ÖZET: İskenderun Teknik Üniversitesi öğrencisi, daha önce başarısız olduğu iki dersin müfredattan çıkarılması nedeniyle bu derslerden muaf tutulma ve mezuniyet işlemlerinin gerçekleştirilmesi talebinde bulunmuştur. İdare, müfredat değişikliği çerçevesinde, ilgili derslerin yerine yeni derslerin alındığını ve başvuranın daha önce başka bir üniversiteden aldığı dersin, iki ders yerine sayılmasının mümkün olmadığını belirtmiştir. İdarenin, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’na dayanarak, eğitim-öğretim planlaması ve ders muafiyetine ilişkin yetkileri olduğu vurgulanmıştır.

Başvurunun reddine ilişkin karar, idarenin hukuka ve hakkaniyete uygun hareket ettiğini ortaya koymuştur. İdare, müfredat değişikliği ile ilgili gerekli düzenlemeleri yapmış ve başvuranın ders muafiyeti talebinin kabul edilmemesi yönünde bir hukuki dayanak sunmuştur. Bu nedenle, başvuranın taleplerinin reddedilmesi, idarenin yetki ve sorumlulukları çerçevesinde hukuka uygun bulunmuştur.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2020/66544-S.20.72391

BAŞVURU NO : 2020/2584

KARAR TARİHİ : 04/08/2020

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : İSKENDERUN TEKNİK ÜNİVERSİTESİ

REKTÖRLÜĞÜ

BAŞVURUNUN KONUSU : Ders muafiyet talebi hakkındadır.

BAŞVURU TARİHİ : 07/02/2020

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Kurumumuza başvuruda bulunan İskenderun Teknik Üniversitesi

Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü’nün 2019-2020 eğitim-öğretim yılından geçerli olmak üzere müfredat değişikliğine gittiğini ve kendisinin daha önce başarısız olduğu 1103620 kodlu Nesne Tabanlı Programlama II dersi ve 1103420 kodlu

Mühendislikte Sayısal Yöntemler dersinin müfredattan çıkarıldığını, Bilgisayar Mühendisliği

Tamamlama Programı için YÖK’ün belirlemiş olduğu on dersten başarılı olmasına ve

Üniversitenin artırımlı uyguladığı beş dersin üçünden başarılı olmasına rağmen yeni bir uygulamanın geriye doğru işletilmesi yüzünden mağdur edildiğini ve iki dersten muaf tutulmadığını, bu iki ders yerine bir adet teknik seçmeli olmak üzere iki ders almaya zorlandığını, ifade ederek müfredattan çıkarılmış olan 1103620 kodlu Nesne Tabanlı

Programlama II dersinden ve 1103420 kodlu Mühendislikte Sayısal Yöntemler dersinden muaf tutularak mezuniyet işlemlerinin yapılmasını ve bahar dönemi için yatırmış olduğu ders kayıt ücretinin tarafına iadesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Kurumumuzun bilgi ve belge talebi üzerine, İskenderun Teknik Üniversitesi

Rektörlüğü’nün konuya ilişkin olarak Kurumumuza göndermiş olduğu 20/04/2020 tarih ve sayılı yazısı ve eklerinden özetle;

2.1. Üniversitelerde eğitim-öğretim planlamasının, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 18 inci maddesi gereği Bölüm Kurulunun önerisi ve Fakülte Yönetim Kurulunun kararıyla belirlendiğini, Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Dekanlığının 06/06/2018 tarih ve E-

6474 sayılı yazısı doğrultusunda, Üniversitelerinin akreditasyon hazırlıkları kapsamında 2019-

2020 öğretim yılı müfredatında uyum çalışması yapılmasının istendiği, bu süreçte müfredatta

teknik seçmeli derslerin ve sosyal seçmeli derslerin bulunması gerektiği, mevcut müfredatta var olan derslerden bir tanesinin teknik seçmeli ders olarak verilmesine ilişkin 07/06/2018 tarih ve

14 sayılı Bölüm Kurulu Kararının Dekanlık makamına sunulduğu, alınan bu kararla

öğrencilerin mağduriyet yaşamamalarının planlandığı, ayrıca yine mevcut derslerden bir tanesinin sosyal seçmeli ders olarak tanımlandığı, bu kapsamda Nesne Tabanlı Programlama dersinin teknik seçmeli konumuna geldiği,

2.2. Üniversitelerinin Yaz Öğretimi Usul ve Esaslar Yönetmeliğinin başka bir üniversitede alınan derslerle ilgili esaslara ilişkin 10 uncu maddesinde; “Diğer üniversitelerde açılan yaz okullarından ders alacak öğrencilerin, kayıt yaptırmadan önce, kendi bölüm başkanlığına müracaat ederek, eşdeğerlik ve akademik yeterlik bakımından(içerik, kredi, saat vb.) alacakları dersin uygunluğunu ve eşdeğerliğini onaylatmaları gerekir.” şeklindeki düzenlemeyi içerdiği, yaz okulları başlamadan önce hangi derslerin hangi derslerin yerine kabul edilebileceği, derslerin alındığı üniversitelerdeki ders içerikleri ile İSTE Bilgisayar Mühendisliği bölümünde verilen derslerin içerikleri karşılaştırılmak suretiyle dersi veren öğretim elemanlarınca belirlendiği ve öğrencilere duyurulduğu,

2.3. Başvuranın Mersin Üniversitesinde aldığı 4 kredilik bir dersin, Üniversitelerinde 3’er kredi olan iki dersin yerine(toplan 6 kredi) saydırılmasının istendiği, Üniversitelerinin belirlediği usul ve esaslar uyarınca, bir dersin iki ders yerine saydırılmasının ilgili Yönetmeliğe aykırı olduğu ve bir derse ancak bir ders ile eşdeğerlik tanınabileceğinin başvurana belirtildiği,

2.4. Başvuranın 2018-2019 eğitim öğretim yılında Mersin Üniversitesi yaz okulunda aldığı derslerin, notlarının ve karşılıklarının yazının ekinde sunulduğu üzere, başvuranın almış olduğu derslerin kabul edilmediğine ilişkin iddianın asılsız olduğu,

2.5. Bilgisayar Mühendisliği Bölüm Kurulunun 26/07/2019 tarih ve 15/2 sayılı kararında müfredat değişikliklerinin hangi dönemi kapsadığı ve belirtilen dersleri alıp kalan veya almaları gerekirken alamayan öğrencilerin bu dersler yerine hangi dersleri alacağının açıkça ifade edildiği, bu bakımdan başvuran ya da herhangi bir öğrencinin mağdur edilmesinin söz konusu olmadığı ve başvuranın dilekçesi üzerine durumun İSTE Bilgisayar Mühendisliği Bölüm

Başkanlığının 29/01/2020 tarih ve 01 sayılı toplantısında alınan karar doğrultusunda kendisine cevap verildiği,

İfadelerine yer verdiği görülmektedir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T. C. Anayasası’nın; “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye

Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”

4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükümleri düzenlenmiştir.

5. 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun “Fakülte Yönetim Kurulu” başlıklı 18 inci maddesinde; “ a. Kuruluş ve işleyişi: Fakülte yönetim kurulu, dekanın başkanlığında fakülte kurulunun üç yıl için seçeceği üç profesör, iki doçent ve bir doktor öğretim üyesinden oluşur.

Fakülte yönetim kurulu dekanın çağırısı üzerine toplanır.

Yönetim kurulu gerekli gördüğü hallerde geçici çalışma grupları, eğitim – öğretim koordinatörlükleri kurabilir ve bunların görevlerini düzenler.

b. Görevleri: Fakülte yönetim kurulu, idari faaliyetlerde dekana yardımcı bir organ olup

aşağıdaki görevleri yapar:

(1) Fakülte kurulunun kararları ile tespit ettiği esasların uygulanmasında dekana yardım etmek, (2) Fakültenin eğitim – öğretim, plan ve programları ile takvimin uygulanmasını sağlamak, (3) Fakültenin yatırım, program ve bütçe tasarısını hazırlamak, (4) Dekanın fakülte yönetimi ile ilgili getireceği bütün işlerde karar almak, (5) Öğrencilerin kabulü, ders intibakları ve çıkarılmaları ile eğitim – öğretim ve sınavlara ait işlemleri hakkında karar vermek, (6) Bu kanunla verilen diğer görevleri yapmaktır. “

6. T.C. İskenderun Üniversitesi 2017-2018 Yaz Öğretimi Usul ve Esasları’nda; “10. Diğer üniversitelerde açılan yaz okullarından ders alacak öğrencilerin, kayıt yaptırmadan önce, kendi bölüm başkanlığına müracaat ederek, eşdeğerlik ve akademik yeterlik bakımından(içerik, kredi, saat vb.) alacakları dersin uygunluğunu ve eşdeğerliğini onaylatmaları gerekir.”

Hüküm ve düzenlemeleri yer almaktadır.

IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

7. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; İdarenin işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu

Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

8. 1 numaralı paragrafta açıklandığı üzere, başvuran, daha önce başarısız olduğu 1103620 kodlu

Nesne Tabanlı Programlama II dersi ve 1103420 kodlu Mühendislikte Sayısal Yöntemler dersinin müfredattan çıkarılması nedeniyle bu iki dersten muaf tutulma, bahar dönemi için ödediği harç ücretinin tarafına iade edilmesi ve mezuniyetinin sağlanması talepleriyle

Kurumumuza başvuruda bulunmuştur.

9. İskenderun Teknik Üniversitesi Rektörlüğü tarafından Kurumumuza gönderilen bilgi ve belgeler, ilgili mevzuat ve ilgili Bölüm Kurul Kararının incelenmesinden, 2547 sayılı

YÖK Kanunun 18 inci maddesi gereği; Fakültenin eğitim – öğretim, plan ve programları ile takviminin uygulanmasını sağlamak, hususunda Fakülte Yönetim Kurulunun yetkili kılındığı, bu doğrultuda Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Dekanlığının ilgili yazısı doğrultusunda, Üniversitelerinin akreditasyon hazırlıkları kapsamında 2019-2020 öğretim yılı müfredatında uyum çalışması yapılmasının istendiği, Bilgisayar Mühendisliği Bölüm

Başkanlığının Bölüm Kurulu Kararı alarak Dekanlığın onayına sunulduğu, Dekanlığın uygun bulmasıyla hayata geçirilen kararda, 1103620 kodlu Nesne Tabanlı Programlama II dersi ve

1103420 kodlu Mühendislikte Sayısal Yöntemler dersine ilişkin olarak bu dersleri alıp başarısız

olanlar ve dersi daha önce almamış olanların dersleri yeni adlarına ve içeriklerine uygun olarak alacaklarının belirlendiği, bu kapsamda Nesne Tabanlı Programlama II yerine “Nesne Tabanlı

Programlama Uygulamaları” teknik seçmeli dersinin, Mühendislikte Sayısal Yöntemler yerine

“Lineer Cebir” dersinin alacaklarının belirlendiği anlaşılmaktadır. Bu kapsamda Kurul

Kararının incelenmesinden de görülebileceği üzere müfredattan tamamıyla kaldırılarak öğrencilerin muaf tutulacağı dersler başka bazı dersler olup, başvuranın daha önce alarak kalmış olduğu adı geçen derslerin bu kapsamda olmadığı anlaşılmaktadır.

10. Başvuranın daha önce başka bir Üniversiteden yaz okulunda alarak başarılı olduğu dersin değişen adıyla “Nesne Tabanlı Programlama Uygulamaları” dersi yerine sayılması gerektiği talebine ilişkin yapılan incelemede; İskenderun Teknik Üniversitesi Yaz Öğretimi Usul ve

Esaslara uygun olarak başvuranın 2018-2019 eğitim öğretim döneminde Mersin Üniversitenin yaz okulunda almış olduğu 4 kredilik Nesneye Yönelik Programlama ve 3 kredilik Veritabanı

Sistemleri derslerinin başvuranın Üniversitesi tarafından kabul edilerek sayıldığı ancak

“Nesneye Yönelik Programlama” adı altında aldığı 4 kredilik dersin Nesne Tabanlı

Programlama I ve Nesne Tabanlı Programlama II dersi olmak üzere iki ders yerine sayılamayacağının açık olduğu zira bu iki dersin kredi değerinin toplamda 6 kredi olduğu ve 4 kredilik bir dersin bu anlamda 6 kredilik iki ders yerine sayılmasının mümkün olmadığının başvurana da bildirildiği, bu kapsamda Nesne Tabanlı Programlama II dersini yani yeni belirlenen adıyla “Nesne Tabanlı Programlama Uygulamaları” dersini başvuranın alması gerektiği anlaşılmıştır.

11. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın ders muafiyetinin sağlanması, mezuniyetinin gerçekleştirilmesi ve bahar dönemi için yatırmış olduğu ders kayıt ücretinin tarafına iade edilmesi taleplerinin ilgili İdarece reddedilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

12. İyi yönetim ilkelerine, 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar

Hakkında Yönetmelik’in “İyi Yönetim İlkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup ; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurulara ilişkin İdareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içerisinde ve gerekçeli bir şekilde Kurumumuza gönderildiği; İdarenin kanunlara uygunluk, hesap verilebilirlik, makul sürede ve gerekçeli karar verme ve kararın gerekçeli olarak bildirilmesi ilkelerine uygun davrandığı, ancak idarenin, başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle

“karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı tespit edilmiş olup, İdarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT

13. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Hatay İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;

Kararın BAŞVURANA, İSKENDERUN TEKNİK ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine,

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

e-imzalıdır

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi