|
ÖZET: Başvuran, Yıldız Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü doktora programından kaydının silinmesine itiraz ederek, bu işlemin Anayasa ve yasalara aykırı olduğunu ve Enstitü Yönetim Kurulunun böyle bir yetkisi bulunmadığını ileri sürmüştür. Ancak, yapılan incelemede, başvuranın doktora yeterlik sınavında iki kez başarısız olması nedeniyle kaydının silinmesinin hukuka uygun olduğu belirlenmiştir. Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelik gereği, yüksek lisans derecesi ile kabul edilen öğrencilerin en geç beşinci yarıyılın sonuna kadar yeterlik sınavına girmeleri zorunludur. Yeterlik sınavında başarısız olan öğrencinin bir sonraki yarıyılda tekrar sınava girmesi gerekmekte ve ikinci kez başarısız olan öğrencinin ilişiği kesilmektedir.
Başvuranın, kayıt silme işleminin tebliğ edilmediği ve itiraz hakkının kullandırılmadığı yönündeki iddiaları da incelenmiş, ancak Enstitü Yönetim Kurulu’nun kararının yürütülebilir olduğu ve bu kararın dayanağı olan yönetmeliklerin geçerliliği tespit edilmiştir. Dolayısıyla, başvuranın iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, Yıldız Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yönetim Kurulu’nun kaydın silinmesine dair kararı hukuka uygun bulunmuş ve başvuru reddedilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/276-S.20.377
BAŞVURU NO : 2019/15916
KARAR TARİHİ : 06/01/2020
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, doktora programından ilişiğinin kesilmesine itirazı hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 15/09/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kurumumuza tarihinde e-başvuru yoluyla yapılan gizlilik talepli başvuruda
, özetle; Yıldız Teknik Üniversitesi (YTÜ) Fen Bilimleri Enstitüsü (FBE)
doktora programından kaydının silinmesine dair Enstitü Yönetim Kurulu kararı ile bu işleme dayanak alınan düzenleyici işlemlerin “Anayasa ve ilgili yasaya aykırı olduğunu” ve ayrıca
“Enstitü Yönetim Kurulunun böyle bir işlemi tek başına yapabilme yetkisi olmadığından idari işlemin yok hükmünde olduğunu” iddia etmekte ve YTÜ FBE Yönetim Kurulunun 08/05/2019 tarihli ve 2019/16 sayılı kararı ile YÖK Lisansüstü Eğitim-Öğretim Yönetmeliği’nin 19 uncu maddesinin ikinci ve beşinci fıkraları ve YTÜ Lisansüstü Eğitim-Öğretim Yönetmeliği Senato
Esaslarının 24 üncü maddesinin 5/c fıkrasının iptal edilmesini ve yeni düzenleme yapılmasını talep etmektedir.
2) Daha detaylı olarak ise; doktora programından kaydının silinmesine dair Enstitü Yönetim
Kurulu işlemiyle bu işleme dayanak alınan düzenleyici işlemlerim hem Anayasa’ya ve yasalara aykırı olduğunu, hem de Enstitü Yönetim Kurulunun böyle bir işlemi tek başına yapabilme yetkisi olmadığından idari işlemin yok hükmünde olduğunu; Anayasamıza göre eğitim öğretim hakkının genel çerçevesinin kanunla belirlenmesi ve bu hakka getirilecek sınırlandırmaların da meşru bir amaç doğrultusunda ancak kanunla ve ölçülü bir şekilde yapılması gerekirken 2547 sayılı Yasanın 44/c maddesinde, lisansüstü eğitim açısından temel ilkeler belirlemeksizin azami eğitim süresi ve ilişik kesme konusunda YÖK’e çok geniş yetkiler verilmesinin yasallık ilkesiyle bağdaşmadığını; zorluk derecesi ve önemi lisans eğitimine göre daha fazla olan doktora eğitimine yönelik YÖK tarafından çıkarılan Yönetmeliğin, 2547 sayılı yasanın 44.
maddesinde lisans eğitimi için belirlenen genel çerçeveden kopuk ve öğrenci aleyhine ekstra külfetler içeren orantısız bir düzenleme olduğunu; kanunla belirlenmesi gereken eğitim süresinin lisans programı açısından azami yedi yıl, doktora programı için yönetmelik tarafından azami altı yıl olarak belirlenmesinin ve öğrenci kaydının silinmesi açısından ise lisans programı açısından aynı kanun hükmüne göre ancak dört yıl üst üste katkı payı veya öğrenim ücretinin ödenmemesi ile kayıt yenilenmemesi durumlarında öğrencilerin kayıtlarının ilgili kurul kararının YÖK tarafından onaylanması üzerine silinebileceği konusunda takdir yetkisi verilmişken, Yönetmelikle doktora yeterlik sınavında başarısızlık sebebiyle doktora programından ilgili kurul kararıyla kayıt silinmesinin kabul edilemeyeceğini; diğer taraftan,
2013 yılında kaydolduğu sırada doktora programından kayıt silme gibi bir uygulamanın
olmadığını ve doktora yeterlilik sınavına iki kez katılmayan bir öğrencinin başarısız sayılarak kaydının silineceğini bilmediğini ve tarafına hiçbir bilgi verilmediğini; ayrıca kayıt silme işleminin kanun yolu ve süresinin de belirtilerek tarafına tebliğ edilmeyerek Enstitü Yönetim
Kurulu kararına karşı Üniversite Yönetim Kuruluna itiraz hakkını kullandırmadan doğrudan askerlik şubesine yazı yazarak askerlik tecilinin bozulmasına sebep olunduğunu; asıl kararı talep etmesine rağmen sadece Enstitü Sekreterinin adının yazılı olduğu kısa özet kararın tarafına gönderildiğini iddia etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
3) Kurumumuzun 19/07/2019 tarihli Gönderme Kararı üzerine verilen;
3.1) Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Eğitim-Öğretim Dairesi Başkanlığının 29/07/2019
tarihli cevabi yazısında; “Gönderme kararınıza konu başvurusunda başvuran, Yıldız Teknik
Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü doktora programı öğrencisi iken kaydının silindiğini ve bu işlemin gerçekleştirilmesine dayanak olan Enstitü Yönetim Kurulu’nun 05/05/2019 tarihli ve 2019/16 sayılı kararı ile Kurulumuz Lisansüstü Eğitim Öğretim Yönetmeliği’nin 19 uncu maddesinin ikinci ve beşinci fıkralarının iptal edilmesini talep etmektedir.
25 Şubat 2011 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 6111 Sayılı Kanun’un
171 inci maddesi ile 2547 sayılı Kanunun 44 üncü maddesinde yapılan değişiklikle söz konusu
tarihten itibaren katkı payını/öğrenim ücretini yatırmama, başarısızlık, devamsızlık nedenleriyle öğrencinin ilişiği kesilememekteydi. Ancak, 26 Kasım 2014 tarihli Resmi
Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 6569 sayılı Kanun’un 28 inci maddesi ile 2547 sayılı
Kanunun 44/c maddesi değiştirilmiş, buna göre azami süreler belirlenerek bu süreler sonunda öğrenimlerini tamamlayamayan öğrenciler için ilişik kesme getirilmiştir. Ayrıca, “Yatay geçiş ve çift ana dal eğitiminin usul ve esasları ile azami öğrenim süreleri, lisansüstü eğitim usul ve esasları ile öğrenim süreleri Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir.” hükmü yer almıştır. 6569 sayılı Kanun’da Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce önlisans, lisans veya lisansüstü programlara kayıt yaptırmış öğrencilerin azami süreden muaf olduklarına ilişkin hüküm bulunmamaktadır.
25 Kasım 2014 tarih ve 29187 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Türkiye
Sağlık Enstitüleri Başkanlığı Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde
Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 28 inci maddesinin c fıkrasında; “lisansüstü eğitim usul ve esasları ile öğrenim süreleri Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir.” hükmü yer almaktadır.
Söz konusu Kanun maddesi uyarınca lisansüstü eğitim usul ve esasları ile öğrenim sürelerini, çıkarılacak yönetmelikle belirleme yetkisi Kurulumuza verilmiş ve tüm üniversiteler ile
Üniversitelerarası Kurul Başkanlığının da görüşleri alınarak lisansüstü programların kalitesini artırmak amacıyla 20/04/2016 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve
Öğretim Yönetmeliği ile lisansüstü programlar için AKTS kredileri yeniden tanımlanmış ve azami süreler belirlenmiştir.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 44 üncü maddesinin (c) fıkrasına dayanılarak
hazırlanan 20/04/2016 tarih ve 29690 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Lisansüstü Eğitim
Öğretim Yönetmeliği’nin; “Doktora Programı”nın “Süre” bölümünün 17 nci maddesinde; “(1) Doktora programı, bilimsel hazırlıkta geçen süre hariç tezli yüksek lisans derecesi ile kabul edilenler için kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın sekiz yarıyıl olup azami tamamlama süresi on iki yarıyıl; lisans derecesi ile kabul edilenler için on yarıyıl olup azami tamamlama süresi on dört yarıyıldır. (2) Doktora programı için gerekli kredili dersleri başarıyla tamamlamanın azami süresi tezli yüksek lisans derecesi ile kabul edilenler için dört yarıyıl, lisans derecesi ile kabul edilenler için altı yarıyıldır. Bu süre içinde kredili derslerini başarıyla tamamlayamayan veya yükseköğretim kurumunun öngördüğü en az genel not ortalamasını sağlayamayan öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir. (3) Kredili derslerini başarıyla bitiren, yeterlik sınavında başarılı bulunan ve tez önerisi kabul edilen, ancak tez çalışmasını birinci fıkrada belirtilen on iki veya on dört yarıyıl sonuna kadar tamamlayamayan öğrencinin ilişiği kesilir.
(4) Lisans derecesi ile doktora programına başvurmuş öğrencilerden, kredili derslerini ve/veya azami süresi içinde tez çalışmasını tamamlayamayanlara, doktora tezinde başarılı olamayanlara tezsiz yüksek lisans için gerekli kredi yükü, proje ve benzeri diğer şartları yerine getirmiş olmaları kaydıyla talepleri halinde tezsiz yüksek lisans diploması verilir.” hükmü yer almaktadır.
“Yeterlik sınavı” bölümünün 19 uncu maddesinde; “(1) Yeterlik sınavı, derslerini ve seminerini tamamlayan öğrencinin alanındaki temel konular ve kavramlar ile doktora çalışmasıyla ilgili bilimsel araştırma derinliğine sahip olup olmadığının ölçülmesidir. Bir öğrenci bir yılda en fazla iki kez yeterlik sınavına girer. (2) Öğrencinin yeterlik sınavına ne zaman gireceği senato tarafından kabul edilen yönetmelikle belirlenir. Ancak yüksek lisans derecesi ile kabul edilen öğrenci en geç beşinci yarıyılın, lisans derecesi ile kabul edilmiş olan öğrenci en geç yedinci yarıyılın sonuna kadar yeterlik sınavına girmek zorundadır. (3) Yeterlik sınavları, enstitü anabilim/anasanat dalı başkanlığı tarafından önerilen ve enstitü yönetim kurulu tarafından onaylanan beş kişilik doktora yeterlik komitesi tarafından düzenlenir ve yürütülür. Komite, farklı alanlardaki sınavları hazırlamak, uygulamak ve değerlendirmek amacıyla sınav jürileri kurar. Sınav jürisi en az ikisi kendi yükseköğretim kurumu dışından olmak üzere, danışman dâhil beş öğretim üyesinden oluşur. Danışmanın oy hakkı olup olmadığı hususunda ilgili yönetim kurulu karar verir. Danışmanın oy hakkı olmaması durumunda jüri altı öğretim üyesinden oluşur. Yeterlik sınavı toplantıları öğretim elemanları, lisansüstü öğrenciler ve alanın uzmanlarından oluşan dinleyicilerin katılımına açık olarak yapılır. (4) Yeterlik sınavı yazılı ve sözlü olarak iki bölüm halinde yapılır. Yazılı sınavda başarılı olan öğrenci sözlü sınava alınır. Sınavların ağırlıkları ile notlarının hesaplanmasında yükseköğretim kurumunun yönetmeliklerine göre işlem yapılır. Sınav jürileri öğrencinin yazılı ve sözlü sınavlardaki başarı durumunu değerlendirerek öğrencinin başarılı veya başarısız olduğuna salt çoğunlukla karar verir. Bu karar, enstitü anabilim/anasanat dalı başkanlığınca yeterlik sınavını izleyen üç gün içinde enstitüye tutanakla bildirilir. (5) Yeterlik sınavında başarısız olan öğrenci başarısız olduğu bölüm/bölümden bir sonraki yarıyılda tekrar sınava alınır. Bu sınavda da başarısız olan öğrencinin doktora programı ile ilişiği kesilir. (6)Yeterlik sınavı jürisi, yeterlik sınavını başaran bir öğrencinin, ders yükünü tamamlamış olsa bile, toplam kredi miktarının üçte birini geçmemek şartıyla fazladan ders/dersler almasını isteyebilir.
Öğrenci, ilgili enstitü kararıyla belirlenecek dersleri başarmak zorundadır. (7) Lisans derecesi ile doktora programına kabul edilmiş ve en az yedi dersini başarı ile tamamlamış bir öğrenci yüksek lisans programına geçebilir. Yüksek lisans programına geçme şartları senato tarafından hazırlanacak yönetmelikle belirlenir.
Adı geçen Yönetmeliğin Geçici 1 inci maddesinde “Bu Yönetmelikle getirilmiş hükümlerin uygulanması ve belirlenmiş süreler yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihinden itibaren başlar.” ifadesi yer almaktadır. Yönetmeliğin yayımlanma tarihi 2015-2016 olup, eğitim-öğretim yılı bahar döneminin ortasına geldiğinden, Yönetmelikte yer alan sürelerin başlangıç tarihi olarak 2016-2017 güz yarıyılının esas alınması gerektiği ile uygulama ilkeleri ilgi (b) yazımız ile üniversitelere bildirilmiştir.
Söz konusu yönetmelik çalışmaları yaklaşık iki yıl sürmüş ve bu sürede öğrencilerin azami sürelerinden sayılmamıştır.”
3.2) Kurumumuzdan gönderilen 02/10/2019 tarihli bilgi-belge talepli e-postaya cevaben
Yıldız Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsünün 08/10/2019 tarihli e-postası ve ekinde gerekli açıklama ve bilgi-belgeler gönderilmiş olup; “Üniversitemizin Doktora
Yeterlik Sınavından kaydı silinen ile ilgili Kurumunuza göndermiş olduğu
ÜYK kararına ek olarak ilgili süreç ile ilgili bilgilendirme talep edilmiş olup aşağıda gerekli bilgilendirme yapılmıştır.
Doktora Yeterlik sınavından başarısız olması sebebiyle Enstitümüz Gemi İnşaatı ve Gemi
Makineleri Mühendisliği Doktora programından kaydı silinen numaralı 12/02/2013 tarihinde doktora programına olmuş; aldığı dersleri ve notlarını gösteren transkripti ekte sunulmuştur. YTÜ Senato Uygulama Esasları Madde-30 ve YÖK
Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği Yeterlik Sınavı Madde 19 gereği, ders aşamasını başarıyla tamamlayan doktora öğrencilerinin en geç 5. yarıyılında Doktora yeterlik sınavına girmelerinin zorunlu olduğunu belirtmektedir. YÖK tarafından iletilen ekteki yazı gereğince 2016/2017 Güz yarıyılı itibariyle lisansüstü öğrencilerin eğitim dönemleri yenilenmiş olup 2016/2017 Güz yarıyılı başlangıç kabul edilmiştir. Bu sebeple ekteki transkriptte de revizyon dönemi olarak görüleceği üzere; 2016/2017 Güz yarıyılından itibaren hesaplanmak üzere 2018/2019 Güz yarıyılı 5. dönemi, 2018/2019 Bahar da 6. dönemi olmaktadır. YTÜ Senato Uygulama Esasları Madde-30 ve YÖK Lisansüstü Eğitim ve
Öğretim Yönetmeliği Yeterlik Sınavı Madde 19 gereği 5. döneminde yeterlik sınavına girmediği için 1. Başarısızlık; 6. döneminde de girmediği için 2. Başarısızlık sayılarak daha önce size iletilen 2019/16 numaralı EYK kararı gereği öğrencilik kaydı silinmiştir. Ekte sunulan belgelerde de görüleceği üzere öğrencinin CİMER başvurusuna cevap yazılmış ve mail ile cevap yazısı ilgili kişiye iletilmiştir.
İlgili öğrenciye daha önce iletildiği üzere alınan Enstitü Yönetim Kurulu kararları (ÜYK kararı ile urumunuza iletilen Enstitü Yönetim Kurulu kararı) elektronik imzalıdır.” şeklinde açıklamalar yapıldığı görülmüştür.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4) 09/11/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın;
4.1) “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü
maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”
4.2) “Yönetmelikler” başlıklı 124 üncü maddesinde; “Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu
tüzelkişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilirler…”
4.3) “E. Yükseköğretim kurumları ve üst kuruluşları” “1. Yükseköğretim kurumları”
başlıklı 130 uncu maddesinde; “… öğrenimin ve öğretimin hürriyet ve teminat içinde ve çağdaş bilim ve teknoloji gereklerine göre yürütülmesi, … kanunla düzenlenir…”
5) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci
maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
6) 17/07/1927 sayılı ve 1111 sayılı Askerlik Kanunu’nun “Ertesi seneye bırakma” başlıklı
35 inci maddesinin (E) fıkrasında; “(Ek: 17/2/1947 – 5010/1 md.; Değişik: 11/6/2008 – 5768/1
md.) Millî Savunma Bakanlığınca belirlenecek esaslar çerçevesinde; … 2) Devlet veya kendi hesaplarına yurt içinde veya yurt dışında staj, yüksek lisans, ihtisas veya doktora yapanların, …
yüksek lisans, ihtisas veya doktora yapanların ilgili kurum amirinin teklifi üzerine, 35 yaşını doldurdukları yılın sonuna kadar … askere celp ve sevkleri tehir edilebilir… Askere celp ve sevki tehir edilenler, tehir müddetinin bitiminden önce sevk tehirine sebep olan çalışmalarını veya öğrenimlerini bıraktıklarında … tehir teklifini yapan makamlar tarafından, iki ay içinde
Milli Savunma Bakanlığına bildirilir. Bu yükümlülerin sevk tehir işlemleri, Milli Savunma
Bakanlığınca iptal edilir. Sevk tehirinin iptalini gerektiren durumun zamanında Milli Savunma
Bakanlığına bildirilmemesi, teklif yapan makamların ve hakkında sevk tehiri teklifinde bulunulanların sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.”
7) 23/1/2004 tarihli ve 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’nun “Güvenli elektronik
imzanın hukukî sonucu ve uygulama alanı” başlıklı 5 inci maddesinde; “Güvenli elektronik imza, elle atılan imza ile aynı hukukî sonucu doğurur.”
8) 6/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun;
8.1) “Fakülte Yönetim Kurulu” başlıklı 18 inci maddesinin b/5 bendinde; “Öğrencilerin
kabulü, ders intibakları ve çıkarılmaları ile eğitim – öğretim ve sınavlara ait işlemleri hakkında karar vermek”
8.2) “Enstitüler” “Organlar” başlıklı 19 uncu maddesinin (e) bendinde; “Enstitü kurulu ve
enstitü yönetim kurulu, bu kanunla fakülte kurulu ve fakülte yönetim kuruluna verilmiş görevleri enstitü bakımından yerine getirirler.”
8.3) “Diploma alma, ders kredilerinin hesaplanması, öğrencilik haklarından yararlanma
ve sınavlar” başlıklı 44 üncü maddesinin ilgili bentlerinde; “a. Yükseköğretim kurumlarının
… lisansüstü düzeyindeki diploma programlarına kayıtlı öğrenciler, bu madde hükümlerine göre belirlenen ders kredileri ve diğer yükümlülükleri başarı ile tamamlamaları halinde; …
doktora … diploması alır. Ders kredileri, Yükseköğretim Kurulunca ilgili programın yer aldığı diploma düzeyi ve alan için yükseköğretim yeterlilikler çerçevesine göre belirlenen kredi aralığı ve öğrencilerin çalışma saati göz önünde tutularak yükseköğretim kurumlarının senatoları tarafından belirlenir… b. Yükseköğretim kurumlarında, … kayıt, devam, uygulama, tez ve teorik ders içerikleri, ön şartlı dersler, sınav çeşitleri ve bunların ders başarı notuna katkısı; …
diploma alınabilmesi için, uygulama, teorik, uzaktan veya açıköğretim özellikleri ile … eğitim öğretimin devamına ilişkin diğer hususlar, Yükseköğretim Kurulunun bu konularda belirlediği temel ilkelere uygun olarak yükseköğretim kurumları senatoları tarafından belirlenir. c. …
lisansüstü eğitim usul ve esasları ile öğrenim süreleri Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir.”
9) 18/02/1982 tarihli ve 17609 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Üniversitelerde
Akademik Teşkilât Yönetmeliği’nin;
9.1) “Enstitüler” başlıklı 11 inci maddesinin (a) ve (e) bentlerinde; “a) Enstitünün organları;
enstitü müdürü, enstitü kurulu ve enstitü yönetim kuruludur. e) Enstitü kurulu ve enstitü yönetim kurulu, 2547 sayılı Kanun’la fakülte kurulu ve fakülte yönetim kuruluna verilmiş görevleri enstitü bakımından yerine getirirler.”
9.2) “Fakülte Yönetim Kurulu” başlıklı 10 uncu maddesinin (b/5) bendinde; “Öğrencilerin
kabulü, ders intibakları ve çıkarılmaları ile eğitim-öğretim ve sınavlara ait işlemleri hakkında karar vermek,”
10) Başvuranın doktora programına başladığı tarihte yürürlükte olan şimdi mülga
01/07/1996 tarihli ve 22683 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve
Öğretim Yönetmeliği’nin;
10.1) 19 uncu maddesinde; “a) Doktora programını tamamlama süresi yüksek lisans derecesi
ile kabul edilenler için azami altı yıl, … olup, uygulamaya ilişkin düzenlemeler konusunda ilgili üniversite senatoları yetkilidir. b) Doktora programı için gerekli kredili dersleri başarıyla tamamlamanın azami süresi tezli yüksek lisans derecesi ile kabul edilenler için iki … yıldır. c)
Kredili derslerini başarıyla bitiren, yeterlik sınavında başarılı bulunan ve tez önerisi kabul edilen, ancak tez çalışmasını (a) bendinde belirtilen altı yıl sonuna, lisans derecesi ile kabul edilmiş olan öğrenci için dokuz yıl sonuna kadar tamamlayamadığı için tez sınavına giremeyen bir öğrenciye, ilgili enstitü anabilim dalı başkanlığının önerisi ve ilgili enstitü yönetim kurulu onayı ile tezini jüri önünde savunması için her seferinde en az altı ay olmak üzere yeni süreler verilir. d) Bu süre içinde kredili derslerini başarıyla tamamlamayanlar ile azami süresi içinde tez çalışmasını tamamlayamayanlar, 2547 sayılı Kanunun 46 ncı maddesinde belirtilen koşullara göre ilgili döneme ait öğrenci katkı payı veya öğrenim ücretlerini ödemek koşulu ile öğrenimlerine devam etmek için kayıt yaptırabilir. Bu durumda, ders ve sınavlara katılma ile tez hazırlama hariç, öğrencilere tanınan diğer haklardan yararlandırılmaksızın öğrencilik statüleri devam eder…”
10.2) 21 inci maddesinde; “a) Yeterlik sınavının amacı, öğrencinin temel konular ve doktora
çalışmasıyla ilgili konularda derinliğe sahip olup olmadığının sınanmasıdır. Yeterlik sınavları yılda iki kez yapılır. b) Öğrencinin yeterlik sınavına ne zaman gireceği senato tarafından kabul edilen yönetmelikte belirtilir. Ancak yüksek lisans derecesi ile kabul edilen öğrenci en geç beşinci yarıyılın … sonuna kadar yeterlik sınavına girmek zorundadır… f) Yeterlik sınavında başarısız olan öğrenci, bir sonraki yarıyılda tekrar sınava alınır…”
11) Başvuranın doktora programına başladığı tarihte yürürlükte olan şimdi mülga
13/11/2012 tarihli ve 28466 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yıldız Teknik Üniversitesi
Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’nin;
11.1) “Süre” başlıklı 47 nci maddesinde; “(1) Doktora programının azami öğrenim süresi,
yüksek lisans derecesi ile kabul edilenler için 6 … yıldır. Bu sürenin aşılması durumunda ders edilmiş olan öğrenci en geç yedinci yarıyılın sonuna kadar yeterlik sınavına girmek zorundadır.
(4) Yukarda belirtilen yeterlik sınavına girme şartlarını sağlayan öğrencilerin listesi ilgili enstitü tarafından anabilim/ana sanat dalı başkanlığına bildirilir… (11) Yeterlik sınavına girmek için başvuruda bulunan öğrenci yeterlik sınavına girmediği takdirde başarısız sayılır. (12) Yeterlik sınavında başarısız olan öğrenci bir sonraki yarıyılda tekrar sınava alınır. Yeterlik sınavında iki kez başarısız olan öğrenci, yeterlik sınav jürisinin belirlediği en az 12 kredilik dersi enstitü yönetim kurulu kararı ile alır ve ağırlıklı genel not ortalaması en az 3.00 olacak şekilde tamamlayarak iki yeterlik sınav hakkı daha kazanır. Bu süreç sonunda yeniden başarısız olan öğrenci için aynı uygulama devam eder.”
14) 20/04/2016 tarihli ve 29690 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve
Öğretim Yönetmeliği’nin “Yeterlik sınavı” başlıklı 19 uncu maddesinde; “(1) Yeterlik sınavı, derslerini ve seminerini tamamlayan öğrencinin alanındaki temel konular ve kavramlar ile doktora çalışmasıyla ilgili bilimsel araştırma derinliğine sahip olup olmadığının ölçülmesidir. Bir öğrenci bir yılda en fazla iki kez yeterlik sınavına girer. (2) Öğrencinin yeterlik sınavına ne zaman gireceği senato tarafından kabul edilen yönetmelikle belirlenir.
Ancak yüksek lisans derecesi ile kabul edilen öğrenci en geç beşinci yarıyılın … sonuna kadar yeterlik sınavına girmek zorundadır… (5) Yeterlik sınavında başarısız olan öğrenci başarısız olduğu bölüm/bölümlerden bir sonraki yarıyılda tekrar sınava alınır. Bu sınavda da başarısız olan öğrencinin doktora programı ile ilişiği kesilir…”
15) 21/12/2016 tarihli ve 29925 sayılı Yıldız Teknik Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve
Öğretim Yönetmeliği’nin “Yeterlik sınavı” başlıklı 20 nci maddesinde; “(1) Yeterlik sınavı, derslerini ve seminerini tamamlayan öğrencinin alanındaki temel konular ve kavramlar ile doktora çalışmasıyla ilgili bilimsel araştırma derinliğine sahip olup olmadığının ölçülmesidir.
Bir öğrenci en fazla iki kez yeterlik sınavına girebilir. (2) Öğrencinin yeterlik sınavına ne zaman gireceği Senatoca belirlenir. Ancak yüksek lisans derecesi ile kabul edilen öğrenci en geç beşinci … yarıyılın sonuna kadar yeterlik sınavına girmek zorundadır… (5) Yeterlik sınavında başarısız olan öğrenci başarısız olduğu bölüm/bölümlerden bir sonraki yarıyılda tekrar sınava alınır. Bu sınavda da başarısız olan öğrencinin doktora programı ile ilişiği kesilir…”
16) YTÜ Senatosunun 28/06/2018 günlü, 2018/04-44 sayılı kararı eki olan Yıldız Teknik
Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği Senato Esasları’nın “Doktora
Süreçleri” “Yeterlik Sınavı” başlıklı 30 uncu maddenin ilgili fıkralarında; “(1) Yeterlik sınavı, kredili/kredisiz derslerini tamamlayan öğrencinin alanındaki temel konular ve kavramlar ile doktora çalışmasıyla ilgili bilimsel araştırma derinliğine sahip olup olmadığının ölçülmesidir. Bir öğrenci bir yılda en fazla iki kez yeterlik sınavına girer. (2) Yeterlik sınavları ilgili EYK kararı ile belirlenen takvime göre güz ve bahar yarıyıllarında olmak üzere yılda iki defa yapılır. (3) Yeterlik sınavları, doktora/sanatta yeterlik komitesi tarafından düzenlenir ve yürütülür. (4) Programın öngördüğü ders/kredi koşullarını sağlayan; a) Tezli yüksek lisans derecesi ile kabul edilmiş öğrenciler, en geç beşinci yarıyıl sonuna … kadar yeterlik sınavına girmek zorundadır. (5) Yeterlik sınavı başarılı/başarısız olarak değerlendirilir. Sınava girmeyen öğrenci başarısız sayılır. (6) Yeterlik sınavına girmeyen veya başarısız olan öğrenci bir sonraki yarıyılda tekrar sınava alınır. Yeterlik sınavında ikinci kez başarısız olan öğrencinin ilişiği kesilir. (7) Öğrenci yeterlik sınavı için başvurusunu otomasyon sistemi üzerinden yapar. Sınava gireceklerin listesini ilgili Enstitü, anabilim/anasanat dalı başkanlığına bildirir… (15) Yazılı sınavların herhangi bir aşamasından, yeterlik sınavının her bir bölümünden veya yeterlik sınav ortalamasından minimum puan koşullarını sağlayamayan öğrenci yeterlikten başarısız sayılır.
(16) Bir sonraki sınav döneminde yeniden sınava başvurur ve başarısız olduğu bölümden sınava tabii tutulur. Başvuru yapmayan veya sınava girmeyen öğrenci yeterlik sınavından ikinci kez başarısız sayılır. İkinci kez başarısız olan öğrencinin enstitü ile ilişiği kesilir…. (18) Sınavlar ilgili EYK tarafından belirlenen tarihler içerisinde doktora/sanatta yeterlik komitesinin ilan ettiği tarih ve yerde yapılır.” şeklinde düzenlemeler olduğu görülmüştür.
17) Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Eğitim Öğretim Dairesi Başkanlığı’nın 13/06/2016
tarihli ve 35253 sayılı yazısında; “Bazı Yükseköğretim Kurumlarının 20 Nisan 2016 tarih ve
29690 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinin
uygulanmasında tereddüt ettikleri hususlara ilişkin yazıları 08/06/2016 tarihli Yükseköğretim
Yürütme Kurulunda incelenmiş ve 2547 sayılı Kanun’un 7 inci ve 44 üncü maddesinin (c)
fıkrası uyarınca, tereddüt edilen hususlara ilişkin olarak; a. Lisansüstü Eğitim ve Öğretim
Yönetmeliğinde Geçici Madde 1 ile halen lisansüstü programlarda öğrenci olanlar için daha önce aldıkları süreler dikkate alınmadan yönetmelikte belirlenen azami süre yeniden başlamış olup, Yönetmeliğin 20 Nisan 2016 tarihinde yayınlandığı ve 2015-2016 eğitim öğretim yılı bahar döneminin ortasına gelindiği dikkate alınarak, öğrenciler için yönetmelikte yer alan sürelerin başlangıç tarihi olarak 2016-2017 güz yarıyılının esas alınması, b. Azami sürenin yeniden başladığı dikkate alınarak, öğrencilerin ders, yeterlilik, tez vb. hususlarda daha önceki başarısız oldukları sayı dikkate alınmadan yönetmelikte yer alan hakların öğrencilere verilmesi gerektiği ve ilişiklerinin kesilemeyeceği,… hususlarında” açıklama yapılmıştır.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
18) Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya
kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ilgili idare tarafından başvurana yönelik uygulanan idari işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı tespit edildiğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
19) Kurumumuza yapılan başvuruyla, başvuranın doktora yeterlik sınavında başarısız olması
sebebiyle Yıldız Teknik Üniversitesindeki doktora programından kaydının silinmesine dair Fen
Bilimleri Enstitüsü Yönetim Kurulu kararı ile bu işleme dayanak alınan düzenleyici işlemlerin
“Anayasa ve ilgili yasaya aykırı olduğu” ve “Enstitü Yönetim Kurulunun böyle bir işlemi tek başına yapabilme yetkisi olmadığından idari işlemin yok hükmünde olduğu” iddialarıyla söz konusu Enstitü Yönetim Kurulunun 08/05/2019 tarihli ve 2019/16 sayılı kararı ile YÖK
Lisansüstü Eğitim-Öğretim Yönetmeliği’nin 19 uncu maddesinin ikinci ve beşinci fıkraları ve
Yıldız Teknik Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim Yönetmeliği Senato Esaslarının 24 üncü maddesinin 5/c fıkrasının iptal edilmesini ve yeni düzenleme yapılmasını talep ettiği anlaşılmıştır.
20) Ayrıca, yukarıda 2 nolu paragrafta detaylı olarak yer verildiği üzere, başvuranın
yönetmelikle yeterlik sınavında başarısızlık sebebiyle doktora programından ilgili kurul kararıyla kayıt silinmesinin kabul edilemeyeceği, 2013 yılında kaydolduğu sırada doktora programından kayıt silme gibi bir uygulamanın olmadığı ve doktora yeterlik sınavına iki kez katılmayan bir öğrencinin başarısız sayılarak kaydının silineceğini bilmediği ve bu konuda hiçbir bilgi verilmediği, diğer yandan kayıt silme işleminin kanun yolu ve süresinin de belirtilerek tarafına tebliğ edilmeyerek enstitü yönetim kurulu kararına karşı üniversite yönetim kuruluna itiraz hakkını kullandırmadan doğrudan askerlik şubesine yazı yazarak askerlik tecilinin bozulmasına sebep olunduğu, asıl kararı talep etmesine rağmen sadece enstitü sekreterinin adının yazılı olduğu kısa özet kararın tarafına gönderildiği gibi hususları da şikâyet ettiği görülmüştür.
21) Somut olaya bakıldığında; başvuranın 2012-2013 Eğitim-Öğretim yılı Bahar döneminde
17/02/2013 tarihinde YTÜ FBE Gemi İnşaatı ve Gemi Makineleri Mühendisliği Anabilim dalı
Gemi İnşaatı ve Gemi Makineleri Mühendisliği Doktora Programına kayıt yaptırdığı, 2012-
2013 Eğitim-Öğretim yılı Bahar dönemi ile 2016-2017 Eğitim-Öğretim yılı Bahar dönemi
arasında kredi yükünü ve not ortalama şartını sağladığı, ancak doktora yeterlik sınavına girmediği ve sonuç olarak doktora yeterlik sınavında 2 kez başarısız olması nedeniyle Enstitü
Yönetim Kurulu kararıyla 2018-2019 Eğitim-Öğretim yılı Bahar döneminde 08/05/2019 tarihi itibariyle ilişiğinin kesildiği; bunun bildiriminin 16/05/2019 tarihinde öncelikle şifahen telefonla yapıldığı, başvuranın talebi üzerine kaydının silindiğine dair Enstitü Yönetim Kurulu kararının başvurana e-posta yoluyla gönderildiği, başvuranın Kurumumuza yaptığı 19/07/2019 tarihli başvurusuyla söz konusu karara itiraz ettiği, ancak idareye herhangi bir itiraz başvurusu yapmaksızın Kurumumuza başvurması nedeniyle 19/07/2019 tarihli Gönderme Kararı verildiği, söz konusu Gönderme Kararına bir cevap alamasa da Kurumumuza tarihinde yeniden başvurduğu tespit edilmiştir.
22) Konuyla ilgili yürürlükte olan mevzuata bakıldığında; Yükseköğretim kurumlarının
lisansüstü düzeyindeki diploma programlarına kayıtlı öğrencilerin, bu maddeye (44 üncü madde) göre belirlenen ders kredileri ve diğer yükümlülüklerini başarı ile tamamlamaları halinde doktora diploması alacakları, lisansüstü eğitim usul ve esasları ile öğrenim sürelerinin ise Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikle belirleneceği; YÖK’ün yürütücüsü olduğu Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğine göre yeterlik sınavına ne zaman girileceğinin senato tarafından kabul edilen yönetmelikle belirleneceği, ancak yüksek lisans derecesi ile kabul edilen bir öğrencinin en geç beşinci yarıyılın sonuna kadar yeterlik sınavına girmek zorunda olduğu, yeterlik sınavında başarısız olan öğrencinin başarısız olduğu bölüm/bölümlerden bir sonraki yarıyılda tekrar sınava alınacağı, bu sınavda da başarısız olan öğrencinin doktora programı ile ilişiğinin kesileceği; Yıldız Teknik
Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği Senato Esaslarına göre ise yeterlik sınavlarının güz ve bahar yarıyıllarında olmak üzere yılda iki defa yapılacağı, programın öngördüğü ders/kredi koşullarını sağlayan tezli yüksek lisans derecesi ile kabul edilmiş öğrencilerin, en geç beşinci yarıyıl sonuna kadar yeterlik sınavına girmek zorunda oldukları, sınava girmeyen öğrencinin başarısız sayılacağı, yeterlik sınavına girmeyen veya başarısız olan öğrencinin bir sonraki yarıyılda tekrar sınava alınacağı, yeterlik sınavında ikinci kez başarısız olan öğrencinin ilişiğinin kesileceği, öğrencinin yeterlik sınavı için başvurusunu otomasyon sistemi üzerinden yapacağı hususlarının kurala bağlandığı tespit edilmiştir.
23) Emsal yargı kararlarına bakıldığında; T.C. Danıştay İdari Dava Daireleri
Kurulu’nun 23/10/2008 tarihli ve E. 2005/1988 ve K. 2008/1826 sayılı kararında; “Karadeniz Teknik Üniversitesi öğrencileri olan davacılar tarafından … 5/2/2004 tarih ve
25364 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Karadeniz Teknik Üniversitesi
Önlisans ve Lisans Eğitim-Öğretim, Sınav Değerlendirme ve Öğrenci İşleri Yönetmeliğinin
Bazı Maddelerinin Değiştirilmesine ve Bir Ek Madde ile İki Geçici Madde Eklenmesine Dair
Yönetmeliğin iptali istemiyle açılmıştır.
Trabzon İdare Mahkemesi 15/7/2004 günlü, E:2004/437, K:2004/751 sayılı kararıyla; dava konusu Yönetmelikle getirilen değişiklikleri belirttikten sonra, iptal istemine konu edilen
Yönetmelik kurallarının öğrencilerin aleyhine olduğu; eğitim-öğretim yılının tanımında, İmza Kanunu’na göre de güvenli elektronik imzanın, elle atılan imza ile aynı hukukî sonucu doğuracağı karşısında bu iddiaların yerinde olmadığı;
24.2) Başvuranın, doktora programına kaydolduğu 2013 yılında doktora programından kayıt
silme gibi bir uygulamanın olmadığı iddiası ile ilgili olarak; yukarıda 10-12 nolu paragraflarda, özellikle de 12.2 nolu paragrafta da yer verildiği üzere, o dönemdeki mevzuata göre doktora yeterlik sınavında başarısız olan öğrencinin bir sonraki yarıyılda tekrar sınava alınacağının, yeterlik sınavında iki kez başarısız olan öğrencinin, yeterlik sınav jürisinin belirlediği en az 12 kredilik dersi enstitü yönetim kurulu kararı ile alacağının ve not ortalamasını en az 3.00 olacak şekilde tamamlayarak iki yeterlik sınav hakkı daha kazanacağının ve bu süreç sonunda yeniden başarısız olan öğrenci için aynı uygulamanın devam edeceğinin belirlendiği anlaşılmakla birlikte YÖK Başkanlığının da ifade ettiği üzere 25 Şubat 2011 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 6111 Sayılı Kanun’un 171 inci maddesi ile 2547 sayılı Kanunun
44 üncü maddesinde yapılan değişiklikle söz konusu tarihten itibaren başarısızlık nedeniyle
öğrencinin ilişiğinin kesilemediği, ancak 26 Kasım 2014 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 6569 sayılı Kanun’un 28 inci maddesi ile 2547 sayılı Kanunun 44/c maddesinin değiştirildiği, buna göre azami sürelerin belirlenerek bu süreler sonunda öğrenimlerini tamamlayamayan öğrenciler için ilişik kesmenin getirildiği;
24.3) Yukarıda 23 nolu paragrafta yer verilen emsal yargı kararında da görüldüğü üzere
düzenleyici bir işlem olan 20/04/2016 tarihli Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinin bir öğrencinin öğrenim hayatı tamamlanıncaya kadar değiştirilemeyeceğinden bahsetmenin hukuken olanaklı olmadığı, düzenleyici işlemlerin kural olarak kazanılmış hak yaratmayacağı, kaldırılmaları ve değiştirilmelerinin de her zaman olanaklı olduğu, üstelik yapılan değişikliğin eğitim kalitesini artırmak amacıyla yapıldığı karşısında yapılan değişliklerin başvurana da uygulanması gerektiği; kaldı ki bir anda getirilen değişikliklere uyum için söz konusu
Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğine eklenen geçici madde ile halen lisansüstü programlarda öğrenci olanlar için daha önce aldıkları süreler dikkate alınmadan Yönetmelikte belirlenen azami sürelerin yeniden başlatılmasına, hatta söz konusu Yönetmeliğin 20 Nisan
2016 tarihinde yayınlanması ve 2015-2016 Eğitim-Öğretim yılı Bahar yarıyılının ortasına
gelinmesi karşısında azami sürelerin başlangıcı olarak 2016-2017 Güz yarıyılının esas alınmasına karar verildiği ve başvuranın da azami sürelerinin söz konusu 2016-2017 EğitimÖğretim yılı Güz yarıyılı esas alınarak takip edildiği, aksi takdirde çok daha önce ilişiğinin kesilmesinin gerektiği;
24.4) Bu çerçevede; yürürlükte olan mevzuata göre yüksek lisans derecesi ile kabul edilen bir
öğrencinin en geç beşinci yarıyılın sonuna kadar yeterlik sınavına girmek zorunda olduğu, sınava girmeyen öğrencinin başarısız sayılacağı, yeterlik sınavına girmeyen veya başarısız olan öğrencinin bir sonraki yarıyılda tekrar sınava alınacağı ve yeterlik sınavında ikinci kez başarısız olan öğrencinin de ilişiğinin kesileceği, başvuranın yeterlik sınavına iki kez katılmadığı, böylelikle başarısız sayıldığı; ayrıca “başvuranın doktora yeterlilik sınavına iki kez katılmayan bir öğrencinin başarısız sayılarak kaydının silineceğini” bilmediği hususunun konuyla ilgili bütün mevzuatın açık erişilebilir olması karşısında kabul edilemeyeceği;
24.5) Diğer bir husus olarak; başvuranın, söz konusu düzenleyici işlemlerin “Anayasa ve ilgili
yasaya aykırı olduğunu” ve ayrıca “Enstitü Yönetim Kurulunun böyle bir işlemi tek başına yapabilme yetkisi olmadığı iddiaları değerlendirildiğinde; 2547 sayılı Yükseköğretim
Kanununda lisansüstü eğitim usul ve esasları ile öğrenim sürelerinin Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikle belirleneceğinin hüküm altına alındığı, Yükseköğretim
Kurulu tarafından çıkartılan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinde de yüksek lisans derecesi ile kabul edilen öğrencinin en geç beşinci yarıyılın sonuna kadar yeterlik sınavına girmek zorunda olduğunun ve yeterlik sınavında başarısız olan öğrencinin başarısız olduğu bölümlerden bir sonraki yarıyılda tekrar sınava alınacağının ve bu sınavda da başarısız olan öğrencinin doktora programı ile ilişiğinin kesileceğinin kurala bağlandığı; yine 2547 sayılı
Kanunun 19 uncu maddesine ve Üniversitelerde Akademik Teşkilât Yönetmeliği’nin 11 inci maddesinde göre Enstitü Yönetim Kurulunun öğrencilerin kabulü ve çıkarılmaları ile eğitimöğretim ve sınavlara ait işlemleri hakkında karar vermekle yetkili olduğu;
24.6) Ayrıca kayıt silme işleminin kanun yolu ve süresinin de belirtilerek tarafına tebliğ
edilmeyerek Enstitü Yönetim Kurulu kararına karşı Üniversite Yönetim Kuruluna itiraz hakkını kullandırmadan doğrudan askerlik şubesine yazı yazarak askerlik tecilinin bozulmasına sebep olunduğu iddiası ile ilgili olarak; her ne kadar kayıt silme işlemine karşı itiraz yolu ve süresinin belirtilerek başvurana tebliğ edilmediğinin açık olduğu ve bu hususun iyi yönetim ilkeleri açısından eleştirilmesi gerektiği değerlendirilse de bu konuda yetkili Enstitü Yönetim Kurulu kararıyla yapılan ilişik kesme işleminin yürütülebilir bir işlem olduğu ve bu işlem üzerine yukarıda yer verilen 1111 sayılı Askerlik Kanunu’nun 35 inci maddesine göre de tehir müddetinin bitiminden önce sevk tehirine sebep olan çalışmaların veya öğrenimin bırakılması durumunda tehir teklifini yapan makamlar tarafından iki ay içinde Milli Savunma Bakanlığına bildirilmesi gerektiği açık ve net olduğu anlaşılmış olup bu hususta idareye yüklenebilecek ayrıca bir kusur olmadığı;
Sonucuna varılmıştır.
25) Başvuranın iddiaları, idarelerin açıklamaları, ilgili mevzuat, emsal karar ve yapılan
tespitler sonucunda; Yıldız Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yönetim Kurulunun 08/05/2019 tarihli ve 2019/16 sayılı kararı ile başvuranın doktora programından kaydının silinmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık olmadığı ve başvuranın söz konusu işlemin dayanağı olan Yönetmelik ve Senato Esaslarının iptal edilmesi gerektiğine ilişkin iddia ve taleplerinin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
26) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin, Üniversite tarafından süresinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği; ancak başvuranın kaydının silindiğinin başvurana bildirilmediği, böylelikle “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ile
“karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkelerine uyulmadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
27) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının
başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İstanbul İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın Başvurana ve YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi