|
ÖZET: Bu Danıştay kararı, kapatılan Turgut Özal Üniversitesi’nden Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi’ne intibak eden bir doktora öğrencisinin, eğitim süresi ve ücret talepleri üzerine yapılan başvurunun kısmen kabulü ve kısmen reddi ile ilgilidir. Başvuran, Turgut Özal Üniversitesi’nde bilimsel hazırlık programı dahil 10 dönemlik eğitim hakkına sahip olduğunu, ancak intibak sürecinde yeni bir tez danışmanı atanması nedeniyle 3 dönem kaybı yaşadığını iddia etmiştir. Danıştay, başvuranın normal öğrenim süresini tamamladığı halde, kapatılan üniversitedeki süreçlerin devam etmemesi nedeniyle Yıldırım Beyazıt Üniversitesi’nde ücret ödemesi gerektiğine karar vermiştir.
Kararda, başvuranın bilimsel hazırlık süresinin doktora programı süresine dahil edilmediği ve bu nedenle 2016-2017 Bahar dönemi itibarıyla paket öğrenim süresinin sona erdiği belirtilmiştir. Ancak, başvuranın intibak sürecinden kaynaklanan gecikmelerin, kendi inisiyatifi dışında gerçekleştiği ve bu nedenle 2016-2017 Bahar ve 2017-2018 Güz dönemleri için ödediği ücretin iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu durum, eğitim hakkının korunması ve hakkaniyet ilkeleri açısından önemli bir değerlendirme sunmaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/20506-S.20.25265
BAŞVURU NO : 2019/22760
KARAR TARİHİ : 09/06/2020
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI ,TCKN:
BAŞVURUYA KONU İDARE : ANKARA YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ
REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, Turgut Özal Üniversitesinin kapatılması neticesinde öğrenciliğinin aktarılması ile oluşan dönem kaybına ve daha önce ödemiş olduğu paket ücretin kapsamında olması gereken dönemler için ücret talep edilmesine itirazı hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 24/12/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kurumumuza tarihinde yapılan başvuruda özetle; 667
sayılı KHK ile kapatılan Turgut Özal Üniversitesi’nden Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
Fen Bilimleri Enstitüsü Bilgisayar Mühendisliği Doktora Programına 28 Kasım 2016 tarihinde intibakının yapıldığını, Turgut Özal Üniversitesi’nde Bilimsel Hazırlık şartıyla doktora programına kabul edildiğini ve 14/09/2012 tarihinde kaydının yapıldığını, kapatılan Turgut
Özal Üniversitesi Yönetmeliği’ne göre “Bilimsel Hazırlık Programının” 8 Dönemlik eğitim süresine dâhil olmadığını ve toplamda 10 dönemlik (5 Yıl, 2012-2017) eğitim hakkına (özel üniversitelerin tabiriyle paket hakkına) sahip bulunduğunu, 2012-2013 Güz Dönemi ile 2014-
2015 Güz Dönemi arasındaki 5 dönemde bilimsel hazırlık programı da dâhil olmak üzere tüm
derslerini başarıyla tamamlayarak akabindeki dönemde Nisan 2015 tarihinde doktora yeterlilik sınavını başarıyla geçtiğini, yeterlilik sınavı ve tez jürisi belirleme işlemlerinin bittiği Mayıs
2015 tarihi sonu itibariyle tez aşamasına geçtiğini ve 25/11/2015 tarihinde tez konusu önerisini
savunduğunu, 27/06/2016 tarihinde TİK-1 savunmasını yaptığını, Üniversite kapatılmasaydı çalışma planına göre Kasım 2016’da TİK-2 savunmasını yapmış olacağını ve tez aşaması için o dönemde ücret bağlamında 4 yarıyıl hakkına sahip olduğunu, Yıldırım Beyazıt
Üniversitesi’ne kaydı sonrasında Fen Bilimleri Enstitüsü’nün almış olduğu kararla ilgili
KHK’ya aykırı olarak Turgut Özal Üniversitesi’ndeki tez konusunun ve süreçlerinin kabul edilmeyerek yeniden danışman atandığını, yeni jüri oluşturularak yeniden konu belirlendiğini, tez konu önerisini 2017 Ocak ayı sonunda Enstitü’ye verdiğini ve 08/02/2017 tarihinde ise tez konu önerisi sunumunu yaptığını, bu şekilde kendi inisiyatifi dışında tez aşamasının başına döndürülerek 3 dönem kaybı olduğunu iddia etmekte ve 04/02/2019 tarihinde öğrenci bilgi sistemi üzerinden 2018-2019 Bahar dönemi kaydını yaptırmak istediğinde, 2016-17 Bahar, 2017-18 Güz ve Bahar ve 2018-19 Güz ve Bahar dönemleri için dönem başı 2.980 TL’den toplamda 14.900 TL olarak çıkarılan borcun 2016-17 Bahar, 2017-18 Güz, 2017-18 Bahar dönemlerine ilişkin olan kısmının kendi başarısızlığından dolayı herhangi bir dönem kaybı olmaması, buna rağmen eski Üniversitesinde tez öneri tarihi 24/11/2015 iken yeni
Üniversitesinde bu tarihin 08/02/2017 olması ve iki tarih arasında yaklaşık 15 ay gibi süre olması karşısında silinmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 02/05/2019 tarihli ve sayılı bilgi-belge talep yazısına istinaden;
2.1) Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Rektörlüğü Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı’nın
31/05/2019 tarihli ve sayılı yazısında; “… Turgut Özal Üniversitesi’nde öğrenim gören doktora öğrencilerinin paket program süresi kayıtlı bulundukları programın normal öğrenim süresidir. Bu süre 4 yıl (8 dönem)’dir… Bu kapsamda söz konusu öğrenci için de paket öğrenim ücretini kapsayan süre 4 yıl (8 dönem)’dir. Öğrencinin bilimsel hazırlık öğrenimi gördüğü süre
1 dönemdir ve bu süre iddia edildiği gibi paket öğrenim süresi içerisinde kalmamaktadır.
Öğrencinin 2012-2013 Öğrenim Yılı Güz Döneminde kayıt yaptırdığı programın paket öğrenim süresi 2016-2017 Öğrenim Yılı Güz Dönemi itibariyle sona ermesi gerekirken öğrencinin 1 dönem bilimsel hazırlık eğitimi alması nedeniyle bu süre 2016-2017 Bahar Dönemi başında sona ermiştir (ilave 1 dönem). Programların paket öğrenim ücretleri öğrencilerin beyanlarına istinaden bu tutarları ödediklerine dair ödeme belgelerini ibraz etmeleri ile belirlenebilmektedir.
3) Başvuranın Üniversitenize intibak işlemlerinin, hangi aşamadan başlatıldığı ve buna ilişkin
gerekçelerin, Fen Bilimleri Enstitümüzün ek5 yazısında gerekli açıklama yapılmıştır.
4) Başvurana ilişkin borcun hangi miktarda, ne zaman ve hangi dönemlere ilişkin çıkartıldığının
ve bu işlemlerin hukuki dayanaklarının, 667 sayılı KHK İle kapatılan Turgut Özal
Üniversitesinden Üniversitemize aktarılan lisansüstü programlara kayıtlı öğrencilere, Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname’nin
Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun’un 2 inci maddesinin (4) üncü fıkrasında yer alan
“Kapatılan yükseköğretim kurumlarında kayıtlı öğrenciler, Yükseköğretim Kurulu tarafından
Devlet üniversitelerine veya vakıf üniversitelerine yerleştirilir. Bu şekilde yerleştirilen öğrenciler, mezun oluncaya kadar vakıf yükseköğretim kurumlarına ödemeleri gereken ücretleri ilgili üniversiteye ödemeye devam ederler. Bu fıkranın uygulanması ile ilgili olarak usul ve esasları belirlemeye, uygulamayı yönlendirmeye, her türlü tedbiri almaya ve ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye Yükseköğretim Kurulu görevli ve yetkilidir.” hükmü uyarınca öğrenim ücreti tahakkuku yapılmıştır. Bu bağlamda Turgut Özal Üniversitesi’nden
Üniversitemize aktarılan lisansüstü programlara kayıtlı öğrencilerin öğrenim ücretleri de öğrencilerin Turgut Özal Üniversitesi’ne kayıt oldukları dönemde yürürlükte olan Turgut Özal
Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’ne göre yürütülmektedir. Söz konusu
Yönetmeliğin 25/3 maddesi uyarınca, 2012-2013 Öğrenim Yılı Güz Döneminde kayıt yaptırdığı programı, bilimsel hazırlık öğrenimi gördüğü I dönem hariç, normal öğrenim süresi (4 yıl) içerisinde tamamlayamayan, (bilimsel hazırlık dönemi ile birlikte 4,5 yıl)
da paket öğrenim süresinin sona erdiği 2016-2017 Öğrenim Yılı Bahar Dönemi itibariyle Üniversitemizde tez kaydı yaptırdığı dönemler için Olağanüstü Hal Kapsamında
Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine
Dair Kanun’un yukarıda belirtilen ilgili maddesini uygulamak adına, öğrenim ücretini ödemesi gerekmektedir. Öğrencinin Üniversitemizde öğrenim gördüğü, paket öğrenim ücretini kapsayan süre dışında kalan 5 dönem için (2016-2017 Bahar, 2017-2018 Güz ve Bahar, 2018-
2019 Güz ve Bahar) ödemesi gereken tutar 14.900,00 TL’dir.”
2.2) Fen Bilimleri Enstitüsü’nün 10/05/2019 tarihli açıklamasında; “
Turgut Özal Üniversitesi’nde 2012-2013 Eğitim-Öğretim yılı Güz döneminde bilimsel hazırlık dersleri (3 adet) almış ve başarılı olmuştur. Enstitümüze aktarıldıktan sonra ilgili komisyon tarafından intibakı yapılmış, tez aşamasında iken aktarılan tüm öğrenciler gibi da tez aşamasından başlamış ve kendisine yeni bir danışman atanmıştır. 08/02/2017 tarihinde
Tez Öneri Savunma Sınavına girmiş, 09/08/2017 tarihinde I. Tez İzleme Komitesi Toplantısı, 28/02/2018 tarihinde II. Tez İzleme Komite Toplantısı, 06/09/2018 tarihinde ise III. Tez İzleme
Komite Toplantısı yapılmış ve başarılı bulunmuştur. 2018-2019 Bahar dönemi itibari ile mezuniyet şartlarını yerine getirmesi durumunda mezun olabilecektir. Enstitümüze aktarıldıktan sonra herhangi bir dönem kaybı yaşamamıştır.”
3) YÖK Başkanlığı’nın;
3.1) 09/05/2019 tarihli yazısında; “23/07/2016 tarih ve 29779 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanan 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde
Kararname’nin 2 inci maddesinin (1) inci fıkrasına istinaden kapatılan vakıf yükseköğretim kurumlarında kayıtlı öğrencilerden diğer yükseköğretim kurumlarına kayıt yaptıranlarla ilgili olarak, (4) üncü fıkrasında yer alan “Kapatılan yükseköğretim kurumlarında kayıtlı öğrenciler, Yükseköğretim Kurulu tarafından Devlet üniversitelerine veya vakıf üniversitelerine yerleştirilir. Bu şekilde yerleştirilen öğrenciler, mezun oluncaya kadar vakıf yükseköğretim kurumlarına ödemeleri gereken ücretleri ilgili üniversiteye ödemeye devam ederler. Bu fıkranın uygulanması ile ilgili olarak usul ve esasları belirlemeye, uygulamayı yönlendirmeye, her türlü tedbiri almaya ve ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye Yükseköğretim Kurulu görevli ve yetkilidir.” hükmü mevcuttur.
Bu çerçevede KHK ile kapatılan vakıf yükseköğretim kurumlarında kayıtlı öğrencilerin belirlenen diğer yükseköğretim kurumlarına yerleştirilmesi ve bu şekilde yerleştirilen öğrencilerin mezun oluncaya kadar vakıf yükseköğretim kurumlarına ödemeleri gereken ücretleri ilgili üniversiteye ödemeye devam etmelerine ilişkin olarak mali konularda işlemlerin yürütülmesi 4/8/2016 tarihli Yükseköğretim Genel Kurul toplantısında Yürütme Kuruluna verilen yetkiye dayanarak yapılan Yürütme Kurulu toplantılarında alınan kararlar yükseköğretim kurumlarına gönderilmiştir.
Bu ücretlere öğrencinin gerekli şartları sağlaması koşulu ile bursların ve indirimlerin uygulanacağı, sonraki aşamada ise burs ve indirimlerden geriye kalan tutarların öğrenci tarafından ödendiğine ilişkin kanıtlayıcı belgeleri üniversiteye ibraz etmeleri gerektiği, ancak öğrenci tarafından ücretin ödendiğine ilişkin herhangi bir belgenin ibraz edilememesi halinde ise Başkanlığımızca hazırlanmış olan tabloların uygulanacağı, ayrıca tespit edilen program ücretinin tamamını, eğitim öğretim dönemi başlamadan önce ödediğine dair belgeleri ibraz etmesi halinde ise öğrenciden herhangi bir ücret talep edilmeyeceği açıklamalarımızda belirtilmiştir.
Bu kapsamda, Yükseköğretim kurumlarına gönderilen Kurulumuzun 31/01/2017 tarihli ve 176-
8032 sayılı yazısında;
1- Kapatılan üniversitelerin lisansüstü (yüksek lisans ve doktora) program ücretlerine ilişkin olarak koordinatör üniversitelerin mevcutlarında ödeme planları (yüksek lisans ve doktora programları için ayrı ayrı belirtilmek üzere ders, tez, yeterlilik, dönem ücreti, paket program ücretleri ve bilimsel hazırlık program ücretlerine ait ödeme planları), mütevelli heyet kararları ve öğrencilerin bursluluk durumlarına ait bilgiler varsa ve bu bilgilerin doğruluğu koordinatör üniversite tarafından teyit ediliyorsa öğrenciler bu ücretleri ödeyeceklerdir.
2- Öğrencinin, burslu veya indirimli ücret ödediğini iddia etmesi halinde bursluluk durumuna veya indirimli ücret ödeyeceğine ilişkin belgeleri (kişinin ad ve soyadının belirtildiği mütevelli heyet kararı veya üniversite tarafından oluşturulan burslu/indirim uygulanan öğrenci listesi)
ibraz etmesi zorunludur. Bu belgelerin ibraz edilmesi durumunda öğrenci bu belgeler üzerinde yazan ücret tutarını ödeyecektir.
3- 1 inci maddede bahsi geçen ödeme planları (yüksek lisans ve doktora programları için ayrı ayrı belirtilmek üzere ders, tez, yeterlilik, dönem ücreti, paket program ücretleri ve bilimsel hazırlık program ücretlerine ait ödeme planları), mütevelli heyet kararları ve öğrencilerin bursluluk durumlarına ait bilgilerde ücretlerin ‘2016-2017 öğretim yılı için geçerli’ olduğuna ilişkin bir hüküm varsa ve daha önceki yıllara ait bilgiler de mevcut değilse yeni başlayacak olan (üniversite kapatılmadan önce programa kaydı yapılan) ve eğitim öğretime devam eden öğrenciler bu ücretleri ödeyeceklerdir.
4- 1 inci maddede bahsi geçen ödeme planları (yüksek lisans ve doktora programları için ayrı ayrı belirtilmek üzere ders, tez, yeterlilik, dönem ücreti, paket program ücretleri ve bilimsel hazırlık program ücretlerine ait ödeme planları) mütevelli heyet kararları ve öğrencilerin bursluluk durumlarına ait bilgilerde yer alan ücretlerin tamamını peşin ödeyenler ile her bir dönem için almış oldukları derslere ait ücretleri ödemiş olanlar, aynı dersler ve programlar için ücret ödemeyeceklerdir.” ifadelerine yer verilmiştir.
Bu nedenle Turgut Özal Üniversitesi Doktora öğrencisi iken, adı geçen üniversitenin 667 sayılı
KHK ile kapatılması sonucu Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesine yerleştirilen durumunun, Kurulumuzun yukarıda anılan yazısı doğrultusunda ilgili üniversite tarafından değerlendirilmesi gerekmektedir.”
3.2) 15/08/2019 tarihli yazısında; “667 sayılı KHK’nın 2 inci maddesi 4 üncü fıkrası uyarınca,
kapatılan vakıf yükseköğretim kurumlarındaki lisansüstü öğrencilerin koordinatör üniversiteye aktarılmasına ve eğitim öğretimine karar verilmiş olup, koordinatör üniversitelerin lisansüstü eğitim öğretime başlamış olan öğrencilerin öğretimlerine bulundukları yerden devam etmelerini sağlaması gerektiğine, bu öğrencilerin lisansüstü programa kayıt olduğu dönemdeki Lisansüstü
Eğitim Öğretim Yönetmeliğindeki asgari koşulları sağladıklarına ilişkin belgelerin istenmesine, bunun dışında kendi üniversitelerinin asgari koşullarını sağlamalarının istenmemesine, sadece 2016-2017 eğitim öğretim dönemi için kayıt hakkı kazanan eğitime başlamamış öğrencilerden kendi yükseköğretim kurumları tarafından belirlenen belgeleri temin etmelerinin talep edilebileceğine 22/09/2016 tarihli Yükseköğretim Genel Kurul toplantısında karar verilmiştir.
Doktora eğitimi 20/04/2016 tarih ve 29690 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmelik hükümleri uyarınca yapılmakta olup, söz konusu yönetmeliğin Bilimsel hazırlık programına öğrenci kabulü bölümünün 4. maddesinde
“Bilimsel hazırlık programında geçirilecek süre en çok iki yarıyıldır. Yaz öğretimi bu süreye dahil edilmez. Bu süre dönem izinleri dışında uzatılamaz ve süre sonunda başarılı olamayan öğrencinin ilişiği kesilir. Bu programda geçirilen süre yüksek lisans veya doktora programı sürelerine dahil edilmez.” hükmü yer almaktadır.”;
Şeklinde cevapların verildiği görülmüştür.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4) 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu
denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”
5) 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun
görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
6) 29/10/2016 tarihli ve 29872 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 6749 sayılı Olağanüstü
Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin
Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun’un “Kapatılan kurum ve kuruluşlara ilişkin tedbirler” başlıklı 2 nci maddesinin dördüncü fıkrasında; “Kapatılan yükseköğretim kurumlarında kayıtlı öğrenciler, Yükseköğretim Kurulu tarafından Devlet üniversitelerine veya vakıf üniversitelerine yerleştirilir. Bu şekilde yerleştirilen öğrenciler, mezun oluncaya kadar vakıf yükseköğretim kurumlarına ödemeleri gereken ücretleri ilgili üniversiteye ödemeye devam ederler. Bu fıkranın uygulanması ile ilgili olarak usul ve esasları belirlemeye, uygulamayı yönlendirmeye, her türlü tedbiri almaya ve ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye Yükseköğretim Kurulu görevli ve yetkilidir.”
7) 23/07/2016 tarihli ve 29779 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 667 sayılı Olağanüstü
Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname’nin “Kapatılan kurum ve kuruluşlara ilişkin tedbirler” başlıklı 2 nci maddesinde; “(1) Milli güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen Fethullahçı Terör Örgütüne (FETÖ/PDY) aidiyeti, iltisakı veya irtibatı belirlenen; … ç) Ekli (IV) sayılı listede yer alan vakıf yükseköğretim kurumları [IV sayılı listenin 9 uncu sırasında Turgut Özal Üniversitesi (Ankara)], … (4) Kapatılan yükseköğretim kurumlarında kayıtlı öğrenciler, Yükseköğretim Kurulu tarafından Devlet üniversitelerine veya vakıf üniversitelerine yerleştirilir. Bu şekilde yerleştirilen öğrenciler, mezun oluncaya kadar vakıf yükseköğretim kurumlarına ödemeleri gereken ücretleri ilgili üniversiteye ödemeye devam ederler. Bu fıkranın uygulanması ile ilgili olarak usul ve esasları belirlemeye, uygulamayı yönlendirmeye, her türlü tedbiri almaya ve ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye Yükseköğretim Kurulu görevli ve yetkilidir.”
8) 28/07/2012 tarihli ve 28362 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Turgut Özal
Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’nin;
8.1) “Bilimsel hazırlık programına öğrenci kabulü” başlıklı 6 ncı maddesinin üçüncü ve
beşinci fıkralarında; “(3) Bilimsel hazırlık programında her öğrencinin alması zorunlu dersler, ilgili lisansüstü programını tamamlamak için gerekli görülen derslerin yerine geçemez. Ancak, bilimsel hazırlık programındaki bir öğrenci, bilimsel hazırlık derslerinin yanı sıra ilgili anabilim dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulunun onayı ile lisansüstü programa yönelik dersler de alabilir. (5) Bilimsel hazırlık programında geçirilecek süre en çok bir takvim yılıdır.
Bu süre dönem izinleri dışında uzatılamaz. Bu programda geçirilen süre, bu Yönetmelikte belirtilen yüksek lisans veya doktora programı sürelerine dâhil edilmez.”
8.2) “Süre” başlıklı 25 inci maddesinin ilgili fıkralarında; “(1) Doktora programını
tamamlama süresi yüksek lisans derecesi ile kabul edilenler için sekiz yarıyıl, lisans derecesi ile kabul edilenler için on yarıyıldır… (2) Doktora programı için gerekli kredili dersleri başarıyla tamamlamanın azami süresi yüksek lisans derecesi ile kabul edilenler için dört yarıyıl, lisans derecesi ile kabul edilenler için altı yarıyıldır. Bu süre içinde kredili derslerini başarıyla tamamlayamayan öğrenciler hakkında 2547 sayılı Kanunun 44 ve 46 ncı maddeleri hükümleri uygulanır. (3) Normal öğrenim süresini tamamladığı halde mezun olamayan ve öğrencilik hakkı devam eden doktora öğrencileri kredi başına Mütevelli Heyeti tarafından belirlenen ücreti öder.”
9) 13/07/2013 tarihli ve 28706 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Turgut Özal
Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’nin;
9.1) “Ücretler” başlıklı 10 uncu maddesinde; “(1) Üniversitede eğitim-öğretim ücretlidir.
Lisansüstü öğrencilerinden Mütevelli Heyeti tarafından belirlenen miktarda eğitim-öğretim ücreti alınır… (5) Azami öğrenim süresini tamamladığı halde mezun olamayan ve öğrencilik hakkı devam eden lisansüstü öğrencileri, Üniversite Yönetim Kurulunun önerisi üzerine
Mütevelli Heyet tarafından belirlenen esaslara göre öğrenim ücreti öderler.”
9.2) “Süre” başlıklı 29 uncu maddesine göre; “(1) Doktora programını tamamlama süresi
yüksek lisans derecesi ile kabul edilenler için azami altıyıl, lisans derecesi ile kabul edilenler için azami dokuz yıldır. Daha kısa sürede mezun olabilecek bir öğrenciyle ilgili düzenlemeler, enstitü kurulunun teklifi üzerine Senato tarafından karara bağlanır. (2) Doktora programı için gerekli kredili dersleri başarıyla tamamlamanın azami süresi tezli yüksek lisans derecesi ile kabul edilenler için iki yıl, lisans derecesi ile kabul edilenler için üç yıldır. Bu süre içinde kredili derslerini başarıyla tamamlayamayan öğrenciler ile azami süresi içinde tez çalışmasını tamamlayamayan öğrenciler hakkında 2547 sayılı Kanunun 46 ncı maddesi hükümleri uygulanır… (5) Doktora programı öğrencileri; her yarıyıl, akademik takvimde belirtilen tarihlerde kayıt yenilemek zorundadır. Öğrencinin kayıt yenilemediği dönemler, öğrenim süresinden sayılır.”
10) 04/08/2016 tarihli YÖK Genel Kurulunda kabul edilen Usul ve Esaslar’ın 9 ve 10 uncu
maddelerinde; “9. Kapatılan vakıf yükseköğretim kurumlarındaki lisansüstü programlardaki öğrencilerin koordinatör üniversiteye yerleştirilmesine, 10. Öğrencilerin kapatılan vakıf yükseköğretim kurumuna ödemekte olduğu ücreti, 667 sayılı KHK uyarınca eğitime devam edecekleri yükseköğretim kurumuna ödemelerine, bu ücretin her eğitim öğretim yılında TÜFE oranında arttırılmasına ve bu ödemelerin yerleştirme yapılan yükseköğretim kurumunda ayrı bir hesap açılarak izlenmesine,”
11) Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesinin kapatılan Turgut Özal Üniversitesinden
Aktarılan Öğrencilere İlişkin Duyurularında; “Yapılan başvuruların değerlendirilmesi sonucunda öğrencilerin bulundukları aşamadan eğitimlerine devam etmelerine karar verilmiştir. Öğrenciler aşağıda belirtilen belgelerle ilgili Enstitülere başvuru yapmaları gerekmektedir.
İstenen belgeleri sunan öğrenciler işlemleri onaylandıktan sonra transkript ve ders içerikleri ile birlikte ilgili anabilim dalının değerlendirme yapması için enstitülerin web sayfasında ilan edecekleri tarihte anabilim dalı ile görüşme yapacaklardır.”
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
12) Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat, emsal karar ve
uygulamalar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Kısmen Tavsiye
Kısmen Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
13) Kurumumuza yapılan başvuruda; Turgut Özal Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü
Bilgisayar Mühendisliği Doktora Programı öğrencisi iken söz konusu Üniversite’nin 667 sayılı
KHK ile kapatılması ve öğrencilerinin Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi’ne aktarılması üzerine başvuranın, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi’ne intibakının 28 Kasım 2016 tarihinde yapıldığı, ancak Turgut Özal Üniversitesi’ndeki tez konusunun ve süreçlerinin kabul edilmeyerek yeniden danışman atanması, yeni jüri oluşturularak yeniden konu belirlenmesiyle kendi inisiyatifi dışında tez aşamasının başına döndürülerek 3 dönem kaybı olduğu iddiasıyla 2016-17 Güz, 2016-17 Bahar, 2017-18 Güz, 2017-18 Bahar ve 2018-19 Güz dönemleri için dönem başı 2.980 TL’den toplamda 14.900 TL olarak çıkarılan borcun 2016-17 Bahar, 2017-
18 Güz, 2017-18 Bahar dönemlerine ilişkin olan kısmının kendi başarısızlığından dolayı
herhangi bir dönem kaybı olmaması nedeniyle silinmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
14) Kurumumuzca yapılan incelemede;
14.1) Turgut Özal Üniversitesi’ndeki süreçte; başvuranın 2012-2013 Eğitim-Öğretim yılı
Güz döneminde Turgut Özal Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Elektrik ve Bilgisayar
Mühendisliği Doktora programına Bilimsel Hazırlık Programına katılmak şartıyla kabul edildiği ve kendisine 3 adet Bilimsel Hazırlık dersi verildiği, başvuranın Bilimsel Hazırlık derslerini Doktora dersleri ile birlikte aldığı ve tüm derslerini 2014-2015 Güz Dönemi sonunda bitirdiği, 14/04/2015 tarihinde doktora yeterlik sınavını geçtiği, 25/11/2015 tarihinde tez önerisi savunmasını yaptığı, 27/06/2016 tarihinde ise TİK 1 raporunun onaylandığı;
14.2) 15 Temmuz 2016 tarihindeki darbe teşebbüsünden sonra 23/07/2016 tarihli 667 sayılı
KHK ile Turgut Özal Üniversitesi’nin kapatıldığı, 04/08/2016 tarihli YÖK Genel Kurulu’nda kapatılan Turgut Özal Üniversitesi’ne Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi’nin koordinatör üniversite olarak atandığı ve öğrencilerin aktarıldığı;
14.3) Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi’ndeki süreçte; Fen Bilimleri Enstitüsü Yönetim
Kurulu’nun 01/02/2017 tarihli kararıyla Tez İzleme Komite üyelerinin belirlendiği, 08/02/2017 tarihli kararıyla tez önerisinin kabul edildiği, 09/08/2017 tarihli kararıyla TİK 1 raporunun kabul edildiği, 28/02/2018 tarihli kararıyla TİK 2 raporunun kabul edildiği, 06/09/2018 tarihli kararıyla TİK3 raporunun kabul edildiği, 28/03/2019 kararıyla da TİK 4 raporunun kabul edildiği; Tespit edilmiştir.
15) Başvuru konusuyla ilgili yargı kararları ve emsal uygulamalara bakıldığında;
15.1) Anayasa Mahkemesi’nin 24/07/2019 tarihli ve E: 2016/205 ve K: 2019/63 sayılı
kararında; “… 62. Kuralın yer aldığı fıkrada kapatılan vakıf yükseköğretim kurumlarında kayıtlı öğrencilerin üniversitelere yerleştirilmesi ile ilgi usul ve esasların Yükseköğretim
Kurulu tarafından belirleneceği hükme bağlanmıştır. Bu nedenle kural kapatılan yükseköğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilerin kayıt yaptırdıkları yıldaki sıralamalarından daha yüksek sırada öğrenci kabul eden yükseköğretim kurumlarına yerleşmelerine de imkân verebileceğinden bu öğrencilerin daha önceden ödedikleri ücretleri yerleştikleri yükseköğretim kurumlarına ödemelerinin ölçülülük ilkesiyle bağdaşmadığı söylenemez. Bunun yanı sıra bu öğrencilerin eğitimin ücretli olarak verildiği vakıf yükseköğretim kurumlarına daha önceden ödedikleri ücretleri ödeyerek devam etmeleri de ölçülülük ilkesi ile çelişmemektedir. Ancak kural kapatılan yükseköğretim kurumlarına kayıt yaptırdıkları yılda yapılan sınavda aldıkları puana eşit ya da daha düşük puanla öğrenci kabul eden devlet üniversitelerine söz konusu öğrencilerin yerleşmesini de kapsar niteliktedir. Kural uyarınca bu durumdaki öğrenciler kapatılan yükseköğrenim kurumlarına ödedikleri ücreti yerleştirildikleri devlet üniversitelerine ödemeye devam edecektir.
63. Anılan durum ise kişinin kayıt yaptırdığı yılda gerek yükseköğretim kurumunun akademik kadrosu, sosyal çevresi ve bulunduğu yer gerekse de başka nedenlerle yerleşme imkânı bulunduğu hâlde devlet üniversitesi yerine kapatılan vakıf üniversitesini tercih etmesi nedeniyle ödemeyi kabullendiği eğitim ücretini vakıf yükseköğretim kurumunun kapatılması nedeniyle aynı devlet üniversitesine yerleştirilmesi sonucunda ödemeye devam etmesi anlamına gelmektedir.
64. Kuralla öğrenim hakkına getirilen sınırlamanın demokratik toplum yönünden hangi zorlayıcı nedene dayandığı anlaşılamamaktadır. Öğrencinin en başından beri yerleşme hakkına sahip olduğu devlet üniversitesini tercih etmeyerek kapatılan vakıf yükseköğretim kurumuna kayıt olması ve sonrasında bu kurumun kapatılması nedeniyle daha önce tercih etmediği devlet üniversitesine yerleştirilmesi sonucunda kural gereği bu üniversiteye ücret ödemeye devam etmesi eğitim ve öğrenim hakkına ölçüsüz bir sınırlama içermektedir. Kural bu yönüyle Anayasa’nın 13. maddesinde aranan temel hak ve özgürlüklerin sınırlanması sırasında gözetilmesi gereken güvencelerle bağdaşmamaktadır.
…
66. Kural, üniversiteye giriş sınavında aldığı puan itibarıyla devlet üniversitesine yerleşme imkânı varken vakıf yükseköğretim kurumunu tercih eden bir öğrencinin söz konusu vakıf yükseköğretim kurumunun kapatılması sonrasında puanının yeterli olduğu devlet üniversitesine yerleştirilmesi hâlinde buradaki öğrenimine kapatılan vakıf yükseköğretim kurumuna ödediği ücreti ödeyerek devam etmesi sonucunu doğurmaktadır. Söz konusu öğrencilerin yükseköğretim kurumlarına kayıt yaptırdıkları anda aranan başarı sıraları dikkate alındığında bu başarılarına göre devlet üniversitesine kayıt olma hakkını elde ettiklerinden burada bulunan öğrenciler ile kapatılan vakıf yükseköğretim kurumlarından bu şekilde gelen öğrencilerin farklı hukuki durumda oldukları söylenemez. Kural aynı devlet üniversitesine başarı sırasına göre kayıt yaptırma hakkını elde eden öğrencilerden bir kısmına ücret ödeme zorunluluğu getirdiğinden farklı bir muamele öngörmektedir. Söz konusu farklı muamelenin ise makul ve nesnel bir temele dayandığı söylenemez.
67. Bu itibarla kapatılan vakıf yükseköğretim kurumuna kayıt yaptırdıkları yılda yapılan merkezî sınavlarda elde ettikleri başarı sıralarına eşit ya da daha az puanla öğrenci kabul eden devlet üniversitelerine öğrencilerin daha önceden ödedikleri ücretleri ödeyerek devam etmeleri eğitim ve öğrenim hakkı bağlamında Anayasa’yla bağdaşmamaktadır.
…
18/10/2016 tarihli ve 6749 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun
Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun’un; 2. maddesinin (4)
numaralı fıkrasının ikinci cümlesinin “puanı eşit ya da düşük devlet üniversiteleri” yönünden Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline, oyçokluğuyla karar verildiği” görülmüştür.
15.2) Ankara 13. İdare Mahkemesi’nin 11/02/2020 tarihli ve E: 2019/214 K: 2020/386
sayılı kararında; “Davacının 667 sayılı KHK ile kapatılan Turgut Özal Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İktisat Bölümünden mezun olduktan sonra aynı üniversitenin Sosyal
Bilimler Enstitüsü İktisat Bölümü Uluslararası Ekonomi ve Finans Tezli Yüksek Lisans
Programına 2014-2015 Eğitim-Öğretin döneminde kayıt yaptırarak Tezli Yüksek Lisans eğitimine başladığı, Turgut Özal Üniversitesi’nin 667 sayılı KHK ile kapatılması ile davacıya herhangi bir tercih hakkı verilmeksizin koordinasyon üniversite olarak belirlenen Yıldırım
Beyazıt Üniversitesi’ne yerleştirilerek eğitimine devam ettiği, 2014-2015 Eğitim-Öğretin yılında kayıt yaptırarak tezli yüksek lisans eğitimine başlayan davacının bursluluk hakkının kayıtlı olduğu programın normal öğrenim süresi sonunda sona erdiğinden bahisle 2016-2017
Eğitim-Öğretim döneminden itibaren kayıt yaptırılan her dönem için ücret ödenmesine yönelik işlem tesis edilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Dosyadaki bilgi ve belgelerden; davacının bursluluk hakkına yönelik işlemlerin kapatılan
Turgut Özal Üniversitesi’nin mevzuatına göre gerçekleştirildiği, normal yüksek lisans eğitim süresinde herhangi bir ücret alınmadığı, normal yüksek lisans eğitim süresini aşan dönemler için ücret tahakkuk ettirildiği anlaşılmaktadır.
Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararının merkezi sınavlar ile yerleştirilen lisans öğrencilerinin ödemesi gereken ücrete yönelik olduğu, puanı eşit ya da daha düşük devlet üniversiteleri yönünden iptal kararının verildiği, davacının merkezi sınav ile yerleştirilerek yüksek lisans eğitimine başlamadığı, ayrıca yüksek lisans eğitimi aldığı üniversitenin kapatılması sonrasında herhangi bir tercih hakkı verilmeden doğrudan koordinasyon üniversite olarak belirlenen
Yıldırım Beyazıt Üniversitesi’ne yerleştirilmesi karşısında Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararının davacının lehine yorumlanamayacağı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, normal yükse lisans eğitim süresini aşan dönemler için ücret tahakkuk ettirilmesine yönelik tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kantine ulaşılmıştır.” şeklinde karar verildiği görülmüştür.
15.3) YÖK Başkanlığı’nın 26/09/2016 tarihli ve 58913 sayılı “667 sayılı KHK yerleşen
öğrenciler” konulu yazısının 30 uncu maddesinde; “Yerleştirme sonrasında veya özel öğrencilik sürecinde başarısızlıktan değil, ancak intibaktan kaynaklanan 1 yıllık süre uzatımı olması durumunda bu süre içinde bursluluk ve eğitim-öğretim ücreti ödenmeyecektir. İntibaktan dolayı uzayan süre nedeniyle kullanılan 1 yıllık süre sonunda öğrencinin mezun olamaması durumunda bu süreden sonraki dönemler için eğitim-öğretim ücretinin kapatılan vakıf üniversitesinin yıllık eğitim-öğretim miktarının, TÜFE artışları sonrası miktarı olarak belirlenecektir.” şeklindeki belirleme görülmüş olup söz konuşu belirlemenin her ne kadar merkezi yerleştirme ile yerleşen öğrenciler için yapılmış olduğu anlaşılsa da intibaktan kaynaklı gecikmeleri lisansüstü öğrencilerin de yaşaması karşısında somut olayda da yol gösterici olabileceği değerlendirilmiştir.
15.4) Diğer yandan Kurumumuza yapılan benzer konulu başka bir başvuruya ilişkin
verilen Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi’nin cevabi yazısında; “Öğrencinin kapatılan üniversiteye kayıt yaptırdığı 2014-2015 Öğrenim yılı Güz yarıyılında, ekteki başvuru şartlarının
“Ücretler” başlığı altında görüleceği üzere kayıt yaptırdığı program için ödenen ücretin 2 yılı (4 dönem) kapsayacağı ve programın normal öğrenim süresinde mezun olamaması durumunda her bir tez kaydı için ücret ödeneceği ifade edilmektedir. Ancak Üniversitemize aktarılan tüm öğrencilerin kayıt oldukları dönemlere ait başvuru şartlarının tamamının, kapatılan üniversite arşivinde bulunamaması nedeniyle, uygulamada birlikteliği sağlamak adına 2 yıl olan paket öğrenim ücretinin süresi, tüm yüksek lisans öğrencileri de dâhil, 3 yıl (azami öğrenim süresi)
olarak işleme tabi tutulmuştur. Bununla birlikte Üniversitemiz Sosyal Bilimler Enstitüsü tarafından aktarılan öğrencilere 2016-2017 Öğrenim yılı Güz dönemi için de 1 dönem ücret muafiyeti uygulanmıştır. Böylece aktarım işlemlerinden sonra Üniversitemize ödemesi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden fd8d-dbb2-e4e3 kodu ile yapılabilir.
gereken 1,5 yıllık (3 dönem) öğrenim ücretinden muaf tutulmuştur. Ancak öğrenci bu süre zarfında öğrenimini tamamlayamadığından, azami öğrenim süresi sonunda (3 yıl-6 dönem) tek kaydı yaptığı iki dönem için Turgut Özal Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Öğretim
Yönetmeliğinin 10. maddesinin beşinci fıkrasındaki “Azami öğrenim süresini tamamladığı halde mezun olamayan ve öğrencilik hakkı devam eden lisansüstü öğrencileri, Üniversite
Yönetim Kurulunun önerisi üzerine Mütevelli Heyet tarafından belirlenen esaslara göre öğrenim ücreti öderler.” hükmü uyarınca öğrenci adına ücret tahakkuku yapılmıştır.” şeklindeki açıklama görülmüş ve Üniversite’nin Sosyal Bilimler Enstitüsü’nün tezli yüksek lisans öğrencileri için 2 yıl olan paket öğrenim ücreti süresini 3 yıl (azami öğrenim süresi) olarak işleme tabi tuttuğu ve ayrıca 2016-2017 Öğrenim yılı Güz dönemi için de 1 dönem ücret muafiyeti uyguladığı anlaşılmış olup bu hakkaniyetli yaklaşımın somut olay için emsal teşkil edebileceği değerlendirilmiştir.
16) Başvuranın iddiaları, idarenin açıklamaları, ilgili mevzuat, yargı kararları, emsal
uygulamalar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
16.1) Başvuranın iddia ettiği ve Yıldırım Beyazıt Üniversitesi’nin de kabul ettiği üzere
başvuranın söz konusu doktora programına 2012-2013 Eğitim-Öğretim yılında paket ücret ile kayıt olduğu, o dönemdeki Turgut Özal Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim
Yönetmeliği’ne göre doktora programını tamamlama süresinin başvuran gibi yüksek lisans derecesi ile kabul edilenler için sekiz yarıyıl, gerekli kredili dersleri başarıyla tamamlamanın azami süresinin ise dört yarıyıl olduğu ve normal öğrenim süresini tamamladığı halde mezun olamayan ve öğrencilik hakkı devam eden doktora öğrencilerinin kredi başına Mütevelli Heyeti tarafından belirlenen ücreti ödemeleri gerektiği; yani başvuranın söz konusu Üniversite’nin kapatılmamış olması halinde de normal öğrenim süresini aşan dönemler için ücret ödemek durumunda kalacak olduğu anlaşılmıştır. Bununla birlikte yukarıda 6 nolu paragrafta yer verildiği üzere 6749 sayılı Kanun’un 2 nci maddesinin dördüncü fıkrasına göre kapatılan yükseköğretim kurumlarında kayıtlı olup Yükseköğretim Kurulu tarafından devlet üniversitelerine yerleştirilen öğrencilerin, mezun oluncaya kadar vakıf yükseköğretim kurumlarına ödemeleri gereken ücretleri ilgili üniversiteye ödemeye devam etmeleri gerektiği, yukarıda 15.1 nolu paragrafta yer verilen Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararıyla söz konusu maddenin sadece “puanı eşit ya da düşük devlet üniversiteleri” yönünden Anayasa’ya aykırı olduğu tespitinin yapıldığı, bu nedenle yine yukarıda 15.2 nolu paragrafta yer verilen mahkeme kararında da görüldüğü üzere bu iptal kararının başvuran lehine yorumlanamayacağı görülmüştür. Bu çerçevede, paket ücretini aşan kısımlar için başvuranın ücret ödemesi gerektiği açıktır. Bu noktada incelenmesi gereken hususun, başvuranın, paket ücretini aşan bazı kısımların (dönemlerin) kendi inisiyatifi dışındaki intibak sürecinden kaynaklı olarak uzadığı şeklindeki iddiası ve bu dönemlere ilişkin ödediği ücretin iadesi talebi olduğu ve ayrıca bu sürecin hangi dönemleri kapsadığının belirlenmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
16.2) Öncelikle bilimsel hazırlık kısmı değerlendirildiğinde; başvuranın bilimsel hazırlık
şartıyla kabul edilmesi ve 3 adet bilimsel hazırlık dersi alması karşısında ilgili mevzuata göre bilimsel hazırlık programında geçirilecek sürenin en çok bir takvim yılı olacağı ve bu sürenin doktora programı süresine dâhil edilmeyeceği, ancak bilimsel hazırlık programındaki bir öğrencinin, bilimsel hazırlık derslerinin yanı sıra lisansüstü programa yönelik dersler de alabileceği görülmüş olup başvuranın da bilimsel hazırlık derslerini doktora dersleri ile birlikte 1., 4. ve 5. dönemlerinde aldığı tespit edilmiştir. Hem YÖK Başkanlığı’nın hem de
Üniversite’nin cevaplarından bilimsel hazırlık süresinin doktora programı süresi içinde sayılamayacağı, zira sayılması halinde başvuranın doktora derslerini 5 dönemde bitirmesi karşısında kendisine tanınan azami derslerini bitirme süresini aşmış olacağı; her ne kadar başvuranın bilimsel hazırlık süresinin paket ücretine dâhil olduğu iddiasına karşılık
Üniversite’nin de başvuranın öğrenim gördüğü 1 dönemlik bilimsel hazırlık süresinin paket öğrenim süresi içerisinde kalmadığı iddiasında olduğu görülse ve başvuranın kayıt olduğu 2012-2013 Eğitim-Öğretim yılı başvuru şartlarına ilişkin herhangi bir belge sunulamasa da bilimsel hazırlık ücretleri ile ilgili genel uygulama ve yine söz konusu Üniversite’nin sonraki yıllarına ilişkin sunulan başvuru şartlarında yer alan “Alan dışından yüksek lisans ya da doktoraya kayıt olan öğrenciler program ücretine ilave olarak, almaları gereken her bir bilimsel hazırlık (intibak) dersi için ilave ücret ödeyerek kayıt olurlar.” şeklindeki belirleme dikkate alındığında bilimsel hazırlık derslerine ilişkin ücretlerin paket ücretine dâhil olmadığı değerlendirilmiştir. Ancak bilimsel hazırlık ücreti paket ücretine dâhil olmasa da bu ücretin ders sürecinin başında ya da en iyi ihtimalle ders sürecinde ödenmesi gerektiği, artık bu aşamada bu hususun mevzu bahis edilmesinin yerinde olmadığı değerlendirilmiştir. Diğer yandan başvuranın, bilimsel hazırlık derslerini dağınık alması karşısında bilimsel hazırlık süresinin ne kadar olduğunun tespiti açısından bakıldığında, Üniversite’nin 1 dönemlik bilimsel hazırlık süresini paket öğrenim süresinden muaf tuttuğu, başvuranın dağınık da olsa 3 ders alması karşısında bunun 1 dönemi karşıladığı değerlendirilmiş ve böylelikle bu belirlemenin ve buna bağlı olarak 2016-2017 Güz dönemi başında biten paket süresinin ilave 1 dönem ile 2016-2017
Bahar dönemi başına çekilmesinin yerinde olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
16.3) Sonuç olarak; Üniversite’nin 2016-2017 Bahar dönemi itibariyle başvuranın paket
öğrenim süresinin bittiği gerekçesiyle belirlenen dönem ücretlerini ödemesini talep ettiği, başvuranın da kendi inisiyatifi ya da başarısızlığı dışında sürecin 15 aylık bir gecikme ile başladığı iddiası değerlendirildiğinde; yukarıda tespit edildiği üzere başvuranın Turgut Özal
Üniversitesi’nde tez önerisini 24/11/2015 tarihinde, TİK 1 raporunu da 27/06/2016 tarihinde sunduğu, buna rağmen Yıldırım Beyazıt Üniversitesi’ne aktarımı sonrasında mecburen yeni tez danışmanı atanması, yeni bir tez izleme komitesi oluşturulması ve yeni bir konu belirlenmesi karşısında yeniden tez önerisi sunması gerektiği, başvuranın kendi inisiyatifi dışında tez aşamasının başına döndürüldüğü iddiasının kısmen doğru olduğu, zira Üniversite’nin başvuranın kaldığı yerden doğrudan devam ettirme şansı olmadığı, çünkü yeni bir tez danışmanı ve yeni bir konu belirlenmesinin bunu gerektirdiği, bu çerçevede Üniversite’ye atfedilebilecek bir kusur olmadığı, ancak bu durumda başvuranın da bir kusuru olmadığı, çünkü bir başarısızlık durumunun söz konusu olmadığı, intibak sürecinin kendisinden kaynaklı bir uzamanın söz konusu olduğu, böylelikle başvuranın iki Üniversite’deki tez önerilerinin sunumları arasında 14,5 ay, TİK 1 raporlarının sunumları arasında ise 13 ay gibi bir sürenin olduğu tespit edilmiş olup yukarıda yer verilen emsal uygulamalar da göz önünde bulundurularak başvuranın kendi inisiyatifi dışında intibak sürecinden kaynaklı bu sürelere ilişkin ücretlendirmenin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu değerlendirilmiştir.
16.4) Bu noktada, üniversitelerdeki eğitim-öğretim süreçlerinde sürelerin ay olarak değil de
dönem olarak hesaplanması karşısında söz konusu fark sürenin kaç dönemi kapsayacağı sorusu akla gelmekte olup başvuranın bu 15 aylık sürenin karşılığı olarak 3 dönemin, 2016-2017 Bahar ile 2017-2018 Güz ve Bahar dönemlerine ilişkin ücretlendirmenin iptal edilmesi gerektiğini iddia ettiği görülmüş olup yapılan incelemede, tez önerileri ile ilgili olarak 14,5 aylık süre farkı varken, TİK 1 raporları arasında 13 ay gibi bir sürenin olduğu, ayrıca eğitim-öğretim dönemi olarak bakıldığında, Turgut Özal Üniversitesi’nde başvuranın tez izleme raporunu 2015-2016
Güz Döneminde ve TİK 1 raporunu da 2015-2016 Bahar döneminde verdiği, Yıldırım Beyazıt
Üniversitesi’nde ise tez izleme raporunu, 2016-2017 Eğitim-Öğretim yılı Akademik takvimine göre derslerin başlangıç tarihinin 20/02/2017 tarihi olması karşısında, 2016-2017 Güz
Döneminde ve TİK 1 raporunu da 2016-2017 Bahar döneminde verdiği anlaşılmış ve bu çerçevede başvuranın 2 dönem için (2016-2017 Bahar ve 2017-2018 Güz dönemleri için)
ödediği ücretin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
17) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin, Üniversite tarafından süresinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği; ancak Üniversite tarafından başvurana verilen cevaplarda karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, Üniversitenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz
tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacak; 21 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır.
Buna göre; ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı dava açma süresinden (varsa) arta kalan sürede Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle;
Başvurunun kısmen kabulü kısmen reddi ile;
Başvuruya konu 3 dönemlik ücret iadesinin 2 dönemlik kısmının kabulü ile başvuranın 2016-
2017 Bahar ve 2017-2018 Güz dönemi için ödediği ücretin iade edilmesi hususunda ANKARA
YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ’NE TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
Kararın başvurana ve ANKARA YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ
REKTÖRLÜĞÜ’NE tebliğine,
6328 sayılı Kanunun 20 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, bu karar üzerine tesis
edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi