|
ÖZET: Başvuran, COVID-19 PCR testinin pozitif çıkması nedeniyle 21/03/2021 tarihinde gerçekleştirilen Tıpta Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavı’na (TUS) katılamadığını ve bu nedenle ödediği 500 TL sınav ücretinin iadesini talep etmiştir. ÖSYM, sınav başvuru kılavuzunda, katılmayan adayların ücretlerinin iade edilmeyeceğini belirtmiştir. Danıştay, başvuranın durumu göz önünde bulundurularak, ÖSYM’nin kılavuz kurallarına aykırı bir işlem yapmasının mümkün olmadığını değerlendirmiştir.
Başvuranın karantina sürecinin, sınava katılma iradesini etkileyen bir durum olarak kabul edilmediği, dolayısıyla idarenin işlemlerinin hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır. ÖSYM’nin, COVID-19 pozitif adaylar için ayrı salonlar tahsis etmesi ve başvuranın sınav tarihine kadar gerekli önlemleri alarak sınava katılma imkanının bulunduğu belirtilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın talebi reddedilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/13535-S.21.21740
BAŞVURU NO : 2021/6485
KARAR TARİHİ : 21/09/2021
RET KARARI
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : ÖLÇME, SEÇME VE YERLEŞTİRME MERKEZİ BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın COVID-19 PCR testinin pozitif çıkması nedeniyle Tıpta
Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavına(TUS) girememesi nedeniyle sınav başvuru ücretinin tarafına iade edilmesi veya başvuracağı sonraki TUS sınavından ücret alınmaması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 22/03/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran başvurusunda özetle; 21/03/2021 tarihinde ÖSYM tarafından gerçekleştirilen Tıpta
Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavına (TUS) başvuruda bulunduğunu, TUS sınavının sadece üç büyük il olan
İstanbul Ankara ve İzmir’de gerçekleştirildiğini ancak kendisinin Ordu ilinde ikamet ettiğini, sınava
Ankara’da girmek için başvurusunu yaptığını fakat 16/03/2021 tarihinde yapılan COVID-19 PCR testinin pozitif çıktığını, bu nedenle 10 gün karantinaya alındığını, ÖSYM’nin çağrı merkezini arayarak karantinada olduğunu bu nedenle Ankara’ya gelemeyeceğini ve sınava giremeyeceğini belirttiğini, kendisine sınava gelmesi durumunda sınava girebileceğinin söylendiğini fakat covid olduğu için uçağa veya otobüse binemediğini ve bu nedenle Ankara’ya gidip sınava girmesinin mümkün olmadığını ve sınav ücreti olan
500 TL’nin tarafına iade edilmesini veya bir sonraki başvuracağı TUS sınavında tarafından sınav ücreti
alınmamasını talep ettiğini, fakat çağrı merkezindeki yetkilinin kendisine ÖSYM’nin böyle bir uygulamasının olmadığını söylediğini, bunun olağanüstü bir durum olduğunu, elinde olmayan sebeplerden ötürü sınava giremeyeceğini ve ÖSYM’nin sadece 3 ilde girilebilen ve en pahalı sınav olan TUS için istisna yapması gerektiğini belirtmesine rağmen olumsuz cevap aldığını ifade ederek pandeminin başından beri gece gündüz demeden filyasyonda çalışan bir hekim olarak elinde olmayan sebeplerden ötürü giremediği, sadece 3 ilde girilebilen ve ÖSYM’nin yaptığı en pahalı sınav olan TUS için ödediği 500 TL sınav ücretinin tarafıma iadesini veya başvuracağı bir sonraki TUS için kendisinden ücret alınmamasını talep etmektedir.
/
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun bilgi ve belge talebi üzerine, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM)
Başkanlığının konuya ilişkin olarak Kurumumuza göndermiş olduğu 13/07/2021 tarih ve sayılı yazısı ve eklerinden özetle;
2.1. 15 Temmuz 2018 tarihli ve 30479 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 4 sayılı
Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 347. maddesi gereğince Yükseköğretim Kurulu kararlarına ve ilgili mevzuat hükümlerine istinaden başta yükseköğretim kurumlarında lisans, lisansüstü öğrenim görecek adayların puan sıralamasına göre tespiti, yerleştirilmesi ile yükseköğretim kurumlarında atama, yükselmelerde esas alınan sınavlar olmak üzere ulusal ve uluslararası her türlü bilim, yetenek, yabancı dil sınavları ile gerektiğinde yerleştirme işlemlerini yapmak dahil mezkur Kararname, 6114 sayılı Kanun ve ilgili mevzuatla verilen görevleri yerine getirmekle yetkilendirilmiş kamu tüzel kişiliğine, idari ve mali özerkliğe sahip özel bütçeli bir kamu kurumu olan ÖSYM Başkanlığının, 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesi’nin 347. maddesinin 2. fıkrasının f) bendi gereğince “Sınav yapılacak merkezleri oluşturmak, sınav hizmetlerini yapacak kişileri belirlemek ve gerekli görevlendirmeleri yapmak.”,(i) bendi uyarınca
“Görev, yetki ve sorumluluk alanına giren konularda idari düzenlemeler yapmak ve kılavuzlar hazırlamak.” hususlarında yetkili kılındığının açıkça ifade edildiği,
2.2. 6114 sayılı Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Hizmetleri Hakkında Kanun’un “Tanımlar” kenar başlıklı 2. maddesi ile 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin “Tanımlar” kenar başlıklı 346.
maddesinde “aday”ın; ÖSYM Başkanlığınca yapılan sınav, ölçme, değerlendirme ve yerleştirmelere hak kazanmak amacıyla başvuran kişi, “kılavuz”; ölçme, seçme ve yerleştirme işlemlerine ilişkin uyulması gereken kurallar, duyurular veya yol gösterici açıklamalardan oluşan, adaylar ile diğer ilgilileri bağlayıcı olan basılı veya elektronik ortamdaki bilgi paketi olarak tanımlandığı, 6114 sayılı Kanun’un “Temel ilkeler” kenar başlıklı 7. maddesinin beşinci fıkrasında sınavlarla ilgili her türlü açıklama, başvuru ve sınav sonuçlarının adaylara duyurulmasının ÖSYM Başkanlığının internet sayfasında yapılacağı, internet sayfasındaki duyuruların adaylara tebliğ hükmünde olduğunun belirtildiği,
2.3. Yayımlanması Sağlık Bakanlığınca uygun bulunan ve 2 Şubat 2021 tarihinde ÖSYM Başkanlığının internet sayfasında yayımlanan 2021-Tıpta Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavı (TUS) Başvuru Kılavuzunun;
2.3.1. Kapak sayfasında “Bu kılavuz, sınavla ilgili başvuru, sınav ve sınav sonuçlarının değerlendirilmesi ve yerleştirme esaslarını kapsamaktadır. Sınava başvuran adaylar, Kılavuzda ve ilgili mevzuatta yer alan düzenlemeleri kabul etmiş sayılırlar. … Başvurusunu veya tercihini yapmayan, başvurusu veya tercihi geçersiz sayılan/iptal edilen veya silinen, sınava girmeyen veya giremeyen, sınava alınmayan veya sınavdan çıkarılan, sınavda başarı sağlayamayan veya sınavı geçersiz sayılan, ücret gerektirmeyen bir işlem için ücret yatıran veya aynı işlem için birden fazla ödeme yapmış olan adayların ödedikleri ücretler iade edilmez/devredilmez.”,
/
2.3.2. “17. SINAV MERKEZİ TERCİHİ/KODU” başlıklı maddesinde; “Sınavın uygulanacağı hafta
Covid-19 pozitif/temaslı olması nedeniyle sınava gireceği sınav merkezini değiştirmek isteyen adaylar (yurtdışı başvuru yöntemiyle başvuru yapan adaylar hariç), sınavın uygulanacağı hafta Çarşamba günü saat 10.00’dan sınav tarihine kadar ÖSYM Aday İşlemleri Sisteminden (https://ais.osym.gov.tr)
Merkezimize bildirimde bulunacaklardır. Bu durumdaki adayların sınav merkezi değişikliği taleplerini, ÖSYM Aday İşlemleri Sisteminden Sınav Menüsü alanında ilgili sınavı seçerek “Sınav Merkezi Değişim
Talebi” alanını doldurarak ve “Kaydet ve Gönder” işlemi ile “Onaylıyorum” işlemi yaparak Merkezimize bildirmeleri gerekmektedir. “Onaylıyorum işleminden sonra sınav merkezi değişiklik talebi, Başkanlığımızca değerlendirilmek üzere kaydedilmiş olacaktır. Sınav merkezi değişiklik talebi kaydedildikten sonra iptal edilemeyecek ve değiştirilemeyecektir. İptal veya değişiklik taleplerine ilişkin
Başkanlığımıza gönderilecek dilekçelere işlem yapılmayacaktır. Sağlık Bakanlığından elektronik ortamda alınan veriler doğrultusunda riskli durumda olan adayların talebi işleme alınacak, riskli durumda olmayan adayların talepleri işleme alınmayacak, sistem tarafından engellenecektir. Sınav merkezi değişen adayların
Sınava Giriş Belgelerini yeniden edinmeleri gerekmektedir. Covid-19 durumu nedeniyle sınava gireceği sınav merkezini değiştirmek isteyen adayların, Başkanlığımıza veya Başkanlığımız birimlerine herhangi bir belge göndermeleri gerekmemektedir. Sadece ÖSYM Aday İşlemleri Sisteminden (https://ais.osym.gov.tr)
yapılacak bildirimler işleme alınacaktır. Sınav Merkezi 062 Ankara-Çankaya, 341 İstanbul – 1 (Kadıköy/Maltepe/Ataşehir), 343 İstanbul – 3 (Beyoğlu/Şişli/Beşiktaş/Kağıthane/Sarıyer), 352 İzmir – Kuzey (Karşıyaka/Bornova/Çiğli)” düzenlemesi ile 6114 sayılı Kanun’un 7. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tebliğ hükmünde olmak üzere adaylara gerekli bilgilendirmenin yapıldığı,
2.4. ÖSYM Başkanlığınca gerçekleştirilen sınavların yapılacağı merkezler, “ÖSYM Sınav Merkezlerinin
Belirlenmesine İlişkin Yönerge”nin amir hükümleri uyarınca sınava başvuracak potansiyel aday sayısı, bina ve salon kapasitesi, görevli sayısı, sınav güvenliği ve sınav maliyetini teşkil eden nakliye, kamera, görevli ücretleri gibi objektif kriterler dikkate alınarak ÖSYM Yönetim Kurulu kararı ile belirlenmekte olup
21.03.2021 tarihinde yapılan Tıpta Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavının uygulanacağı merkezlerin de bu
kapsamda belirlenerek 2021-Tıpta Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavı (TUS) Başvuru Kılavuzu ile adaylara duyurulduğu,
2.5. Başvuran sınava girme iradesi gösterip başvurusunu tamamlayarak 6114 sayılı
Kanun ve 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nde tanımlı olan “aday” statüsüne girdiği dikkate alındığında başvuranın 10 gün karantinada olmasına ilişkin subjektif durumunun esas alınarak bir kamu kurumu olan ÖSYM Başkanlığına genel düzenleyici işlem niteliğinde olan Kılavuz kurallarına aykırı bir işlem tesis edilmesinde hukuka uyarlık bulunmayacağını,
2.6. Nitekim konuya ilişkin Kamu Denetçiliği Kurumu’nun 12.10.2020 tarihli ve sayılı,
08.01.2021 tarihli ve sayılı Ret Kararlarında “Somut olayımızda başvuranın başvuru işlemlerini
tamamlayarak “aday” statüsüne girdiği, ancak sınav tarihinin ÖSYM Başkanlığı tarafından salgın hastalık nedeniyle Bilim Kurulunun görüşüyle kamu yararı gözetilerek ertelendiği, yeni sınav tarihinin ise ilgili mevzuat gereği adaylara tebliğ hükmünde olmak üzere duyurulduğu anlaşılmıştır. Her ne kadar aday söz konusu sınava katılamaması nedeniyle başvuru ücretinin tarafına iade edilmesini talep etmiş olsa da sınav başvuru kılavuzunda sınava katılmayan adayların ödedikleri ücretlerin iade edilmeyeceği ve
devredilemeyeceğinin düzenlenmiş olması nedeniyle idarenin işlemlerini mevcut düzenlemelere uygun şekilde yerine getirdiği değerlendirilmiştir. Başvuranın talebinin idarece reddedilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.” gerekçesiyle başvuruların reddine karar verildiği,
2.7. Covid-19 tedbirleri kapsamında ÖSYM Başkanlığınca gerçekleştirilen sınavlarda, Sağlık Bakanlığı
Halk Sağlığı Genel Müdürlüğünce ÖSYM Başkanlığına gönderilen yazı ve ekinde yer alan Sağlık
Bakanlığı bünyesinde oluşturulan Covid-19 Bilimsel Danışma Kurulu tarafından hazırlanan “COVID-19
Kapsamında Ulusal Sınavlarda Alınması Gereken Önlemler” doğrultusunda; Covid-19 Pozitif/Temaslı durum bilgisi bulunan adayların kendileri için oluşturulan ayrı salonlarda sınava alındıklarını, bu itibarla başvuranın Covid-19 tanısı olduğu için 10 gün karantina sürecinde olmasının sınava girmesine engel teşkil etmediği,
2.8. ÖSYM Başkanlığının internet sayfasında tebliğ hükmünde olmak üzere yayımlanan 2021-TUS
Başvuru Kılavuzu uyarınca her ne sebeple olursa olsun adayların ödedikleri ücretlerin iade edilmeyeceğinin/devredilmeyeceğinin açıkça ifade edildiği, başvuranın subjektif durumunun esas alınarak
ÖSYM Başkanlığına objektif genel düzenleyici işlem niteliğinde olan ve tüm adaylar için uygulanması zorunlu olan Kılavuz kurallarına aykırı bir işlem tesis edilmesinin mümkün olmadığı, ayrıca Kurumunuzun
23.10.2019 tarihli ve sayılı, 04.07.2018 tarihli ve sayılı Ret Kararlarında ifade edilen kişisel
menfaat-kamusal menfaat dengesi de göz önünde bulundurularak başvuranın hukuka uyarlık bulunmadığı,
İfadelerine yer verdiği görülmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T. C. Anayasası’nın;
3.1. “Sağlık hizmetleri ve çevrenin korunması” başlıklı 56 ncı maddesinde; “Herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir.
Çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek Devletin ve vatandaşların ödevidir.
Devlet, herkesin hayatını, beden ve ruh sağlığı içinde sürdürmesini sağlamak; insan ve madde gücünde tasarruf ve verimi artırarak, işbirliğini gerçekleştirmek amacıyla sağlık kuruluşlarını tek elden planlayıp hizmet vermesini düzenler.
Devlet, bu görevini kamu ve özel kesimlerdeki sağlık ve sosyal kurumlarından yararlanarak, onları denetleyerek yerine getirir.
Sağlık hizmetlerinin yaygın bir şekilde yerine getirilmesi için kanunla genel sağlık sigortası kurulabilir.”,
3.2. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükümleri düzenlenmiştir.
5. 17/02/2011 tarihli ve 6114 Sayılı Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Hizmetleri Hakkında
Kanun’un;
5.1 “Tanımlar” başlıklı 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde;“Kılavuz: Ölçme, seçme ve
yerleştirme işlemlerine ilişkin uyulması gereken kurallar, duyurular veya yol gösterici açıklamalardan oluşan ve adaylar ile diğer ilgilileri bağlayıcı olan basılı veya elektronik ortamdaki bilgi paketini… ifade eder.” 6. 15/07/2018 tarihli, 4 Sayılı, Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum Ve Kuruluşlar İle Diğer
Kurum Ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin ÖSYM ara başlığı altındaki;
6.1.”Tanımlar” başlıklı 346 ncı maddesinde; “(1) Bu Bölümün uygulanmasında; … e) Kılavuz: Ölçme, seçme ve yerleştirme işlemlerine ilişkin uyulması gereken kurallar, duyurular veya yol gösterici açıklamalardan oluşan ve adaylar ile diğer ilgilileri bağlayıcı olan basılı veya elektronik ortamdaki bilgi paketini,… ifade eder.”,
6.2. “Kuruluş, görev ve yetkiler” başlıklı 347 nci maddesinde; “(1) Ölçme, Seçme ve Yerleştirme
Merkezi Başkanlığı, bu Bölüm ve ilgili diğer mevzuatla verilen görevleri yerine getirmek ve yetkileri kullanmak üzere kamu tüzel kişiliğine, idari ve mali özerkliğe sahip, Yükseköğretim Kurulu ile ilgili, merkezi Ankara’da bulunan özel bütçeli bir kuruluştur.
(2) Başkanlığın görev ve yetkileri şunlardır: a) Yükseköğretim Kurulu kararlarına veya ilgili mevzuat hükümlerine istinaden başta yükseköğretim kurumlarında ön lisans, lisans veya lisansüstü öğrenim görecek adayların puan sıralamasına göre tespiti veya yerleştirilmesi ile yükseköğretim kurumlarında atama veya yükselmelerde esas alınan sınavlar olmak üzere, ulusal ve uluslararası her türlü bilim, yetenek veya yabancı dil sınavları ile gerektiğinde yerleştirme işlemlerini yapmak. … ç) Sınav ölçme, değerlendirme ve yerleştirme işlemlerine yönelik yıllık sınav takvimini belirlemek, kamuoyuna duyurmak ve 6114 sayılı
Kanunda ve bu Bölümde belirlenen ilkelere göre yerine getirmek…ğ)Gerekli hâllerde sınavları ertelemek, kısmen veya tamamen iptal etmek, adayların işlemlerini geçersiz saymak,…ı) Sınav sonuçlarını analiz etmek ve sonuçları kamuoyuna duyurmak; sınav sonuçlarını ilgili kurum veya kuruluşlara basılı veya
/
elektronik ortamda iletmek i) Görev, yetki ve sorumluluk alanına giren konularda idari düzenlemeler yapmak ve kılavuzlar hazırlamak…”
7. 24/04/1930 tarihli ve 1593 Sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu’nun;
7.1. “Vilayetler ve kazalar umumi hıfzıssıhha meclisleri” başlıklı Beşinci Faslın 27 nci maddesinde;
“Umumi hıfzıssıhha meclisleri mahallin sıhhi ahvalini daima nazarı dikkat önünde bulundurarak şehir ve kasaba ve köyler sıhhi vaziyetinin ıslahına ve mevcut mahzurların izalesine yarayan tedbirleri alırlar. Sari ve salgın hastalıklar hakkında istihbaratı tanzim, sari ve içtimai hastalıklardan korunmak çareleri ve sıhhi hayatın faideleri hakkında halkı tenvir ve bir sari hastalık zuhurunda hastalığın izalesi için alınan tedbirlerin ifasına muavenet eylerler.”
1 8. 01/12/2020 Tarihli İçişleri Bakanlığı Genelgesinde ; “…2.1. Sokağa çıkma kısıtlaması
süresince üretim, imalat, tedarik ve lojistik zincirlerinin aksamaması, sağlık, tarım ve orman faaliyetlerinin sürekliliğini sağlamak amacıyla Ek’te belirtilen yerler ve kişiler kısıtlamadan muaf tutulacaktır.
2.2. Sokağa çıkma kısıtlamasındaki getirilen sürelere uymak için istisna getirilenler dışındaki tüm işyerleri hafta içi saat 20.00’de kapanacaktır.
3. Sokağa çıkma kısıtlaması getirilen süre ve günlerde (hafta içi ve hafta sonunda uygulanacak) aşağıda belirtilen zorunlu hallerde şehirlerarası seyahatlere izin verilecektir.
3.1. Zorunlu Haller Sayılacak Durumlar; Tedavi olduğu hastaneden taburcu olup asıl ikametine dönmek isteyen, doktor raporu ile sevk olan ve/veya daha önceden alınmış doktor randevusu/kontrolü olan, Kendisi veya eşinin, vefat eden birinci derece yakınının ya da kardeşinin cenazesine katılmak için veya cenaze nakil işlemine refakat edecek olan (en fazla 4 kişi), Bulunduğu şehre son 5 gün içerisinde gelmiş olmakla beraber kalacak yeri olmayıp ikamet ettikleri yerleşim yerlerine dönmek isteyen (5 gün içinde geldiğini yolculuk bileti, geldiği araç plakası, seyahatini gösteren başkaca belge, bilgi ile ibraz edenler), ÖSYM tarafından ilan edilen ve diğer merkezi sınavlara katılacaklar ve refakatçileri, Askerlik hizmetini tamamlayarak yerleşim yerlerine dönmek isteyen, Özel veya kamudan günlü sözleşmeye davet yazısı olan, Ceza infaz kurumlarından salıverilen, Vatandaşlarımız, yukarıda belirtilen durumların varlığı halinde toplu ulaşım araçlarıyla veya
Bakanlığımıza ait EBAŞVURU ve ALO 199 sistemleri üzerinden ya da Valilik/Kaymakamlıklara doğrudan başvuru yoluyla Seyahat İzin Kurullarından izin almak kaydıyla özel araçlarıyla seyahat edebileceklerdir.
1 https://www.icisleri.gov.tr/koronavirus-ile-mucadele-kapsaminda-sokaga-cikma-kisitlamalari—yeni-kisitlama-ve-tedbirler-
genelgeleri
3.2. Yukarıda belirtilen mazeretleri taşımayan kişilerin şehirlerarası seyahatleri ise ancak toplu ulaşım araçları (uçak, otobüs, tren, gemi vb.) kullanılmak suretiyle mümkün olacaktır. İşi ile ilgili illiyetini belgeleyen toplu ulaşım araçlarının görevlileri ile şehirlerarası seyahat edeceğini bilet, rezervasyon kodu vb. ile ibraz eden kişiler sokağa çıkma kısıtlamasından muaf olacaktır.
…
EK: Sokağa Çıkma Kısıtlamasından Muaf Yerler ve Kişiler Listesi
Sokağa çıkma kısıtlamalarının uygulanacağı günlerde istisna kapsamında olduğunu belgelemek suretiyle;…
32. ÖSYM tarafından ilan edilen ve diğer merkezi sınavlara katılacağını belgeleyenler (bu kişilerin yanlarında bulunan eş, kardeş, anne veya babadan bir refakatçi) ile sınav görevlileri,…”
9. T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü tarafından Milli Eğitim Bakanlığı, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı ile 81 il Valiliğine gönderilen “COVID-19
KAPSAMINDA ULUSAL SINAVLARDA ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER” başlıklı yazıda;
“…Sınav sırasında alınması gereken önlemler; Adayların sınav yapılacağı okulun bahçesine girişleri sırasında sosyal mesafenin (en az 1 metre, 3-4 adım) korunmasını sağlayacak, yığılma oluşmasını engelleyecek önlemler alınmalıdır. Adaylar okul binasına alınmadan önce sınav saatini beklerken, COVID-
19 açısından sınav sürecinde dikkat etmeleri gereken noktalar bina sınav sorumlusu tarafından
hatırlatılmalıdır. COVID-19 açısından Adayların dikkat etmesi gereken noktalar ile ilgili metin; “Değerli adaylarımız, ciddi solunum yolu belirtileriyle seyreden COVID-19 nedeniyle sınav sürecinde almanız gereken önlemler hakkında sizi bilgilendirmek istiyoruz. Ateş, öksürük, burun akıntısı ve solunum güçlüğü şikâyeti olan, COVID-19 olan veya son 14 gün içerisinde COVID-19 vakası ile teması olan adaylarımız okul girişinde görevlilere bilgi vermelidir. Endişeniz olmasın şikayeti olan adaylarımız sınava alınacaktır.
Şikayeti olanların bilgi vermesi sınav sürecinde sizin, sınav görevlilerimizin sağlığı ve uyulması gereken tedbirlerin belirlenmesi açısından büyük önem taşımaktadır. Okul içinde, bahçesinde ve diğer kalabalık ortamlarda sosyal mesafe olan en az 1 metre, 3-4 adım kuralına lütfen dikkat ediniz. Maske takınız ve maskenizi çıkarmayınız. Sağlığınızı önemsiyoruz. Lütfen bu önlemlere uyunuz. Başarılar dileriz”…
Sınava giren adaylardan kesin COVID-19 tanısı olanlar ile kesin COVID-19 tanısı ile tedavisi tamamlanıp sonrasındaki 14 günlük karantina süresinde olanlar okulun giriş katında bulunan ayrı bir salonda tıbbi maske takılarak sınava alınmalıdır. Bez maske kullananların maskeleri tıbbi maske ile değiştirilmelidir. Bu adaylar tıbbi maskelerini sınav süresince çıkarmamalıdır. Salon başkanları ve gözetmenler eğer aday ile 1 metreden daha yakın mesafede olacaklar ise maskeye ek olarak yüz koruyucu kullanmalıdır. Ateş, öksürük, burun akıntısı ve solunum güçlüğü gibi COVID-19’u düşündürecek şikâyetleri olanlar ile son 14 gün içerisinde kesin COVID-19 vakası ile teması olan adaylar giriş katında bulunan ayrı bir salonda (kesin
COVID-19 olan adaylar için ayrılmış salondan farklı bir salonda) tıbbi maske takılarak sınava alınmalıdır.
Bez maske kullananların maskeleri tıbbi maske ile değiştirilmelidir. Bu adaylar tıbbi maskelerini sınav süresince çıkarmamalıdır. Salon başkanları ve gözetmenler eğer aday ile 1 metreden daha yakın mesafede olacaklar ise maskeye ek olarak yüz koruyucu kullanmalıdır…”
/
10. 2021-Tıpta Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavı (TUS) Başvuru Kılavuzunun;
Kapak sayfasında; “…Başvurusunu veya tercihini yapmayan, başvurusu veya tercihi geçersiz sayılan/iptal edilen veya silinen, sınava girmeyen veya giremeyen, sınava alınmayan veya sınavdan çıkarılan, sınavda başarı sağlayamayan veya sınavı geçersiz sayılan, ücret gerektirmeyen bir işlem için ücret yatıran veya aynı işlem için birden fazla ödeme yapmış olan adayların ödedikleri ücretler iade edilmez/devredilmez.”
Hüküm ve düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
11. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; İdarenin işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
12. 1 numaralı paragrafta açıklandığı üzere, başvuran, 21/03/2021 tarihli TUS sınavına 16/03/2021 tarihinde yapılan COVID-19 PCR testinin pozitif çıkması nedeniyle 10 gün karantinada bulunması nedeniyle katılamadığını, sınavın sadece üç büyük il merkezinde gerçekleştirildiğini, kendisinin ise Ordu ilinde ikamet ettiğini, ÖSYM’nin çağrı merkezini arayarak durumu anlattığında sınava gelmesi durumunda sınava girebileceğinin kendisine söylendiğimi fakat covid olduğu için uçağa veya otobüse binemediğini ifade ederek yaşananın kendi iradesi dışında, karantina düzenlemesinin de devletin tasarrufu olduğu dikkate alınarak olağanüstü bir durumun yaşandığı göz önünde bulundurularak TUS için ödediği 500 TL sınav ücretinin tarafıma iadesini veya başvuracağı bir sonraki TUS için kendisinden ücret alınmaması talebiyle
Kurumumuza başvuruda bulunmuştur.
13. ÖSYM Başkanlığı tarafından Kurumumuza gönderilen bilgi ve belgeler ile ilgili mevzuatın incelenmesinden ÖSYM Başkanlığının Tıpta Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavını yapmaya yetkili olduğu, söz konusu sınavın sınav başvuru işlemlerinin ve uygulama esaslarının Kılavuzla düzenlendiği, sınava başvuran adayların söz konusu kılavuzda yer alan hükümleri kabul etmiş sayılacağının düzenlendiği anlaşılmıştır.
2021 TUS Başvuru Kılavuzunda başvuru işlemini yaparak sınav ücretinin ödemiş adayların yatırmış
oldukları ücretlerin her ne sebeple olursa olsun iade edilmeyeceğinin ayrıntılı olarak düzenlendiği görülmüştür.
14. Dünya Sağlık Örgütü, COVID-19 salgınını 30/01/2020 tarihinde “uluslararası boyutta halk sağlığı acil durumu” olarak sınıflandırmış, salgının ilk başladığı Çin dışında 113 ülkede COVID-19 vakalarının görülmesi, virüsün yayılımı ve şiddeti nedeniyle 11/03/2020 tarihinde küresel salgın (pandemi) olarak tanımlamıştır.
15. Gelinen aşamada son dönemde COVID-19 salgınının yayılımında tüm dünyada ve ülkemizde vaka ve hasta sayılarında yükseliş görüldüğü herkesçe bilinmektedir. COVID-19 salgınının toplum sağlığı ve kamu düzeni açısından oluşturduğu riski yönetme, sosyal izolasyonu temin, fiziki mesafeyi koruma ve hastalığın yayılım hızını kontrol altında tutma amacıyla tüm dünyada ve ülkemizde çeşitli tedbirler alınmaktadır. Bu tedbirlerin başında kuşkusuz karantina uygulaması yer almaktadır. Karantina uygulaması, bulaşıcı bir hastalığın bir yerden/kişiden başka bir yere/kişiye bulaşışının önüne geçmeye yönelik belirli sürelerle kişinin geçici olarak bir yerde tutulup gözlemlenmesi biçiminde uygulanan bir sağlık önlemidir. Karantina önlemi salgının kontrol altında tutulması için başvurulan en eski ve etkili yöntemlerden biridir. Nitekim ülkemizde COVID-19 vakasının görüldüğü ilk günden beri karantina uygulamasına gidilmiştir.
16. T.C. Sağlık Bakanlığının oluşturduğu COVİD-19 Bilgilendirme Platformunda (https://covid19.saglik.gov.tr/) Sıkça Sorulan Sorular Sekmesinde görüleceği üzere; korona testi pozitif çıkan bireylerin test verdikten sonra izolasyon sürecinin başladığı ve 14 gün süreyle izolasyonda kalmalarının gerektiği hususunda halkın bilgilendirildiği görülmektedir. Bakanlığın bilgilendirme platformunda yine sıkça sorulan sorular sekmesinde; “İzolasyon/karantina sürecinde iken sınava(mülakat vb.) girebilir miyim?” sorusunda Bakanlık “Evet. Sınava girmeden önce sınavı yapacak kurumun internet sayfasını kontrol ederek Koronavirüs hakkındaki bilgileri okuyunuz. Sınava giderken maskenizi takın ve sınav girişinde sınav görevlilerine hasta ya da temaslı olduğunuzu bildirin.” şeklinde cevap verilerek konunun halka duyurulduğu görülmüştür.
17. Benzer biçimde Kararın 8 numaralı paragrafında yer verilen 01/12/2020 Tarihli İçişleri Bakanlığı
Genelgesinde sokağa çıkma kısıtlamasından muaf tutulacak kişiler arasında ÖSYM tarafından ilan edilen ve diğer merkezi sınavlara katılacağını belgeleyenler ve refakatçilerinin bulunduğu, sokağa çıkma kısıtlaması getirilen süre ve günlerde belirtilen zorunlu hallerde şehirlerarası seyahatlere izin verileceği, bu zorunlu haller arasında ÖSYM tarafından ilan edilen ve diğer merkezi sınavlara katılacaklar ve refakatçilerinin bulunduğu, bu kişilerin toplu ulaşım araçlarıyla veya Bakanlığa ait EBAŞVURU ve ALO 199 sistemleri üzerinden ya da Valilik/Kaymakamlıklara doğrudan başvuru yoluyla Seyahat İzin Kurullarından izin almak kaydıyla özel araçlarıyla seyahat edebileceklerinin düzenlenerek duyurulduğu anlaşılmıştır.
18. Somut olayımızda 21/03/2021 tarihinde ÖSYM tarafından gerçekleştirilen Tıpta Uzmanlık Eğitimi
Giriş Sınavına (TUS) katılmak üzere başvuru ücretini yatıran ancak COVID-19 PCR testinin pozitif çıkması nedeniyle sınava katılamadığını söyleyen başvuranın yukarıda yer verilen prosedürü izleyerek sınav yerine gidebileceği, COVID-19 Kapsamında Ulusal Sınavlarda Alınması Gereken Önlemler” doğrultusunda ÖSYM tarafından Covid-19 Pozitif/Temaslı durum bilgisi bulunan adayların kendileri için oluşturulan ayrı salonlarda sınava alınacağı, bu itibarla başvuranın Covid-19 tanısı olduğu için 10 gün karantina sürecinde olmasının sınava girmesine engel teşkil etmediği değerlendirilmiştir.
19. Ayrıca Kurumumuzun 08.07.2020 tarihli ve sayılı Ret Kararı ve benzer kararlarda da
“Somut olayımızda başvuranın önce sınav yerini sehven Ankara olarak seçmesi nedeniyle sınav yerini değiştirmeye çalıştığı ancak başarılı olamadığı, akabinde sınava geç kalarak sınava alınmadığı anlaşılmakla beraber ilgili mevzuatın incelenmesinden başvuranın ödeme işleme geçmeden önce tüm
bilgileri kontrol etmekle mükellef olduğu benzer bir biçimde sınava vaktinde katılmanın da kendi sorumluluğunda bulunduğu, bu itibarla idareye bir kusur atfetmenin mümkün olmadığı değerlendirilmiştir.
Her ne kadar aday söz konusu sınava katılamaması nedeniyle başvuru ücretinin tarafına iade edilmesini yahut başka bir sınavda kullandırılması hakkını talep etmiş olsa da adaylara tebliğ hükmünde olan sınav başvuru kılavuzunda sınava vaktinde katılmayan adayların ödedikleri ücretlerin iade edilmeyeceği ve devredilemeyeceğinin düzenlenmiş olması nedeniyle idarenin işlemlerini mevcut düzenlemelere uygun şekilde yerine getirdiği…” değerlendirmesinde bulunulmuştur.
20. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın talebinin ilgili İdarece reddedilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
21. İyi yönetim ilkelerine, 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in “İyi
Yönetim İlkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurulara ilişkin İdareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içerisinde ve gerekçeli bir şekilde Kurumumuza gönderildiği; İdarenin kanunlara uygunluk, hesap verilebilirlik, makul sürede ve gerekçeli karar verme ve kararın gerekçeli olarak bildirilmesi ilkelerine uygun davrandığı, ancak idarenin, başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı tespit edilmiş olup, İdarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
22. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın Başvurana, ÖLÇME, SEÇME ve YERLEŞTİRME MERKEZİ BAŞKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi