık Hizmetleri dersinden sorular sorulduğunu, bu dersin 2018-2019 öğretim yılında Anadolu Üniversitesi tarafından Matematik-2 dersi yerine getirildiğini, normal şartlar altında bu dersi alıp mezun olan öğrenci bulunmadığını, bu dersten başarısız olup intibak sayesinde dersi alanlara pozitif ayrımcılık yapıldığını, eğitimini almadığı alanda sınava tutulmasının adil olmadığını ifade etmektedir.
3. Diğer yandan, başvuran, 20/02/2019 tarihinde YÖK Başkanlığı tarafından yapılan duyuruda, değerlendirme sırasında iptal edilen sorular olması durumunda, bu soruların doğru kabul edilerek değerlendirmeye katılacağının belirtildiğini, açıklanan sınav sonuçlarına göre toplam
50 sorudan 20 adet doğru cevabının bulunduğunu, 16 sorunun iptal edilmesi sonucu puanının
72 olması gerekirken 58,82 olarak açıklandığını, bu durumun Yükseköğretim Üst Kurumları
Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nin 18 inci maddesine aykırı olduğunu ifade etmektedir.
4. Başvuran sınav sonrasında, sorulan soruların büyük kısmının Sağlık Kurumları İşletmeciliği alanı dışında olduğu gerekçesiyle itirazda bulunduğunu, bunun üzerine 50 sorunun 16’sının iptal edildiğini ve bir sorunun cevap şıkkının değiştirildiğini, %34 gibi yüksek bir hata oranına sahip sınavın iptal edilmemesinin sınavın güvenirliliğinin sorgulanmasına neden olduğunu, sınavın 7, 17 ve 34 üncü sorularına yaptığı itirazın soruların Tıbbi Terminoloji müfredatında, 11, 33, 36 ve 46 ncı sorular için yaptığı itiraza da soruların Temel Sağlık Hizmetleri müfredatında yer aldığı yönünde cevap verildiğini, ancak Temel Sağlık Hizmetleri Ders
Kitabının incelenmesinden bu durumun tespit edilemediğini belirtmektedir.
5. Bu çerçevede, başvuran Kurumumuzdan soruların müfredatla ilgisinin bulunup bulunmadığının araştırılmasını, sınav puanının hesaplanmasındaki adaletsizliğin giderilmesini ve ilanda belirtilmemiş olan dersle ilgili soruların iptal edilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
6. YÖK Başkanlığının 09/08/2019 tarihli ve … sayılı; 09/10/2019 tarihli ve … yazılarında özetle; 6.1. 22/02/2019 tarihinde yapılan YÖK Başkanlığı ile Anadolu Üniversitesi Rektörlüğü
Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Sınavı Yapılmasına İlişkin İşbirliği Protokolü’nün
“Sınavın Değerlendirilmesi” başlığı altındaki 21 inci maddesinde; “Değerlendirme 100 (yüz)
puan üzerinden yapılacak, puan hesaplamasında [(Puan=Doğru Sayısı/Soru sayısı) x 100] formülü kullanılacak, puanın küsuratlı olması halinde, virgülden sonra iki hane dikkate alınacaktır. Yanlış cevaplar sınav sonucuna etki etmeyecektir. Değerlendirme sırasında iptal edilen soru(lar) olması durumunda, bu soru(lar) doğru kabul edilerek değerlendirmeye katılacaktır” düzenlemesinin yer aldığı, 6.2. Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde
Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nin (Yönetmelik) “Sınav sonuçlarının geçerliliği” başlıklı 18 inci maddesinin birinci fıkrasındaki yapılan sınavlarda hatalı soru sorulduğunun tespit edilmesi halinde hatalı sorulara tekabül eden puanların eşit şekilde diğer sorulara dağıtılması gerektiği hükmünün anlaşılması gerektiği, bu hüküm uyarınca iptal edilen sorulara tekabül eden puanların Anadolu Üniversitesince adayların almış oldukları puanlara dağıtılarak söz konusu Yönetmelik hükmünün yerine getirildiği, 6.3. Değerlendirme usulünün değiştirilmediği, Duyuru’da yer alan ifadelerden söz konusu hükümlerin anlaşılması gerektiğine dair açıklamanın kamuoyuna duyurulmadığı, ancak
Anadolu Üniversitesi Rektörlüğüne 28/03/2019 tarihli ve … sayılı yazı ile gönderildiği, 6.4. Yönetmeliğin yazılı sınav başlıklı 12 nci maddesinin ikinci fıkrasında yazılı sınavda yüz üzerinden en az altmış puan alanların başarılı sayılacağı hükmüne yer verildiği, başvuranın katıldığı sınavda yazılı puan barajının yüz üzerinden altmış puan olduğu, Sağlık Teknikeri (Sağlık İşletmeciliği) kadrosundan 15 adet ilan edildiği, 6.5. Yönetmeliğin “Sözlü sınav” başlıklı 13 üncü maddesinin birinci fıkrası, “Başarı sıralaması” başlıklı 14 üncü maddesinin birinci fıkrası ve “Unvan değişikliği sınavına ilişkin esaslar” başlıklı 19 uncu maddesi gereği, yazılı ve sözlü sınav puanlarının aritmetik ortalaması alınarak başarı puanının tespit edildiği, 6.6. Sağlık Teknikeri (Sağlık Kurumları İşletmeciliği) Unvan Değişikliği Sınavı’nda adaylara
50 sorunun yöneltildiği, bu soruların 16’sının kapsam dışı olduğu gerekçesiyle Anadolu
Üniversitesi tarafından iptal edildiği, değerlendirme dışı soruların puanlarının Yönetmelik hükümleri çerçevesinde diğer sorulara eşit olarak dağıtıldığı, 6.7. Başvuru konusu kadro için Çankırı Karatekin Üniversitesi, Ege Üniversitesi ve Marmara
Üniversitesinin ilana çıktığı, toplam 38 kişinin başvuruda bulunduğu, 37 kişinin sınava katıldığı, bunlardan 9 kişinin sınavda başarılı olduğu, 6.8. Çankırı Karatekin Üniversitesinden sınava giren 1 kişinin yazılı sınav barajını aşamadığı için sözlü sınava girmeye hak kazanamadığı; Ege Üniversitesinden 27 kişinin yazılı sınavda başarısız olduğu ile 8 kişinin yazılı ve sözlü sınavlardan başarılı olup atamalarının yapıldığı; Marmara Üniversitesinden 1 kişinin yazılı ve sözlü sınavlardan başarılı olup atamasının yapıldığı, açıklamalarına yer verilmektedir.
7. Anadolu Üniversitesi Rektörlüğünün 11/07/2019 tarihli ve … sayılı yazısında; 7.1. Anadolu Üniversitesi Merkezi Sınav Yönergesi’nin “Kılavuz/Protokol” başlıklı 16 ncı maddesinde; “Resmi, özel kurum ve/veya kuruluşlar adına yapılan sınavlarda ilgili mevzuata göre; sınav başvuru tarihi, ücreti, kayıt kabul koşulları, itirazlar ile sınava ilişkin diğer konuların yer aldığı “Kılavuz” ve “Sınav Esasları” ile karşılıklı sorumlulukların bulunduğu “Protokol”, Rektörlük ve sınavın yapılmasında taraf olan kurumun/kuruluşun karşılıklı mutabakatıyla hazırlanır. Aday, başvuruda bulunduğu sınava ait “Kılavuz”da veya “Protokol”de belirtilen kuralları aynen kabul etmiş sayılır” düzenlemesine yer verildiği,
7.2 22/02/2019 tarihinde yapılan Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı ile Anadolu Üniversitesi
Rektörlüğü Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Sınavı Yapılmasına İlişkin İşbirliği
Protokolü’nün “Sınavın Değerlendirilmesi” başlığı altındaki 21 inci maddesinde; “Değerlendirme 100 (yüz) puan üzerinden yapılacak, puan hesaplamasında [(Puan=Doğru
Sayısı/Soru sayısı) x 100] formülü kullanılacak, puanın küsuratlı olması halinde, virgülden sonra iki hane dikkate alınacaktır. Yanlış cevaplar sınav sonucuna etki etmeyecektir.
Değerlendirme sırasında iptal edilen soru(lar) olması durumunda, bu soru(lar) doğru kabul edilerek değerlendirmeye katılacaktır” düzenlemesinin yer aldığı, 7.3. 2019 yılı Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Merkezi Yazılı Sınavına İlişkin
Duyuru’da (Duyuru), “Değerlendirme 100 (yüz) puan üzerinden yapılacak, puan hesaplamasında [(Puan=Doğru Sayısı/Soru sayısı) x 100] formülü kullanılacak, puanın küsuratlı olması halinde, virgülden sonra iki hane dikkate alınacaktır. Yanlış cevaplar sınav sonucuna etki etmeyecektir. Değerlendirme sırasında iptal edilen soru(lar) olması durumunda, bu soru(lar) doğru kabul edilerek değerlendirmeye katılacaktır” şeklinde bilgilendirme yapıldığı, 7.4. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının 28/03/2019 tarihli ve 24020 sayılı yazısında 2019 yılı Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği merkezi Yazılı Sınavına İlişkin Duyuru’da değerlendirmeye ilişkin yapılan bilgilendirmedeki ifadeden, Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile
Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nin
“Sınav sonuçlarının geçerliliği” başlıklı 18 inci maddesinin birinci fıkrasındaki yapılan sınavlarda hatalı soru sorulduğunun tespit edilmesi halinde hatalı sorulara tekabül eden puanların eşit şekilde diğer sorulara dağıtılması gerektiği hükmünün anlaşılması gerektiğine
Merkezi Sınav Kurulunca oybirliğiyle karar verildiğinin bildirildiği, açıklamalarına yer verilmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
8. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 9. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir…”, 10. 12/10/2018 tarihli ve 30563 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2018/13 sayılı
Cumhurbaşkanlığı Genelgesi’nin birinci fıkrasında; “Kamu hizmetlerinin yerine getirilmesinde sorun çözen, çözüm üreten, sonuç ve vatandaş odaklı devlet anlayışı ile bürokrasinin azaltılması Cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminin öncelikli hedeflerindendir.
Kamu hizmetlerinde hantallığa sebebiyet veren hususların ortadan kaldırılması, milletimize hizmetlerin süratli ve en iyi şekilde sunulması, devlet ve millet bütünleşmesini zedeleyen davranışlardan kaçınılması gerekmektedir.” , 11. 18/04/1999 tarihli ve 23670 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve
Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel
Yönetmelik’in “Yazılı sınav” başlıklı 12 nci maddesinin birinci fıkrasında; “Yazılı sınav, bu sınava ilişkin konu başlıklarına duyuruda yer verilmek suretiyle, belediyeler ve bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmeler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar için
Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca, il özel idareleri ve bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmeler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar için İçişleri Bakanlığınca, yükseköğretim üst kuruluşları ile yükseköğretim kurumları için Yükseköğretim Kurulu
Başkanlığınca olmak üzere, ilgili kurumlarca belirlenecek konularda yapılır…”, ek 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasında; “Unvan değişikliği yazılı sınavları, kurumlarca belirlenecek görev alanları ve atama yapılacak görevin niteliğine ilişkin konularda yaptırılır…
12. 12/04/2014 tarihli ve 28970 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim Üst
Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan
Değişikliği Yönetmeliği’nin “Yazılı sınav” başlıklı 12 nci maddesinin birinci fıkrasında; “Yazılı sınav, kurumlarca yapılabileceği gibi, yükseköğretim kurumlarından birine de yaptırılabilir. (Değişik cümle:RG-4/2/2015-29257) Ayrıca, kurumlardan talep edilmesi halinde kurumların yazılı sınavı, Başkanlıkça Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi
Başkanlığına veya Anadolu Üniversitesine merkezi olarak yaptırılır”, aynı maddenin ikinci fıkrasında; “Yazılı sınavda yüz üzerinden en az altmış puan alanlar başarılı sayılırlar.” “Sınav sonuçlarının geçerliliği” başlıklı 18 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Yapılan sınavlarda hatalı soru sorulduğunun tespit edilmesi halinde hatalı sorulara tekabül eden puanlar eşit şekilde diğer sorulara dağıtılır.”, “Unvan değişikliği sınavına ilişkin esaslar” başlıklı 19 uncu maddesinin dördüncü fıkrasında; “Unvan değişikliği sınavları, görev alanları ve atama yapılacak görevin niteliğine ilişkin konularda yaptırılır…”, 13. 22/02/2019 tarihinde yapılan Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı ile Anadolu
Üniversitesi Rektörlüğü Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Sınavı Yapılmasına
İlişkin İşbirliği Protokolü’nün “Sınavın Değerlendirilmesi” başlığı altındaki 21 inci maddesinde; “Değerlendirme 100 (yüz) puan üzerinden yapılacak, puan hesaplamasında
[(Puan=Doğru Sayısı/Soru sayısı) x 100] formülü kullanılacak, puanın küsuratlı olması halinde, virgülden sonra iki hane dikkate alınacaktır. Yanlış cevaplar sınav sonucuna etki etmeyecektir. Değerlendirme sırasında iptal edilen soru(lar) olması durumunda, bu soru(lar)
doğru kabul edilerek değerlendirmeye katılacaktır”, 14. Anadolu Üniversitesi Merkezi Sınav Yönergesi’nin “Kılavuz/Protokol” başlıklı 16 ıncı maddesinde; “Resmi, özel kurum ve/veya kuruluşlar adına yapılan sınavlarda ilgili mevzuata göre; sınav başvuru tarihi, ücreti, kayıt kabul koşulları, itirazlar ile sınava ilişkin diğer konuların yer aldığı “Kılavuz” ve “Sınav Esasları” ile karşılıklı sorumlulukların bulunduğu “Protokol”, Rektörlük ve sınavın yapılmasında taraf olan kurumun/kuruluşun karşılıklı mutabakatıyla hazırlanır. Aday, başvuruda bulunduğu sınava ait “Kılavuz”da veya
“Protokol”de belirtilen kuralları aynen kabul etmiş sayılır”, düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
15. Kamu Denetçisi tarafından, İdarenin başvuranın talebine ilişkin işlemlerinin hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığı sonuç ve kanaatine varılarak başvurunun kabulü yönünde hazırlanan öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 16. YÖK Başkanlığı adına Anadolu Üniversitesi tarafından düzenlenen Görevde Yükselme ve
Unvan Değişikliği Sınavına Sağlık Teknikerliği-Sağlık Kurumları İşletmeciliği alanında katılan başvuran; sınav konularının ilan edilen kadronun görev alanları ve görevin niteliğine ilişkin konular olacağının belirtilmesiyle yetinildiğini, sınavda Temel Sağlık Hizmetleri dersinden sorulara yer verilmesine karşın bu dersin Anadolu Üniversitesi tarafından 2018-2019 eğitimöğretim yılında verilmeye başlandığını, Anadolu Üniversitesi Sağlık Kurumları İşletmeciliği
Bölümü basılı materyalinin sınavın ilan edildiği tarih ile sınav tarihi arasındaki sürede çalışılması imkânının bulunmadığını, sınav değerlendirmesinin Yükseköğretim Üst Kurumları
Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nin 18 inci maddesine aykırı olduğunu, sorulan soruların büyük kısmının Sağlık Kurumları İşletmeciliği alanı dışında olduğu gerekçesiyle itirazda bulunulması üzerine sınav sonrası 50 sorunun 16’sının iptal edildiğini ve bir sorunun cevap şıkkının değiştirildiğini, %34 gibi yüksek bir hata oranına sahip sınavın iptal edilmemesinin sınavın güvenirliliğinin sorgulanmasına neden olduğunu, sınavın 7, 17 ve 34 üncü sorularına yaptığı itirazın soruların Tıbbi Terminoloji müfredatında, 11, 33, 36 ve 46 ncı sorular için yaptığı itiraza da soruların Temel Sağlık Hizmetleri müfredatında yer aldığı yönünde cevap verildiğini, ancak Temel Sağlık Hizmetleri Ders Kitabının incelenmesinden bu durumun tespit edilemediğini belirtmekte olup soruların müfredatla ilgisinin bulunup bulunmadığının araştırılmasını, sınav puanının hesaplanmasındaki adaletsizliğin giderilmesini ve ilanda belirtilmemiş olan dersle ilgili soruların iptal edilmesini talep etmektedir.
17. Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair
Genel Yönetmelik ve Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli
Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, İdarenin unvan değişikliği yazılı sınavlarının konularını atama yapılacak görevin alanı ve niteliğine uygun şekilde belirlemeleri ve ilan etmeleri gerektiği, bunun dışında konu alt başlıklarını ilan etmekle veya özet, kitapçık gibi yardımcı belgeler hazırlamakla sorumlu tutulmadıkları görülmektedir. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı ile Anadolu Üniversitesi
Rektörlüğü Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Sınavı Yapılmasına İlişkin İşbirliği
Protokolü ile Anadolu Üniversitesi Merkezi Sınav Yönergesi’nin incelenmesinden de, iki kurum arasında yardımcı belgelerin hazırlanması hususunda bir işbirliğine gidilmediği ve
Merkezi Sınav Yönergesi’nde bu yönde bir düzenlemenin yer almadığı görülmektedir. Diğer yandan, başvuran, Anadolu Üniversitesi Sağlık Kurumları İşletmeciliği Bölümünün basılı materyalinin sınavın ilan edildiği tarih ile sınav tarihi arasındaki üç aylık sürede çalışılması imkânının bulunmadığını ifade etmekte ise de, sınavın anılan basılı materyal içeriği kapsamında yapılacağına ilişkin herhangi bir düzenleme, ilan vb. bilgi ve belge bulunmadığı, dolayısıyla başvuranın oldukça kısa bir süre içerisinde bu materyalin çalışılması olanağının bulunmamasının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu iddiasının yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.
18. Danıştay 10 uncu Dairesinin 02/11/2015 tarihli ve E:2015/4695, K:2015/4014 sayılı Kararı ile 07/01/2016 tarihli ve E:2015/5252, K:2016/54 sayılı Kararında “Mahkemece, yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporda, hatalı olarak tespit edilen sorulara davacının doğru cevap vermiş gibi kabul edilmek suretiyle davacıya artı puan verilmesi gerektiğinden bahisle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de; bu soruların değerlendirme dışı bırakılması ve kalan doğru soruların 100 puan üzerinden değerlendirilerek, bir sorunun puan olarak karşılığının bulunması gerekmektedir. Daha açık bir anlatımla, hatalı soru tespit edilmesi halinde, bu soruların değerlendirme dışı bırakılması, 100 tam puanın soru sayısına bölünmesi suretiyle her bir sorunun puan olarak değerinin tespit edilmesi, ardından bulunan bu değerle davacının doğru cevap sayısının çarpılması, böylece davacının sınav sonucunun belirlenmesi gerekeceğinden, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen Mahkeme kararında sonucu itibariyle hukuki isabetsizlik bulunmamakta olup; davalı idarelerin temyiz istemi bu nedenle yerinde görülmemektedir” denilmektedir. Diğer bir anlatımla, Yüksek Mahkeme hatalı soruların doğrudan doğru kabul edilmesi usulünün benimsenmesini yerinde görmemiş; hatalı soruların değerlendirme dışı bırakılması, 100 tam puanın kalan soru sayısına bölünmesiyle her bir sorunun kaç puan ettiğinin hesaplanması ve bulunan değerin doğru cevap sayısı ile çarpılması ve böylece hatalı soruların puanları eşit şekilde diğer sorulara dağıtılması gerektiği yönünde hüküm vermiştir. Başvuranın 16 sorunun iptal edilmesi sonrasında hesaplanan puanının Mahkeme kararı ile Yükseköğretim Üst Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve
Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nin 18 inci maddesine uygun olduğu görülmektedir.
19. Başvuranın sınavın kapsamında olmadığını belirttiği sorular ile diğer iddia ve taleplerinin değerlendirilmesi için ilgili alanda görev yapan öğretim üyelerinden 3 kişi bilirkişi olarak belirlenmişlerdir. Bilirkişilerce yapılan değerlendirmede; 19.1. 7 numaralı sorunun içerik olarak Anatomi dersi; 17, 34, 36 numaralı soruların Fizyoloji dersi ve 46 numaralı sorunun Patoloji dersi kapsamında olduğuna, 19.2. Başvuranın itirazının reddedildiği 11, 33, 36 ve 46 numaralı soruların ilan edilen kadronun görev alanı ve görevin niteliği ile ilgili bulunmadığına, 19.3. Anadolu Üniversitesinde Temel Sağlık Hizmetleri dersinin 2018-2019 bahar döneminde, daha önceden programda olan Matematik-2 yerine konduğunun anlaşıldığına, daha önce bu dersi alan öğrenci bulunmadığına, 2018-2019 eğitim-öğretim yılı öncesine ait Temel Sağlık
Hizmetleri dersi bulunmadığına, yer verildiği görülmektedir.
20. Başvuran tarafından iddia edilen, Anadolu Üniversitesi Sağlık Teknikerliği (Sağlık
Kurumları İşletmeciliği) Bölümünde Temel Sağlık Hizmetleri 2018-2019 eğitim-öğretim yılı öncesinde müfredatta yer almadığı hususu, Kurumumuz tarafından görevlendirilen bilirkişilerce de tespit edilmiştir. Fakat başvuruya konu sınavın Anadolu Üniversitesinin ders müfredatı kapsamında olacağı hakkında herhangi bir düzenleme, ilan vb. bağlayıcı bir işlem bulunmamakta olup ilgili mevzuatı itibarıyla sınavın unvanın görev alanı ve niteliğiyle uyumlu olması gerekmektedir. Bu itibarla, başvuranın Temel Sağlık Hizmetleri dersini alan öğrencilere yönelik pozitif ayrımcılık yapıldığı iddiasının yerinde olmadığı değerlendirilmektedir.
21. Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair
Genel Yönetmelik ve Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli
Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği hükümleri incelendiğinde, sınav sorularının belirli bir oranda iptal edilmesi halinde sınavın iptal edilebileceğine dair bir düzenleme bulunmadığı belirlenmiştir. Başvuruya konu sınavda 50 sorudan 16’sının Anadolu
Üniversitesi tarafından iptal edildiği, yapılan bilirkişi incelemesinde de başvuranın itiraz ettiği
7 sorunun ilan edilen kadronun görev alanı ve görevin niteliğiyle ilgili bulunmadığının tespit
edildiği, bu itibarla Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli
Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nde belirtildiği şekilde bu soruların başvuruya konu unvanın görev alanı ve görevin niteliğine ilişkin konularda olmadığı görülmektedir. Bu halde, 50 soruya yer verilen sınavda 23 soru sınavın kapsamı dışında olup iptal edilen ve edilmesi gereken soruların oranının %46 olması itibarıyla da bu sorular toplam soruların neredeyse yarısını oluşturmaktadır. Her ne kadar, Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile
Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği
Yönetmeliği’ndeki soruların iptal edilmesi halinde bu sorulara tekabül eden puanların diğer sorulara eşit olarak dağıtılması düzenlemesiyle hakkaniyete uygun olarak bilgi düzeyi yüksek olan adaylara daha fazla puan verilmesi hüküm altına alınmış olsa da, iptal edilen/edilmesi gereken soruların oranının toplam sorulara oranı, bu durumun adayların puanları ve başarı sıralaması üzerindeki olası etkileri gözetildiğinde, sınavın adilliği, güvenirliliği ve belirleyiciliği hakkında kuvvetli şüphe oluştuğu değerlendirilmektedir.
22. Ayrıca, Kurumumuzca yapılan incelemede Sağlık Teknikerliği Unvan Değişikliği için
Çankırı Karatekin Üniversitesi tarafından 2, Ege Üniversitesi tarafından 21 ve Marmara
Üniversitesi tarafından 3 kadronun ilan edildiği görülmektedir. Kurumumuza sunulan bilgi ve belgelerden ise, yazılı sınava Çankırı Karatekin Üniversitesi için giren bir kişinin başarılı olmadığı, Ege Üniversitesi için giren 27 kişinin başarısız ve 8 kişinin başarılı olduğu, Marmara
Üniversitesi için giren bir kişinin başarılı olduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, sınava giren toplam 37 kişiden yalnızca 9 kişinin (%24,32’sinin) başarılı olduğu, ilan edilen toplam 26 kadronun 10 tanesine atama yapıldığı tespit edilmiştir. Anılan sınava girenlerin başarı oranı ile iptal edilen ve edilmesi gereken soruların oranı birlikte değerlendirildiğinde, sınavın idarelerin kamu hizmetlerinin hızlı ve etkili bir şekilde yerine getirilmesi ile kamu kaynaklarının verimli kullanılma amaçlarına hizmet edemediğinin söylenmesi de mümkündür.
23. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın talebinin İdare tarafından reddedilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete uyarlık tespit edilemediği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 24. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir.
Kurumumuza sunulan bilgi ve belgelerden, 22/02/2019 tarihinde yapılan Yükseköğretim
Kurulu Başkanlığı ile Anadolu Üniversitesi Rektörlüğü Görevde Yükselme ve Unvan
Değişikliği Sınavı Yapılmasına İlişkin İşbirliği Protokolü ve 2019 yılı Görevde Yükselme ve
Unvan Değişikliği Merkezi Yazılı Sınavına İlişkin Duyuru’da sınavın değerlendirilmesi konusunda usul ve esaslara yer verildiği görülmektedir. Ancak, Protokolün ve Duyurunun yapıldığı tarihten sonra, değerlendirmedeki usul ve esaslardan Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği
Yönetmeliği’nde hüküm altına alınan usul ve esasın anlaşılması gerektiği hususunda kamuoyuna yönelik bir bilgilendirme yapılmadığı ile Protokolde ve Duyuru’da Yükseköğretim
Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan
Değişikliği Yönetmeliği’nde belirtilen değerlendirme usulüne açıkça yer vermediği, bu itibarla, İdarelerin “şeffaflık ve hesap verilebilirlik” ilkelerine uygun davranmadığı, ayrıca, itiraz edenlere itirazlarına verilen cevap üzerine başvurabilecekleri mercileri göstermemek suretiyle
“karara karşı başvuru yolunun gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarelerin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
25. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara
İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE; Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Merkezi Yazılı
Sınavı’nın, Sağlık Teknikeri (Sağlık Kurumları İşletmeciliği) Unvan Değişikliği alanında yeniden düzenlenmesi hususunda YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞINA ve
ANADOLU ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı ve Anadolu Üniversitesi Rektörlüğünü tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemlerin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANA, YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞINA ve
ANADOLU ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi