|
ÖZET: Danıştay kararında, başvuranın 2003 yılında TODAİE’den mezun olduğu ve mezuniyet bilgileri ile tezinin YÖKSİS ve YÖK Tez Merkezinde yayımlanmasını talep ettiği belirtilmiştir. Ancak, TODAİE’nin 703 sayılı KHK ile kapatılması ve Hacı Bayram Veli Üniversitesi’ne devredilmesi nedeniyle, başvuranın mezuniyet bilgilerinin YÖKSİS’te yayımlanmaması mevzuata uygun bulunmuştur. Başvuranın iddiaları ve idarenin açıklamaları değerlendirildiğinde, mezuniyet bilgilerinin YÖKSİS’te yer almaması uygulamada başvuranın mağduriyetine yol açmayacaktır.
Sonuç olarak, başvuranın mezuniyet bilgilerinin YÖKSİS’te yayımlanması talebi reddedilmiş, ancak TODAİE bünyesinde hazırlanan tezlerin YÖK Tez Merkezinde yayımlanması için Yükseköğretim Kurulu ve Hacı Bayram Veli Üniversitesi’ne tavsiyede bulunulması gerektiği ifade edilmiştir. Bu durum, kamu yönetimi alanında yapılacak bilimsel katkı açısından önem taşımaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/5149-S.20.8212
BAŞVURU NO : 2019/17505
KARAR TARİHİ : 01/04/2020
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI
ANKARA HACI BAYRAM VELİ ÜNİVERSİTESİ
REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, TODAİE’deki öğrencilik ve mezuniyete ilişkin bilgilerinin YÖKSİS’te, tezinin de YÖK Tez Merkezinde yayımlanması talepleri hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 04/10/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kurumumuza 11/10/2019 tarihinde yapılan başvuruda, …; 2003 yılında TODAİE Kamu
Yönetimi Uzmanlığı tezli yüksek lisans programından mezun olduğunu, TODAİE’nin YÖK kararıyla Hacı Bayram Veli Üniversitesine devredildiğini, doçentlik başvurusunda değerlendirmeye alınabilmesi için TODAİE’deki öğrencilik ve mezuniyete ilişkin bilgilerin
YÖKSİS sisteminde, hazırladığı tezin de YÖK Tez Merkezinde yayımlanmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 22/10/2019 tarihli ve … sayılı yazısıyla Yükseköğretim Kurulu (YÖK)
Başkanlığından bilgi-belge talebinde bulunulmuş olup YÖK Başkanlığının 28/10/2019 tarihli ve … sayılı cevabi yazısı ve ekinde; başvuranın daha önce aynı konuda Kurullarına intikal eden dilekçesine verilen 09/10/2019 tarihli cevabın gönderildiği ve bu cevapta da, “2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu kapsamında kurulan Yükseköğretim Kurumları tarafından öğrenci ve mezun bilgileri YÖKSİS veri tabanına işlenmekte olup YÖKSİS veri tabanında bilgileri bulunmayan yükseköğretim kurumlarından mezun olan ve lisansüstü programlarda öğrenim görmek isteyen adaylar ilgili yükseköğretim kurumlarınca talep edilen bilgi ve belgeler ile şahsen başvuru yapmaktadır.” şeklinde açıklama yapıldığı görülmüştür.
3) Başvuranın 26/09/2019 tarihli dilekçesine verilen 14/10/2019 tarihli Ankara Hacı
Bayram Veli Üniversitesi Öğrenci İşleri Daire Başkanlığının 14/10/2019 tarihli yazısı ekindeki Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Müdürlüğünün 09/10/2019 tarihli ve … sayılı yazısında ise; “9 Temmuz 2018 tarihinde 30473 sayılı Resmi Gazetenin 3’üncü mükerrer sayısında yayımlanan ve aynı gün yürürlüğe giren 703 Sayılı Anayasada Yapılan
Değişikliklere Uyum Sağlanmağı Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde
Değişiklik Yapılması hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 125. maddesi ile 25/06/1958 tarihli ve 7163 sayılı Türkiye ve Orta-Doğu Amme İdaresi Enstitüsü Teşkilatı Kanunu (TODAİE) yürürlükten kaldırılmış olup aynı Kararnamenin Geçici 5. maddesi kapsamında öğrenciler ile ilgili işlemler 13 Temmuz 2018 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında görüşülmüş ve 12/07/2018 tarihli Yükseköğretim Genel Kurulu toplantısında
Yükseköğretim Yürütme Kuruluna verilen yetkiye dayanarak; 9 Temmuz 2018 tarihi itibariyle
Türkiye ve Orta-Doğu Amme İdaresi Enstitüsünde öğrenim görmekte olan öğrencilerin, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsünde devam etmelerine ve
Lisansüstü Eğitim Enstitüsünde sadece TODAİE lisansüstü programlarda kayıtlı olan öğrencilerin, devam etmekte oldukları programlara aktarılması için YÖKSİS veri tabanında yarı pasif programların açılmasına karar verilmiştir. Bu bağlamda 703 sayılı KHK ile kapatılarak Enstitümüze devredilen TODAİE’nin aktif öğrencileri ve Af Kanunu ile kayıt yaptıran öğrencilerinin işlemleri tarafımızdan yürütülmektedir. Adı geçenin de Mülga
TODAİE’de diplomasını teslim almışların arasında bulunması nedeniyle TODAİE Öğrenci
Bilgi Sisteminde (UNİPA) mevcut bilgilerine dayanılarak bilgi verilmekte olup dilekçesiyle ilgili işlem yapılamamaktadır.” şeklinde cevap verildiği görülmüştür.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4) Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 29/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği
Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında;
“Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”;
5) 06/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun Ek 40 ıncı maddesinde;
“(Ek: 22/2/2018-7100/10 md.) Lisansüstü tezler yetkili kurum ve kuruluşlar tarafından gizlilik kararı alınmadıkça, bilime katkı sağlamak amacıyla Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez
Merkezi tarafından elektronik ortamda erişime açılır.”
6) Mülga 25/06/1958 tarihli ve 7163 sayılı Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü
Teşkilat Kanununun,
6.1) 2 nci maddesinde; “Enstitünün başlıca vazifeleri şunlardır: A) Öğretim ve yetiştirme: 1.
Amme İdaresine mütaallik öğretimin inkişafına çalışmak; 2. Amme İdaresi görevlilerinin modern idare prensipleri ve tekniğine göre bilgilerini artıracak ve tekamülünü sağlıyacak tedbirler almak ve bu gibi tedbirleri teşvik etmek ve desteklemek; 3. Amme İdaresi sahası için öğretim elemanları yetiştirilmesine yardım etmek; B) Araştırma ve yardım: 1. Amme İdaresi ile ilgili meseleler üzerinde araştırma ve anket ve incelemeler yapmak; 2. Amme İdaresi öğretimi yapan müesseselere yararlı öğretim malzemesi meydana getirmek; 3. İlgililerin talepleri üzerine Amme İdaresini ıslaha yararlı tedbirler hakkında tavsiyelerde bulunmak ve bu hususta mütehassıslarını görevlendirmek; Amme İdaresiyle ilgili meseleler hakkında mütalaa ve rey beyan etmek; C) Derleme ve neşriyat: 1. Amme İdaresi sahasında gerek yurt içindeki gerek başka memleketlerdeki hadise ve emsalleri, inkişafları, tatbikat ve hal tarzlarını, araştırma, inceleme ve neşriyatı devamlı olarak takibetmek ve derlemek; 2. Araştırma, inceleme ve derlemelerini her türlü kitap, dergi, bülten bibliyografiler vasıtasiyle devamlı olarak neşretmek; enstitü neşriyatının artışına ve dağılışına nezaret etmek; 3. Amme İdaresiyle ilgili mühim eser ve araştırmaları Türkçeye veya yabancı dillere tercüme ederek neşretmek ve bu çeşit neşriyatı desteklemek; D) Öğretim, araştırma ve inceleme yardımları: 1. Enstitüde öğrenim ve araştırma yapacaklara çeşitli kaynaklardan verilecek bursların idare ve tevziine iştirak etmek; 2. Enstitü öğrencilerinden ve enstitü dışındaki elemanlardan ehliyet ve kabiliyeti görülenlere ve Amme İdaresiyle ilgili diğer ilim müesseselerinin öğretim ve araştırma üye ve görevlilerine, dış memleketlerde tahsil, araştırma veya staj yapmaları için her türlü imkanlardan faydalanarak burs ve sair kolaylıklar sağlamak; E) Türkiye ve Orta – Doğu memleketlerinde
Amme İdaresi sahasında yapılan araştırma ve öğretim faaliyetlerinin koordinasyon merkezi olmak.”
6.2) 15 inci maddesinde; “Amme İdaresi Enstitüsünün giriş müsabakasına katılabilmek için
üniversite veya yüksek okul mezunu olmak şarttır. Bu şartı haiz bulunan kimseler arasından, idare heyetinin tesbit edeceği esaslar dairesinde yapılacak müsabaka imtihanını kazananlar
Türkiye ve Orta Doğu Amme Enstitüsüne devam edebilirler. Yukardaki evsafı haiz olup da
Devlet dairelerinde, mahalli idarelerde, İktisadi Devlet Teşekküllerinde çalışanlardan müsabaka imtihanını kazananlara tahsil süresince izin verilir. Bu kimseler bütün özlük haklarından faydalanmakta, maaş ve ödeneklerini kendilerine izin veren daire, müessese ve teşekküllerden almakta devam ederler. Enstitüdeki tahsillerini başarı ile bitirenlerin Enstitüde geçirdikleri müddet kıdemlerine sayılır ve bu müddetin bir katı (1 seneden az olmamak üzere)
kıdemlerine eklenir. Kendi hükümetleri tarafından Enstitüye adaylığı teklif edilecek yabancılar, tesbit edilecek esaslar dairesinde İcra Komitesince öğrenci olarak kabul edilebilir.”
7) 09/07/2018 tarihli ve 30473 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Anayasada Yapılan
Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde
Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin;
7.1) 125 inci maddesinde; “25/6/1958 tarihli ve 7163 sayılı Türkiye ve Orta-Doğu Amme
İdaresi Enstitüsü Teşkilat Kanunu yürürlükten kaldırılmıştır.”;
7.2) Geçici 5 inci maddesinin dördüncü ve beşinci fıkralarında; “(4) Kapatılan Türkiye ve
Orta-Doğu Amme İdaresi Enstitüsünde bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla öğrenim görmekte olan öğrenciler, Yükseköğretim Kurulu tarafından iki ay içinde öğrenim gördükleri alanla ilgili bir yükseköğretim kurumuna yerleştirilir. Bu şekilde yerleştirilen öğrenciler, mezun oluncaya kadar Türkiye ve Orta-Doğu Amme İdaresi Enstitüsüne ödemeleri gereken ücretleri ilgili üniversiteye ödemeye devam ederler. (5) Birinci, ikinci ve dördüncü fıkraların uygulanması ile ilgili olarak usul ve esasları belirlemeye, uygulamayı yönlendirmeye, her türlü tedbiri almaya ve ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye Yükseköğretim Kurulu görevli ve yetkilidir…”;
8) 20/04/2016 tarihli ve 29690 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve
Öğretim Yönetmeliği’nin “Diploma” başlıklı 10 uncu maddesinin üçüncü fıkrasında;
“Tezin tesliminden itibaren üç ay içinde yüksek lisans tezinin bir kopyası elektronik ortamda, bilimsel araştırma ve faaliyetlerin hizmetine sunulmak üzere enstitü tarafından Yükseköğretim
Kurulu Başkanlığına gönderilir.” ve “Doktora diploması” başlıklı 23 üncü maddesinin dördüncü fıkrasında; “İlgili enstitü tarafından tezin tesliminden itibaren üç ay içinde doktora tezinin bir kopyası elektronik ortamda, bilimsel araştırma ve faaliyetlerin hizmetine sunulmak üzere Yükseköğretim Kurulu Başkanlığına gönderilir.”
9) 18/01/2001 tarihli ve 24291 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Türkiye ve Orta Doğu
Amme İdaresi Enstitüsü Lisansüstü Öğretim Yönetmeliği’nin;
9.1) “Dayanak” başlıklı 3 üncü maddesinde; “Bu Yönetmelik, 25/06/1958 tarihli ve 7163
sayılı Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü Teşkilat Kanununun 2 nci ve 15 inci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.”
9.2) “Tez sınavı” başlıklı 39 uncu maddesinde; “Tezi kabul edilen öğrenci, ilgili mevzuata
göre hazırlanmış tezinin üç adet basılı ve bir adet elektronik kopyasını en geç bir ay içinde
Öğrenci İşleri Müdürlüğüne teslim eder.”
10) Lisansüstü Tezlerin Elektronik Ortamda Toplanması, Düzenlenmesi ve Erişime
Açılmasına İlişkin Yönerge’nin;
10.1) “Amaç ve kapsam” başlıklı 1 inci maddesinde; “(l) Bu yönergenin amacı, lisansüstü
tezlerin yetkili kurum ve kuruluşlar tarafından gizlilik kararı alınmadıkça, bilime katkı sağlamak amacıyla Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezinde toplanması, düzenlenmesi ve elektronik ortamda erişime açılması ile ilgili usulleri belirlemektir.”
10.2) “Dayanak” başlıklı 2 nci maddesinde; “(1) Bu yönerge, 4/11/1981 tarih ve 2547 sayılı
Yükseköğretim Kanununun ek 40 ıncı maddesi ve Lisansüstü Eğitim ve Öğretim
Yönetmeliğine dayanılarak hazırlanmıştır.”
10.3) “Lisansüstü tezlerin toplanması” başlıklı 4 üncü maddesinde; “(1) Tez önerisi kabul
edilen öğrenci, Tez Otomasyon Sistemine üye girişi yaparak Tez Veri Giriş Formunu doldurur (Ek- 1). (2) Tez sınavında başarılı olan öğrenci, Tez Otomasyon Sistemine daha önce veri girişini yapmış olduğu tez bilgilerinin güncellemesini yapar. Tezini kompakt disk (CD)
ortamında elektronik olarak hazırlar ve enstitüye/fakülteye teslim eder. (3) Tez veri giriş formunun doldurulması: Tez veri giriş formu, tezin eser adı, yazar adı, referans numarası ve diğer bibliyografik bilgilerini içeren ve (https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi) adresinde bulunan belgedir. Formu doldurmak için sisteme üye girişi yapmak gerekir.
Tez Veri Giriş Formu öğrenci tarafından doldurulan bilgilerin, Ulusal Tez Merkezi Veri Tabanı ile bağlantılı geçici bir tabloya aktarılmasını sağlamak üzere tasarlanmıştır. Formun doldurulması bitirilip “Kaydet” kutucuğu tıklandığında, üzerinde sistem tarafından üretilen
“Referans Numarası” verilmektedir. Ulusal Tez Merkezinde yapılacak düzenleme ve kontrollerde, tez veri giriş formu üzerinde bulunan referans numarası dikkate alınır. a) Tezlerin başlıkları ve özet (abstrakt) sayfaları: Tez Veri Tabanının taranabilir alanlarına yüklenmektedir.
Bu nedenle bu gibi metin alanlarında, italik yazı tipi, tablo, şekil, grafik, kimyasal veya matematiksel formüller, semboller, alt veya üst simge (subscript, superscript), Yunan harfleri veya diğer standart olmayan simge veya karakterler kullanılmamalıdır. b) Anabilim Dalı ve
Bilim Dalı açılan listeden seçilir. Uygun seçenek bulunamazsa bu satırlar boş geçilebilir. c)
Dizin terimleri, Ulusal Tez Merkezi Veri Tabanında aranan tezlere, doğrudan erişimi sağlayan anahtar kelimelerin alfabetik listesidir. ç) Önerilen dizin terimlerinin, dizin terimleri listesinde bulunmaması durumunda yazar tarafından önerilen anahtar kelimenin Türkçesi—İngilizcesi şeklinde bu alana yazılmalıdır. d) Tezin özeti biri Türkçe olmak üzere iki dilde ve 250 kelimeyi geçmeyecek şekilde hazırlanmalıdır. (4) Kompakt Disklerin Hazırlanması: a) Ulusal Tez
Merkezinde erişime açılmak üzere gönderilecek tez tek bir pdf dosyası olarak hazırlanır.
Hazırlanan pdf dosyaları tezin enstitü/fakülte tarafından onaylanan kopyası ile aynı olmalıdır.
Sayfaların numaralandırılması, tezin ana metni içinde yer alan resim, şekil, grafik, tablo gibi öğelerin yerlerinin basılı tez ile özdeş olması yazar tarafından sağlanmalıdır. b)Tezin tam metinini içeren dosya sıkıştırılmamış ve şifresiz olmalıdır. Ekleri ise (referansno.RAR)
sıkıştırılmış dosya olarak gönderilir. c) Metin formatındaki veya çoğaltma (fotokopi) ile hazırlanmış olan tez ekleri tezin tam metninin bulunduğu pdf dosyası içinde yer almalıdır.
Bunun için tarayıcı veya dijital fotokopi makineleri kullanılarak belgeler pdf formatına dönüştürülebilir. ç) Tezde resim, harita, bilgisayar programları, görüntü veya ses kayıtları kullanılmış ise bu dosyalar sıkıştırma programı kullanılarak referans numarasıyla tek bir dosya haline getirilerek (referansno.RAR) CD’ye kaydedilmelidir. (5) Enstitü ve fakülteler, öğrenciden teslim aldığı tezin elektronik kopyasını teslim tarihinden itibaren en geç üç ay içinde
Tez Otomasyon Sistemine yükler. a) Enstitü/fakülteler, tezleri Tez Otomasyon Sistemine yüklemek için Enstitü Bilgi Formunu (EK-2) doldurup tezderleme@yok.gov.tr e-posta adresine göndererek kullanıcı adı ve şifre alırlar. b)Enstitü görevlisi, https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ adresinden “Enstitü Oturumu” bağlantısı üzerinden kullanıcı adı ve şifresi ile Tez Otomasyon Sistemine giriş yapar ve tezi yükler. (6) Yurt dışında yapılan tezlerden denkliği kabul edilen; yüksek lisans tezleri Tanıma ve Denklik Hizmetleri
Daire Başkanlığı, doktora tezleri ise Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı tarafından Ulusal Tez
Merkezine gönderilir.
10.4) “Lisansüstü tezlerin düzenlenmesi ve erişime açılması” başlıklı 5 inci maddesinde;
“(1) Ulusal Tez Merkezi, enstitü ve fakülteler tarafından Tez Otomasyon Sistemine yüklenen tezlerin bibliyografik bilgilerini kontrol eder, kataloglama kurallarına göre düzenler, konu başlıklarını belirler ve tam metin olarak internet üzerinden erişime açar.”
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
11) Yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili
açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek başvurunun reddi yönünde hazırlanan Ret Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İyi Yönetim İlkelerine Uygunluk Yönünden Değerlendirme
12) Kurumumuza tarihinde yapılan başvuruda; 2003 yılında TODAİE Kamu
Yönetimi Uzmanlığı tezli yüksek lisans programından mezun olan başvuranın TODAİE’deki öğrencilik ve mezuniyete ilişkin bilgilerinin YÖKSİS sisteminde, hazırladığı tezin de YÖK Tez
Merkezinde yayımlanmasını talep ettiği görülmüştür.
13) Başvuranın detaylı iddialarına bakıldığında; TODAİE Kamu Yönetimi Lisansüstü
Uzmanlık programında; “Mülki İdare Amirliği Sisteminin Yeniden Yapılandırılması” başlıklı bir tez hazırladığını, TODAİE’nin Hacı Bayram Veli Üniversitesine devredildiğini, doçentlik başvurusunda değerlendirilmeye alınabilmesi için YÖK ve Hacı Bayram Veli Üniversitesi işbirliği ve eşgüdümüyle TODAİE öğrencilik ve mezuniyete ilişkin bilgilerinin YÖKSİS sisteminde; hazırladığı tezin de YÖK Tez Merkezinde yayımlanmasını talep ettiğini, CİMER aracılığıyla verilen cevapta Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Ulusal Tez Merkezi Lisansüstü
Tezlerin Elektronik Ortamda Toplanması, Düzenlenmesi ve Erişime açılmasına ilişkin Yönerge hükümleri çerçevesinde lisansüstü tezlerin doğrudan üniversitelerden derlendiği, başvuruda belirtilen kurumun, 2809 sayılı Yükseköğretim Teşkilat Kanununda belirtilen yükseköğretim kurumları arasında bulunmadığının ifade edildiğini, bu çerçevede 657 sayılı Kanun’da teşvik edilen, özel kanunla kurulan, sadece ülke içi değil, uluslararası eğitim veren, bölgesel bir kurum olarak BM tarafından da desteklenen, kurumlardan ücretli izinli sayılarak katılınabilen ciddi, seviyeli, kaliteli ve disiplinli bir eğitim veren TODAİE’deki öğrencilik ve mezuniyet bilgileri ile tezlerinin yok sayıldığını, YÖKSİS, ÖSYM, Hacı Bayram Veli Üniversitesi ve Ulusal Tez
Merkezinde yer almadığını, böylelikle akademik emek ve gayretlerin yok sayıldığını, doçentlik başvurularında TODAİE eğitiminin dikkate alınmadığını, bunun haksızlık olduğunu ifade etmektedir.
14) Yapılan incelemede; başvuranın TODAİE’den yüksek lisans derecesi aldığı 2003 yılında,
mevzuata göre tezi kabul edilen öğrencinin, tezinin üç adet basılı ve bir adet elektronik kopyasını en geç bir ay içinde Öğrenci İşleri Müdürlüğüne teslim edeceğinin belirlendiği; 22/2/2018 tarihli ve 7100 sayılı Kanun ile 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’na eklenen bir madde ile lisansüstü tezlerin yetkili kurum ve kuruluşlar tarafından gizlilik kararı alınmadıkça, bilime katkı sağlamak amacıyla Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi tarafından elektronik ortamda erişime açılacağının hüküm altına alındığı, zaten Lisansüstü Eğitim ve
Öğretim Yönetmeliği’ne göre de tezin tesliminden itibaren üç ay içinde yüksek lisans tezinin bir kopyasının elektronik ortamda, bilimsel araştırma ve faaliyetlerin hizmetine sunulmak üzere enstitü tarafından Yükseköğretim Kurulu Başkanlığına gönderileceğinin belirlenmiş olduğu, bu çerçevede çıkarılan Lisansüstü Tezlerin Elektronik Ortamda Toplanması, Düzenlenmesi ve
Erişime Açılmasına İlişkin Yönergeye göre ise tez önerisinin kabulünden itibaren bir öğrencinin tez otomasyon sistemine üye girişi ile Tez Veri Giriş Formunu dolduracağı ve ilerleyen süreçte gerekli güncellemeleri yapacağı, bu güncellemeler çerçevesinde anahtar kelimelerin girilmesi, 250 kelimelik tez özetinin hazırlanması, kompakt disklerin hazırlanması, tezin enstitü/fakülte tarafından onaylanan kopyası ile aynı olacak şekilde pdf’sinin hazırlanması gibi işlemlerin de öğrenci tarafından yapılması gerektiği, bu aşamadan sonra Enstitü ve
Fakültelerin, Enstitü oturumu bağlantısı üzerinden kullanıcı adı ve şifre ile öğrenciden teslim aldıkları tezin elektronik kopyasını teslim tarihinden itibaren en geç üç ay içinde Tez
Otomasyon Sistemine yükleyecekleri, yurt dışında yapılan tezlerden denkliği kabul edilen; yüksek lisans tezlerinin Tanıma ve Denklik Hizmetleri Daire Başkanlığı, doktora tezlerinin ise
Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı tarafından Ulusal Tez Merkezine gönderileceği tespit edilmiştir.
15) Bu çerçevede, başvuranın CİMER aracılığıyla aldığı cevapta yer alan, lisansüstü tezlerinin
doğrudan üniversitelerden derlendiği ifadesi doğru olmakla birlikte TODAİE’nin 2809 sayılı
Yükseköğretim Teşkilat Kanununda belirtilen yükseköğretim kurumları arasında bulunmaması nedeni ile bu sisteme dâhil edilemediği şeklindeki gerekçenin yerinde olmadığı, kaldı ki yurtdışında yapılan tezlerin bile denklik işleminden sonra söz konusu sisteme girilebileceği anlaşılmıştır.
16) 9 Temmuz 2018 tarihli ve 703 sayılı KHK ile 7163 sayılı TODAİE Teşkilat Kanunu
yürürlükten kaldırılmış, Yükseköğretim Yürütme Kuruluna Yükseköğretim Genel Kurulunca verilen yetkiyle TODAİE’de öğrenim görmekte olan öğrencilerin, Ankara Hacı Bayram Veli
Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsünde devam etmelerine ve Lisansüstü Eğitim
Enstitüsünde sadece TODAİE lisansüstü programlarda kayıtlı olan öğrencilerin, devam etmekte oldukları programlara aktarılması için YÖKSİS veri tabanında yarı pasif programların açılmasına karar verilmiştir. Bu doğrultuda Hacı Bayram Veli Üniversitesinin TODAİE’nin aktif öğrencilerinin işlemlerini yürüttüğü, böylelikle aktif öğrenciler için yukarıda açıklanan ulusal tez veri tabanına tezin yüklenmesi aşamalarını gerçekleştirecekleri anlaşılmıştır.
17) Başvuran gibi daha önce TODAİE’den mezun olanlar için ise YÖK’ün “ilgili
yükseköğretim kurumlarınca talep edilen bilgi ve belgeler ile şahsen başvuru yapılabileceği”, Üniversitenin de “TODAİE Öğrenci Bilgi Sistemindeki (UNİPA) mevcut bilgilere dayanarak bilgi verebileceği” şeklindeki cevaplarından anlaşıldığı üzere söz konusu talep olan bilgilerin sisteme işlenmesi talebinin yerine getirilemeyeceği, ancak başvuranın iddia ettiği gibi söz konusu TODAİE eğitiminin dikkate alınmadığı sonucunun da çıkartılamayacağı, bizzat başvuru yoluyla bu bilgilerin ilgili yerlere sunulabileceği tespit edilmiş olup başvuranın öğrenim bilgilerinin YÖKSİS’te yayınlanması talebinin yerine getirilmemesinde mevzuat hükümlerine aykırı bir husus bulunmadığı değerlendirilmiştir.
18) Bilindiği üzere YÖK Genel Kurulunun 12.7.2018/455 sayılı kararıyla TODAİE’nin her
türlü araç, gereç, taşınır, taşınmaz, yayın, yayın hakları, kurumsal belge ve arşivi Ankara Hacı
Bayram Veli Üniversitesine devredilmiştir. Kamu hizmetlerinin devamlılığı ilkesi kapsamında cari işlerin yürütülmesinin bir gereği olarak TODAİE’nin aktif öğrencilerinin yanı sıra öğrencilik ile ilişiği kesilmiş öğrencilerinin öğrencilik dönemi ile ilgili her türlü talepleri
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi tarafından karşılanacaktır. Bu itibarla, başvuranın hazırlamış olduğu tezle ilgili elektronik erişime açma dâhil her türlü yayın hakkına ilişkin faaliyetin yürütülmesi yetkisi Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesine aittir.
19) 1952 yılında kurulan ve 66 yıl boyunca kamu yönetimi eğitimi yanında araştırma ve yayın
faaliyetleri yürütmüş TODAİE bünyesinde kamu yönetimi alanında önemli bir hafıza oluşmuştur. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi tarafından TODAİE’nin akademik dergilerinden olan Amme İdaresi Dergisi’nin yayınlanmasına devam edilmesi bu birikime sahip çıkıldığının bir göstergesidir. Bu birikimin önemli bir unsuru da enstitü bünyesinde hazırlanan yüksek lisans ve doktora tezleridir. Teknolojik gelişmelerinin bir sonucu olarak günümüzde akademik faaliyetlere ait bilgiler elektronik ortamda duyurulmakta, araştırmacılar ilgilendikleri alana ait çalışmalardan bu şekilde haberdar olmaktadırlar. Bu faaliyetin önemli bir aşaması da daha önce yapılmış çalışmalara ait bilgilerin elektronik ortama taşınmasıdır. Bu bakımdan, gerçekleştirilmesi daha önce TODAİE’den beklenilebilecek nitelikteki başvuranın hazırladığı yüksek lisans tezinin YÖK Tez Merkezinde yayınlanmasına yönelik talebi kapsamında yapılacak çalışma ile oluşacak zaman ve emek kaybına karşılık elde edilecek bilimsel fayda ile kamu yönetimi alanına önemli ölçüde katkı sunulabileceği değerlendirilmektedir.
20) Başvuranın iddiaları, ilgili mevzuat ve idareerin açıklamaları birlikte
değerlendirildiğinde; başvuranın mezuniyet bilgilerinin YÖKSİS’te yayımlanmamasının mevzuat hükümlerine uygun olduğu ve uygulamada başvuranın mağduriyetine yol açmayacağı anlaşıldığından talebin reddi gerektiği, başvuranın yüksek lisans tezinin YÖK Tez Merkezinde yayınlanması talebi ile ilgili olarak mevzuat hükümleri çerçevesinde Ankara Hacı Bayram Veli
Üniversitesine böyle bir sorumluluk yüklenemeyeceği ancak iyi yönetim uygulaması kapsamında kamu yönetimi alanına yapacağı bilimsel katkı dikkate alınarak talebin karşılanması yönünde çalışma yapılması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
21) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz
tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. 21 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır.
Buna göre; ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı dava açma süresinden arta kalan sürede
Ankara İdare Mahkemesi’ne yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
AÇIKLANAN GEREKÇELERLE BAŞVURUNUN KISMEN KABULÜ İLE KISMEN
REDDİNE;
Başvuranın mezuniyet bilgilerinin YÖKSİS’te yayımlanması talebinin REDDİNE,
TODAİE bünyesinde hazırlanan yüksek lisans ve doktora tezlerinin YÖK Tez Merkezinde yayımlanmasına yönelik çalışma yapılması hususunda YÜKSEKÖĞRETİM KURULU
BAŞKANLIĞI VE ANKARA HACI BAYRAM VELİ ÜNİVERSİTESİNE TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kanunun 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca Yükseköğretim Kurulu
Başkanlığı ve Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın Başvuran ile Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı ve Ankara Hacı Bayram Veli
Üniversitesine tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi