|
ÖZET: Bu Danıştay kararında, başvuranın Ankara Üniversitesi’nden kaydının silinmesi işlemiyle ilgili itirazı incelenmiştir. Başvuran, SAT sınavı sonucu ile kayıt yaptırdığını, ancak orijinal belgenin zamanında teslim edilmediği gerekçesiyle kaydının silindiğini belirtmiştir. İdare, kayıt için gerekli belgelerin teslim tarihlerini açıkça duyurduğunu ve başvuranın bu yükümlülüğünü yerine getirmediğini savunmuştur.
Yapılan değerlendirmede, başvuranın kaydının silinmesine ilişkin işlemin hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır. İlgili mevzuat çerçevesinde, öğrencilerin belgelerini zamanında teslim etmemesi durumunda kayıtlarının silineceği belirtilmiştir. Başvuranın, belgelerin teslimi konusunda sorumluluğunu yerine getirmediği ve bu nedenle kaydının silinmesinde idarenin bir kusurunun bulunmadığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak, başvurunun reddine karar verilmiş, idarenin işlemlerinin hukuka uygun olduğu vurgulanmıştır. Bu karar, idarenin yükümlülüklerini yerine getirmesi ve öğrencilerin sorumluluklarını anlaması açısından önemli bir içtihat oluşturmuştur. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/3591-S.21.5829
BAŞVURU NO : 2020/97135
KARAR TARİHİ : 05/03/2021
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ANKARA ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın üniversiteden kaydının silinmesi işlemine itirazı hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 23/09/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza 23.09.2020 tarihinde yapılan başvurusunda ; yabancı uyruklu öğrenci olarak 2019 yılında Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesine başvurduğunu, SAT sınavıyla okula kabul edildiğini ve gerekli bütün belgelerini okula teslim ettiğini, SAT sınavının orijinal belgesinin Amerika’dan direkt okula gönderileceğini, dolayısıyla o belgenin gönderilip gönderilmediğini herhangi bir şekilde kontrol etmesinin mümkün olmadığını, sene boyunca bütün derslere ve sınavlara girdiğini, 1. akademik yılını başarıyla tamamladığını ancak mayıs ayı itibariyle öğrenci bilgi sistemine erişiminin kesildiğini ve 2 ay boyunca notlarına veya bilgilerine erişim sağlayamadığını, bunun üzerine Ankara’ya geldiğini ve Uluslararası
Öğrenci Ofisinden 27.04.2020 tarihinde Rektörlük kararıyla kaydının silindiğini öğrendiğini, bu konuda kendisine hiçbir bilgilendirme veya uyarıda bulunulmadığını, Nisan ayından sonraki ders ve sınavların tamamına da katılmasına rağmen ilk senesinin geçersiz sayıldığını, yeni başvuru tarihlerinin de geçtiğini, dolayısıyla tekrar SAT puanını göndermesinin bir işe yaramayacağının söylendiğini, okuldaki yetkililerin problemini ciddiye almadıklarını, konuyla ilgili şahsi eğitim danışmanın konuşmak istediğinde ise “Biz defalarca aradık, açmadı” dediklerini ve telefonu danışmanının suratına kapattıklarını, okula dilekçe verdiğini ancak her seferinde yapılacak bir şey olmadığının söylendiğini belirterek kayıt silme işleminin iptalini talep etmiştir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 02.11.2020 tarih ve sayılı bilgi ve belge isteme yazısına istinaden Ankara Üniversitesi Rektörlüğünün konuya ilişkin 06.11.2020 tarih ve sayılı yazısında özetle; 2.1. Yurt dışından Öğrenci Kabulü kapsamında kayıt hakkı kazanan kaydının 23.07.2019 tarihinde SAT sınav sonucu çıktısı ile yapıldığı, 2.2. Üniversiteye SAT sınav sonucu (bilgisayar çıktısı) ile kayıt yaptıran adayların sınav sonucunun, sınavı yapan Kuruluş (Collage Board-ETS) tarafından aslının Üniversiteye gönderilmesi ile doğrulanması gerektiğinin Üniversite Öğrenci işleri Daire Başkanlığı web sayfasında yer alan kayıt duyurusu ile ilan edildiği,
2.3. SAT sınav sonucu çıktısı ile kayıt yaptıran adaylara 31.12.2019 tarihine kadar süre verilmiş olup öğrencilere sınav sonucunun doğrulanması gerektiği aksi takdirde kayıtlarının silineceği bilgisinin verildiği,
2.4. Adı geçen öğrencinin kaydının SAT sınav sonucunun ilgili kurum tarafından doğrulanamaması nedeniyle ilgili Fakültenin 27.04.2020 tarih ve 179 sayılı Yönetim Kurulu
Kararı ile 27.04.2020 tarihinde silindiği,
Belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18.10.1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
4. 14.06.2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 04.11.1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Yükseköğretime giriş ve yerleştirme” başlıklı 45 inci maddesinde; “Yükseköğretime giriş ve yerleştirme aşağıdaki
şekilde yapılır:
a. Yükseköğretim kurumlarına giriş ve yerleştirme işlemleri imkân ve fırsat eşitliğini sağlayacak tedbirleri almak kaydıyla, Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen usul ve esaslara göre yapılır.
…
f. Yabancı uyruklu öğrenciler ile ortaöğretimin tamamını yurt dışında tamamlayan öğrencilerin yükseköğretim kurumlarına kabul usul ve esasları Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenir.
Uluslararası andlaşmalar gereği Türkiye’deki yükseköğretim kurumlarında burslu olarak öğrenim görecek yabancı uyruklu öğrencilerin yerleştirme işlemleri Yükseköğretim Kurulu tarafından yapılır …”,
6. Ankara Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Eğitim Öğretim Yönetmeliği “İlişik kesme” başlıklı 45 inci maddesinin onuncu fıkrasında: “Gerçeğe aykırı veya yanıltıcı beyan ve belgelerle kayıt yaptıran ve/veya eksik belgeleri olduğu halde bu belgeleri zamanında teslim etmeyen kayıtlı öğrencilerin Üniversite ile ilişiği kesilir.”
7. YÖK Başkanlığı’nın Yurt dışından Öğrenci Kabulüne İlişkin Esaslar’ının;
7.1. A- Genel İlkeler: “1) 11.04.2012 tarih ve 28261 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 6287 sayılı Kanun’un 14/f maddesi uyarınca yurt dışından öğrenci kabul etmek isteyen üniversitelerin Yükseköğretim Kurulu onayı ile yurt dışından öğrenci kabul etmesi,
2) a) Yurt dışından öğrenci kabul edecek yükseköğretim kurumlarının kontenjan önerilerinin
belirlenecek takvim çerçevesinde Yükseköğretim Kurulu tarafından toplanması,
b) Yurtdışından öğrenci kabul kontenjanlarının her eğitim ve öğretim döneminden önce
Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen tarihe kadar bir önceki yıl YKS Yükseköğretim
Programları ve Kontenjanları Kılavuzunda yer alan programlar çerçevesinde önerilerin üniversitelerden alınması, Yükseköğretim Kurulu tarafından değerlendirilerek karara bağlanması, ilgili yılda yeni açılan (ilk defa öğrenci alan) programlar için YKS kontenjanları ile birlikte önerilmesi halinde yurt dışından öğrenci kabul kontenjanlarının değerlendirilmesi, YKS Ek Yerleştirme işlemleri sırasında ilk defa öğrenci alan programların yer almaması,
c) 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 6287 sayılı Kanunla değişik 45/f maddesi ve
Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen Yurtdışından Öğrenci Kabulüne İlişkin Esaslar uyarınca yurtdışından öğrenci kabul kontenjanlarına başvurma imkanı bulunan, Türk
Vatandaşlığı Kanunu uyarınca Doğumla Türk vatandaşı olup da İçişleri Bakanlığı’ndan Türk vatandaşlığından çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybeden adaylar, Türk vatandaşlığını kaybedenlere talepleri halinde verilen mavi kart sahibi olduğunu belgeleyen adaylar ile 01/02/2013 tarihinden önce yurtdışında ortaöğretime devam ederek ortaöğretiminin (lise) son üç yılını KKTC hariç yabancı bir ülkede tamamlayan veya lise eğitimlerinin tamamını yurt dışındaki liselerde (KKTC liseleri hariç) gören uyruğundan biri
T.C olan çift uyruklu ve T.C uyruğunda bulunan adayların üniversitelerce belirlenen kriterler çerçevesinde yurtdışından öğrenci kabul kontenjanlarına başvurabilme uygulamasının devamı, ayrıca; i) Yükseköğretim kurumları tarafından önerilen ve Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen yurtdışından öğrenci kabul kontenjanlarında yer alan Öğretmenlik, Hukuk, Tıp ve
Diş Hekimliği programlarına da öğrenci kontenjanı belirlenmesinin devamı, ii) Bununla birlikte bu programlara mahsus olmak üzere bu adaylar için anılan alanlardaki kontenjanın %10’unun aşılmaması,
d) Söz konusu programların kontenjanları ile öğretim dili, hazırlık sınıfına ilişkin bilgilerin
Yükseköğretim Kurulu internet sitesinde yayınlanması,
e) Yükseköğretim programlarının eğitim ücreti, sağlık raporu vb koşullarının üniversiteleri tarafından ilan edilmesi,
…
4) Yurt dışından öğrenci kabulü sırasında öğrenci başvurularının değerlendirilmesinde
üniversitelerin yabancı uyruklu öğrenci kabulünde kullanılması önerilen ve Yükseköğretim
Kurulu tarafından onaylanan sınavlardan; lise bitirme sınavları statüsünde olan sınavların (Abitur, International Baccalaureate, GCE, Tawjihi vs.) geçerlilik sürelerine bir sınırlama getirilmemesine ancak üniversite giriş sınavı statüsünde olan sınavların (SAT, vs.) geçerlilik sürelerinin iki yıl ile sınırlandırılması,”,
7.2. C- Üniversitelerin Kabul Koşullarına İlişkin İlkeler: “… 4) Yurt dışından gelecek öğrencilerin tercihlerinde ülkemiz üniversitelerini seçmelerine imkan sağlamak üzere üniversitelerimizi tanıtıcı doküman ve katalogların hazırlanması, üniversitelerimizin yurtdışındaki eğitim fuarlarına katılımlarının teşvik edilmesi ve başvuran veya gelen öğrencilere yardımcı olmak amacıyla üniversitelerce bünyelerinde Yabancı Uyruklu Öğrenci
Ofislerinin oluşturulması”,
8. Ankara Üniversitesine Yurt Dışından Öğrenci Kabulüne İlişkin Yönergenin;
8.1. “Başvuru koşulları” başlıklı 6 ncı maddesinde: “Lise son sınıfta olmak ya da mezun durumda bulunmak koşuluyla; a) Yabancı uyruklu kişilerin, b) Doğumla Türk vatandaşı olup da çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybedenler ve üçüncü dereceye kadar alt soyu olup Mavi Kart ya da Kimlik Paylaşım Sistemi aracılığıyla Mavi Kartlılar Kütüğünden alınacak kayıt örneği ve uyruğunda bulunan devlet makamlarınca verilmiş kimlik bilgilerini gösteren belge sunabilenlerin, c) Sonradan Türk vatandaşlığını kazanmış olup, aynı zamanda yabancı devlet vatandaşı olanların, d) Türk vatandaşı olup ortaöğretiminin tamamını KKTC hariç yabancı bir ülkede tamamlayanların, e) KKTC vatandaşı olup; KKTC’de ikamet eden ve
KKTC’de ortaöğrenimini tamamlayan GCE AL sınav sonuçlarına sahip olanlar ile 2005-2010 tarihleri arasında diğer ülkelerdeki kolej ve liselere kayıt yaptırıp eğitim alarak GCE AL sınav sonuçlarına sahip olan veya sahip olacakların başvuruları kabul edilir.”,
8.2. “Başvuruda bulunacak adayların değerlendirmesinde kullanılacak sınavlar” başlıklı
7 nci maddesinde: “Üniversiteye başvuruda bulunacak adayların aşağıda anılan sınavların
birinden, başvurduğu öğretim programında istenen en düşük puanı sağlamaları gerekir.
…
ç) SATI sınavından en az 1100 toplam puan ve en az 650 matematik puanı”…,
Hükümleri düzenlenmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
9. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya birlikte değerlendirildiğinde; şikâyete konu edilen işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Kurumumuza yapılan başvuruda özetle; başvuran yabancı uyruklu öğrenci olarak 2019 yılında Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesine kayıt hakkı kazandığını, Üniversiteye SAT sınav sonucu (bilgisayar çıktısı) ile geçici kayıt yaptırdığını, SAT sınavının orijinal belgesinin
Amerika’dan direkt okula gönderileceğini, dolayısıyla o belgenin gönderilip gönderilmediğini herhangi bir şekilde kontrol etmesinin mümkün olmadığını, sene boyunca bütün derslere ve sınavlara girdiğini, 1. akademik yılını tamamladığını ancak mayıs ayı itibariyle öğrenci bilgi sistemine erişiminin kesildiğini ve 2 ay boyunca notlarına veya bilgilerine erişim sağlayamadığını, bunun üzerine Ankara’ya geldiğini ve Uluslararası Öğrenci Ofisinden
27.04.2020 tarihinde Rektörlük kararıyla kaydının silindiğini öğrendiğini, bu konuda kendisine
hiçbir bilgilendirme veya uyarıda bulunulmadığını, Nisan ayından sonraki ders ve sınavların tamamına da katılmasına rağmen ilk senesinin geçersiz sayıldığını belirterek kayıt silme işleminin iptalini talep ettiği görülmüştür.
11. Konuyla ilgili olarak Ankara Üniversitesi Rektörlüğünden istenen bilgi ve belge talep yazımıza istinaden gelen cevapta özetle; yurt dışından öğrenci kabulü kapsamında kayıt hakkı kazanan kaydının 23.07.2019 tarihinde SAT sınav sonucu çıktısı ile yapıldığı, Üniversiteye SAT sınav sonucu (bilgisayar çıktısı) ile kayıt yaptıran adayların sınav sonucunun, sınavı yapan Kuruluş (Collage Board-ETS) tarafından aslının Üniversiteye gönderilmesi ile doğrulanması gerektiğinin Üniversite Öğrenci işleri Daire Başkanlığı web sayfasında yer alan kayıt duyurusu ile ilan edildiği, bunun için SAT sınav sonucu çıktısı ile kayıt yaptıran adaylara 31.12.2019 tarihine kadar süre verilerek öğrencilere sınav sonucunun doğrulanması gerektiği aksi takdirde kayıtlarının silineceği bilgisinin verildiği, ise SAT sınav sonucunun ilgili kurum tarafından 31.12.2019 tarihine kadar doğrulanamaması nedeniyle ilgili Fakültenin 27.04.2020 tarih ve 179 sayılı Yönetim Kurulu
Kararı ile 27.04.2020 tarihinde silindiği ifade edilmiştir.
12. Yukarıda anlatılanlar çerçevesinde uyuşmazlık, yurt dışından öğrenci kabulü kapsamında kayıt için teslimi gereken SAT sınav sonuç orijinal belgesinin Üniversiteye 31.12.2019 tarihine kadar gönderilmesinde başvuranın sorumluluğunu yerine getirip getirmediği noktasında düğümlenmektedir.
13. Somut olaya bakıldığında başvuranın yurt dışından öğrenci kabulü kapsamında Ankara
Üniversitesi Hukuk Fakültesine kayıt yaptırmak için gerekli olan SAT sınavından 1360 puan alarak başvuru şartını sağladığı, Üniversite tarafından tanınan imkân üzerine orijinali sonradan teslim edilmek üzere SAT sınav sonucunun bilgisayar çıktısı ile geçici kaydının yapıldığı, Üniversite resmi internet sitesinde yayımlanan “2019-2020 Eğitim-Öğretim Yılı Yurt Dışından
Öğrenci Kabulü Yerleştirme Sonuçlarına Göre Kesin Kayıt Hakkı Kazanan Öğrenciler” başlıklı ilanda “SAT Sınav sonucu ile kayıt olacak adayların, sınav sonuç belgelerinin ETS tarafından doğrudan 02-06 Eylül 2019 tarihine kadar kayıt adresine gönderilmesini sağlamaları gerekmektedir. (Ankara Üniversitesi’nin SAT Kodu:7964)” ifadesinin yer aldığı, buna göre
SAT sınav sonuç belgesi orijinalinin belirtilen tarihe kadar öğrenciler tarafından
Üniversiteye gönderilmesinin sağlanması gerektiği görülmüştür.
14. Konuya ilişkin daha detaylı bilgi almak için Ankara Üniversitesi Rektörlüğü Öğrenci İşleri
Daire Başkanlığı yetkili kişisi ile görüşme yapılmış olup 19.02.2021 tarih ve sayı ile tutanağa geçirilen görüşmede Üniversiteye SAT sınav sonucu (bilgisayar çıktısı) ile kayıt yaptıran adayların sınav sonucunun, sınavı yapan Kuruluş (Collage Board-ETS) tarafından aslının Üniversiteye gönderilmesi ile doğrulanması gerektiği, bu sınav sonucunun doğrulanmasının öğrenci sorumluluğunda olduğu, çünkü sınav sonucun ETS’den doğrulanması için öğrenciler tarafından dolar üzerinden hesaplanan bir bedel ödenmesi gerektiği, Üniversiteye kayıt hakkı kazanan öğrencilere ilişkin ilanda ayrıca Ankara Üniversitesine ait
SAT Kodu verildiği, doğrulama için gerekli ödemenin yapılmasından sonra bu kodun ETS’ye bildirilerek sınav sonuçlarının Üniversiteye gönderilmesinin sağlanması gerektiği bilgisi verilmiştir. Ayrıca belirtilen tarihe kadar belgenin orijinalini teslim etmeyen öğrencilerin isim sırasına göre arandığı ve belgelerini teslim etmesi gerektiği konusunda uyarıldığı da ayrıca ifade edilmiştir.
15. Diğer yandan konuyla ilgili başvuranla e-posta yoluyla iletişime geçilmiş olup kendisinden:
Üniversite resmi sitesinde 2019-2020 Eğitim-Öğretim Yılı Yurt Dışından Öğrenci Kabulü
Yerleştirme Sonuçlarına Göre Kesin Kayıt Hakkı Kazanan Öğrenciler olarak yayımlanan ilanda yer alan “SAT sınav sonucu ile kayıt olacak adayların, sınav sonuç belgelerinin ETS tarafından doğrudan 02-06 Eylül 2019 tarihine kadar kayıt adresine gönderilmesini sağlamaları gerekmektedir. (Ankara Üniversitesi’nin SAT Kodu:7964)” ifadesi hakkında bilgi sahibi olup olmadığına ilişkin açıklamasını, SAT sınav sonucu doğrulama için yatırılması gerekli olan ücret hakkında bilgi sahibi olup olmadığı, bilgi sahibiyse ve bu ücreti yatırdıysa buna ilişkin belgenin bir örneğini ve bu süreçte kendisi tarafından gerçekleştirilen işlemler ile sürecin kendisi açısından nasıl ilerlediğine ilişkin açıklamasını tarafımıza iletmesi istenmiştir.
16. Yine e-posta yoluyla iletilen ve 23.02.2021 tarih ve sayı ile kayıt altına alınan cevapta başvuran; SAT sınav sonuç belgesinin kopyası ile kaydını tamamlayarak ilk akademik dönemine başladığını, belgenin orijinalini yurt dışında ders ve yardım aldığı özel kurumun yardımıyla birlikte teslim ettiğini düşündüğünü, kontrol ettiğinde gönderildiği hakkında bilgilendirildiğini, diğer yabancı uyruklu üniversite arkadaşlarının dönem ortasında telefon yoluyla arandığını ve belgelerini tekrar teslim etmelerinin sağlandığını ancak kendisinin mail veya telefon aracılığıyla bir uyarı almaması dolayısıyla bir sorun olmadığını düşündüğünü, akademik yılın sonuna kadar hiçbir sorun çıkmadan derslerini ve sınavlarını tamamlamasına rağmen temmuz ayından itibaren öğrenci bilgi sistemine erişemediğini, Üniversiteyi aradığını ve mail attığını ancak 1 ay boyunca geri dönüş alamadığını, bunun üzerine Ankara’ya
Üniversiteye geldiğini, Öğrenci İşleri Bürosuna gittiğinde ise kendisine 2020 yılı Nisan ayında kaydının silindiğinin söylendiğini, bu durumla ilgili önceden hiçbir bilgilendirme almadığını, aynı gün içerisinde SAT orijinal belgesinin tekrar Üniversiteye gönderilmesi için talimat verdiğini ancak bunun Üniversite tarafından kabul edilmediğini belirtmiştir.
17. Bunun üzerine başvuran tarafından yurt dışında ders ve yardım aldığı özel eğitim kurumunun adı ve yetki alanın ne olduğu, bu kurumun SAT sınav sonuç belgesinin orijinalini
Üniversiteye nasıl gönderdiği hakkında bilgi verilmesi ve belgenin gönderildiğine dair de resmi bir evrak örneğinin tarafımıza iletilmesi istenilmiş olup e-postayla verilen ve 23.02.2021 tarih ve sayı ile kayıt altına alınan cevapta Azerbaycan Bakü’de yaşadığı süre boyunca
SAT ve diğer İngilizce sınavlarına hazırlanırken “American Life” isimli kurumdan hem ders hem de üniversite başvurularını yaparken eğitim danışmanlığı aldığını, kaydının silinmesini öğrenmesiyle “American Life” isimli Kurumu aradığını ve SAT sınav sonuç belgesinin orijinalinin Üniversiteye gönderildiği bilgisinin şifahen verildiğini belirterek tarafımıza sınav sonuç belgesinin süresi içerisinde Üniversiteye gönderildiğine ilişkin bir evrak sunamamıştır.
18. Kamu hizmetinin sunulması esnasında hizmetin kötü işlemesi, hiç işlememesi ve geç işlemesi hallerinde bireyler nezdinde gerçekleşen zararların, idarenin kusura dayanan sorumluluğu sebebiyle, devlet eliyle tazmini gerekir. Hizmetin kötü işlemesi, hiç işlememesi, geç işlemesi gibi durumlar; idarenin hizmet kusuru olarak adlandırılır. Bu durumda idarenin zarardan sorumluluğu, kusura dayanan sorumluluktur. Danıştay bu hususu şöyle açıklamaktadır: “İdare, yürütmekle yükümlü olduğu kamu hizmetlerini yerine getirirken, gerekli teşkilatı kurmak, bu teşkilatın ayni, şahsi ve mali imkân ve araçlarını hizmete hazır tutmak, hizmetin ifası sırasında hizmetin zamanında ve gereği gibi işlemesine devamlı olarak nezaret etmek ve hizmetin işleyişini kontrol etmekle sorumludur. Gerek hizmetin ayni, şahsi ve mali imkân ve araçlarının temin ve ifasındaki kusur, gerekse temin edilen bu araçlarla ifa olunan hizmetin geç işlemesi, gereği gibi veya hiç işlememesi; idareye, zarar gören kimselerin bu sebeplerle doğan zararlarını tazmin sorumluluğunu yükler. (Danıştay İDDGK, E. 2012/1657, K. 2014/3421, T. 3.11.2014)”. Diğer bir ifadeyle hizmet kusurundan bahsedilebilmesi için ortaya çıkan zarara idarenin üzerine düşen sorumluluğu yerine getirmemesi, hukuka aykırı tesis ettiği bir eylem ya da işlemin sebep olması gerekir. Eğer idarenin eylem ya da işlemi hukuka uygun ise burada hizmet kusurundan yani idarenin kusur sorumluluğundan söz edilemeyecektir. Danıştay bu konuyla ilgili olarak bir kararında üzerine düşen yükümlülüğü yerine getiren ve hukuka uygun hareket eden idarenin, davacılar nezdinde oluşan zararlardan sorumlu tutulamayacağına karar vermiştir (Danıştay 10. Dairesi, E.2005/8047, K.2007/358, T.13.2.2007), (Aysema Pelin Şaşmaz, “İdarenin Sorumluluğu ve Danıştay Kararlarındaki Görünümüne Genel Bakış”, Ekonomi
İşletme Siyaset ve Uluslararası İlişkiler Dergisi, 2016, c. 2, s .2, ss. 216-217.)
19. Bu kapsamda başvuran her ne kadar 2019-2020 yılı Eğitim-Öğretim yılı boyunca derslere ve sınavlara girse de kaydının silinmesi sürecine bakıldığında; Ankara Üniversite Hukuk
Fakültesinin resmi internet sitesinde yurt dışından öğrenci kabulüne ilişkin şartları, kayıt hakkı kazanan öğrencilerin teslim etmesi gereken evrakları ve bunların son teslim tarihini öğrencilere duyurduğu, SAT sınav sonucu ile kayıt olacak adayların, sınav sonuç belgelerinin ETS tarafından doğrudan 02-06 Eylül 2019 tarihine kadar kayıt adresine gönderilmesini sağlamalarının gerektiğinin belirtildiği, sonrasında bu tarihin 31.12.2019 tarihine kadar da uzatıldığı, başvuran kendisinin aranmadığını ifade etse de kendi ile aynı durumda olan arkadaşlarının arandığını belirttiği, nitekim Ankara Üniversitesi Rektörlüğü Öğrenci İşleri
Daire Başkanlığı yetkili kişisi ile yapılan görüşmede de öğrencilerin isim sırasına göre arandığının ifade edildiği, bu noktada her ne olursa olsun Üniversite resmi internet sitesinde ilan edilen ve öğrenciler tarafından bilinmesi ve son teslim tarihine kadar da Üniversiteye gönderilmesinin sağlanması gereken belgeyi teslim etmeyen ve kendisine de ulaşılamayan öğrenci açısından Üniversitenin bir sorumluluğunun kalmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
20. Başvuranın iddiaları, idarenin açıklamaları ve ilgili mevzuat çerçevesinde yapılan değerlendirme neticesinde; yukarıda da bahsedildiği üzere Ankara Üniversite Hukuk
Fakültesi tarafından resmi internet sitesinde yurt dışından öğrenci kabulüne ilişkin şartların, kayıt hakkı kazanan öğrencilerin teslim etmesi gereken evrakların ve bunların son teslim tarihinin öğrencilere duyurulduğu, bu tarihin öğrenciler lehine 31.12.2019 tarihine kadar uzatıldığı, belgeleri eksik olan öğrencilerin Üniversite tarafından arandığı, bu noktada zaten süresi içerisinde belgelerini teslim etmeyen ve kendisine ulaşılamayan öğrenci açısından idarenin sorumluluğunun kalmadığı tespit edilmiş olup diğer yandan 2019 yılı Aralık ayında ülkemizde Covid-19 Salgınının henüz baş göstermediği bu nedenle yüz yüze eğitimin devam ettiği göz önüne alındığında başvuranın SAT sınav sonuç belgesinin Üniversiteye ulaşıp ulaşmadığını hem bahsi geçen “American Life” adlı eğitim kurumundan hem de Üniversite
Öğrenci İşleri Bürosundan kolaylıkla teyit edebilmesi ve belge ulaşmadı ise bunu son teslim tarihine kadar ulaştırması gerektiği, bu noktada sorumluluğun zaten öğrenci üzerinde olduğu, bu nedenle başvuranın bu evrakın tesliminin takibiyle sorumlu olduğu ve aksi takdirde kaydının silineceğini bir öğrenci olarak biliyor olması gerektiği, nitekim bu sınav sonuç belgesinin sınavı yapan ETS adlı kuruluştan doğrulanması için öğrenciler tarafından dolar üzerinden hesaplanan bir bedel ödenmesi gerektiği, maddi külfet gerektiren bu uygulama nedeniyle Üniversitenin her öğrenci için bu bedeli ödemesi ve belgenin Kuruma gönderilmesinin sağlanmasının mümkün olmayacağı, bu nedenle Üniversiteye kayıt hakkı kazanan öğrencilere ilişkin ilanda ayrıca Ankara Üniversitesine ait SAT Kodu verildiği, doğrulama için gerekli ödemenin yapılmasından sonra bu kodun ETS’ye bildirilerek sınav sonuçlarının Üniversiteye gönderilmesinin sağlanmasının zorunlu olduğu, ayrıca her ne kadar başvuran son teslim tarihi olan 31.12.2019’dan itibaren dönem boyunca derslere ve sınavlara girip belgenin gönderilmesi noktasında bir sorun olmadığını düşündüğünü belirtse de bu durumun sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağı, zaten Üniversitenin 27.04.2020 kayıt silme tarihine kadar belge teslimi için tolerans gösterdiği, sonrasında ise Ankara Üniversitesi Ön
Lisans ve Lisans Eğitim Öğretim Yönetmeliği “İlişik kesme” başlıklı 45 inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan “eksik belgeleri olduğu halde bu belgeleri zamanında teslim etmeyen kayıtlı öğrencilerin Üniversite ile ilişiği kesilir.” hükmü çerçevesinde işlem tesis ettiği, bu nedenle de başvuranın talebinin reddi işleminde ilgili mevzuata, hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
21. 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Denetçiliği
Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İlgili idarenin Kurumumuz tarafından istenen bilgi ve belgeleri süresinde gönderdiği, “makul sürede karar verme” ve
“kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı diğer yandan şikâyetçiye verilen cevaplarda işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının ve süresinin gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı görülmüş olup, idarenin bahse konu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir.
22. Diğer yandan başvuran, gerek başvuru dilekçesinde gerek yapılan harici e-posta yazışmalarında belirttiği üzere kaydının silinmesine rağmen dönem derslerine ve sınavlarına girebilmiş ve bunlara ilişkin not girişi de Üniversite tarafından sağlanmıştır. Normal şartlarda kaydı silinen bir öğrencinin derslere ve sınavlara girme imkânının ortadan kalkması gerektiğinden konuyla ilgili bilgi almak için Ankara Üniversitesi Rektörlüğü Öğrenci İşleri
Daire Başkanlığı yetkili kişisi ile görüşme yapılmış olup görüşmede; öğrencinin kaydı silinse dahi öğrencinin üzerindeki derslerin silinemediği bu nedenle derslere ve sınavlara girebildiği ve hatta not girişi yapılabildiği, Üniversitenin bu noktada bir sistem açığının bulunduğu, ayrıca öğrencilerin E- Kampüs (ANKUZEM) sistemi üzerinden derslere girdiği, bu sistem ile öğrenci bilgi sistemlerinin entegre olmadığı bu nedenle öğrencilerin kaydı silinse dahi E-Kampüs üzerinden derslere ve sınavlara girmeye devam edebildiği belirtilmiştir. Bununla birlikte başvuranın transkriptindeki notlarının geçerli olduğu, transkriptini başka bir üniversiteye başvurusunda kullanabileceği ve hatta Ankara Üniversitesini tekrar kazanması ve başvurması halinde muafiyet işlemlerinin de yapılabileceği ifade edilmiştir.
23. Her ne kadar başvuranın SAT sınav sonuç belgesinin orijinalini süresi içerisinde teslim etmemesi ve bu nedenle kaydının silinmesi işlemine etki etmese de Üniversitenin sistemsel açığının öğrencileri sorumlulukları noktasında aksi düşüncelere sevk ettiği, yanlış anlaşılmalara yol açtığı ve nihayetinde öğrencilerin beklenti içerisine girmelerine neden olduğu açıktır. Bu nedenle oluşabilecek mağduriyetlerin önüne geçilmesi için öncelikle E-Kampüs sistemi ile Üniversitenin öğrenci bilgi sisteminin entegre edilmesi böylelikle öğrencilerin kaydı silindiğinde diğer sisteme de erişim imkanlarının ortadan kaldırılması için gerekli altyapısal düzenlemelerin yapılması, diğer yandan süresi içerisinde belge teslimi yapmayan öğrencilerin telefon yoluyla aranarak değil her iki tarafın hukuk güvenliği için yazılı bir şekilde uyarılması sonucunda işlem tesis edilmesi beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
24. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren ilgili idare işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle, BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın BAŞVURANA ve ANKARA ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi