|
ÖZET: Başvuran, Gaziantep Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’nde zorunlu Arapça hazırlık sınıfında derslere katılamadığı için muafiyet sınavına giremeyeceğini ve eğitim hakkının engellendiğini iddia ederek Kamu Denetçiliği Kurumu’na başvurmuştur. İlgili mevzuat incelendiğinde, hazırlık sınıfına devam zorunluluğu olduğu ve başvuranın bu koşulu yerine getiremediği belirlenmiştir. Gaziantep Üniversitesi, başvuranın derslere yüzde 80 oranında devam etmediği gerekçesiyle sınav taleplerini reddetmiştir.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın muafiyet sınavına katılma talebinin reddinin hukuka uygun olduğunu, çünkü muafiyet sınavına girebilmek için hazırlık sınıfına devam etme şartının bulunduğunu tespit etmiştir. Başvuranın cezaevinde bulunması nedeniyle bu şartı yerine getiremediği, dolayısıyla muafiyet sınavına katılmasının mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, başvurunun reddedilmesine karar verilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/2777-S.21.4459
BAŞVURU NO : 2020/95238
KARAR TARİHİ : 16/02/2021
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : GAZİANTEP ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Tutukluluk hali devam eden başvuranın zorunlu hazırlık sınıfında kendisinden devam zorunluluğu beklenmeksizin sınavlara katılımına izin verilmesi ya da muafiyet sınavına girebilme hakkının tanınması talepleri hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 31/08/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran başvurusunda özetle; Tarsus 3 Nolu T Tipi Ceza İnfaz Kurumunda yaklaşık 28 aydır tutuklu bulunduğunu, 2018-2019 eğitim öğretim döneminde Yükseköğretim Kurumları
Sınavı(YKS) ile Gaziantep Üniversitesi İlahiyat Fakültesi bölümünü kazandığını ve şu anda öğrenimine devam ettiğini, 17/02/2020 tarihinde Arapça Hazırlık Sınavlarına katılma talebinin devam zorunluluğu bahane edilerek reddedildiğini ve sınıfta kalmasına neden olunduğunu, 19/06/2020 tarihli Arapça Hazırlık Muafiyet Sınavına katılma talebinin Dekanlığın 25/06/2020 tarihli kararıyla reddedildiğini, yaşanan bu durumdan son derece büyük bir üzüntü duyduğunu zira adı geçen fakülteyi çok büyük zorluklarla kazandığını ve çok büyük zorluklarla kaydının yaptırıldığını, gelinen aşamada sınavlara dahi alınmadığını, pandemi süreci nedeniyle tüm üniversitelerin öğrencilerine online sınavlar yaptıklarını kendisinin ise neden gösterilmeksizin muafiyet sınavına katılma hakkı elinden alınarak T.C. Anayasasında ve Avrupa İnsan Hakları
Sözleşmesinde yer alan eğitim öğretim hakkının engellendiğini ifade ederek hazırlık atlama sınava girmesinin sağlanmasını, hazırlık atlama sınavını geçememesi durumunda vize ve final sınavlarına girmesinin sağlanmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun bilgi ve belge talebi üzerine, Gaziantep Üniversitesi Rektörlüğü’nün konuya ilişkin olarak Kurumumuza göndermiş olduğu 10/12/2020 tarih Sayı : 2021/2777-S.21.4459 yazısı ve eklerinden özetle;
2.1. öğrenci numaralı 21/08/2019 tarihinde Gaziantep
Üniversitesine kayıt yaptırdığını ancak İlahiyat Fakültesi zorunlu Arapça hazırlık sınıfı derslerine devam etmediği için 2019-2020 eğitim ve öğretim yılında Yükseköğretim
Kurumlarında Cari Hizmet Maliyetlerine Öğrenci Katkısı Olarak Alınacak Katkı Payları ve
Öğrenim Ücretlerinin Tespitine Dair Kararın 10. Maddesi gereği 2020-2021 eğitim ve öğretim yılının ders kayıt döneminde öğrenim ücretini ödemesi gerekirken bu ücreti ödemediği için derslere ve sınavlara katılımının mümkün olmadığı, Cumhurbaşkanlığı 2020-2021 EğitimÖğretim yılı Yükseköğretim Kurumlarında Cari Hizmet Maliyetlerine Öğrenci Katkısı Olarak
Alınacak Katkı Payları ve Öğrenim Ücretlerinin Tespitine Dair Karar Madde 10(1); “…Hazırlık sınıfı veya yabancı dil geliştirme programları ile bilimsel hazırlık sınıflarında öğrenci katkı paylarının Devlet tarafından karşılanacağı süre 1 yıldır.” Düzenlemesinin bulunduğu,
2.2. Gaziantep Üniversitesinin Önlisans ve Lisans Eğitim-Öğretim Yönetmeliğinin ilgili maddesi gereğince tutuklu bulunan öğrencilerin aile yakınları veya noter vekâleti olanların yazılı talepleri üzerine bölüm başkanının önerisi, birim amirinin onayı ile ekle-bırak tarihinin son gününe kadar kayıt dondurma başvurusunda bulunabildiği ancak adı geçen öğrencinin söz konusu tarih aralığında gerekli başvuruyu yapmadığından bu hakkının bulunmadığı,
2.3. Yükseköğretim Kurumlarında Yabancı Dil Öğretimi ve Yabancı Dille Öğretim
Yapılmasında Uygulanacak Esaslara İlişkin Yönetmeliğin 8. Maddesi gereği 2020-2021 eğitim-öğretim yılı sonunda hazırlık sınıfını iki yıl içinde ilişiğinin kesileceğini, öğrencinin isterse Yönetmeliğin 8. Maddesine uygun olarak Türkçe eğitim yapan programlara geçiş hakkı bulunduğu,
2.4. Adı geçen öğrencinin muafiyet sınavına alınmama nedeninin Gaziantep Üniversitesi
İlahiyat Fakültesi Zorunlu Arapça Hazırlık Sınıfı Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönergesinin 9/2 ve 11/1 a maddeleri olduğu, bu Yönergeye göre Madde 9/2: “ Yabancı dil hazırlık eğitimine bir yıl devam edip gerekli başarı koşullarını sağlayamayan öğrenciler, Üniversiteye yeni kayıt yaptıran öğrenciler ile birlikte muafiyet sınavına tekrar girebilirler. Başarılı olanlar
kazandıkları lisans programlarına kayıt yaptırırlar.”, Madde 11/1 a fıkrasının (2). Bendi:
“Muafiyet Sınavına Zorunlu Arapça Hazırlık Sınıfına bir önceki yıl devam edip başarısız olan öğrenciler girer.” şeklinde düzenlemelerin bulunduğu, adı geçen öğrencinin “derslere devam zorunluluğunu yerine getirmediğinden muafiyet sınavına alınmadığını,
2.5. Adı geçen öğrencinin 2019-2020 eğitim ve öğretim yılında Gaziantep Üniversitesine kayıt yaptırdığı ancak durumuyla ilgili olarak ilk defa 17/02/2020 tarihli ilk dilekçe ile durumunu anlatarak dilekçeyle başvuruda bulunduğu, ilgili tarih itibariyle “derslere yüzde 80 devam zorunluluğu” şartını sağlamamış olduğu dikkate alınarak 2019-2020 eğitim öğretim yılında
Arapça Hazırlık Sınıfında başarısız olduğu ve yönetmeliğin ilgili maddesi gereği yıl sonu sınavına giremeyeceğinin öğrenciye 24/02/2020 tarihinde bildirildiği,
2.6. 2020-2021 Eğitim ve Öğretim yılında uzaktan eğitim kararı dikkate alınarak İlahiyat
Fakültesince 13/10/2020 tarihli yazı ile öğrenciye cezaevi şartlarının izin verdiği ölçüde derslere çevrimiçi katılabileceğinin bildirildiği ancak 27/10/2020 tarihinde Öğrenci İşleri tarafından verilen bilgiye göre adı geçen öğrencinin ders kayıt tarihlerinde öğrenim ücreti ödeyerek kayıt yenilemediğinden öğrencinin pasif duruma düştüğünden derslere ve sınavlara giremeyeceğinin bildirildiği,
2.7. Gaziantep Üniversitesi Fakültesi Zorunlu Arapça Hazırlık Sınıfı Eğitim-Öğretim ve Sınav
Yönergesinin Madde 10(1) a bendinde yer alan sayılı hallerde öğrencilerin zorunlu hazırlık sınıfından muaf sayılacaklarını bu öğrencilerin akademik takvimde güz ve bahar yarıyıllarında mazeretli kayıtlar için öngörülen ekle-bırak süresi içinde başarı belgelerini getirdikleri 1. Sınıfa kayıtlarının yapılacağı, öğrencilerin öngörülen süreyi geçirdikleri takdirde bir sonraki yarıyılı bekleyecekleri düzenlemesinin de aynı Yönergede bulunduğu,
Açıklamalarına yer verildiği görülmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T. C. Anayasası’nın; “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükümleri düzenlenmiştir.
5. 14/10/1983 tarihli ve 2923 sayılı Yabancı Dil Eğitimi Ve Öğretimi İle Türk
Vatandaşlarının Farklı Dil Ve Lehçelerinin Öğrenilmesi Hakkında Kanun’un;
5.1. “Esaslar” başlıklı 2 inci maddesinde; “d) … yükseköğretim kurumlarında yabancı dille eğitimi ve öğretim yapılacak dersler ile yabancı dille eğitim ve öğretim yapacak yükseköğretim kurumları Yükseköğretim Kurulunca belirlenir. e) Yabancı dilde okutulacak derslerin eğitim ve öğretim programlarının tabi olacağı esaslar… yükseköğretim kurumları için Yükseköğretim
Kurulunca tespit edilir. f) Yabancı dil eğitim ve öğretimiyle ilgili uygulamaların Türk Milli eğitiminin amaçlarına, temel ve ana ilkelerine ve bu Kanundaki esaslara uygunluğu; …
yükseköğretim kurumlarında Yükseköğretim Kurulunca denetlenir”
5.2. “Yönetmelik” başlıklı 3 üncü maddesinde; “Yabancı dil eğitimi ve öğretiminin amaç, program, yöntem ve uygulamalarıyla, yabancı dille eğitim öğretim yapan kurumların tabi olacağı esasları kapsayan; … yükseköğretim kurumlarıyla ilgili yönetmelik, Yükseköğretim
Kurulunca, … çıkartılır ve Resmi Gazetede yayımlanır.”
6. 23/03/2016 tarihli ve 29662 Sayılı Yükseköğretim Kurumlarında Yabancı Dil Öğretimi
Ve Yabancı Dille Öğretim Yapılmasında Uyulacak Esaslara İlişkin Yönetmelik’in;
6.1 “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde; “Bu Yönetmelikte geçen;… f) Zorunlu hazırlık
sınıfı: Öğretim dili tamamen veya kısmen yabancı dil olan programlarda öğrencinin devam etmek zorunda olduğu yabancı dil eğitimini, ifade eder.”
6.2. “Yabancı dil yeterlilik ve seviye tespit sınavları” başlıklı 6 ncı maddesinde; “ (1)
Öğretim dili kısmen veya tamamen yabancı dilde olan yükseköğretim programına ilk defa kayıt yaptıran öğrenciler, kayıt yaptırdığı öğretim yılının başında, yükseköğretim kurumları tarafından düzenlenen yabancı dil seviye tespit ve/veya yeterlilik sınavına tabi tutulurlar…
(3) Aşağıdaki öğrenciler yabancı dil seviye tespit ve yeterlilik sınavından muaftır:
a) En az son üç yılında, öğretim dili olarak belirlenen yabancı dilin anadili olarak konuşulduğu bir ülkede o ülke vatandaşlarının devam ettiği ortaöğretim kurumlarında eğitim görüp ortaöğrenimini bu kurumlarda tamamlayanlar.
b) Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen merkezi yabancı dil sınavları ile eşdeğerliği kabul edilen uluslararası yabancı dil sınavlarında yükseköğretim kurumu senatosunun belirlediği puanla başarılı olanlar.”
6.3. “Yabancı dille öğretim ve yabancı dil hazırlık sınıfı” başlıklı 8 inci maddesinde; “…(4)
Kısmen veya tamamen yabancı dilde eğitim veren programlarda; a) Hazırlık sınıfı uygulanması zorunludur. b) Yabancı dil yeterlilik ve/veya seviye tespit sınavında başarılı olanlar ile sınavdan muaf olanlar hariç olmak üzere önlisans, lisans veya lisansüstü programlara kayıt yaptırmış olan öğrenciler yabancı dil hazırlık sınıfına devam etmekle yükümlüdürler. Ancak kendi imkânları ile yabancı dil öğrenmek isteyen öğrencilerden, yükseköğretim kurumunun belirlediği sınavlardan başarılı olmak şartıyla ilgili yönetim kurulunun kararı ile devam mecburiyeti aranmayabilir. c) Hazırlık sınıfını iki yıl içinde başarı ile tamamlayamayan öğrencilerin programdan ilişiği kesilir… (10)6 ncı madde hükümlerine göre yabancı dil yeterlilik ve/veya seviye tespit sınavından başarılı olanlar ve sınavdan muaf olanlar ile yabancı dil hazırlık sınıfına devam edip yarıyıl veya yıl sonunda yapılan yabancı dil sınavında başarılı olan öğrenciler, yabancı dille verilen önlisans, lisans veya lisansüstü öğretim programına devam etmeye hak kazanır. (11) Hazırlık sınıfının ikinci yarıyılı sonunda yapılan yabancı dil sınavında başarılı olamayan öğrenci, ilave bir veya iki yarıyıl daha hazırlık sınıfına devam ederek ya da yabancı dil bilgisini kendi imkanlarıyla geliştirerek yarıyıl veya yıl sonunda yapılan yabancı dil sınavında başarılı olduğu veya Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen merkezi yabancı dil sınavları ile eşdeğerliği kabul edilen uluslararası yabancı dil sınavlarında üniversite senatosunun belirlediği düzeyde puana sahip olduğunu belgelediği takdirde, girmeye hak kazandığı yabancı dille verilen önlisans, lisans veya lisansüstü öğretim programına devam edebilir.”
7. “2020-2021 Eğitim-Öğretim Yılında Yükseköğretim Kurumlarında Cari Hizmet
Maliyetlerine Öğrenci Katkısı Olarak Alınacak Katkı Payları ve Öğrenim Ücretlerinin
Tespitine Dair Karar” başlıklı 11/07/2020 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanan 2755
Sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararında;
7.1. “Katkı payı ve öğrenim ücretini süresinde ödemeyenler hakkında yapılacak işlem” başlıklı 2 inci maddesinde; “ (1)Öğrenci katkı payları ve öğrenim ücretleri, ilgili dönem başlarında kayıt olma veya kayıt yenileme sırasında ödenir. Süresi içinde katkı veya öğrenim ücretini ödemeyenler ile mazeretleri ilgili yükseköğretim kurumunun yönetim kurulunca kabul edilmeyenler, o dönem için yaptıramaz ve öğrenci haklarından yararlanamaz. (2) Kayıt yaptırmadığı için öğrencilik haklarından yararlanamayanlar, daha sonraki dönemlerde kayıt yaptırmaları halinde, öğrencilik haklarından yararlanmadığı döneme ait katkı payı ve öğrenim ücreti ödemez.”
7.2. “ Süresinde mezun olamayan öğrencilerin katkı payı ve öğrenim ücreti turaları ” başlıklı 10 uncı maddesinde; “ (1)…Hazırlık sınıfı veya yabancı dil geliştirme programları ile bilimsel hazırlık sınıflarında öğrenci katkı paylarının Devlet tarafından karşılanacağı süre bir yıldır.”
8. 21/08/2017 tarihinde 30161 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Gaziantep
Üniversitesinin Önlisans ve Lisans Eğitim-Öğretim Yönetmeliğinin;
8.1. “Kayıt dondurma” başlıklı 39 uncu maddesinde; “(1) Aşağıda belirtilen haklı ve geçerli mazereti olan öğrencinin veya şahsen başvuramayacağı durumlarda birinci dereceden aile yakınları veya noter vekâleti olanların yazılı talebi üzerine bölüm başkanının önerisi, birim amirinin onayı ile öğrencinin kaydının dondurulmasına karar verilebilir… e) Öğrencinin tutukluluk hali. (2) Öğrencinin başvurduğu yarıyıldan itibaren;…(e) bendinde belirtilen hallerde tutukluluk halinin devamı süresince kaydı dondurulur.”
8.2. “Hazırlık eğitimi” başlıklı 11 inci maddesinde; “(1) Üniversitenin yabancı dil hazırlık eğitimi programlarına yerleşen öğrencilerden, aşağıdaki koşulları sağlayanlar, zorunlu yabancı dil hazırlık eğitiminden muaf olurlar ve yerleştikleri programa başlarlar.
a) Üniversitenin ilgili birimleri tarafından yapılan muafiyet sınavından başarılı olanlar, b) Son üç yılda alınmış olması koşuluyla, Senato tarafından eşdeğerliği ve başarı puanı belirlenen ulusal ve uluslararası sınavlardan geçerli notu almış olanlar, a) GÜİF tarafından yapılan muafiyet sınavından başarılı olanlar, b) En az son üç yılında, yabancı dilin (Arapça) anadil olarak konuşulduğu bir ülkede o ülke vatandaşlarının devam ettiği ortaöğretim kurumlarında eğitim görüp ortaöğrenimlerini bu kurumlarda tamamlayanlar.
c) Hazırlık eğitimini başarıyla tamamlamış olmak şartıyla, Arapça Hazırlık Sınıfı olan başka bir yükseköğretim kurumundan veya öğretim dili Arapça olan bir kurumdan Gaziantep
Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’ne yatay geçiş yapan öğrenciler, d) Son üç yıl içinde ÖSYM tarafından yapılan YDS veya YÖKDİL Arapça Sınavından 65 ve üzeri puan alanlar ve son üç yılda alınmış olması koşuluyla, Senato tarafından eşdeğerliği ve başarı puanı belirlenen ulusal ve uluslararası sınavlardan geçerli notu almış olanlar, (2) Yukarıda belirtilen öğrenciler akademik takvimde güz ve bahar yarıyıllarında mazeretli kayıtlar için öngörülen ekle-bırak süresi içinde başarı belgelerini getirdikleri takdirde 1. sınıfa kayıtları yapılır. Öngörülen süreyi geçirdikleri takdirde bir sonraki yarıyılı beklerler.”
9.3. “Sınavlar” başlıklı 11 inci maddesinde; “(1)Arapça hazırlık sınıfında uygulanacak sınavlar şunlardır, a) Yabancı dil muafiyet sınavı, güz yarıyılı başında akademik takvimde belirtilen tarihte yapılır.
Muafiyet sınavında başarı notu 100 üzerinden en az 60’tır. Muafiyet sınavına, (1) Yeni kayıt yaptıran, (2) Zorunlu Arapça Hazırlık Sınıfına bir önceki yıl devam edip başarısız olan, (3) Hazırlık Sınıfı süresi içinde kayıt donduran, (4) Zorunlu Arapça Hazırlık Sınıfında devam şartını sağlamış, ancak başarılı olamadan üst sınıflara devam eden (2015-2016 eğitim-öğretim yılından önce kayıt yaptıran) öğrenciler girer.”
9.4. “Devam Durumu” başlıklı 13 üncü maddesinde; “(1) Arapça Hazırlık Sınıfında derslere devam zorunludur. Öğrenciler derslerin 80’ine devam etmekle yükümlüdür. Devam koşulunu yerine getirmeyen Hazırlık Sınıfı öğrencileri, yıl sonunda yapılacak final sınavına giremezler.
(2) Hazırlık Sınıfının ilk yılında devamsızlık yaparak tekrara kalan öğrenciler, tekrar yılında da derslere devam etmek zorundadır. Bu öğrenciler tekrar yılında da devam koşulunu yerine getirmedikleri takdirde kendilerine bu yönergenin 8. Maddesi hükümleri uygulanır.”
Hüküm ve düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
10. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; İdarenin işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
11. 1 numaralı paragrafta açıklandığı üzere, başvuran, Tarsus 3 Nolu T Tipi Ceza İnfaz
Kurumunda yaklaşık 28 aydır tutuklu bulunduğunu, 2019 YKS ile kazandığı Gaziantep
Üniversitesi İlahiyat Fakültesinin Arapça Hazırlık Sınavlarına katılma talebini devam zorunluluğu nedeniyle reddettiğini ve sınıfta kalmasına neden olunduğunu, Arapça Hazırlık
Muafiyet Sınavına katılma talebinin de Dekanlıkça reddedilerek eğitim öğretim hakkının engellendiğini ifade ederek hazırlık atlama sınava girmesinin sağlanmasını, hazırlık atlama sınavını geçememesi halinde vize ve final sınavlarına girmesinin sağlanmasını talebiyle
Kurumumuza başvuruda bulunmuştur.
12. Gaziantep Üniversitesi Rektörlüğü tarafından Kurumumuza gönderilen bilgi ve belgeler ile ilgili mevzuatın incelenmesinden; başvuranın 2019 YKS ile İlahiyat Fakültesine kayıt yaptırdığı, söz konusu Fakültede Arapça Hazırlık sınıfının zorunlu olduğu, başvuranın cezaevinde bulunması nedeniyle Hazırlık Sınıfı derslerine katılamadığı, Gaziantep
Üniversitesinin Önlisans ve Lisans Eğitim-Öğretim Yönetmeliğinin 11 inci maddesi ile
Gaziantep Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Zorunlu Arapça Hazırlık Sınıfı Eğitim-Öğretim ve
Sınav Yönergesinin 10. Maddesinde hazırlık sınıfından muaf olunacak hallerin düzenlendiği, hazırlık sınıfından muaf olanlar dışında tüm öğrencilerin ilgili Yönetmeliğin 11 inci maddesinin
5 inci fıkrası ve ilgili Yönergenin 13 üncü maddesi gereğince hazırlık sınıfında derslere devam
etmenin zorunlu olup öğrencilerin derslere yüzde 80 oranında devam etmelerinin beklendiği, başvuranın 2019-2020 eğitim öğretim döneminde 17/02/2020 tarihinde durumunu anlatan bir dilekçe ile ilgili Üniversiteye başvuruda bulunarak Hazırlık sınıfının sınavlarına katılmayı talep ettiği, bu talebinin 24/02/2020 tarihinde ilgili mevzuat gereği başvuranın yüzde 80 oranında derslere devam etmediğinden sınavlara girme talebinin reddedildiği, devam koşulun yerine getiremeyen başvuranın Hazırlık sınıfının sınavlarına katılamayarak 2019-2020 eğitim öğretim yılında Arapça Hazırlık Sınıfında başarısız olduğu, başvuranın hazırlık sınıfı muafiyet sınavına girebilme talebinin karşılanmasının ise Gaziantep Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Zorunlu
Arapça Hazırlık Sınıfı Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönergesinin 9/2 ve 11/1 maddelerinde yer verilen düzenlemelerde muafiyet sınavına girebilmek için hazırlık sınıfına devam ederek başarılı olma şartı bulunması nedeniyle ilgili Üniversite tarafından mümkün görülmediği anlaşılmıştır.
13. Yukarıda yer verildiği üzere ilgili mevzuatta muafiyet sınavına zorunlu Arapça hazırlık sınıfına bir önceki yıl devam edip başarısız olan öğrencilerin girebileceğinin düzenlendiği, bu kapsamda başvuranın cezaevinde tutuklu bulunmasından ötürü hazırlık sınıfına devam edememiş olması nedeniyle muafiyet sınavına da girebilmesinin mümkün olmadığı değerlendirilmiştir. Zira ilgili Yönetmeliğin 11 inci maddesinde devam zorunluluğu aranmayacak tek durumun; sağlık raporu bulunan ve resmi izinleri ilgili birim yönetim kurulu tarafından değerlendirilerek telafi sınavına alınmalarına ve/veya devamsızlıktan muaf tutulmalarına karar verilen öğrenciler bakımından uygulanacağı düzenlenmiştir.
14. Başvuranın Kurumumuza sunduğu ek dilekçede yer verdiği Yükseköğretim Kurumlarında
Yabancı Dil Öğretimi Ve Yabancı Dille Öğretim Yapılmasında Uyulacak Esaslara İlişkin
Yönetmelik’in 8 inci maddesinde yer alan “…Ancak kendi imkânları ile yabancı dil öğrenmek isteyen öğrencilerden, yükseköğretim kurumunun belirlediği sınavlardan başarılı olmak şartıyla ilgili yönetim kurulunun kararı ile devam mecburiyeti aranmayabilir.” düzenlemesinden yararlandırılması gerektiği hususundaki değerlendirmesinin eksik-hatalı olduğu, nitekim yer verilen maddede “Yabancı dil yeterlilik ve/veya seviye tespit sınavında başarılı olanlar ile sınavdan muaf olanlar hariç olmak üzere önlisans, lisans veya lisansüstü programlara kayıt yaptırmış olan öğrenciler yabancı dil hazırlık sınıfına devam etmekle yükümlüdürler. Ancak kendi imkânları ile yabancı dil öğrenmek isteyen öğrencilerden, yükseköğretim kurumunun belirlediği sınavlardan başarılı olmak şartıyla ilgili yönetim kurulunun kararı ile devam mecburiyeti aranmayabilir.” denilmek suretiyle yabancı dil hazırlık sınıfına devam etmenin bir zorunluluk olduğu akabinde YDS vb gibi yükseköğretim kurumunun belirlediği sınavlardan başarılı olmak şartıyla ve yönetim kurulunun kararı ile devam mecburiyeti aranmayabileceğinin düzenlendiği anlaşılmış, başvuranın başarı durumunu gösterir bir belgesine ise başvurusunda rastlanamamıştır. Başvuranın benzer bir biçimde dile getirdiği aynı Yönetmelikte yer alan 8 inci maddesinin 11 inci fıkrasının ise hazırlık sınıfının ikinci yarıyılı sonunda yapılan yabancı dil sınavında başarılı olamayan öğrencilere yönelik bir düzenleme olduğu, başvuranın ise bir ve ikinci yarıyıl sonunda yapılacak sınavlara devam zorunluluğunu yerine getiremediğinden katılması mümkün olmadığından söz konusu düzenlemenin kendisini kapsamadığı anlaşılmıştır.
15. Tüm dünyayı etkisi altına alan küresel salgın nedeniyle YÖK tarafından verilen kararlar ve tavsiye görüşleri dikkate alınarak 2020-2021 Eğitim ve Öğretim yılında uzaktan eğitim kararı doğrultusunda İlahiyat Fakültesince başvurana 13/10/2020 tarihli yazı ile cezaevi şartlarının izin verdiği ölçüde derslere çevrimiçi katılabileceğinin bildirildiği anlaşılmakla beraber Fakülte
Öğrenci İşleri tarafından verilen bilgiye göre başvuranın ders kayıt tarihlerinde öğrenim ücreti ödeyerek kayıt yenilemediğinden bu nedenle aktif öğrenci durumunda bulunmadığı, pasif duruma düştüğü ve bu kapsamda derslere ve sınavlara giremeyeceği anlaşılmıştır.
16. Bu kapsamda başvuranın aktif öğrenci olarak öğrenimine sürdürmeyi tercih etmesi halinde ilgili mevzuat dikkate alındığında hazırlık sınıfından muaf olarak öğrenim hayatına devam edebilmesi için ÖSYM tarafından gerçekleştirilen YDS veya YÖKDİL Arapça Sınavından 65 ve üzeri puan alması ve ilgili yönergede belirtilen süre içerisinde sınav sonuç belgesini sunmasının gerektiği değerlendirilmiştir.
17. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın 2019-2020 eğitim öğretim döneminde devam zorunluluğunu sağlayamayarak sınavlara alınmaması ve ilgili mevzuatta belirlenen koşulları sağlamadığından muafiyet sınavına katılma talebinin ilgili
İdarece reddedilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
18. İyi yönetim ilkelerine, 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmelik’in “İyi Yönetim İlkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurulara ilişkin İdareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içerisinde ve gerekçeli bir şekilde Kurumumuza gönderildiği; İdarenin kanunlara uygunluk, hesap verilebilirlik, makul sürede ve gerekçeli karar verme ve kararın gerekçeli olarak bildirilmesi ilkelerine uygun davrandığı, ancak idarenin, başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle
“karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı tespit edilmiş olup, İdarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
19. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Gaziantep İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın Başvurana, GAZİANTEP ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi