Yükseköğretim kurumlarında ders görevlendirmeleri liyakat ilkesine aykırı yapılabilir mi? (KDK)

  • Kamu Kurumları ve Şirketleri | Mevzuat ve Hukuk

ÖZET: Bu Danıştay kararı, başvuranın Yükseköğretim Kurulu’na yaptığı şikayet üzerine, kendisine haftalık asgari 10 saat ders verilmesi gerekirken yalnızca 6 saat ders verildiği ve liyakat ilkesine aykırı olarak Dr. Öğretim Üyesi’ne ders verilmesi iddialarını incelemektedir. Yükseköğretim Denetleme Kurulu, başvuranın iddialarını değerlendirerek, kendisine toplamda 12 saatlik ders tahsis edildiğini, ancak bu derslerin öğrenciler tarafından tercih edilmediği için yalnızca 6 saat derse girdiğini tespit etmiştir. Ayrıca, Dr. Öğretim Üyesi’nin ilgili dersleri vermek için gerekli akademik yeterliliğe sahip olduğu ve ders görevlendirmelerinin Fakülte Yönetim Kurulu kararıyla yapıldığı belirtilmiştir.

Sonuç olarak, başvuranın iddialarının sübut bulmadığı ve Yükseköğretim Denetleme Kurulu tarafından yapılan incelemenin hukuka uygun olduğu değerlendirilmiştir. Başvuranın şikayetinin reddedilmesi, Yükseköğretim Kurulu’nun kararında hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonucunu doğurmuştur. Bu durum, yükseköğretim kurumlarındaki ders yükümlülükleri ve öğretim elemanlarının ders verme yetkileri açısından önemli bir içtihat oluşturmaktadır.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2020/89622-S.20.98205

BAŞVURU NO : 2020/72124

KARAR TARİHİ : 16/12/2020

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI

BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, yaptığı şikayet ile ilgili olarak iddialarının dikkate alınmadığı ve gereğin yapılmadığı iddiası hakkındadır.

BAŞVURU TARİHİ : 18/06/2020

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1) Kurumumuza 18.06.2020 tarihinde yapılan başvuruda, ; haftalık

asgari 10 saat ders verilmesi gerekirken tarafına 6 saat ders verilmesi ve gerekçe olarak öğrenciler tarafından tercih edilmediğinin gösterilmesi hususlarında YÖK Başkanlığına yaptığı şikâyet ile ilgili olarak mevzuata aykırı olan bu durumun dikkate alınmadığı ve ayrıca profesör olan kendisi yerine Dr. Öğretim Üyesine ders verilmesi karşısında liyakat ilkesine aykırı davranışın da göz önüne alınmadığı hususlarını belirterek YÖK Başkanlığının gereğini yapmadığını şikâyet ettiği anlaşılmıştır.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2) Kurumumuzun 09.07.2020 tarihli bilgi-belge talep yazısına cevaben Yükseköğretim

Kurulu Başkanlığının 22.07.2020 tarihli ve sayılı yazısı ekinde; 23.03.2020 tarihli ve

[2019/414]- sayılı ve 09.03.2020 tarihli ve [2020/73] sayılı inceleme raporları ve ekleri gönderilmiştir.

3) Kurumumuzun 18.11.2020 tarihli ve 95756 sayılı bilgi-belge talep yazısına cevaben;

3.1) Şırnak Üniversitesi Rektörlüğü Personel Daire Başkanlığının 03.12.2020-E.

sayılı yazısında; “Üniversitemiz İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi’nde görev yapan öğretim üyesi ‘ın haftalık ders saati ve Profesör unvanlı olan kendisi yerine alt unvanlı bir Dr. Öğr. Üyesine ders verilmesi ile ilgili Kurumunuza yaptığı 18.06.2020 tarihli yaptığı başvuru nedeniyle ilgi yazınız incelenmiştir.

– Prof. Dr. ’a 10.09.2019 tarih ve 09 toplantı ve 01/01 karar sayılı Fakülte

Kurul Kararı ile 2019-2020 Eğitim-Öğretim Yılı Güz Döneminde 3 saatlik “Maliyet

6.3) “Çalışma ve Denetim” “Çalışma esasları “başlıklı 36. maddesinde; “…Öğretim üyesi,

kadrosunun bulunduğu yükseköğretim birimi ile sınırlı olmaksızın ve ihtiyaç bulunması halinde görevli olduğu yükseköğretim kurumunda haftada asgari on saat ders vermekle yükümlüdür. Öğretim görevlisi ise haftada asgari on iki saat ders vermekle yükümlüdür…

Öğretim elemanlarının, ders dışındaki uygulama, seminer, proje, bitirme ödevi ve tez danışmanlıklarının kaç ders saatine karşılık geldiği; kendi üniversitesi dışındaki devlet veya vakıf üniversitelerine bağlı yükseköğretim kurumlarında haftada verebileceği azami ders saatleri ve uzaktan öğretim programlarında verdikleri derslerin örgün öğretim programlarında verilen kaç ders saatine tekabül ettiği Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenir. Rektör, rektör yardımcısı, dekan, enstitü ve yüksekokul müdürlerinin ders verme yükümlülüğü yoktur.

Başhekimler, dekan yardımcıları, enstitü ve yüksekokul müdür yardımcıları ve bölüm başkanları, bu madde hükümlerine göre haftada asgari beş saat ders vermekle yükümlüdür…”

7) 13.10.1983 tarihli ve 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu’nun “Ek ders ücreti”

başlıklı 11 inci maddesinde; “(1) 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanununun 36 ncı maddesine göre haftalık okutulması mecburi ders yükü saati dışında, kısmi statüde bulunanlar dahil öğretim elamanlarına görev unvanlarına göre Maliye Bakanlığının görüşü üzerine

Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen mecburi ve isteğe bağlı dersler ve diğer faaliyetler için bu ders ve faaliyetlerin haftalık ders programında yer alması ve fiilen yapılması şartıyla en çok yirmi saate kadar, ikinci öğretimde ise en çok on saate kadar ek ders ücreti ödenir. Ders yüklerinin tamamlanmasında öncelikle normal örgün öğretimde verilen ders ve faaliyetler dikkate alınır. (2) (Değişik : 26/6/2001 – 4689/4 md.) Öğretim elemanlarının teorik derslerle yaptırdıkları uygulama, yönettikleri tez, seminer ve doktora çalışmalarının ve ara sınavların ne ölçüde ders yükünden sayılacağı Yükseköğretim Kurulunca belirlenir. Ara sınavlar için

Yükseköğretim Kurulunca öğrenci sayısı gözönünde bulundurulmak suretiyle tespit edilecek ders yükü beş saati, diğer faaliyetler için belirlenecek ders yükü ise bir saati geçemez. Teorik dersler dışındaki faaliyetlerin ders yükünün tamamlanmasından sonraki kısmı ek ders ücretinin hesabında dikkate alınır. Ancak mecburi ders yükünün tamamlanmasında ve ek ders ücretinin hesabında, teorik dersler dışındaki faaliyetlerin haftalık en fazla on saatlik kısmı dikkate alınır, kalan kısmı ise maaş karşılığı sayılır.”

8) 03.08.1982 tarihli ve 17771 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim

Denetleme Kurulu Teşkilât, Görev ve Çalışma Usulleri Yönetmeliği’nin;

8.1) “Kurulun Görevleri” başlıklı 7 nci maddesinde; “Yükseköğretim Denetleme Kurulunun

görevleri şunlardır: a) Yükseköğretim Kurumlarında eğitim-öğretim ve diğer faaliyetlerin 2547 sayılı Kanun’da belirtilen amaca ve ana ilkelere uygunluğunu Yükseköğretim Kurulunca hazırlanacak esaslara göre onun adına ve onun onayı ile denetlemek, sonucunda yapılan tespitleri raporlar halinde sunmak, b) Denetlemenin gerektirdiği hallerde Yükseköğretim kurumları yöneticilerinden yazılı veya sözlü bilgi istemek, c) Yükseköğretim Kurulu tarafından istenecek disiplin konularını soruşturmak, d) Yükseköğretim Kurulu Başkanı tarafından 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 53. maddesinin 2653 sayılı Kanun’la değişik (e) fıkrasına göre istenecek soruşturmaları yapmak, e) Yükseköğretim Kurumlarındaki denetlemeleri sırasında adli soruşturma veya disiplin soruşturması açılmasını gerektiren olayların tespit edilmesi halinde gerekli onay için durumu Yükseköğretim Kurulu Başkanlığına iletmek ve tahkikatı yapmak veya dosyayı ait olduğu merciye vermek, f) Kurul Başkanı tarafından 9.

maddenin (d) fıkrası uyarınca hazırlanan yıllık denetim programları hakkında görüş bildirmek, g) Gözetim ve denetim işleri için gereken rehber ve genelgeleri hazırlayarak Yükseköğretim

Kurulunun onayına sunmak, h) Yükseköğretim Kurulu tarafından istenecek inceleme ve araştırmaları yapmak, i) Yükseköğretim Kurulu Başkanı tarafından önerilen veya kurul üyeleri tarafından getirilerek gündeme alınan konular üzerinde görüşmek ve gerektiğinde karar almak.”

8.2) “Gözetim ve Denetim Alanı” başlıklı 15 inci maddesinde; “Kurul, Yükseköğretim

Kurumlarında eğitim-öğretim ve diğer faaliyetlerin, Kanun’un 4. maddesindeki amaçlara, 5.

maddesindeki ana ilkelere ve 65. maddesinde belirli yönetmelikler ile Yükseköğretim

Kurulunun belirleyeceği diğer yönetmelikler ve esaslara ve gerekli görüldüğünde diğer kanunlara uygunluğunu Yükseköğretim Kurulu adına denetler.

Yükseköğretim kurumlarının çalışmaları ve özlük işleri, her türlü gelir ve harcamalar, bina, dersane, araç, gereç ve diğer fiziksel kaynaklar, kantin, matbaa, yayım faaliyetleri, döner sermaye ve benzeri kuruluşları, disiplin işleri, öğrenci ile ilgili her türlü işlemler, sosyal faaliyetler, eğitim-öğretim programları dışındaki öğrenci faaliyetleri, yükseköğretim kurumlarının üniversite dışındaki kurum ve kuruluşlarla ilişkileri ile diğer her türlü faaliyet ve işlemleri ve Yükseköğretim Kuruluna bağlı birimlerin tüm çalışmaları, Yükseköğretim Kurulu

Başkanlığınca verilecek görev dairesinde, Kurul tarafından gözetim ve denetim altında bulundurulur.

Gözetim ve denetimin ne şekilde yapılacağı, Kurul tarafından belirlenecek ve Yükseköğretim

Kurulunca onaylanacak gözetim ve denetim rehberinden belirtilir.”

8.3) “İnceleme Soruşturma İsteklerinin Kurula İletilmesi” başlıklı 23 üncü maddesinde;

“Şikayet ve ihbarların yükseköğretim kurumlarınca incelenmesi ve soruşturulması esastır.

Muhbir ve şikayetçilerin doğrudan Yükseköğretim Kurulu Başkanlığına gönderdikleri dilekçeler, Başkanlıkça, önce, ilgisine göre Hukuk Danışmanlığına veya ilgili birime gönderilir.

Bunlar nitelikleri ve içerikleri itibariyle önemli, denetici veya uzman yeteneği ile denetleme metot ve tekniklerinin kullanılmasını gerekli kılıyor veya herhangi bir şekilde rektörler ile ilgili ise danışmanlık veya birim başkanlıklarınca gerekçeli olarak Yükseköğretim Kurulu

Başkanlığına teklif edilerek tasvip olunduktan sonra Kurula iletilir. Aksi taktirde, gereği için rektörlüklere yazılır. Rektörlüklerden gelecek inceleme ve soruşturma istekleri de yukarıdaki şekilde işleme tâbi tutulur.

Yükseköğretim Kurulu Başkanının önemli ve acele bulduğu ve gizli tutulmasını istediği inceleme, soruşturma konuları doğrudan Yükseköğretim Denetleme Kuruluna iletilebilir.”

9) Ders Yükü Tespiti ve Ek Ders Ödemeleri Usul ve Esasları’nın

9.1) 1 inci maddesinde; “Maaş karşılığı haftalık ders yükü, öğretim üyeleri için 10 saat,

öğretim görevlileri ve okutmanlar için 12 saattir. Öğretim elemanları, haftalık ders yükünün dışında gerek kadrosunun bulunduğu, gerekse diğer yükseköğretim kurumlarında, güz ve bahar yarıyıllarında mecburi ve isteğe bağlı olarak, ek ders ücreti ödenmek kaydıyla ders verebilir.

Mecburi ve isteğe bağlı dersler ile diğer faaliyetler için haftalık ders programında yer alması ve fiilen yapılması şartıyla öğretim elemanının toplam ücret karşılığı verebileceği ek ders; normal örgün öğretimde en çok 20 saat, ikinci öğretimde ise en çok 10 saattir…”

9.2) “Haftalık Ders Yükü Denklikleri” başlıklı 2 nci maddesinde; “Haftalık ders yükünün

hesabında bilfiil, bizzat bulunmak ve yapmak şartıyla aşağıdaki denklikler esas alınır. Öğretim elemanın eğitim – öğretim faaliyetleri teorik dersler ve diğer faaliyetler olmak üzere iki grupta toplanır. Her bir dersi (uzmanlık alan dersleri dahil) sadece teorik veya sadece uygulama olarak kategorize etmek mümkün olmadığından ve bazı derslerin hem teorik hem de uygulama bileşeni bulunabileceğinden derslerin içerikleri ve teorik/uygulama bileşenleri üniversite senatolarınca belirlenir ve üniversite kataloglarında duyurulur. a) Teorik Dersler: Haftalık ders programında yer alan, günü, saati ve yeri belirlenmiş, öğrenciye hitap eden, öğretim elemanının aktif olarak katıldığı eğitim – öğretim faaliyetleri olup, her ders saati bir ders yüküne eş değerdir.

Bu dersler ön lisans, lisans ve lisansüstü (yüksek lisans, doktora, tıpta uzmanlık, sanatta yeterlik) düzeyinde açılabilir. Benzer tez konularında çalışan lisansüstü öğrenciler için ilgili yönetmeliklere uygun olarak açılabilecek uzmanlık alan dersleri de yukarıdaki koşulları sağlamak kaydıyla bu kapsamda değerlendirilir. Uzmanlık alan dersleri, Enstitü Yönetim

Kurulu’nca tez danışmanının atandığı tarihte başlar ve Enstitü Yönetim Kurulu’nun öğrencinin mezuniyetine karar verdiği tarihe kadar devam eder. Bu dersler yarıyıl ve yaz tatillerinde de devam edebilir. b) Diğer Faaliyetler: Teorik dersler dışındaki tüm eğitim- öğretim faaliyetlerini kapsar. 1- Haftalık ders programında günü, yeri, saati belirlenmiş, öğrenciye hitap eden, öğrencilerin aktif olarak katıldığı uygulamalı dersler ile teorik derslerin uygulamalarının ve laboratuvar, tıbbi ve cerrahi klinik uygulamaları, seminer ve diğer benzeri faaliyetlerin her ders saati bir ders yüküdür. 2- Bitirme ödevi, bitirme projesi, diploma projesi, proje ve staj raporu değerlendirme ve benzeri eğitim, öğretim faaliyetlerini yöneten öğretim elemanları, öğrenci sayısına bakılmaksızın toplam 2 saat /hafta uygulamalı ders yükü yüklenmiş sayılır. 3Lisansüstü eğitimde (yüksek lisans, doktora, tıpta uzmanlık, sanatta yeterlik) tez danışmanlığı, her bir öğrenci için 1 saat/hafta ders yüküdür. Tezsiz yüksek lisans programlarında yürütülen dönem projesi danışmanlığı için aynı şekilde uygulama yapılır Ancak bir öğretim üyesinin lisansüstü eğitim tez ve dönem projesi danışmalıklarından kazanabileceği azami ders yükü 10 saat/hafta’yı geçemez. Lisansüstü eğitim tez danışmanlığı, öğretim üyesinin (ders saati ücreti karşılığı ders görevi verilen emekli öğretim üyeleri dahil) öğrencinin danışmanlığına (ders ve tez dönemleri için) ilgili Yönetim Kurulunca atandığı tarihte başlar ve ilgili Yönetim Kurulunun öğrencinin mezuniyetine karar verdiği tarihe kadar devam eder…”

9.3) “Diğer Hususlar” başlıklı 5 inci maddesinde; “Haftalık ders yükünün tamamlanmasında

ve ek ders ücretinin hesaplanmasında sırasıyla; normal örgün öğretimde verilen teorik dersler ve diğer faaliyetler, daha sonra ikinci öğretimde verilen teorik dersler ve diğer faaliyetler dikkate alınır. 2547 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesinin (a) bendi uyarınca görevlendirilen öğretim elemanlarının ders yüklerinin, sırasıyla bağlı bulundukları fakülte veya yüksekokulda normal örgün öğretimde verdikleri ders ve diğer faaliyetler ile görevlendirildikleri yükseköğretim kurumlarında normal örgün öğretimde verdikleri ders ve diğer faaliyetler daha sonra bağlı bulundukları fakülte veya yüksekokulda ikinci öğretimde verdikleri ders 5 ve diğer faaliyetlerle ile görevlendirildikleri yükseköğretim kurumlarında ikinci öğretimde verdikleri ders ve faaliyetlerle tamamlanması ve buna göre ek ders ücretlerinin hesaplanması gerekmektedir.”

9.4) “ Sorumluluklar” başlıklı 16 ncı maddesinde; “Ders yükü ve ek ders ödemelerine ilişkin

ilgili mevzuat çerçevesinde, Bölüm Başkanları, haftalık ders programının hazırlanmasından, ilgili akademik personel, F1 Formunun düzenlenmesinden, … sorumludur.”

Şeklinde düzenlemeler yer aldığı görülmüştür.

IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

10) Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya

kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ilgili idare tarafından başvurana yönelik uygulanan idari işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı tespit edildiğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

11) Kurumumuza yapılan başvuruda; haftalık asgari 10 saat ders verilmesi gerekirken

tarafına 6 saat ders verildiği ve ayrıca profesör olan kendisi yerine Dr. öğretim üyesine ders verilmesiyle liyakat ilkesine aykırı davranıldığı iddialarıyla YÖK Başkanlığına şikâyet başvurusu yapan başvuranın, mevzuata aykırı olan durumların dikkate alınmadığını ve YÖK

Başkanlığının gereğini yapmadığını şikâyet ettiği; başvuruya konu uyuşmazlığın, başvuranın

İşletme Lisans ve Uluslararası Ticaret ve Finans Yüksek Lisans programlarında vermekte olduğu bazı derslerin 2019-2020 Eğitim-Öğretim yılı Güz döneminde tarafına verilmediği, böylelikle en azından 10 saatlik ders verilmesi gerekirken 6 saatlik ders verildiği, ayrıca daha önceden vermekte olduğu “Genel Muhasebe” ile “Envanter ve Bilanço” derslerinin İşletme

Bölümünün Muhasebe ve Finansman Anabilim Dalının, Muhasebe Bilim Dalında görevli bir öğretim üyesi olmayan bir Dr. Öğr. Üyesine verildiği, bunların mevzuat, akademik anlayış ve uygulamalar açısından kabul edilebilir olmadığı iddiasıyla YÖK Başkanlığına yaptığı şikayet başvurusunun incelenmesinde, iddia ettiği hususların dikkate alınmadığı ve gereğinin yapılmadığı hususlarına ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

12) Kurumumuz tarafından dosya kapsamında yapılan incelemede;

12.1) Başvuranın 20.09.2019, 30.09.2019 ve 10.10.2019 tarihli dilekçelerinde yer alan Şırnak

Üniversitesi ile ilgili iddiaların Başkanlık talimatı ile Yükseköğretim Denetleme Kurulunca incelendiği; başvuranın dilekçeleri üzerine YÖK Başkanlığının 11.10.2019 tarihli ve 76082 sayılı, 30.10.2019 tarihli ve 81137 sayılı, 28.11.2019 tarihli ve sayılı ve 13.12.2019 tarihli ve sayılı inceleme onaylarıyla Yükseköğretim Denetleme Kurulu Başkanlığı’nın

11.10.2019 tarihli ve [2019/414]- sayılı, 30.10.2019 tarihli ve [2019/414] sayılı,

28.11.2019 tarihli ve [2019/414]- sayılı ve 16.12.2019 tarihli ve [2019/414]- sayılı

görevlendirme yazıları gereğince bir Yükseköğretim Denetleme Kurulu üyesinin görevlendirildiği;

12.2) Söz konusu incelemenin, “Güz yarılı itibari ile şahsıma en azından 10 saatlik ders

verilmesi gerekirken bunun 4 saat altında 6 saatlik (3 saat Yönetim Muhasebesi, 3 saat Maliyet

Muhasebesi olarak) ders verilmiştir. Bu, mevzuata apaçık aykırı bir uygulamadır. Çok daha ilginç olanı ise şahsımın yıllardan beri vermiş olduğu Genel Muhasebe dersi ile Envanter ve

Bilanço derslerini şahsıma vermek yerine, bu dersleri İşletme Bölümünün Muhasebe ve

Finansman Anabilim Dalının, bu anabilim dalının da Muhasebe Bilim Dalında görevli bir öğretim üyesi de olmayan Sağlık Yönetimi Başkanı olana Dr. Öğr. Üyesi ye verilmiş olmasıdır. Bu durum mevzuat, akademik anlayış ve uygulamalar açısından asla kabul edilebilir değildir.

Dr. Öğr. Üyesi .’ye ki kendisi bir bölüm başkanı olarak haftada 5 saat ders vermek ile yükümlü olduğundan ona dört bölümde üçer saatlik Genel Muhasebe dersleri yanında, üç saat de Envanter Bilanço dersi verilmek sureti ile toplam 15 saatlik ders verilmek sureti ile adı geçene sadece Muhasebe derslerinden on saat ek ders ücreti alma imkânı sağlanmıştır. Eğer şahsıma yasada belirtildiği gibi en azından haftada on saat ders verilmiş olsa idi altı saatin üzerindeki dört saat için ücret alamayacak olmama karşılık, şahsıma dört saat eksik ders verme pahasında bu dört saat Dr. Öğr. Üyesi ye verilmek sureti ile ona haksız kazanç sağlanmıştır. Böylelikle ona dört saat fazla ders ücreti ödenmek sureti ile kamu parasal yönden zarara da uğratılmıştır.

Şırnak Üniversitesi Rektörünün bilgisi dâhilinde; Sosyal Bilimler Enstitüsünde İİBF Dekanı bile ders verirken; Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek lisans programlarının hiçbirinde şahsıma bir tek dahi ders verilmemiştir.” iddiaları ve “Şırnak Üniversitesi Rektörü, İİBF Dekanıyla adeta paslaşırcasına mevzuatta “Görevi başında bulunmasında sakınca görülenler” tabiri yerine mevzuatta bulunmayan “soruşturmaların selameti” uyduruk tabirini kullanarak mevzuatta “3 ay süresi” yerine mevzuatta bulunmayan “soruşturmaların neticelenmesine kadar” yine uyduruk bir tabir kullanarak şahsımı yargısı infaz yoluyla bölüm başkanlığından uzaklaştırmışlardır. Dekan, İşletme Bölüm Başkanlığına bir Dr. Öğr. Üyesinin Prof. Dr. olan şahsımın başına iki alt akademik unvanı olan bir öğretim üyesini yönetici tayin etmiş, böylelikle şahsımı tahkir etmiştir.” iddiaları hakkında yapıldığı;

12.3) İncelemede Şırnak Üniversitesi’ndeki ilgililerle yazışmalar yapıldığı, bilgi-belge ve

açıklama talep edildiği; Üniversite Rektörü Prof. Dr. ., İİBF Dekanı Prof. Dr ., Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Müdürü Dr. Öğretim Üyesi ve Dr. Öğretim Üyesi nin yazılı ifadelerinin alındığı;

12.4) Yükseköğretim Denetleme Kurulunun 23.03.2020 tarihli İnceleme Raporunda;

12.4.1) Başvuranın “Şırnak Üniversitesi Rektörü, İİBF Dekanıyla adeta paslaşırcasına

mevzuatta “Görevi başında bulunmasında sakınca görülenler” tabiri yerine mevzuatta bulunmayan “soruşturmaların selameti” uyduruk tabirini kullanarak mevzuatta “3 ay süresi” yerine mevzuatta bulunmayan “soruşturmaların neticelenmesine kadar” yine uyduruk bir tabir kullanarak şahsımı yargısı infaz yoluyla bölüm başkanlığından uzaklaştırmışlardır. Dekan, İşletme Bölüm Başkanlığına bir Dr. Öğr. Üyesinin Prof. Dr. olan şahsımın başına iki alt akademik unvanı olan bir öğretim üyesini yönetici tayin etmiş, böylelikle şahsımı tahkir etmiştir.” iddiası hakkında bu iddialara benzer iddialar hakkında Yükseköğretim Denetleme

Kurulu Başkanlığının 01.01.2019 tarih ve 25 sayılı ve 01.10.2019 tarihli ve sayılı İnceleme

Raporları düzenlendiğinden yeniden ele alınmasına gerek bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı;

12.4.2) Ders görevlendirmesiyle ilgili olarak başvuranın lisans, doktora, doçentlik diplomaları

ve profesörlüğe atanma belgeleri; Dr. Öğr. Üyesi nin lisans, yüksek lisans, doktora diplomaları ve doktora tez kapakları; İİBF 2019-2020 Eğitim-Öğretin yılı Güz dönemi haftalık ders dağılımları ve kaç saatlik dersler olduğunu gösteren belgeler; Üniversitenin, “Dr. Öğr.

Üyesi her ne kadar Sağlık Yönetimim Bölüm Başkanı ise de; Sağlık Yönetimi Bölümünün öğretim üyelerinin bir kısmı İşletme Bölümünün doktoralı öğretim üyelerinden oluştuğu bilinmekle kendisi de Muhasebe alanında doktoralı bir öğretim üyesidir. Başvuran kendisine

10 saatten daha az ders verildiğinin iddia etmektedir oysaki kendisine 12 saatlik ders tahsis

edilmiş olup fakat 6 saatlik yüksek lisans dersi seçmeli olduğundan ve öğrenciler tarafından tercih edilmediğinden dolayı 6 saat derse girmek durumunda kalmıştır. Öğrencilerin ders seçimi esnasında Fakültemiz mensubu hiçbir akademik/idari personelin telkini gibi bir müdahale söz konusu olmamıştır. Ayrıca Dr. Öğr. Üyesi başvuranın iddia ettiği gibi 15 saat Muhasebe dersine girmemektedir. Ortak ders olduğu için yalnızca 3 saat ders ücreti almaktadır. Dersler ortak yapılmak suretiyle kamu zararına sebep olmak bir yana, önemli derecede bir tasarruf gerçekleştirilmiş olmaktadır. Asıl kamu zararı aynı iddialarla ilgili şikâyetlerde bulunarak bu tür mesnetsiz iddialar yüzünden Rektörlük, Dekanlık, akademik ve idari personeli meşgul etmektir.” şeklindeki yazılı açıklaması, Dr. Öğr. Üyesi nin “İktisat, İşletme, Kamu Yönetimi ve Sağlık Yönetimi bölümlerinin Genel Muhasebe 1 dersi, Sağlık

Yönetimi ve diğer bölüm başkanlıklarının bölüm kurulu kararları neticesinde 2019-2020

Eğitim-Öğretim yılı Güz döneminde tarafımca işlenmesi için şahsıma verilmiştir. İlgili dersim kendi alanımın olması neticesinde verilen görev kabul edilmiştir. Bununla birlikte bu dersi verebilme yetkinliğimin kanıtı olarak şahsım, 2019 yılında Atatürk Üniversitesi’nde Muhasebe ve Finansman Ana Bilim Dalında doktora derecesi almıştır. Diplomamın onaylı fotokopisi ekte sunulmuştur. Fakültemizde bölümlerin öğrenci sayısının azlığı ve fakültede yer alan amfi sınıflarının uygun koşulları göz önüne alınarak Genel Muhasebe 1 dersi tüm bölümler ortak olacak şekilde tek ders olarak yapılmış ve el ders puantajında tüm bölünler için toplam 3 saat olarak yazılmıştır… ‘Envanter ve Bilanço’ dersi ise 3 saat değil 2 saatlik seçmeli bir ders olup o ders de puantajda 2 saat olarak yazılmıştır. Yani iddianın aksine bu iki dersten toplam 14saat değil 5 saat ek ders ücreti talebim olmuştur… kamunun parasal yönden yararı göz önünde alınarak hareket edilmiştir.” şeklindeki açıklamasının dikkate alındığı;

12.4.3) Yapılan değerlendirme sonucunda; başvuranın kendisine 10 saatten daha az ders

verildiğini iddia ettiği, oysaki adı geçene 12 saatlik ders tahsisinin yapıldığı, ancak 6 saatlik yüksek lisans dersi seçmeli olduğundan ve öğrenciler tarafından tercih edilmediğinden dolayı

6 saat derse girmek durumunda kaldığı, Dr. Öğr. Üyesi nin Muhasebe ve Finans bilim

dalı doktora mezunu olduğundan Genel Muhasebe dersini ve Envanter Bilanço dersini verebileceği, ayrıca başvuranın iddia ettiği gibi nin 15 saat derse girmediği, toplam 9 saat derse girdiği, İİBF Sağlık Yöneticiliği Bölüm Başkanlığını yürüttüğünden 4 saat ek ders ücreti aldığı anlaşıldığından bahse konu iddiaların sübut bulmadığı; başvuranın 10.10.2019 tarihli dilekçesinde ileri sürülen “Şırnak Üniversitesi Rektörünün bilgisi dâhilinde Sosyal Bilimler

Enstitüsünde İİBF Dekanı bile ders verirken Enstitü yüksek lisans programlarının hiçbirinde şahsıma bir tek ders verilmemiştir.” iddiası ile ilgili olarak ders programları, ders açma ve ders verecek hocaların belirlenmesinin ilgili Anabilim Dalları Başkanlıklarının uhdesinde olduğu ve

Lisansüstü Eğitim Enstitüsü tarafından herhangi bir düzenleme yapılmadığı anlaşıldığından disiplin ve ceza soruşturması açılmasına gerek bulunmadığı sonucuna varıldığı görülmüştür.

12.5) İşletme Bölümü 2018-2019 Eğitim-Öğretim yılı Güz dönemi Ders Programında

(https://sirnak.edu.tr/resimler/files/2018-2019-guz-isletme-27-09-2018.pdf) söz konusu derslerin başvuran tarafından verildiği, İşletme Bölümü 2020-2021 Eğitim-Öğretim yılı Güz dönemi Ders Programında da (https://sirnak.edu.tr/fakulte/iibf/dosya/belgeler/dersp.pdf) söz konusu derslerin başvuran tarafından verilmekte olduğu;

12.6) Ancak başvuranın şikâyete konu ettiği 2019-2020 Eğitim-Öğretim yılı Güz döneminde

söz konusu derslerin Fakülte Yönetim Kurulu kararıyla Dr. Öğr. Üyesi ye verildiği; İİBF

Fakülte Kurulu’nun 10.09.2019 tarihli ve 9/1 sayılı kararında; 2019-2020 Eğitim-Öğretim yılı

Güz dönemi İktisat, İşletme, Sağlık Yönetimi, Sosyal Hizmet ile Siyaset Bilimi ve Kamu

Yönetimi Bölümleri lisans programı derslerinin tabloda belirtilen öğretim üyeleri tarafından verilmesinin kabul edilmesine ve Rektörlük Makamına sunulmasına oy birliği ile karar verildiği; ekteki tablolarda başvurana İşletme Bölümü İŞ 503 kodlu Maliyet Muhasebesi I ve

İŞ 701 Yönetim Muhasebesi I derslerinin verildiği, iddia ettiği üzere daha önce verdiği “Genel

Muhasebe” ile “Envanter ve Bilanço” derslerinin başvurana verilmediği, bu derslerin Dr. Öğr.

Üyesi ye verildiği, ancak söz konusu öğretim üyesinin o dönem için İİBF bünyesinde yer alan Sağlık Yönetimi Anabilim Dalında öğretim üyesi olduğu ve YÖK Başkanlığına sunduğu diplomasından doktora derecesini Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Muhasebe ve

Finansman Bilim Dalından aldığının açık olduğu, diğer yandan Dr. Öğr. Üyesi nin ilaveten sunduğu yazılı açıklamasında, İktisat, İşletme, Kamu Yönetimi ve Sağlık Yönetimi bölümlerinin Genel Muhasebe 1 dersinin söz konusu Bölüm Başkanlıklarının Bölüm Kurulu kararları neticesinde 2019-2020 Eğitim-Öğreti yılı Güz döneminde tarafına verildiği, ilgili dersin kendi alanı olması nedeniyle verilen görevin kabul edildiği şeklindeki ifadelerinin yer aldığı, ayrıca Dr. Öğr. Üyesi ye ait Ders Ücreti Puantaj Cetvelinde de söz konusu Genel

Muhasebe 1 dersinin 3 saat ders karşılığı olarak işlendiği ve YÖK Denetleme Kurulunun da tüm bu hususları dikkate aldığı anlaşılmıştır.

12.7) Şırnak Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Uluslararası Ticaret ve Finans Tezli Yüksek

Lisans Programının 2018-2019 Eğitim-Öğretim yılı Güz dönemi Haftalık Ders Programında (https://sirnak.edu.tr/fakulte/iibf/HD318_2018-2019-guz-donemi-yuksek-lisans-dersprogramlari.html) “Uluslararası Muh. ve Fin. Raporlama Standartları” dersinin başvuran tarafından verildiği; 2019-2020 Eğitim-Öğretim yılı Güz dönemi ile ilgili olarak Anabilim Dalı

Başkanlığınca “lisans ve yüksek lisansta toplam 15 saatlik ders tanımlanmış olup; toplam 9 saat olan yüksek lisanstaki seçmeli dersleri “Optimizasyon yöntemleri”, “Uluslararası muhasebe ve finansal raporlama standartları”, “Uygulamalı muhasebe denetimi” öğrenciler tarafından seçilmemiş olup açılamamıştır; toplam 6 saat olan lisanstaki zorunlu dersleri “Maliyet muhasebesi I” ve “Yönetim muhasebesi” ise açılmıştır.” şeklinde açıklandığı ve Kurumumuza gönderilen “Şırnak Üniversitesi Öğrenci İşleri Bilgi Sistemi/İdari” kısmının “Ders İşlemleri” sekmesi altındaki “Ders Açma İşlemleri”nde başvuranın adı ve “2019-2020 Güz”, “Sosyal

Bilimler Enstitüsü” seçimleriyle yapılan sorgulama neticesinde çıkan listede “Optimizasyon

Yöntemleri”, “Uluslararası Muhasebe ve Finansal Raporlama Standartları” ve “Uygulamalı

Muhasebe Denetimi” derslerinin başvurana tanımlandığı ancak “Dersi Talep Eden Ö. S.”nin

“0” olduğu görülerek yapılan açıklama teyit edilmiş olup YÖK Denetleme Kurulunun söz konusu açıklamayı dikkate aldığı görülmüştür.

13) Başvuranın, Kurumumuza daha önce “öğretim üyesi olduğu Fakülte tarafından 2019-2020

Eğitim-Öğretim Yılı Güz Döneminde tarafına haftalık asgari 10 saatlik ders verilmesi gerekirken 3 saatlik Maliyet Muhasebesi ile 3 saatlik Yönetim Muhasebesi olmak üzere toplamda 6 saatlik ders verildiği, ayrıca Sosyal Bilimler Enstitüsü tarafından da yüksek lisans ders programlarından hiçbirisinde kendisine ders verilmediği, böylelikle yok sayılarak kendisine mobbing yapıldığı” iddiasıyla yaptığı başvurusuna 22.10.2020 tarihli Gönderme

Kararı verildiği ve Şırnak Üniversitesi Personel Daire Başkanlığının 08.11.2019 tarihli ve

E. sayılı cevabında yer alan İİBF Dekanlığının açıklamasında; “ilgilinin ders dağılımı ile ilgili talebi veya şikâyeti değerlendirilmiş ancak kendisine 6 (altı) saatlik lisans dersleri ile birlikte üçer saatten toplam 6 (altı) saatlik yüksek lisans dersi de verilmiş ancak hiçbir öğrenci tarafından seçilmediği için 6 (altı) saatlik derse girme durumunda kalmıştır. Derse giren Dr.

Öğr. Üyesi ise Muhasebe ve Finansman alanında doktorasını tamamlamış, daha önceden

Muhasebe dersine girmiştir. İlgilinin belirttiği Turizm ve Otel İşletmeciliği Yüksekokulunda verilen “Turizm İşletmelerinde Muhasebe (Uygulamalı)” dersi adından da anlaşılacağı üzere bilgisayarlı muhasebe programı aracılığıyla verilen bir ders olması ve Prof. Dr.

’ın bilgisayar kullanmayı bilmemesi nedeniyle Fakülte Yönetim Kurulu Kararı ile Dr.

ye verilmiştir.

İlgili, Dr. Öğr. Üyesi nin 15 (on beş) saat Muhasebe dersine girdiğinin iddia etmektedir.

Oysa bu derslerden 12 (on iki) saati Muhasebe dersidir ve ortak saatte işlendiğinden ek ders olarak yalnız 3 (üç) saat hesaplanmaktadır. Envanter Bilanço ders ise belirttiği gibi 3 (üç) saat değil 2 (iki) saattir. Netice olarak Dr. Öğr. Üyesi Fakültede toplamda 9 (dokuz) saatlik derse girmekte olup 4 (dört) saat karşılığı ek ders ücreti almaktadır.” şeklinde açıklama görülmüştür.

14) Konuyla ilgili mevzuata bakıldığında;

14.1) Yükseköğretim Denetleme Kurulu ile ilgili mevzuatta; Yükseköğretim Denetleme

Kurulunun yükseköğretim kurumlarında eğitim-öğretim ve diğer faaliyetlerin 2547 sayılı

Kanun’da belirtilen amaç ve ana ilkeler ile 65. maddesinde belirli yönetmelikler ile

Yükseköğretim Kurulunun belirleyeceği diğer yönetmelikler ve esaslara ve gerekli görüldüğünde diğer kanunlara uygunluğunu Yükseköğretim Kurulunca hazırlanacak esaslara göre onun adına ve onun onayı ile denetlemek, sonucunda yapılan tespitleri raporlar halinde sunmak ve denetlemenin gerektirdiği hallerde yükseköğretim kurumları yöneticilerinden yazılı veya sözlü bilgi istemekle görevli olduğu; şikayet ve ihbarların öncelikle yükseköğretim kurumlarınca incelenmesi ve soruşturulmasının esas olduğu, muhbir ve şikayetçilerin doğrudan

Yükseköğretim Kurulu Başkanlığına gönderdikleri dilekçelerin, Başkanlıkça, önce, ilgisine göre Hukuk Danışmanlığına veya ilgili birime gönderileceği, bunların nitelikleri ve içerikleri itibariyle önemli, denetici veya uzman yeteneği ile denetleme metot ve tekniklerinin kullanılmasını gerekli kılması veya herhangi bir şekilde rektörler ile ilgili olması halinde danışmanlık veya birim başkanlıklarınca gerekçeli olarak Yükseköğretim Kurulu Başkanlığına teklif edilerek onaylandıktan sonra Denetleme Kurulana iletileceği;

14.2) Öğretim elemanlarının ders yükümlülükleri ilgili mevzuatta; öğretim üyesinin,

kadrosunun bulunduğu yükseköğretim birimi ile sınırlı olmaksızın ve ihtiyaç bulunması halinde görevli olduğu yükseköğretim kurumunda haftada asgari on saat ders vermekle yükümlü olduğu, haftalık ders yükünün hesabında bilfiil, bizzat bulunmak ve yapmak şartıyla öğretim elemanın eğitim-öğretim faaliyetlerinin teorik dersler ve diğer faaliyetler olmak üzere iki grupta toplanarak dikkate alınacağı; teorik derslerin, haftalık ders programında yer alan, günü, saati ve yeri belirlenmiş, öğrenciye hitap eden, öğretim elemanının aktif olarak katıldığı eğitim-öğretim faaliyetleri olup her ders saatinin bir ders yüküne eş değer olduğu, bu derslerin ön lisans, lisans ve lisansüstü düzeyde açılabilecekleri, lisansüstü öğrenciler için açılabilecek uzmanlık alan derslerinin de bu kapsamda değerlendirileceği; diğer faaliyetlerin ise teorik dersler dışındaki tüm eğitim-öğretim faaliyetlerini kapsadığı, haftalık ders programında günü, yeri, saati belirlenmiş, öğrenciye hitap eden, öğrencilerin aktif olarak katıldığı uygulamalı dersler ile teorik derslerin uygulamalarının, seminer ve diğer benzeri faaliyetlerin her ders saatinin bir ders yükü olduğu; haftalık ders yükünün tamamlanmasında ve ek ders ücretinin hesaplanmasında sırasıyla; normal örgün öğretimde verilen teorik dersler ve diğer faaliyetlerin, daha sonra ikinci öğretimde verilen teorik dersler ve diğer faaliyetlerin dikkate alınacağı ve söz konusu ders yüklerinin, sırasıyla bağlı bulundukları fakülte veya yüksekokulda normal örgün öğretimde verdikleri ders ve diğer faaliyetler ile görevlendirildikleri yükseköğretim kurumlarında normal örgün öğretimde verdikleri ders ve diğer faaliyetlerin daha sonra da bağlı bulundukları fakülte veya yüksekokulda ikinci öğretimde verdikleri ders ve diğer faaliyetlerle ile görevlendirildikleri yükseköğretim kurumlarında ikinci öğretimde verdikleri ders ve faaliyetlerle tamamlanması ve buna göre ek ders ücretlerinin hesaplanması gerektiği; hususlarının düzenlendiği görülmüştür.

15) Başvuranın iddiaları, idarelerin açıklamaları ve ilgili mevzuatın birlikte

değerlendirilmesi neticesinde; başvuranın şikayeti üzerine YÖK Başkanlığının bu şikayeti dikkate alarak incelenmek üzere Yükseköğretim Denetleme Kuruluna gönderdiği ve Kurulun da bir kurul üyesini konuyla ilgili inceleme yapması için görevlendirdiği, şikayet edilenlerden detaylı bilgi-belge ve açıklama talep edildiği ve gelen bilgi-belge ve yazılı açıklamalar çerçevesinde başvuranın iddialarının tartışıldığı ve tüm bu inceleme neticesinde, “başvurana 12 saatlik ders tahsisinin yapıldığı, ancak 6 saatlik yüksek lisans dersi seçmeli olduğundan ve öğrenciler tarafından tercih edilmediğinden 6 saat ders girmek durumunda kaldığı, Dr. Öğr.

Üyesi nin muhasebe ve finans bilim dalı doktora mezunu olduğundan Genel Muhasebe dersini ve Envanter Bilanço dersini verebileceği, adı geçenin toplam 9 saat derse girdiği, İİBF

Sağlık Yöneticiliği Bölüm Başkanlığını yürüttüğünden 4 saat ek ders ücreti aldığı anlaşıldığından iddiaların sübut bulmadığı ve Şırnak Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. ., Dekanı Prof. Dr. ve Dr. Öğr. Üyesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Müdürü Dr. Öğr.

Üyesi hakkında yapılacak herhangi bir işlem bulunmadığı” sonucuna varıldığı; ders yükümlülüğü ile ilgili olarak mevzuatta öğretim üyelerinin kadrosunun bulunduğu yükseköğretim birimi ile sınırlı olmaksızın ve ihtiyaç bulunması halinde görevli olduğu yükseköğretim kurumunda haftada asgari on saat ders vermekle yükümlü olduğunun açık olduğu, ders yükünün hesaplanmasında sadece teorik derslerin değil, tez danışmanlığı, uygulamalı dersler, seminer, yapılan sınavlar gibi diğer faaliyetlerin de dikkate alındığı, kaldı ki başvurana tanımlanan yüksek lisans derslerinin öğrenci tarafından seçilmemesi nedeniyle açılamadığı, ayrıca söz konusu Güz dönemi için tez danışmanlığının da olmadığı, diğer yandan öğretim üyesinin, kadrosunun bulunduğu yükseköğretim birimi ile sınırlı olmaksızın ders verebileceği, ders görevlendirmelerinin Fakülte Yönetim Kurulunda karara bağlanacağı ve şikâyet edilen Dr. Öğr. Üyesi nin Muhasebe ve Finansman Bilim Dalından doktora derecesi olduğu ve söz konusu ders görevlendirmesinin Bölüm Kurulu kararıyla yapıldığının ifade edildiği ve nihayetinde Fakülte Yönetim Kurulunda karara bağlandığı anlaşıldığından ve

Yükseköğretim Denetleme Kurulu tarafından yapılan incelemede tüm bu hususların dikkate alındığı görüldüğünden söz konusu iddiaların dikkate alınmaksızın inceleme yapıldığının söylenemeyeceği ve başvuranın iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmış olup başvuranın şikâyet dilekçeleri üzerine Başkanlık talimatıyla Yükseköğretim Denetleme

Kurulunca yapılan inceleme sonucunda hazırlanan inceleme raporuna dayalı olarak ilgililer hakkında yapılacak herhangi bir işlem bulunmadığına ilişkin YÖK Başkanlığının 31.05.2020 tarihli ve sayılı işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık olmadığı sonucuna varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

16) İyi yönetim ilkelerine 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de

yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar

Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; hem başvurana verilen cevabın, hem de başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin İdare tarafından süresi içerisinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, böylece “kararların gerekçeli olması ve makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı; ayrıca İdarenin, başvurana verdiği gerekçeli cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğinin de gösterildiği, böylelikle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uyulduğu anlaşılmıştır.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

17) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz

tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Buna göre; ilgili idarenin işlemine karşı dava açma süresinden varsa arta kalan sürede Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın Başvuran ile YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.

e-imzalıdır

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi