|
ÖZET: Başvuran, 2020 Dikey Geçiş Sınavı’nda (DGS) sayısal bölümdeki 24. soruya verdiği cevabın yanlış değerlendirildiğini iddia ederek, puan ve sıralamasının düzeltilmesini talep etmiştir. ÖSYM, başvuranın cevap kağıdındaki işaretlemelerin optik okuma sonuçlarıyla birebir örtüştüğünü ve 24. soruya verdiği cevabın yanlış olduğunu belirterek, değerlendirme işleminde herhangi bir hata bulunmadığını ifade etmiştir.
ÖSYM’nin 6114 sayılı Kanun ve 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi çerçevesinde sınav ölçme ve değerlendirme işlemlerini yürütme yetkisi olduğu, ayrıca sınav kılavuzlarının adaylar için bağlayıcı olduğu vurgulanmıştır. Kılavuzda, her adayın soru kitapçığının farklı numaralarla basıldığı ve doğru cevapların yerlerinin değişebileceği belirtilmiştir. Bu durum, başvuranın iddialarının hukuka uygun bulunmamasına yol açmıştır. Sonuç olarak, başvurunun reddine karar verilmiş, ÖSYM’nin sınav sonuçları ve değerlendirme işlemlerinin hukuka uygun olduğu tespit edilmiştir. Başvuranın itirazı, ilgili mevzuat ve kılavuz hükümleri çerçevesinde değerlendirilmiş ve geçerli bir gerekçe bulunmamıştır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/4009-S.21.6577
BAŞVURU NO : 2020/96900
KARAR TARİHİ : 12/03/2021
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ÖLÇME, SEÇME VE YERLEŞTİRME MERKEZİ
BAŞKANLIĞI
Başvuranın katıldığı 2020 Dikey Geçiş Sınavında Sayısal
BAŞVURUNUN KONUSU :
Bölümde yer alan 24 üncü soruya verdiği cevabın hatalı bir şekilde yanlış değerlendirildiği iddiası hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 20/09/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran başvurusunda özetle; ÖSYM tarafından gerçekleştirilen 2020 Dikey Geçiş
Sınavında(DGS) sayısal bölümde yer alan 24. Sorusunun sınav sonucunda yanlış olarak kabul edildiğini fakat cevap anahtarına bakılmasından görülebileceği üzere söz konusu soruyu doğru olarak işaretlediğini ifade ederek puanın ve sıralamasının düzeltilerek tarafına dönüş yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun bilgi ve belge talebi üzerine, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi
Başkanlığının konuya ilişkin olarak Kurumumuza göndermiş olduğu 15/12/2020 tarih
Sayı : 2021/4009-S.21.6577 – – . yazısı ve eklerinden özetle;
2.1. 15 Temmuz 2018 tarihli ve 30479 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların
Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 347. maddesi gereğince Yükseköğretim
Kurulu kararlarına, ilgili mevzuat hükümlerine istinaden başta yükseköğretim kurumlarında lisans, lisansüstü öğrenim görecek adayların puan sıralamasına göre tespiti, yerleştirilmesi ile yükseköğretim kurumlarında atama, yükselmelerde esas alınan sınavlar olmak üzere ulusal ve uluslararası her türlü bilim, yetenek, yabancı dil sınavları ile gerektiğinde yerleştirme işlemlerini yapmak dahil mezkur Kararname, 6114 sayılı Kanun ve ilgili mevzuatla verilen görevleri yerine getirmekle yetkilendirilmiş kamu tüzel kişiliğine, idari ve mali özerkliğe sahip bir kamu kurumu olan ÖSYM Başkanlığının, 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 347.
maddesinin 2. fıkrasının (i) bendi uyarınca “Görev, yetki ve sorumluluk alanına giren konularda idari düzenlemeler yapmak ve kılavuzlar hazırlamak” hususunda yetkili kılındığının açıkça ifade edildiği,
2.2. 6114 sayılı Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Hizmetleri Hakkında Kanun’un
“Tanımlar” kenar başlıklı 2. maddesi ile 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin “Tanımlar” kenar başlıklı 346. maddesinde “kılavuz”; ölçme, seçme ve yerleştirme işlemlerine ilişkin uyulması gereken kurallar, duyurular veya yol gösterici açıklamalardan oluşan, adaylar ile diğer ilgilileri bağlayıcı olan basılı veya elektronik ortamdaki bilgi paketi olarak tanımlanmış, 6114 sayılı Kanun’un “Temel ilkeler” kenar başlıklı 7. maddesinin beşinci fıkrasında sınavlarla ilgili her türlü açıklama, başvuru ve sınav sonuçlarının adaylara duyurulmasının ÖSYM
Başkanlığının internet sayfasında yapılacağı, internet sayfasındaki duyuruların adaylara tebliğ hükmünde olduğunun belirtildiği, 6114 sayılı Kanun’un 9. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan
“Sorular ve cevapları, yapılan sınav sona erdikten sonra Yönetim Kurulu kararına istinaden özel erişim usulleri ile adaylara açıklanabilir.” hükmü ile sınav sonrası soruların, sınava başvuran adaylara özel erişim usulleri kullanılarak açıklanması hususunda ÖSYM Yönetim
Kurulu takdir yetkisine sahip kılındığı,
2.3. 9 Haziran 2020 tarihinde ÖSYM Başkanlığı internet sayfasında yayımlanan 2020-DGS
Kılavuzunun; Kapak sayfasında “Sınava başvuran adaylar Kılavuzda ve ilgili mevzuatta yer alan düzenlemeleri kabul etmiş sayılırlar.”, “3.5. SINAVDA KULLANILACAK SORU
KİTAPÇIĞI VE CEVAP KÂĞIDI” başlıklı maddesinde “Her soru kitapçığının “SORU
KİTAPÇIK NUMARASI” farklı olacaktır. Farklı numaralarda basılan soru kitapçıklarındaki sorular birbirinin tamamen aynı olacak ancak soruların veya sorulardaki seçeneklerin sıralanışı ile doğru cevabın yeri değişebilecektir. Bu nedenle her adayın cevap anahtarı da farklı olacaktır. … Cevapların İşaretlenmesi: Soru kitapçığındaki bütün sorular çoktan seçmelidir. Her soru için beş farklı seçenek verilmiştir. Bu seçeneklerden yalnızca biri sorunun doğru cevabıdır. Cevaplar, adayın kendi adına düzenlenmiş olan cevap kâğıdına işaretlenecektir. Soru kitapçığında işaretlenen cevaplara hiçbir işlem yapılmaz. Doğru cevap olarak işaretlenecek seçeneği gösteren yuvarlak alanın dışına taşırılmadan, tam olarak karalanıp doldurulması gerekmektedir. Bir soru için birden çok cevap işaretlenmiş ise o soruya verilen cevap yanlış sayılacaktır. Cevap kâğıdını değerlendiren optik okuyucu, iyi silinmemiş işareti de okuyabilir. Bu nedenle bir soruya verilen cevabın değiştirilebilmesi için, yanlış konulmuş işaretin temiz bir şekilde silinmesi gerekir. Özellikle, verilen bir cevap silinip yerine başka bir cevap işaretlenmediğinde bu işaret çok iyi silinmiş olmalıdır. “, “10.3. ÖSYM İLE
YAZIŞMALAR” başlıklı maddesinde “Sınav sonucunun incelenmesini isteyen adaylar, ÖSYM tarafından sonuçların elektronik ortamda açıklanmasından sonraki ilk 10 gün içerisinde (sonuçların açıklandığı tarihten bir gün sonra başlamak üzere) Genel Amaçlı Dilekçe örneğini kullanarak Merkezimize başvurmalıdır. Sınav sorularına ilişkin itirazlar ise sınav tarihinden itibaren ilk 3 iş günü içerisinde (sınav tarihinden bir gün sonra başlamak üzere) aynı şekilde
Genel Amaçlı Dilekçe örneği kullanılarak yapılmalıdır. Yapılacak her türlü itiraz, adayın dava açabilme hakkı için geçerli 10 günlük dava açma süresini durdurmaz. … ÖSYM’de bulunan her türlü sınav evrakının aslı veya sureti, yargı organlarının aksi kararları olmadıkça, aday dâhil hiçbir kişi ya da kuruma gösterilmez ve verilmez. Ancak, “Adaylar Tarafından Dilekçe
Gönderilmesi ve İşlem Ücretleri” konulu duyuru doğrultusunda adaylar, sınavda kullanmış oldukları kendi soru kitapçığı ve cevap kâğıdının görüntüsünü ÖSYM’de (Ankara’da), her oturum ayrı ayrı olmak üzere ücreti karşılığı, 6114 sayılı Kanun’un 7. maddesinin dördüncü fıkrasında belirtilen imha süresi sona ermeden inceleyebileceklerdir.” düzenlemeleri ile 6114 sayılı Kanun’un 7. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca adaylara tebliğ hükmünde olmak üzere bilgilendirme yapıldığı,
2.4. ÖSYM Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen bütün sınavlarda adaylara verilecek soru kitapçıklarının hazırlanması amacıyla öncelikle sınava ilişkin Temel Soru Kitapçığı oluşturulduğu, adaylara verilecek soru kitapçıklarının tamamının; Temel Soru Kitapçığındaki soruların ve bu sorulara ilişkin seçeneklerin sadece sıralamalarının/yerlerinin değiştirilmesiyle oluşturulmakta olduğu, böylece, Temel Soru Kitapçığındaki her bir soru ve seçenekleri, adayın soru kitapçığında aynen yer aldığı, sadece sorunun soru numarası ve seçeneklerinin sıralaması değişebildiği, bunun doğal bir sonucu olarak da doğru cevap seçeneğinin yerinin değişebilmekte ve her bir adayın cevap anahtarı bir diğer adayın cevap anahtarından farklı olabildiği,
2.5. ÖSYM Başkanlığının internet sayfasında “2020-DGS Temel Soru Kitapçığı ve Cevap
Anahtarı Yayımlandı” başlığıyla yayımlanan duyuru ile 10 Ağustos 2020 tarihinden itibaren 10 gün süreyle Temel Soru Kitapçığı diziliminde verilen sınav sorularının tamamı Aday İşlemleri
Sistemi (https://ais.osym.gov.tr) internet adresine T.C. Kimlik Numaraları ve şifreleri ile giriş yapan 2020-DGS adaylarının erişimine açıldığı, bu kitapçıktaki soruların ve seçeneklerin sıralamasının yukarıda açıklandığı üzere, adayların sınavda kullandıkları kendi soru kitapçıklarındaki soruların ve seçeneklerin sıralamasından farklı olabildiği,
2.6. Diğer yandan, 7 Eylül 2020 tarihinde ÖSYM Başkanlığının internet sayfasında “2020DGS Cevap Kâğıtları ve Aday Cevapları Erişime Açıldı” başlığıyla yapılan duyuruda “9
Ağustos 2020 tarihinde uygulanan Meslek Yüksekokulları ile Açıköğretim Ön Lisans
Programları Mezunlarının Lisans Öğrenimine Dikey Geçiş Sınavı (2020-DGS) adaylarının cevap kâğıtlarının görüntüleri ve cevap kâğıtlarına yapmış oldukları işaretlemelerin optik okuyucular tarafından okunması sonucu elde edilen aday cevapları ve soruların doğru cevapları, sınava giren adayların sorulara verdikleri yanıtlarını ve değerlendirme sonuçlarını inceleyebilmeleri amacıyla ÖSYM’nin https://ais.osym.gov.tr internet adresinden 7 Eylül 2020 tarihinde saat 13.15’ten itibaren 10 gün süreyle erişime açılmış” olduğunun ifade edildiği, duyurunun devamında “Adaylar, ÖSYM’nin https://ais.osym.gov.tr internet adresine T.C.
Kimlik Numaraları ve şifreleri ile giriş yaptıktan sonra ilgili sınavı ve “Cevap Kâğıdı
Görüntüleme” ekranını seçerek sınavda kullandıkları cevap kâğıdı görüntüsünü, cevap kâğıdına yaptıkları işaretlemeleri, bu işaretlemelerin optik okuyucularla okunması sonucu elde edilen aday cevaplarını ve soruların doğru cevaplarını görebileceklerdir. Ayrıca adaylar, aday cevaplarının ve cevap anahtarının yayınlandığı form üzerindeki soru numaralarını tıkladıklarında, her soru için açılan yeni pencerede soru kökünü, cevap seçeneklerini ve sorunun doğru cevabı ile ilgili soruya kendilerinin vermiş olduğu cevabı görebileceklerdir.
Sorular, adayın sınavda kullandığı kitapçığın soru ve seçenek diziliminde görüntülenmektedir.
İlgili sayfada, adayların testlerdeki toplam doğru, yanlış ve boş cevap sayıları ile birlikte ham puanları da gösterilmektedir.” açıklamasının yer aldığı, bu kapsamda ilgili tarihlerde yukarıda belirtildiği şekilde erişimlerine açılan sayfalardan yararlanan adaylar, sınavda kullandıkları soru kitapçığında yer alan soru ve seçeneklerini, soru kitapçıklarında yer aldığı biçimi ve sırasıyla, ayrıca cevap kâğıtlarının görüntülerini ve cevap kâğıtlarına yapmış oldukları işaretlemelerin optik okuyucular tarafından okunması sonucu elde edilen cevapları ile doğru, yanlış ve boş cevaplarını inceleme fırsatı buldukları,
2.7. Başvuranın 2020-DGS cevap kağıdı ile cevap anahtarları, doğru ve yanlış şıkların yer aldığı sınavda kullanmış olduğu soru kitapçığına ait ham puan raporlarının (Master ham puan raporundaki sıralama temel soru kitapçığındaki dizilime göre, ham puan raporundaki sıralama ise başvuranın kendi soru kitapçığındaki dizilime göre oluşturulmuştur.) incelenmesi neticesinde optik okuma sonrası elde edilen yanıtlarının cevap kağıdına yapmış olduğu işaretlemelerle birebir örtüştüğü, dolayısıyla ÖSYM Başkanlığının tesis edilen değerlendirme işleminde herhangi bir hata bulunmadığı; başvuranın cevap kağıdında sayısal bölüme ait 24.
soruya verdiği yanıtın “B”, soruya ait doğru yanıtın ise “C” olduğu ve değerlendirme işleminin bu doğrultuda yapıldığı tespit edildiği, adayın soru kitapçığına göre 24. soru, temel soru kitapçığına göre de 24. soru olup temel soru kitapçığında seçeneklerin yerinin değişmesi sebebiyle master ham puan raporunda adayın işaretlemiş olduğu cevabın ve doğru cevabın yerinin değiştiği, başvuranın konuyla ilgili olarak ÖSYM Başkanlığına göndermiş olduğu 08/09/2020 tarihli dilekçeye Sınav Hizmetleri Daire Başkanlığının 10/09/2020 tarihli ve sayılı yazısı ile verdiği cevapta, 2020-DGS cevap kağıdının yeniden incelendiği, 2020DGS Kılavuzunda belirtilen kurallar doğrultusunda gerçekleştirilen değerlendirme işleminde herhangi bir hata olmadığının saptandığının başvurana bildirildiği,
2.8. Bu itibarla ÖSYM Başkanlığınca gerçekleştirilen sınavlarda cevap kağıtlarının optik okuyucuyla okunduğu, optik okuyucuların yalnızca adaylar tarafından kodlanan bilgileri esas aldığı, Danıştay 8. Daire Başkanlığının 20/12/2000 tarih ve 1999/3345 E., 2000/8416 K.
sayılı kararında da ifade edildiği üzere optik okuyucuların takdir hatası yapmasının söz konusu olamayacağı, başvuranın optik okuma sonrası elde edilen itiraz inceleme raporlarındaki yanıtlarının cevap kağıdına yaptığı işaretlemelerle birebir örtüştüğü ve soru kitapçığına ait cevap anahtarına göre ÖSYM tarafından yapılan değerlendirme işleminde herhangi bir hata bulunmadığı tespit edildiğinden başvuranın hukuka ve gerçeğe uyarlık bulunmadığı,
Açıklamalarına yer verildiği görülmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T. C. Anayasası’nın; “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükümleri düzenlenmiştir.
5. 5. 17/02/2011 tarihli ve 6114 Sayılı Ölçme Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’un;
5.1 “Tanımlar” başlıklı 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde, “Kılavuz: Ölçme,
seçme ve yerleştirme işlemlerine ilişkin uyulması gereken kurallar, duyurular veya yol gösterici açıklamalardan oluşan ve adaylar ile diğer ilgilileri bağlayıcı olan basılı veya elektronik ortamdaki bilgi paketini ifade eder.”
5.2 “Kuruluş, görev ve yetkiler” başlıklı 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendinde,
“Görev, yetki ve sorumluluk alanına giren konularda idari düzenlemeler yapmak ve kılavuzlar hazırlamak”,
5.3. “Temel ilkeler” kenar başlıklı 7 nci maddesinin beşinci fıkrasında, “Sınavlarla ilgili her türlü açıklama, başvuru ve sınav sonuçlarının adaylara duyurulması, Başkanlığın internet sayfasında yapılır, İnternet sayfasındaki duyurular adaylara tebliğ hükmündedir,” hükmü,
5.4. “Sınav güvenliği” balıklı 9 uncu maddesinin ikinci fıkrasında, “(2) Sorular ve cevapları, yapılan sınav sona erdikten sonra Yönetim Kurulu kararına istinaden özel erişim usulleri ile adaylara açıklanabilir. (Mülga ikinci cümle: 12/7/2013-6495/53 md.) (…) (Ek cümleler: 2/12/2016-6764/71 md.) Ancak deneme soruları ve bu sorulara ilişkin bilgi ve belgeler sınav sonrasında hiçbir surette açıklanmaz ve paylaşılmaz. Bu soruları sınav sonrasında yetkilendirilmiş görevliler dışında herhangi bir yolla ezberlemek suretiyle de olsa elde ederek kaydeden, saklayan, aktaran ya da paylaşanlar hakkında 10 uncu madde hükümleri uygulanır. Bireyselleştirilmiş veya elektronik sınavlarda soruların açıklanıp açıklanmayacağı sınava başvuru aşamasında adaylardan alınacak onaylar çerçevesinde yürütülür.”
6. 15/07/2018 tarihli, 4 Sayılı, Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum Ve Kuruluşlar İle
Diğer Kurum Ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin
ÖSYM ara başlığı altındaki;
6.1. “Tanımlar” başlıklı 346 ncı maddesinde; “(1) Bu Bölümün uygulanmasında; … e)
Kılavuz: Ölçme, seçme ve yerleştirme işlemlerine ilişkin uyulması gereken kurallar, duyurular veya yol gösterici açıklamalardan oluşan ve adaylar ile diğer ilgilileri bağlayıcı olan basılı veya elektronik ortamdaki bilgi paketini,… ifade eder.”,
6.2. “Kuruluş, görev ve yetkiler” başlıklı 347 nci maddesinde; “(1) Ölçme, Seçme ve
Yerleştirme Merkezi Başkanlığı, bu Bölüm ve ilgili diğer mevzuatla verilen görevleri yerine getirmek ve yetkileri kullanmak üzere kamu tüzel kişiliğine, idari ve mali özerkliğe sahip, Yükseköğretim Kurulu ile ilgili, merkezi Ankara’da bulunan özel bütçeli bir kuruluştur.
(2) Başkanlığın görev ve yetkileri şunlardır: a) Yükseköğretim Kurulu kararlarına veya ilgili mevzuat hükümlerine istinaden başta yükseköğretim kurumlarında ön lisans, lisans veya lisansüstü öğrenim görecek adayların puan sıralamasına göre tespiti veya yerleştirilmesi ile yükseköğretim kurumlarında atama veya yükselmelerde esas alınan sınavlar olmak üzere, ulusal ve uluslararası her türlü bilim, yetenek veya yabancı dil sınavları ile gerektiğinde yerleştirme işlemlerini yapmak. … ç) Sınav ölçme, değerlendirme ve yerleştirme işlemlerine yönelik yıllık sınav takvimini belirlemek, kamuoyuna duyurmak ve 6114 sayılı Kanunda ve bu
Bölümde belirlenen ilkelere göre yerine getirmek … ı) Sınav sonuçlarını analiz etmek ve sonuçları kamuoyuna duyurmak; sınav sonuçlarını ilgili kurum veya kuruluşlara basılı veya elektronik ortamda iletmek. i) Görev, yetki ve sorumluluk alanına giren konularda idari düzenlemeler yapmak ve kılavuzlar hazırlamak…”,
7. 9 Haziran 2020 tarihinde Başkanlığımızın internet sayfasında yayımlanan 2020-DGS
Kılavuzunun kapak sayfasında; “Sınava başvuran adaylar Kılavuzda ve ilgili mevzuatta yer alan düzenlemeleri kabul etmiş sayılırlar.”, 3.5. SINAVDA KULLANILACAK SORU
KİTAPÇIĞI VE CEVAP KÂĞIDI başlıklı maddesinde; “Sınavda uygulanacak test, tek kitapçık hâlinde adaylara verilecek ve adaylar cevaplarını cevap kâğıdının ilgili alanında işaretleyeceklerdir. Her bir soru kitapçığı matbaada özel olarak poşetlenecektir. Soru kitapçıkları sınavda adaylara, salon görevlileri tarafından poşeti kapalı olarak, açılmadan ve rastgele dağıtılacaktır. Soru kitapçığı poşeti adayın kendisi tarafından açılmalı, adaylar kendilerine verilen açılmış poşeti kabul etmemelidir. Kendisine daha önceden açılmış poşet verilen aday, bunun açılmamış bir poşetle değiştirilmesini Salon Başkanından istemelidir. Her soru kitapçığının “SORU KİTAPÇIK NUMARASI” farklı olacaktır. Farklı numaralarda basılan soru kitapçıklarındaki sorular birbirinin tamamen aynı olacak ancak soruların veya sorulardaki seçenekleri sıralanışı ile doğru cevabın yeri değişebilecektir. Bu nedenle her adayın cevap anahtarı da farklı olacaktır….Cevapların İşaretlenmesi: Soru kitapçığındaki bütün sorular çoktan seçmelidir. Her soru için beş farklı seçenek verilmiştir. Bu seçeneklerden yalnızca biri sorunun doğru cevabıdır. Cevaplar, adayın kendi adına düzenlenmiş olan cevap kâğıdına işaretlenecektir. Soru kitapçığında işaretlenen cevaplara hiçbir işlem yapılmaz.
Doğru cevap olarak işaretlenecek seçeneği gösteren yuvarlak alanın dışına taşırılmadan, tam olarak karalanıp doldurulması gerekmektedir. Bir soru için birden çok cevap işaretlenmiş ise o soruya verilen cevap yanlış sayılacaktır.”
Hüküm ve düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Başvuranın iddia ve talepleri, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı
Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9. 1 numaralı paragrafta açıklandığı üzere, başvuran, 2020 DGS Sayısal bölümdeki 24. Soruya cevap anahtarına göre doğru cevap verdiği halde cevabının yanlış kabul edildiğini ifade ederek gereğinin yapılması talebiyle Kurumumuza başvuruda bulunmuştur.
10. ÖSYM tarafından Kurumumuza gönderilen bilgi ve belgeler ile ilgili mevzuatın incelenmesinden; ÖSYM Başkanlığının, 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ve 6114 sayılı
Kanunun ilgili maddeleri uyarınca sınav ölçme, değerlendirme ve yerleştirme işlemlerine yönelik yıllık sınav takvimini belirlemek, kamuoyuna duyurmak ve 6114 sayılı Kanunda ve bu Bölümde belirlenen ilkelere göre yerine getirmek, Sınav sonuçlarını analiz etmek ve sonuçları kamuoyuna duyurmak; sınav sonuçlarını ilgili kurum veya kuruluşlara basılı veya elektronik ortamda iletmek, Görev, yetki ve sorumluluk alanına giren konularda idari düzenlemeler yapmak ve kılavuzlar hazırlamak hususunda yetkili kılındığı, ÖSYM tarafından çıkarılan Kılavuzların ölçme, seçme ve yerleştirme işlemlerine ilişkin uyulması gereken kurallar, duyurular veya yol gösterici açıklamalardan oluşan, adaylar ile diğer ilgilileri bağlayıcı olan basılı veya elektronik ortamdaki bilgi paketi olarak tanımlandığı, ilgili her türlü açıklama, başvuru ve sınav sonuçlarının adaylara duyurulmasının ÖSYM Başkanlığının internet sayfasında yapılacağı ve internet sayfasındaki duyuruların adaylara tebliğ hükmünde olduğu, bu itibarla 2020 DGS Kılavuzuna göre sınava başvuran adayların
Kılavuzda ve ilgili mevzuatta yer alan düzenlemeleri kabul etmiş sayılacağı, 6114 sayılı
Kanun’un 7. maddesinin 5. fıkrası gereği sınav ile ilgili açıklama ve duyurular, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) Başkanlığının internet sayfasında yapılan açıklama ve duyuruların adaylara tebliğ hükmünde olduğu bu kapsamda ilgili Kılavuzun incelenmesinden açıklıkla görülebileği üzere “SINAVDA KULLANILACAK SORU KİTAPÇIĞI VE CEVAP
KÂĞIDI” başlıklı maddesinde “Her soru kitapçığının “SORU KİTAPÇIK NUMARASI” farklı olacaktır. Farklı numaralarda basılan soru kitapçıklarındaki sorular birbirinin tamamen aynı olacak ancak soruların veya sorulardaki seçeneklerin sıralanışı ile doğru cevabın yeri değişebilecektir. Bu nedenle her adayın cevap anahtarı da farklı olacaktır. …
Cevapların İşaretlenmesi: Soru kitapçığındaki bütün sorular çoktan seçmelidir. Her soru için beş farklı seçenek verilmiştir. Bu seçeneklerden yalnızca biri sorunun doğru cevabıdır.” düzenlemesinin tebliğ hükmünde olmak üzere duyurulduğu anlaşılmıştır.
11. İdarenin açıklamalarından da görülebileceği üzere ÖSYM Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen bütün sınavlarda adaylara verilecek soru kitapçıklarının hazırlanması amacıyla öncelikle sınava ilişkin Temel Soru Kitapçığı oluşturulduğu, adaylara verilecek soru kitapçıklarının tamamının; Temel Soru Kitapçığındaki soruların ve bu sorulara ilişkin seçeneklerin sadece sıralamalarının/yerlerinin değiştirilmesiyle oluşturulmakta olduğu, böylece, Temel Soru Kitapçığındaki her bir soru ve seçeneklerin adayın soru kitapçığında aynen yer aldığı, sadece sorunun soru numarası ve seçeneklerinin sıralamasının değişebildiği, bunun doğal bir sonucu olarak da doğru cevap seçeneğinin yerinin değişebilmekte ve her bir adayın cevap anahtarının bir diğer adayın cevap anahtarından farklı olabildiği anlaşılmıştır.
12. Söz konusu sınavın 10 Ağustos 2020 tarihinden itibaren 10 gün süreyle Temel Soru
Kitapçığı diziliminde verilen sınav sorularının tamamının Aday İşlemleri Sistemi üzerinden giriş yapan 2020-DGS adaylarının erişimine açıldığı, bu kitapçıktaki soruların ve seçeneklerin sıralamasının yukarıda açıklandığı üzere, adayların sınavda kullandıkları kendi soru kitapçıklarındaki soruların ve seçeneklerin sıralamasından farklı olabildiği, 7 Eylül 2020 tarihinden itibaren 10 gün süreyle de Aday İşlemleri Sistemi üzerinden adayların tamamının bu defa sınavda kullandıkları soru kitapçığında yer alan soru ve seçeneklerini, soru kitapçıklarında yer aldığı biçimi ve sırasıyla, ayrıca cevap kâğıtlarının görüntülerini ve cevap kâğıtlarına yapmış oldukları işaretlemelerin optik okuyucular tarafından okunması sonucu elde edilen cevapları ile doğru, yanlış ve boş cevaplarını inceleme fırsatı buldukları anlaşılmıştır. Söz konusu duyurular ışığında 10 Ağustos 2020 tarihinden itibaren 10 gün süreyle getirilen “Temel
Soru Kitapçığı ve Cevap Anahtarı” nı inceleme fırsatının ve 7 Eylül 2020 tarihinde getirilen adayların kendilerine ait soru ve cevap anahtarlarını görebilme imkânlarının son derece şeffaf uygulamalar olduğu ve ilgili İdarenin herhangi bir şüpheye mahal bırakmamak adına bu uygulamaları hayata geçirdiği açıktır.
13. İlgili idare tarafından Kurumumuza sunulan DGS-2020-1 HAM PUAN RAPORU ve DGS2020-1 MASTER SORU KARŞILIĞI RAPORU’nun incelenmesinden; Master Ham Puan
Raporundaki sıralamanın, temel soru kitapçığındaki dizilime göre, Ham Puan Raporundaki sıralamanın ise başvuranın kendi soru kitapçığındaki dizilime göre oluşturulduğu, ayrıca adayın cevap kâğıdı ile optik okuma sonrası oluşturulan raporun karşılaştırılmasından; adayın optik okuma sonrası elde edilen yanıtlarının cevap kâğıdına yapmış olduğu işaretlemelerle birebir örtüştüğü anlaşılmış olup, adayın soru kitapçığına göre 24. sorusunun, temel soru kitapçığına göre de 24. soru olup temel soru kitapçığındaki seçeneklerin yerinin değişmesi sebebiyle master ham puan raporunda adayın işaretlemiş olduğu cevabın ve doğru cevabın yerinin değiştiği, başvuranın cevap kâğıdında sayısal bölüme ait 24. soruya verdiği yanıtın “B”, soruya ait doğru yanıtın ise “C” olduğu, neticede adayın söz konusu soruya yanlış cevap verdiği anlaşılmıştır.
14. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın talebinin ilgili İdarece reddedilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
15. İyi yönetim ilkelerine, 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmelik’in “İyi Yönetim İlkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurulara ilişkin İdareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içerisinde ve gerekçeli bir şekilde Kurumumuza gönderildiği; İdarenin kanunlara uygunluk, hesap verilebilirlik, makul sürede ve gerekçeli karar verme ve kararın gerekçeli olarak bildirilmesi ilkelerine uygun davrandığı, ancak idarenin, başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle
“karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı tespit edilmiş olup, İdarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
16. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın Başvurana, ÖLÇME, SEÇME ve YERLEŞTİRME MERKEZİ
BAŞKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi