|
ÖZET: Bu karar, Gümrük Müşavirliği ve Gümrük Müşaviri Yardımcılığı sınavında uygulanan “dört yanlışın bir doğruyu eksiltmesi” kuralının hukuka uygunluğunu incelemektedir. Başvuran, bu uygulamanın şans başarısından arındırma yöntemi olarak hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu iddia etmiştir. Ancak, Ticaret Bakanlığı’nın açıklamaları ve mevcut mevzuat çerçevesinde, bu uygulamanın sınavın objektifliğini artırmak ve adayların bilgi düzeyini daha iyi ölçmek amacıyla getirildiği belirtilmiştir.
İdarenin takdir yetkisi kullanılırken, yasal sınırlar içinde kalması ve kamu yararını gözetmesi gerektiği vurgulanmıştır. Gümrük Yönetmeliği ve ilgili protokoller doğrultusunda, sınavın eleme niteliği taşıdığı ve bu nedenle uygulamanın yerinde olduğu sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, başvuranın talebinin reddi, hukuka ve hakkaniyete uygun bulunmuştur. Bu karar, sınav uygulamalarında idarenin takdir yetkisinin sınırlarını ve kamu yararını gözetme yükümlülüğünü ortaya koymaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/7433-S.20.11719
BAŞVURU NO : 2020/2116
KARAR TARİHİ : 15/05/2020
RET KARARI
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : TİCARET BAKANLIĞI
Gümrük Müşavirliği Yardımcılığı sınavında dört yanlış
BAŞVURUNUN KONUSU :
yanıtın bir doğru yanıtı eksiltmesi yönündeki uygulamanın mevzuata aykırı olduğu iddiası ile iptal edilmesi talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 31/01/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran tarafından Kurumumuza yapılan tarihli başvuruda, özetle; 22/12/2019 tarihinde gerçekleştirilen Gümrük Müşavirliği ve Gümrük
Müşaviri Yardımcılığı sınavında ‘Değerlendirme 100 puan üzerinden yapılacak, doğru cevap sayısından yanlış cevap sayılarının dörtte biri çıkarılarak bulunan net doğru cevap sayısı’nın hesaplanması yönündeki kuralın uygulanmamasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 30/03/2020 tarihli ve sayılı bilgi-belge isteme yazısına cevaben gönderilen Ticaret Bakanlığı’nın 08/04/2020 tarih ve sayılı yazısı ve eklerinde özetle; “Gümrük müşavirliği ve gümrük müşavir yardımcılığı sınavlarına ilişkin usul ve esaslar aşağıda yer alan Gümrük Yönetmeliğinin 566-571. Maddeleri ile belirlenmiştir. Sözkonusu maddeler içeriğinde gümrük müşavir yardımcılığı sınavlarının yaptırılması, sınav itirazları, başarı durumunun belirlenmesi ve sınav konularına yer verilmiştir. Gümrük Yönetmeliğinin 566., 567., 568. Ve 569. 570., 571. Maddelerinin yer aldığı; Sınav, Ankara Üniversitesi Sınav Yönetim Merkezi ile ilişikte yer alan protokol çerçevesinde yapıldığı; Dört yanlışın bir doğruyu eksiltmesi uygulamasına 2019 yılı sınavlarıyla başlanıldığı, Bu uygulamaya geçiş süreci ile ilgili mevcut mevzuat içerisinde herhangi bir değişiklik yapılmasına gerek olmadan “idarenin takdir yetkisi” çerçevesinde neler yapılabileceğinin değerlendirildiği, diğer sınav yapan kurumların bu usule geçiş sebepleri de irdelenerek mevcut gümrük mevzuatının ilgili hükümleriyle sözkonusu uygulamayı yapmayı engelleyici bir durum olmadığının anlaşıldığı; Uygulamaya geçiş aşamasında Bakanlık dışında özellikle yoğun sınav yapan kurumların uygulamalarının araştırıldığı, bu konuda Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının özellikle açıköğretim sistemiyle eğitim veren ve test tekniği ile ölçüm yapan Anadolu Üniversitesi, Atatürk Üniversitesi ve İstanbul Üniversitesi Rektörlüklerine göndermiş olduğu 18/03/2016 tarihli ve 16196 sayılı yazısı doğrultusunda Anadolu Üniversitesi, Atatürk Üniversitesi ve
İstanbul Üniversitesi Rektörlüklerinde senato kararları alınarak 2016-2017 eğitim-öğretim yılından itibaren Açıköğretim Fakültelerinde yapılmakta olan ara sınav ve final sınavlarında dört yanlış yanıtın bir doğru yanıtı eksiltmesi uygulamasına başlanıldığının öğrenildiği; Bunun yanında, benzeri mesleki yeterlilik sınavları yapan emsal kurumlar incelendiğinde test tekniği ile ölçüm yapan yegane kurumun Bakanlık olduğu, Bakanlık dışında mesleki yeterlilik sınavı yapan (SMMM, YMM vb) kurumların birden fazla oturumda, farklı konularda ve yazılı usulle sınav yaptığının anlaşıldığı; Önceki yıllarda yapılan gümrük müşavirliği/yardımcılığı yazılı sınavlarına katılan ve kazanan adayların sayıları ve özellikle gümrük müşavirliği sınavının ikinci aşaması olan sözlü sınavda adayların birçoğunun mesleki bilgi anlamında yeterli donanıma sahip olmadığının görüldüğü, yine bu araştırmada her iki sınavın yazılı aşamasını geçen kişilerin birçoğunun puanlarının taban puan çevresinde bulunduğu ve burada büyük yığılmaların olduğunun, yine cevap kağıtlarına bakıldığında adayların hemen hemen bütün soruları işaretledikleri, bu işaretlemede çokça yanlışlarının olduğu ve boş bırakılan soruların hemen hemen hiç bulunmadığının görüldüğü, bunun da adayların cevaplarını bilmedikleri soruları da şık analizi yaparak bilmediği halde rastgele işaretledikleri ve bir kısmının da bu yöntemle başarılı olduğu anlaşıldığı; Gümrük Müşavirliği bir meslek ise bu mesleği yeterli bilgi ve donanıma sahip kişilerin yürütmesi gerekliliğinin izahtan vareste olduğu, başarı ve puanlama durumuna ilişkin yapılan bu analizler çerçevesinde dört yanlışın bir doğruyu eksiltmesi uygulamasına test tekniği yönetimine uygun olarak sınava giren adayların soruları daha bilinçli olarak cevaplandırmasını sağlayarak adaylar hakkında objektif, daha verimli ölçüm ve değerlendirmeler yapılabilmesi ve sektörün işgücü kalitesinin arttırılması amacıyla geçildiği; Bu yöntem dışında mesleki yeterlilik sınavlarında genel uygulama farklı konularda birden fazla oturumla hatta uygulamalı olarak adayların yeterliliklerinin ölçülmesi olduğu, bu mesleğin farklı ülkelerdeki örneğin ABD, Fransa, Almanya, Rusya ve Japonya gibi ülkelerdeki sertifikalandırılmasının da bu şekilde olduğu, ancak bu yönteme geçilmesi için mevzuat değişikliği gerektiğinden ileriki dönemlerde değerlendirilmesi gerektiğinin düşünüldüğü; Yukarıda belirtilen analizler çerçevesinde, çok sayıda adayın katıldığı bir sınavda dört yanlışın bir doğruyu eksiltmesi uygulamasının adayların başarı durumunu etkileyeceğinin öngörüldüğü, ancak gümrük müşavirliği mesleğine her yıl kaç kişinin katılması gerektiği yönünde ihtiyaç analizi yapıldığında, her yeni yıl için ölüm ve farklı nedenlerle mesleği bırakanlar ile dış ticaret rakamlarındaki artış oranları dikkate alınarak bu sayıya eklenecek yeni kişilerin, sayı itibariyle sektörün ihtiyacı olan yeni insan kaynağını oluşturması gerektiği, bu çerçevede, son beş yıl içerisinde sınavları kazanan kişilerin sayıca çokluğunun sektörün ihtiyacının çok üstünde olduğunun anlaşıldığı; Son 5 yıl içinde yapılan gümrük müşavir yardımcılığı sınavlarında katılan ve ilk açıklanan sonuçlara göre başarılı sayılan adayların sayısının aşağıdaki tabloda gösterildiği;
SINAV TARİHİ KATILAN SAYISI KAZANAN SAYISI
26.12.2015 1.261 316
25.12.2016 1.989 785
07.10.2017 1.727 342
23.12.2018 1.259 465
22.12.2019 1.137 154
2’nci maddedeki mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere, yukarıda belirtilen analizler çerçevesinde başarı puanını, sınav konularını, sınav usulünü ve oturumlarını değiştirmeden mevcut sınavda dört yanlışın bir doğruyu eksiltmesi uygulamasını engelleyecek bir husus bulunmamaktadır. Test tekniğinin niteliği gereği bu usulün de eksikleri bulunmaktadır. Ancak, bu yöntem ile ölçüm yapan farklı kurum uygulamalarında olduğu gibi Bakanlığımızca da sınav sonuçlarının değerlendirmesi yapılmış ve idarenin takdir yetkisi çerçevesinde bu usulde mümkün olan gerekli değişiklikler yapıldığı; Mevcut durumda bu konuya ilişkin herhangi bir mahkeme kararı Bakanlığa ulaşmadığı;” bilgilerine yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler” hükmü, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmünü amirdir.
5. 7681 sayılı gümrük Kanununun Geçici 6’ncı maddesi; “a) Gümrük müşavirliği ve gümrük müşavir yardımcılığı sınavları Müsteşarlıkça belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde her yıl bir kez yapılır. b) 227 ve 228 inci maddelerde belirtilen koşulları sınavın açıldığı yıl başında sağlamış olanlar, o yıl açılan gümrük müşavirliği veya gümrük müşavir yardımcılığı sınavlarına müracaat edebilirler. c) Gümrük müşavirliği ve gümrük müşavir yardımcılığı sınavlarına en fazla üçer kez girilebilir.” hükmünü amirdir.
6. 07/10/2009 tarih ve 27369 (Mükerrer) Sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gümrük
Yönetmeliği’nin ‘Gümrük müşavirliği ve gümrük müşavir yardımcılığı sınavları’ başlıklı 566’ncı maddesinde; “(Değişik:RG-12/1/2017-29946) (1) Gümrük müşavir yardımcılığı sınavı yazılı olmak üzere tek aşamada; gümrük müşavirliği sınavı ise yazılı ve sözlü olmak üzere iki aşamada yapılır. (2) Gümrük müşavir yardımcılığı ve gümrük müşavirliği yazılı sınavları Bakanlık tarafından klasik veya test usulünde yapılabilir ya da Bakanlıkça belirlenen bir yükseköğretim kurumuna, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığına veya sınav yapan diğer resmi kuruluşlara yaptırılabilir. Bakanlık tarafından yapılacak protokolle şartları belirlenen yazılı sınavların testlerinin hazırlanması, uygulanması ve değerlendirilmesi işlemleri sınavı yapan kuruluş veya kuruluşlar tarafından yürütülür. (3) Gümrük müşavirliği sınavının yazılı kısmını kazananlar, Bakanlıkça tayin edilecek yer ve zamanda sözlü sınava tabi tutulur.
(4) Yazılı ve sözlü sınavlarının tarihi ve başvuru koşulları sınav tarihinden en az bir ay önce ilan edilir. (5) Bu madde hükümlerine göre yapılacak sözlü sınavlar adayın; a) Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyinin, b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücünün, c) Liyakati, temsil kabiliyeti, bilgi düzeyi, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğunun, ç)
Genel yetenek ve genel kültürünün, değerlendirilmesi suretiyle yapılır. Adaylar, sınav kurulu tarafından (a) bendi için altmış puan, (b) bendi için yirmi puan, (c) ve (ç) bentlerinde yazılı özelliklerin her biri için onar puan üzerinden değerlendirilir ve verilen puanlar tutanağa geçirilir. Sözlü sınavda başarılı sayılabilmek için kurul üyelerinin 100 tam puan üzerinden verdikleri puanların aritmetik ortalamasının en az 70 olması gerekir. (6) Sözlü sınavda, tutanak dışında herhangi bir kayıt sistemi kullanılmaz.” Denildiği; ‘Sınav konuları’ başlıklı 567’nci maddesinde; “ (1) Gümrük müşavirliği (Mülga ibare:RG-13/5/2015-29354) (…) sınavı aşağıdaki konulardan yapılır; a) Gümrük Kanunu ve gümrük mevzuatının uygulanmasına ilişkin ikincil düzenlemeler, b) 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu ve bu Kanuna ilişkin ikincil düzenlemeler, c) Dış ticaret ve kambiyo mevzuatı, ç) Gümrüğe ilişkin iktisadi, ticari ve mali konular, uluslararası anlaşmalar ile Avrupa Birliği mevzuatının gümrüğe ilişkin hükümleri, d) Türk Gümrük Tarife Cetveli ve İzahnâmesi. (2) Gümrük müşavir yardımcılığı sınavında ise, soruların % 20’si Türkçe, matematik, (Değişik ibare:RG-12/1/2017-
29946) Türkiye Cumhuriyeti İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük ile vatandaşlık bilgisi konularını
lir.
içeren genel yetenek ve genel kültür sorularından, % 80’i ise birinci fıkranın (a) ve (b)
bentlerinde yer alan konulara ilişkin sorulardan oluşur.” Denildiği; ‘Değerlendirme’ başlıklı 568’inci maddesinde; “(1) Sınav sonuçlarının değerlendirilmesi yüz tam puan üzerinden yapılır. (2) (Değişik:RG-13/5/2015-29354) Gümrük müşavirliği yazılı ve sözlü sınavlarının her birinden yetmiş veya üzerinde puan alanlar başarılı sayılır. (3) (Değişik:RG-29/3/2016-
29668) Gümrük müşavir yardımcılığı yazılı sınavından altmış veya üzerinde puan alanlar
başarılı sayılır.” Denildiği, ‘Sınav Kurulu ve görevleri’ başlıklı 569’uncu maddesinde; “(1) (Değişik:RG-13/5/2015-29354) Gümrük müşavirliği ve gümrük müşavir yardımcılığı sınav kurulu, Gümrük ve Ticaret Bakanı tarafından belirlenir. Kurul, Bakanlık temsilcilerinden seçilen bir üyenin başkanlığında Bakanlıktan dört ve Gümrük Müşavirleri Dernek
Başkanlarından bir olmak üzere beş kişiden oluşur. (2) (Değişik:RG-12/1/2017-29946) Kurul, Bakanlık tarafından yapılan yazılı sınavlar ile gümrük müşavirliği sözlü sınavlarının yürütülmesini sağlamak ve sınav sonuçlarını değerlendirmekle görevlidir.” Denildiği, ‘Sınavların yürütülmesi’ başlıklı 570’inci maddesinde; “(1) Sınava giriş belgesi ve bununla birlikte geçerli bir kimlik belgesi ibraz edemeyenler sınava alınmazlar. (2) Sınavda kopya çekenler, kopya verenler veya bunlara teşebbüs edenler hakkında tutanak düzenlenir ve bunların sınavları geçersiz sayılır. (3) Sınava katılma koşullarını taşımadıkları halde sınava girenlerin sınav sonuçları geçersiz sayılır.” Denildiği; ‘Sınav sonuçlarının duyurulması ve sonuçlara itiraz’ başlıklı 571’inci maddesinde; “ (1) Gümrük müşavirliği sınavları ile gümrük müşavir yardımcılığı sınav sonuçları (Değişik ibare:RG-12/1/2017-
29946) Bakanlığın kurumsal internet sayfasından duyurulur. (2) Sınav sonucunun duyurulduğu
tarihten itibaren on gün içinde (Değişik ibare:RG-12/1/2017-29946) Bakanlığa başvurularak sınav sonuçlarına itiraz edilebilir. (3) (Değişik:RG-12/1/2017-29946) İtirazlar otuz gün içinde değerlendirilerek sonucu adaylara yazı ile tebliğ edilir.” Denilmektedir.
7. Ticaret Bakanlığı ile Ankara Üniversitesi Sınav Merkezi arasında imzalanan Gümrük
Müşavirliği Yardımcılı sınav Protokolü’nin ‘Değerlendirme’ başlıklı 8’inci maddesinde; “100 puan üzerinden yapılacak, doğru cevap sayısından yanlış cevap sayılarının dörtte biri çıkarılarak bulunan net doğru cevap sayısı dikkate alınarak, Gümrük Müşavirliği Sınavında 70 ve üzerinde, Gümrük Müşavir Yardımcılığı Sınavında 60 ve üzerinde puan alanlar başarılı sayılacak ve sınav puanı hesaplamasında [Puan—(Net Doğru Sayısı / Soru Sayısı) x 100] formülü kullanılacaktır. Bu husus soru kitapçığında belirtilecektir. Sınavda yer alacak her soru puan olarak eşit ağırlığa sahiptir. Cevap anahtarında hata olması ve bu hususun komisyon kararı ile belirlenmesi sonucunda, soru/sorular iptal edilmeyecek, cevap anahtarı hatalı olan soru/soruların doğru seçenekleri dikkate alınmak suretiyle değerlendirmeye bu soru/sorular dâhil edilecektir. Sınavda iptal edilen soru/sorular olması durumunda bu soru/sorular değerlendirmeye alınmayacaktır. Adayların puanları kalan sorular üzerinden hesaplanacaktır.” denilmektedir.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun reddi gerektiği hususundaki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Başvuru, 22/12/2019 tarihinde gerçekleştirilen Gümrük Müşavirliği ve Gümrük Müşaviri
Yardımcılığı sınavına giren başvuranın şans başarısından arındırma yönteminin kullanılmasının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu iddiası ile anılan uygulamanın kaldırılması talebini içermektedir.
10. Dosya kapsamının incelenmesinden; başvuranın 22/12/2019 tarihinde Gümrük
Müşavirliği ve Gümrük Müşaviri Yardımcılığı sınavına girdiği, 29/01/2020 tarihinde Ticaret
Bakanlığı Risk Yönetimi, Tasfiye ve Döner Sermaye Genel Müdürlüğüne bir dilekçe ilettiği, anılan dilekçeye İdare tarafından 27/02/2020 tarih ve sayılı yazı ile “Gümrük müşavirliği ve gümrük müşavir yardımcılığı yazılı sınavlarında 4 yanlışın 1 doğruyu götürmesi uygulamasına test tekniği yönetimine uygun olarak sınava giren adayların soruları daha bilinçli olarak cevaplandırmasını sağlayarak adaylar hakkında daha verimli ölçüm ve değerlendirmeler yapılabilmesi ve sektörün işgücü kalitesinin arttırılması amacıyla geçilmiştir.” şeklinde yanıt verildiği, başvuranın Kurumumuza tarihinde anılan uygulamanın kaldırılması talebi ile başvuruda bulunduğu görülmektedir.
11. Uyuşmazlık konusu dört yanlış yanıtın bir doğru yanıtı eksiltmesi uygulamasında literatürde şans başarısından arındırılması metodu denilmekte olup Kurumumuza Açıköğretim
Fakültelerinde gerçekleştirilen sınavlarda anılan metodun kullanılmaması talebi ile yapılan ve sayılı dosya altında birleştirilerek incelenen başvuruların araştırılması kapsamında
Açıköğretim Fakülteleri, ÖSYM, Milli Eğitim Bakanlığı ve Hacettepe Üniversitesi’nden görüş sorulmuştur. Anılan kurum ve kuruluşlardan alınan yanıtların değerlendirilmesinden; şans başarısının düzeltilmesi yöntemi ile çoktan seçmeli sınavlardaki “şans başarısı” olasılığının giderilmesinin amaçlandığı, Genellikle seçme amaçlı sınavlarda (ortaöğretime ve yükseköğretime öğrenci seçimi ya da kamuya personel seçimi gibi) öğrencinin toplam puanlarına şans başarısı düzeltmesi yapılması önerilirken, başarı belirleme amaçlı yapılan sınavlarda (ilköğretim, ortaöğretim ve yükseköğretim gibi kurumlardaki ders geçme amaçlı yapılan sınavlarda) bu düzeltmenin yapılması önerilmediği, dolayısıyla şans başarısından arındırma yönteminin daha çok eleme sınavlarında kullanılmasının amacına hizmet edeceği görülmüştür. Bu doğrultuda, Kurumumuz tarafından söz konusu
İdareler ile Üniversitelerin görüşleri ile 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunun bir arada değerlendirildiği ve başvuru hakkında 10/05/2018 tarih ve sayılı Ret Kararı verilmiştir.
12. Gümrük Müşavirliği ve Gümrük Müşavir Yardımcılığı sınavlarının belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde yapılması görevi 7681 sayılı Kanun ile Ticaret Bakanlığına verilmiştir. Bu doğrultuda söz konusu sınavların yapılmasına ilişkin usul ve esaslar Gümrük Yönetmeliği ile düzenlenmiştir. Mezkur Yönetmelik ile Bakanlık tarafından klasik veya test usulünde yapılabileceği, Bakanlıkça belirlenen bir yükseköğretim kurumuna, Ölçme, Seçme ve
Yerleştirme Merkezi Başkanlığına veya sınav yapan diğer resmi kuruluşlara yaptırılabileceği, Bakanlık tarafından yapılacak protokolle şartları belirlenen yazılı sınavların testlerinin hazırlanması, uygulanması ve değerlendirilmesi işlemlerinin ise sınavı yapan kuruluş veya kuruluşlar tarafından yürütüleceğinin kurala bağlandığı ayrıca Sınav sonuçlarının değerlendirilmesinin yüz tam puan üzerinden yapılacağı, gümrük müşavir yardımcılığı yazılı sınavından altmış veya üzerinde puan alanların başarılı sayılacağı düzenlenmiş değerlendirme sisteminde kullanılacak metoda ilişkin herhangi bir ifadeye yer verilmemiştir.
13. Dolayısıyla, değerlendirme yönteminin İdarenin takdir yetkisine bırakıldığı anlaşılmakla
İdare bu yetkisini kullanırken yasanın koyduğu sınırlar içinde kalmalı, eşitlik ilkesine önem vermeli, bu yetkiyi kamu yararı için kullanmalı, yasanın öngördüğü amaçtan başka ya da kamu
yararı dışında bir amaç için kullanmamalı ve bu yetkiyi gerekçeli olarak kullanmalıdır (Bknz:
Prof. Dr. Şeref GÖZÜBÜYÜK, “Yönetim Hukuku”, Eylül/1991 s.204). Ayrıca öğretide de, idarenin takdir yetkisini kullanırken yasaların koyduğu sınırlar içerisinde hareket etmesi, kamu yararı için kullanılması ve gerekçeli olması gibi ilkelere uygun şekilde işlem tesisinin hukuk devleti açısından zorunlu olduğu belirtilmektedir.
14. Somut olayda Yönetmelik hükmü gereğince hazırlanan ve Ankara Üniversitesi ile yapılan
Protokolün 8’inci maddesinde doğru cevap sayısından yanlış cevap sayılarının dörtte biri çıkarılarak bulunan net doğru cevap sayısı dikkate alınacağının kurala bağlanmıştır. Ayrıca
İdarenin açıklamalarının incelenmesinden gümrük müşavir yardımcısı sınavın salt başarıyı ve bilgi beceriyi ölçmediği aynı zamanda bir eleme sınavı olduğu anlaşılmakla beraber söz konusu yöntemin kullanılmasında İdare tarafından gümrük müşavir yardımcısı ihtiyacının da gözetildiği görülmektedir. Öte yandan, gümrük müşavirliği yardımcılığı sınavının yapılmasına ilişkin görevin Ticaret Bakanlığına ait olduğu ve usul ve esaslara ilişkin çerçevenin, sorulacak soruların konularının ve konu dağılımının, değerlendirme yönteminin, Gümrük Yönetmeliği ve mezkur Yönetmeliğe dayanılarak hazırlanan Protokolle de belirlendiği, Protokolün
Yönetmeliğe uygun hazırlandığı düşünüldüğünde İdarenin takdir yetkisini kamu yararı ve yasal sınırları içerisinde kullandığı değerlendirilmektedir.
15. Tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde, başvuranın 29/01/2020 tarihli talebinin reddine ilişkin 27/02/2020 tarih ve sayılı işleminin hukuka ve hakkaniyete uygun olduğu sonuç ve kanaatine varılmaktadır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 16. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup;
Ticaret Bakanlığı’nın başvurana vermiş olduğu yanıtlarda ‘kararların gerekçeli olması’ ve
‘makul sürede karar verme’ ilklerine uygun davrandığı görülmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA/
17. 6328 sayılı Kanunun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu kararın başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarelerin işlemlerine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve TİCARET BAKANLIĞINA tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi