ÖZET: Danıştay kararında, Hasan Kalyoncu Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğrencisi başvuranın, yaz döneminde Afyon Kocatepe Üniversitesi’nden aldığı derslerin muafiyet talebinin reddedilmesi üzerine yaptığı başvuru incelenmiştir. Başvuran, kendi üniversitesinde açılmayan derslerin başka bir üniversiteden alınabileceğini, ancak talebinin reddedildiğini belirtmiştir. İlgili mevzuat ve üniversitenin yaz öğretimi yönergesi gereği, başka bir üniversiteden alınacak derslerin, Hasan Kalyoncu Üniversitesi’nde açılmamış olması ve danışman onayı alınması gerektiği vurgulanmıştır.

Başvuranın, Afyon Kocatepe Üniversitesi’nde aldığı derslerin, Hasan Kalyoncu Üniversitesi’nin yaz öğretimi programında yer aldığı ve gerekli onayların alınmadığı tespit edilmiştir. Bu nedenle, başvuranın muafiyet talebinin reddedilmesinin hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Karar, başvuranın eğitim hakkı ve muafiyet talepleri açısından yapılan değerlendirmelerin hukuka, hakkaniyete ve insan haklarına uygunluğunu ortaya koymaktadır.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2020/4208-S.20.6694

BAŞVURU NO : 2019/17141

KARAR TARİHİ : 19/03/2020

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : HASAN KALYONCU ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ

BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın muafiyet talebi hakkındadır.

BAŞVURU TARİHİ : 27/09/2019

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1) Kurumumuza 27/9/2019 tarihinde e-başvuru yoluyla yapılan başvuruda, başvuran

, Hasan Kalyoncu Üniversitesi Hukuk Fakültesinde tam burslu olarak eğitimine devam ettiğini, yaz tatillerinde Afyonkarahisar’da ikamet ettiğini, 2018-2019 Eğitim

Öğretim yılı yaz döneminde Afyon Kocatepe Üniversitesi Hukuk Fakültesinden 2 ders aldığını, kendi üniversitesine bu derslerin sayılması için başvuru yaptığında talebinin reddedildiğini,

2017 ve 2018 yıllarında kendi Üniversitelerince açılan bir dersin dahi başka bir Üniversiteden

alındığında sayıldığını belirterek, söz konusu derslerin sayılarak muafiyetinin sağlanmasını talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2) Kurumumuzun 23/10/2019 tarihli bilgi ve belge isteme yazısına cevaben, Hasan

Kalyoncu Üniversitesi Rektörlüğü’nün E. sayılı yazısı ve eklerinde, özetle;

2.1) Fakültede yaz okulunda açılmış olan derslerin başka bir devlet ya da vakıf üniversitesinde

alınıp başarılı olunması durumunda muafiyet sağlanamayacağını,

2.2) Muafiyet için danışman onayı alınması gerekirken başvuranın bu onayı almadığını,

2.3) Başvuru konusuna ilişkin başka bir başvurunun bulunmadığı ve yargıya başvurulmadığı,

açıklamalarına yer verilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3) 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının;

3.1) “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü

maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan

Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”

3.2) “Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi” başlıklı 42 nci maddesinde; “Kimse, eğitim ve

öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz. Öğrenim hakkının kapsamı kanunla tespit edilir ve düzenlenir…”

3.3) “Yükseköğretim kurumları” başlıklı 130 uncu maddesinde; “Çağdaş eğitim-öğretim

esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile; ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversiteler Devlet tarafından kanunla kurulur…”

4) 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun

Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”

5) 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun;

5.1) “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinde; Üniversite, “Bilimsel özerkliğe ve kamu

tüzelkişiliğine sahip yüksek düzeyde eğitim öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapan; fakülte, enstitü, yüksekokul ve benzeri kuruluş ve birimlerden oluşan bir yükseköğretim kurumudur.”

5.2) “Senato” başlıklı 14 üncü maddesinde; “Senatonun görevleri: Üniversitenin eğitim –

öğretim, bilimsel araştırma ve yayım faaliyetlerinin esasları hakkında karar almak; Rektörün onayından sonra Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe girecek olan üniversite veya üniversitenin birimleri ile ilgili yönetmelikleri hazırlamak; Üniversitenin yıllık eğitim – öğretim programını ve takvimini inceleyerek karara bağlamak; Fakülte kurulları ile rektörlüğe bağlı enstitü ve yüksekokul kurullarının kararlarına yapılacak itirazları inceleyerek karara bağlamak,”

5.3) “Fakülte Yönetim Kurulu” başlıklı 18 inci maddesinin b/(5) bendinde; “Öğrencilerin

kabulü, ders intibakları ve çıkarılmaları ile eğitim – öğretim ve sınavlara ait işlemleri hakkında karar vermek” Fakülte Yönetim Kurulunun görevleri arasında sayılmıştır.

5.4) 43 üncü maddesinde; “a. Yükseköğretim kurumlarında, kuruluş özelliklerine ve

ihtiyaçlarına göre yapılan eğitim – öğretim ve buna dayalı olarak verilen diplomalarla ilgili esaslar her üniversitece hazırlanacak öğretim ve sınav yönetmeliğinde belirtilir.”

6) 11 Eylül 2012 tarih ve 28408 sayılı Resmî Gazetede Yayımlanarak Yürürlüğe Giren

Hasan Kalyoncu Üniversitesi Önlisans ve Lisans Eğitim Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinin;

6.1) “Yaz öğretimi” başlıklı 29 uncu maddesinde; “(1) Yaz öğretimine ilişkin esaslar

şunlardır: a) Yaz okulu burslu öğrenciler dahil, tüm öğrenciler için ücretli olup, ders kredisi ücreti ve İngilizce hazırlık sınıfında kur başına alınacak ücret Mütevelli Heyeti kararı ile belirlenir. b) Öğrencilerin yaz öğretiminde kaç ders/kredi alacakları, her yıl Senato tarafından belirlenir. c) İlgili birimler yaz öğretimi olup olmayacağını ilgili kurullarında belirler. ç) Başarılı öğrenciler daha erken mezun olabilmek için, şartlı derslerle ilgili hususlar saklı kalmak şartıyla üst sınıftan ders alabilirler.”

6.2) “Tebligat ve adres bildirme” başlıklı 41 inci maddesinde; “Öğrencileri doğrudan

ilgilendiren tebligat, öğrencilerin kayıt sırasında bildirdikleri adreslerine posta ile tüm öğrencileri ilgilendiren genel nitelikteki duyuruların ise elektronik posta, ilan panoları veya

Üniversitenin internet sitesi aracılığı ile yapılır.”

7) Hasan Kalyoncu Üniversitesi Yaz Öğretimi Yönergesinin;

7.1) “Yaz Öğretimine Başka Üniversitelerde Katılacak Öğrenciler ve Diğer

Üniversitelerden Gelen Öğrencilerin Durumu” başlıklı 13 üncü maddede; “(1)

Üniversitede yaz öğretiminde açılmayan bir ders; dersin kredisi ve içeriği dikkate alınmak kaydıyla ilgili bölümün teklifi ve ilgili yönetim kurulu kararıyla başka bir üniversiteden alınabilir. (2) Bir öğrenci öğrenimi boyunca en fazla üç dersi başka üniversitelerin yaz öğretimi programlarından alabilir. (3) Yaz öğretimine başka üniversitelerden katılan öğrencilere, yaz öğretiminin süresini, aldıkları derslerin adını, içeriğini, birim saatini ve başarı notunu gösteren bir belge verilir.”

7.2) “Hüküm Bulunmayan Haller” başlıklı 15 inci maddede; “Bu Yönergede hüküm

bulunmayan hallerde; Üniversitemiz Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği, Lisansüstü Eğitim

Öğretim ve Sınav Yönetmeliği’ ile ilgili diğer mevzuat hükümleri ile Senato, Yönetim Kurulu ve ilgili kurulların kararları uygulanır.” hükümleri bulunmaktadır.

IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

8) Başvuranın iddia ve talepleri, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm

dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı

Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

9) Kurumumuza 27/9/2019 tarihinde yaptığı başvuruda, başvuran, Hasan Kalyoncu

Üniversitesi Hukuk Fakültesinde tam burslu olarak eğitimine devam ettiğini, yaz tatillerinde

Afyonkarahisar’da ikamet ettiğini, 2018-2019 Eğitim Öğretim yılı yaz döneminde Afyon

Kocatepe Üniversitesi Hukuk Fakültesinden 2 ders aldığını, kendi üniversitesine bu derslerin sayılması için başvuru yaptığında talebinin reddedildiğini, 2017 yılında ve 2018 yılında kendi

Üniversitelerince açılan bir dersin dahi başka bir Üniversiteden alındığında sayıldığını belirterek, söz konusu derslerin sayılarak muafiyetinin sağlanmasını talep etmektedir.

10) Hasan Kalyoncu Üniversitesi Yaz Öğretimi Yönergesinin “Yaz Öğretimine Başka

Üniversitelerde Katılacak Öğrenciler ve Diğer Üniversitelerden Gelen Öğrencilerin Durumu” başlıklı 13 üncü maddesinde; “(1) Üniversitede yaz öğretiminde açılmayan bir ders; dersin kredisi ve içeriği dikkate alınmak kaydıyla ilgili bölümün teklifi ve ilgili yönetim kurulu kararıyla başka bir üniversiteden alınabilir. (2) Bir öğrenci öğrenimi boyunca en fazla üç dersi başka üniversitelerin yaz öğretimi programlarından alabilir. (3) Yaz öğretimine başka üniversitelerden katılan öğrencilere, yaz öğretiminin süresini, aldıkları derslerin adını, içeriğini, birim saatini ve başarı notunu gösteren bir belge verilir.” hükmüne yer verilmiştir.

İlgili hükümden de açıkça anlaşıldığı üzere başka bir Üniversiteden ders alınabilmesi için alınacak derslerin Hasan Kalyoncu Üniversitesi’nde açılmamış olması, dersin kredisi ve içeriği dikkate alınmak kaydıyla ilgili bölümün teklifi ve ilgili yönetim kurulu kararının bulunması gerektiği anlaşılmaktadır.

11) Yaz dönemi ders alımlarına ilişkin Hasan Kalyoncu Üniversitesi Hukuk Fakültesi web

sitesinde 18/6/2019 tarihinde yapılan duyuruda, yaz okuluna kayıt yaptırmak isteyen Fakülte öğrencilerinin ders kayıt formunu doldurarak danışmanlarına onaylattıktan sonra ücret ödemesini yapıp Muhasebe biriminden mail onayı alarak Ders kayıt formu ile birlikte Öğrenci

İşlerine başvurmaları gerektiği ayrıca Üniversitede yaz öğretiminde açılmayan derslerin üniversite taban puanına eşit veya daha yüksek taban puanlı üniversitelerden alınan yaz öğrenim derslerinin kabul olacağı hususlarının da belirtildiği görülmektedir.

12) Başvuranın hali hazırda Hasan Kalyoncu Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde tam burslu

olarak eğitimine devam ettiği, eğitimi kapsamında yaz döneminde Afyon Kocatepe

Üniversitesi’nde aldığı “İdari Yargı” dersinden CC harf notu ile “Ceza Muhakemesi Hukuku I” dersini alarak BB harf notu ile başarılı olduğu, ancak söz konusu derslerin alınmasına ilişkin danışman onayı alınması gerekirken onayın alınmadığı, ayrıca başvuranın yaz öğretiminde

Afyon Kocatepe Üniversitesi’nde almış aldığı İdari Yargı ve Ceza Muhakemesi Hukuku derslerinin Hasan Kalyoncu Üniversitesi’nin yaz öğretimi programında yer aldığı anlaşılmaktadır.

13) Kurumumuzca yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvuranın Afyon Kocatepe

Üniversitesi yaz öğretiminde almış olduğu dersler hakkında muafiyet sağlanabilmesi için gerekli onayların alınmamış olması ve gerek duyurularda gerekse yönergede açıkça belirtildiği üzere Üniversite yaz öğretimi programında açılmış derslerin başka Üniversitelerde alınması durumunda muafiyet sağlanamayacağı hususları göz önünde bulundurulduğunda, başvuranın muafiyet talebinin reddedilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

14) 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği

Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idarenin Kurumumuz tarafından istenen bilgi ve belgeleri süresinde gönderdiği ve “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, yine idare tarafından şikâyetçiye makul sürede cevapların verildiği ancak şikâyetçiye verilen cevaplarda işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle

“karara karşı başvuru yollarının ve süresinin gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı görülmüş olup, idarenin bahse konu ilkelere de uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

15) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının

başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı dava açma süresinden kalan süre(varsa) kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Gaziantep İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın BAŞVURANA ve HASAN KALYONCU ÜNİVESİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine; Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

e-imzalıdır

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi