|
ÖZET: Bu Danıştay kararında, başvuranın 2019/3. Dönem Yeminli Mali Müşavirlik sınavında aldığı puanların yeniden değerlendirilmesi talebi incelenmiştir. Başvuran, “İleri Düzeyde Finansal Muhasebe, Denetim, Raporlama ve Meslek Hukuku, Dış Ticaret ve Kambiyo Mevzuatı, Yönetim Muhasebesi, Sermaye Piyasası Mevzuatı” derslerinden beklediği puanların altında kaldığını belirtmiştir. Yeminli Mali Müşavirlik Sınavı’nın başarılı sayılabilmesi için her dersten en az 50 puan alınması ve notların aritmetik ortalamasının 65 olması gerektiği vurgulanmıştır.
Yapılan incelemeler sonucunda, başvuranın itiraz ettiği derslerden alınan puanların uygun olduğu belirlenmiştir. Ancak, “Sermaye Piyasası Mevzuatı” dersinde bilirkişi raporuna göre puanın artırılması gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu bağlamda, başvuranın diğer derslerden puan artışı talebinin reddedilmesine, ancak “Sermaye Piyasası Mevzuatı” dersinin puanının yeniden değerlendirilmesi için tavsiyede bulunulmasına karar verilmiştir. Bu durum, sınav değerlendirmelerinin hukuka uygunluğunu ve başvuranın hak arama özgürlüğünü koruma amacını taşımaktadır. |
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Anayasamızın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.” hükmüne,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun;
4.1. “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmü bulunmaktadır.
4.2. “Başvuru ve usulü” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrasında; inceleme ve araştırma konusu ile ilgili olarak Başdenetçi veya Denetçilerin bilirkişi görevlendirebileceği belirtilmiş, benzer düzenlemeye 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve
Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 24 üncü maddesinin birinci fıkrasında da yer verilmiştir.
5. 3568 sayılı “Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik
Kanununun “Yeminli mali müşavirlik sınavı” başlıklı 10 uncu maddesinde; “Yeminli malî müşavirlik sınavı Birlik tarafından yazılı olarak yapılır. Maliye Bakanlığı bu sınavın adil, tarafsız ve mevzuatına uygun bir şekilde yapılması için gerekli tedbirleri almaya yetkilidir.
Sınav komisyonu biri başkan olmak üzere yedi üyeden oluşur. Sınav komisyonu başkan ve üyeleri; dördü Maliye Bakanlığı vergi denetim elemanları arasından, biri Yükseköğretim
Kurulunca önerilecek iki aday arasından, ikisi ise Birlikçe önerilecek dört aday arasından
Maliye Bakanı tarafından seçilir.
Sınav komisyonu üyeliklerine aday gösterileceklerin; hukuk, iktisat, maliye, işletme, muhasebe, bankacılık veya idarî bilimler dallarının birinden lisans veya lisansüstü seviyesinde mezun olmaları ve bu konularda en az onbeş yıl çalışmış veya bu kadar süre öğretim üyeliği veya görevliliği yapmış bulunmaları şarttır.
Sınav komisyonunun çalışma usulleri, sınav konuları ve sınava ilişkin diğer usul ve esaslar
Maliye Bakanlığının uygun görüşü alınmak suretiyle Birlikçe çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.
Serbest muhasebeci mali müşavirlik ve yeminli mali müşavirlik sınav sonuçlarının yargı mercilerine intikal etmesi ve mahkemece bilirkişi incelemesine gerek görülmesi halinde, sınav komisyonunda görev almamış olmaları kaydıyla, biri Maliye Bakanlığı merkezi vergi denetim elemanı, biri alanında uzman meslek mensubu, biri ise dava edilen sınav konusunda ihtisas sahibi öğretim üyesinden oluşan üç kişilik bir bilirkişi heyeti tayin edilir.”
hükümlerine yer verilmiştir.
6. 16/01/2005 tarihli ve 25702 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yeminli Mali Müşavirlik ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik Sınav Yönetmeliğinin;
6.1. “Sınav Türleri” başlıklı 7 nci maddesinin (a) bendinde; “Yeminli Mali Müşavirlik sınavı; en az 10 yıllık Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik dönemi sonunda, bu Yönetmeliğin
14 üncü maddesinin (a) bendinde belirtilen konulardan ayrı ayrı olmak üzere yapılan
sınavdır.” düzenlemesi,
6.2. “Sınav Notları” başlıklı 16 ncı maddesinin (a) bendinde; “Yeminli Mali Müşavirlik sınavında başarılı sayılmak için sınav konularının her birinden 100 üzerinden en az 50 alınması şartıyla, alınan notların aritmetik ortalamasının en az 65 olması gerekir.” düzenlemesi,
6.3. “Sınavların Değerlendirilmesi” başlıklı 17 nci maddesinde; “Sınav Komisyonu, bu
Yönetmeliğin 16 ncı maddesinde belirtilen notlama yöntemine göre cevap kâğıtlarını ve sonucunu notlandırır ve değerlendirir. Sınav kâğıtlarında her sorunun notunun ayrı ayrı verilmesi esastır. Bunların toplamından o konudaki yazılı sınav notu ortaya çıkar. Sınav komisyonu, adayların her sorudan aldıkları notları ve toplam sınav notunu liste halinde tutanakla tespit eder ve bu tutanaklar sınav evrakı ile birlikte saklanır. Serbest Muhasebeci
Mali Müşavirlik sınavlarında staj sırasındaki tezkiye not ortalaması ayrı bir ders gibi tutanakta gösterilir…” düzenlemesi,
6.4.“Sınav Sonuçlarına İtiraz” başlıklı 20 nci maddesinde; “Sınava katılanlar, sınav sonuçlarına yazılı olarak itiraz edebilirler. İtirazlar, sonuçların Odalarda ilan tarihinden itibaren 15 gün içinde bir dilekçe ile Birliğe yapılır. Bu itirazlar, Birlikçe en geç 30 gün içinde incelenip karara bağlanır ve sonuç itiraz edene yazılı olarak bildirilir.” düzenlemesi mevcuttur.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Kısmen Tavsiye Kısmen Ret Karar Önerisi”
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Başvuran, 1 numaralı paragrafta açıklandığı üzere; Türkiye Serbest Muhasebeci Mali
Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Temel Eğitim ve Staj Merkezi (TESMER) tarafından gerçekleştirilen 2019/3. Dönem Yeminli Mali Müşavirlik sınavının “İleri Düzeyde Finansal
Muhasebe, Denetim, Raporlama ve Meslek Hukuku, Dış Ticaret ve Kambiyo Mevzuatı, Yönetim Muhasebesi, Sermaye Piyasası Mevzuatı” derslerinden beklediğinden düşük puan aldığını, itirazı neticesinde bu derslere ait puanlarının değişmediğini belirterek cevap kâğıdının yeniden değerlendirilmesini ve puanının artırılmasını talep etmektedir.
9. Konuyla ilgili olarak yapılan incelemede, Yeminli Mali Müşavirlik Sınavından başarılı sayılabilmek için toplam 10 alanda yapılan sınav konularının her birinden 100 üzerinden en az
50 alınması şartıyla, alınan notların aritmetik ortalamasının en az 65 olması gerektiği, başarılı
olamayanların, ilk sınav tarihinden itibaren 2 yıl içerisinde yılda 3 kez açılacak tüm sınavlara girebildiği, yani bir aday başarılı olduğu sınav konularından tekrar sınava girmediği, ancak başarısız olduğu sınav konularından 2 yıl içerisinde yılda 3 kez açılacak sınavlara başarılı olana kadar girebildiği, neticede ise tüm derslerden 50 puanın altında almamak kaydıyla, alınan notların aritmetik ortalamasının alındığı ve ortalama en az 65 ise Yeminli Mali Müşavirlik
Sınavından başarılı olunduğu, bu nedenle, tüm derslerden alınan notlar aritmetik ortalamaya dâhil edildiği için adaylar için alınacak her bir puanın ortalamaya etkisi olduğu anlaşılmaktadır.
10. Şikâyete konu uyuşmazlık, sınav kâğıtlarının değerlendirilmesi sonucu verilen sınav puanına itiraz olduğundan, şikâyet dosyasının teknik incelemeyi gerektirmesi nedeniyle, uyuşmazlığın çözümü için uzman bilirkişilerin görüşüne başvurmak gerekmiştir. Bu nedenle, konuyla ilgili 2 bilirkişi görevlendirilmiştir.
11. Görevlendirilen bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan bilirkişi raporu aşağıdaki tabloda özetlenmiştir.
Bilirkişi Heyetinin
Sınav Komisyonunun
İtiraz Edilen Sınav
Değerlendirmesi
Değerlendirmesi
İleri Düzeyde Finansal 60 55
Muhasebe
Denetim, Raporlama ve 54 54
Meslek Hukuku
Dış Ticaret ve Kambiyo 14 14
Mevzuatı
Yönetim Muhasebesi 56 56
Sermaye Piyasası Mevzuatı 60 64
Yukarıdaki tablodan da anlaşılacağı üzere, İdarenin değerlendirmesinden farklı olarak bilirkişi heyeti tarafından, başvuranın “Sermaye Piyasası Mevzuatı” dersinden almış olduğu ders notunun 64 olarak değerlendirildiği, ancak “İleri Düzeyde Finansal Muhasebe, Denetim, Raporlama ve Meslek Hukuku, Dış Ticaret ve Kambiyo Mevzuatı, Yönetim Muhasebesi” derslerinden sınav komisyonu tarafından başvuranın itirazı sonucu takdir edilen sınav puanlarında değişikliğe gerek olmadığı kanaatine varıldığı bilirkişi heyetince bildirilmiştir.
12. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde, konuyla ilgili olarak görevlendirilen bilirkişi heyeti tarafından, sınav komisyonunca başvurana 2019/3. İleri Düzeyde Finansal
Muhasebe, Denetim, Raporlama ve Meslek Hukuku, Dış Ticaret ve Kambiyo Mevzuatı, Yönetim Muhasebesi oturumlarına ilişkin takdir edilen puanın uygun olduğu görülmüş olup, başvuranın bahse konu derslerden sınav puanlarının artırılması talebinin reddi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık olmadığı, bununla birlikte, 2019/3. Dönem “Sermaye
Piyasası Mevzuatı” oturumunda ise 60 olarak takdir edilen sınav puanının, 8’inci paragrafta açıklandığı üzere, bir dersten alınacak 50 puanın üzerindeki her puan diğer 9 dersi de etkileyeceğinden, 64’e yükseltilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
13. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde de yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında
Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, idarenin “başvuran ile ilgili işlemlerinde makul sürede karar verme, karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ve kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı görülmüştür.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. 21 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır.
Buna göre; ilgili İdarenin eylem ve işlemlerine karşı dava açma süresinden arta kalan sürede
Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KISMEN RET KISMEN KABULÜNE;
Başvuranın “İleri Düzeyde Finansal Muhasebe, Denetim, Raporlama ve Meslek Hukuku, Dış
Ticaret ve Kambiyo Mevzuatı, Yönetim Muhasebesi” oturumlarına ilişkin sınav puanının arttırılması talebinin reddedilmesine,
diğer taraftan, “Sermaye Piyasası Mevzuatı” oturumunun sınav puanının bilirkişi raporlarında belirtilen hususlar dikkate alınmak suretiyle yeniden değerlendirilmesi hususunda TÜRKİYE
SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLER
ODALARI BİRLİĞİNE tavsiyede bulunulmasına,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası
uyarınca, bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın BAŞVURANA ve TÜRKİYE SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER ve YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLER ODALARI BİRLİĞİ’NE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi