|
ÖZET: Bu Danıştay kararında, başvuranın Pamukkale Üniversitesi’nde aldığı CTL 201 Türkiye Türkçesi Kelime Bilgisi dersi ile ilgili yaşadığı mağduriyetler ve itirazları incelenmiştir. Başvuran, sınavlara katılmadığı ve bütünleme sınavından aldığı notun vize notu olarak değerlendirilmesini talep etmiştir. Ancak, yapılan incelemelerde başvuranın sınav tarihlerini takip etmediği, dersin gerekliliklerini yerine getirmediği ve itiraz sürecini geçirdiği tespit edilmiştir.
İdare, başvuranın bütünleme sınav notunun vize notu olarak kabul edilmesinin Pamukkale Üniversitesi Önlisans-Lisans Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’ne aykırı olduğunu belirtmiştir. Danıştay, başvuranın itirazlarının hukuka uygun olarak değerlendirildiğine ve idarenin uygulamalarında bir aykırılık bulunmadığına karar vermiştir. Sonuç olarak, başvuranın talebi reddedilmiştir. Bu durum, eğitim süreçlerinde öğrencilerin sorumluluklarını yerine getirmelerinin önemini vurgulamaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/16774-S.21.26860
BAŞVURU NO : 2021/11171
KARAR TARİHİ : 29/11/2021
RET KARARI
PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, CTL 201 Türkiye Türkçesi Kelime Bilgisi dersinin sınavlarına ilişkin olarak yaşadığını iddia ettiği mağduriyetlerin giderilmesi ve bütünleme sınavından almış olduğu notun vize sınav notu olarak değerlendirilmesi talepleri hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 22/06/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kurumumuza 22.06.2021 tarihinde e-başvuru yoluyla yapılan başvuruda ,
özetle; Kurumuza daha önce yapmış olduğu 2021/9561 numaralı başvurusu ve eklerindeki ifade ve taleplerini tekrar ettiğini belirtmektedir. Başvuranın 2021/9561 numaralı başvurusu ve eklerinde, Pamukkale Üniversitesi öğrencisi olarak yaşamış olduğu mağduriyetin giderilmesi için Pamukkale
Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi nezdinde gerekli başvurularda bulunmakla birlikte mağduriyetinin giderilmediğini, tarafına tebliğ edilen soruşturma sonucuna ilişkin bilgilendirmelerde itiraz süresinin ve yolunun belirtilmediğini ve ayrıca çözüm odaklı bir yaklaşımın da sergilenmediğini, diğer yandan her türlü eğitimsel iş ve işlemin e-posta olarak yapıldığı ve ayrıca dekanlık tarafından şahsına her türlü resmi talep vb. işlemleri ilgili e-posta adresine iletebileceğinin yazılı olarak bildirildiği halde e-posta ile yapmış olduğu itiraz başvurusunun keyfi sebepler ile işleme alınmadığını, böylelikle soruşturma sonucuna itiraz hakkının yok sayıldığını iddia etmekte ve konunun incelenmesini, ilgili sosyal haberleşme uygulamasının sınavların uygulanmasında temel araç olarak etkin kullanılmasının yaratmış olduğu sınav güvenlik ve işleyişindeki aksaklıkların Üniversite ve Fakülte bünyesinde denetlenmediğinden dolayı Üniversitenin saygınlığı ve itibarı için gerekli işlemlerin yapılmasını, ilgili ders sorumlusu öğretim üyesinin sınav uygulama tutumunun değerlendirilmesini ve gerekli işlemlerin yapılmasını, Fakülte Öğrenci İşleri Dairesinin başvurularına karşı geçiştirici tutumu nedeniyle buradaki görevlilere Fakülte tarafından belirlenen görev ve sorumluluklarının yazılı olarak hatırlatılmasını, soruşturma sonucuna itiraz yolu ve süresi belirtilmeden tarafına tebliğ edilen soruşturma sonucunun eksiklikler nedeniyle usulden kabul edilebilir olmadığı için eksikliklerin giderilmesini ve gerekli bilgileri de içeren yazılı bilgilendirmenin tarafına yapılmasını, soruşturma sonucuna itiraz hakkının yok sayılmaması için gerekenin yapılmasını, ilgili ders çerçevesinde sınavlar
hususunda maruz kaldığı olumsuzlukların giderilmesi için bütünleme sınavından almış olduğu notun vize sınavı notu olarak da değerlendirilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 01.07.2021 tarihli ve sayılı yazısıyla bilgi-belge talebinde bulunulmuş
olup Pamukkale Üniversitesi Genel Sekreterliğinin 03.08.2021 tarihli ve sayılı yazısı ekinde; Üniversitelerinin Fen Edebiyat Fakültesi tarafından mevzuat hükümleri çerçevesinde gerçekleştirilen iş ve işlemlere yönelik bilgi ve belgeler sunulmuş olup
2.1) Başvuruya konu “ÇTL 201 Türkiye Türkçesi Kelime Bilgisi” dersinin, Türk dilinin leksik özelliklerini
ana hatlarıyla kavratmayı, Türkçenin dünya dilleri içindeki sentaktik benzerlik ve farklılıklarını göstermeyi ve karşılaştırmayı, ayrıca bu konularda öğrencilerde bir birikim oluşturmayı amaçlayan bir içeriğe sahip olduğu, bu çalışmaların ayrıca Türkiye Türkçesiyle ilgili becerileri ve ana dili vasıtasıyla dil öğrenimi yeteneğini geliştirmeyi hedeflediği, bu amaçla müfredatta yer alan ve derslerde kavratılması gereken
Kelime Bilgisi; Tanımı, Kapsamı, Çalışma Alanı, Diğer Bilimlerle İlişkisi, Türkçede Kelime Kategorileri, İsim Kategorisi ve İsimlerin Cümlede Kullanımı, İsim Kavramı ve İsim Çeşitleri, İsim Çekim Ekleri, Tarihsel Gelişimi ve Fonksiyonları, Zamir Kavramı ve Zamir Çeşitleri, Zamirlerin İsim Çekimine
Girebilme Durumları, Zarf Kavramı ve Zarf Çeşitleri, Zarfların Fiillere Bağlanma Şartları ve Şekilleri, Edat
Kavramı ve Edat Çeşitleri, Çekim Edatları, Bağlama Edatları ve Ünlem Edatları: Fiil Kategorisi, Fiil
Kavramı ve Fiillerin Anlam Özelliklerine Göre Sınıflandırılması, Fiilde Kip ve Kişi Kavramı, Fiil
Çekimleri, Basit Çekimli ve Birleşik Çekimli Fiiller, Yardımcı Fiil Kategorisi ve Fiillerin Cümlede
Kullanımı, Yardımcı Fiillerin İsimlerle ve Fiillerle Birleşme Şartları ve Şekilleri, Fiillerin Yapısal
Özellikleri, Fiillerde Çatı, Fiillerin Çatı Değiştirmeleri gibi konuların öncelikle anlatılmakta ve sonrasında
“Canlı Ders Sistemi”ne yüklenen materyaller üzerinden uygulamalarla pekiştirilmekte olduğu; dil öğrenimi ve becerilerinin geliştirilmesinin, ezberleme yoluyla değil uygulamalar ve örnekler üzerinde yapılacak çalışmalarla kavratılması gereken bir içerik taşıdığı, dersin işlenişinin de konu anlatımının örneklerle açıklanması esasına dayandığı; tümdengelim, tümevarım, örnekleme, tarama, analiz etme ve uygulama gibi yöntemlerin dersin işlenişinde kullanıldığı, dersin işlenişinde müfredata ve ders işleniş yöntemlerine ve haftalık ders planlarına uygun bir şekilde hareket edildiği, mazeret sınavına girecek olan öğrencilerin daha önce vize sınavına katılmadıkları için sınav materyali olarak “Canlı Ders Sistemi”nin 8. (sekizinci)
haftasına yüklenen materyalin kullanıldığı, sınav materyalinin PDF şeklindeki bir kitap olduğu, Canlı Ders
Sistemi Sistemine yüklenen bu materyal hakkında öğrencilerin ne yapacaklarının da hem canlı derste hem de çeşitli sebeplerle canlı derse katılmayanlara daha hızlı ulaşabilmek amacıyla oluşturulan WhatsApp grubunda da öğrencilerle paylaşıldığı; dersin vize ve final sınavlarının da aynı şekilde yapıldığı ve öğrencilerin sınava katıldığı; başvuranın bu kitapları ders materyali olarak algıladığını belirttiği ancak bu kitaplar roman ve hikâye türünde kitaplar olup ders bilgisi içermediği, dolayısıyla ders materyali değil, derste öğrendiklerini uygulayacakları, canlı derslerde de haklarında bilgi verilen ödev ve sınav materyalleri olduğu, kaldı ki bunların ödev/sınav materyali olduklarının canlı derslerde öğrencilere anlatıldığı, bazı öğrencilerin internet problemlerinin olduğu ve bilgisayarlarının olmadığı bilgileri göz önünde bulundurularak adı geçen dersi alan öğrenci grubunun kurduğu WhatsApp grubundan konunun ayrıca açıklandığı, WhatsApp grubunu öğrencilerin sıkıntılı salgın sürecinde acil haberleşebilmek için kurdukları ancak haberleşmelerin öncelikle Canlı Ders Sistemi’nden yapıldığı, öğrencilerin sıkıntı yaşamaması için de
WhatsApp’tan tekrar duyurulduğu, sınavda da sınav materyali olan bu kitaptan herhangi iki sayfanın kelime bilgisi açısından incelenmesinin istendiği, ayrıca sınava itiraz sürecinin Pamukkale Üniversitesi LisansEğitim Öğretim Yönetmeliği madde 31-1 fıkrasına göre “Sınav sonuçlarına itiraz, sonuçların ilanını izleyen beş işgünü içerisinde dersin yürütüldüğü bölüme sonucun tekrar değerlendirilmesi istemiyle yazılı olarak yapılır.” denildiği ki başvuranın zaten sınava itiraz sürecini çoktan aştığı, bununla birlikte aynı
Yönetmeliğin ikinci fıkrasında “Öğrencinin birinci fıkrada tanımlanan sürede sonucun incelenmesi isteğinde bulunmaması halinde notlar kesinleşmiş olur.” dendiği, sınavların uzaktan eğitime uygun olarak ödev şeklinde yapıldığı, vize ve final sınavlarının bölümün web sitesinde ve Fen-Edebiyat Fakültesinin web sayfasında tüm öğrencilere duyurulduğu, dersin sınavlarının da aynı şekilde duyurulduğu ve ilan edildiği tarihte yapıldığı, ancak başvuranın dersin vize sınavına, vize mazeret sınavına ve final sınavına girmediği, dersin öğretim üyesiyle iletişime geçmediği, sadece final sınavlarından sonra yapılan bütünleme sınavına girdiği; başvuranın sınava itiraz olarak 09-10 Şubat 2021 tarihlerinde e-posta adresine dilekçe gönderdiği, dersin öğretim üyesi tarafından 11.02.2021 tarihinde sınavın 25 Aralık 2020 tarihinde yapıldığının kendisine iletildiği;
2.2) Sınava itiraz sürecinin Pamukkale Üniversitesi Lisans-Eğitim Öğretim Yönetmeliği’nin madde 31-1
fıkrasına göre “Sınav sonuçlarına itiraz, sonuçların ilanını izleyen beş işgünü içerisinde dersin yürütüldüğü bölüme sonucun tekrar değerlendirilmesi istemiyle yazılı olarak yapılır.” denildiği, başvuranın zaten sınava itiraz sürecini çoktan aştığı, bununla birlikte aynı Yönetmeliğin ikinci fıkrasında “Öğrencinin birinci fıkrada tanımlanan sürede sonucun incelenmesi isteğinde bulunmaması halinde notlar kesinleşmiş olur.” denildiği, bundan sonraki süreçte başvuranın Dekanlık makamına resmî bir dilekçeyle 11.02.2021 tarihinde şikâyette bulunduğu, 12.02.2021 tarihinde Bölüm Başkanlığına Dekanlık olarak yazı yazıldığı ve konu ile ilgili öğrencinin dilekçesine cevap verilmesinin istendiği, 16.02.2021 tarihinde Bölüm Başkanlığı tarafından şikâyete cevap yazıldığı ve Dekanlık tarafından Bölüm Başkanlığının yazısının başvurana
18.02.2021 tarihinde e-posta yoluyla geciktirilmeden iletildiği, başvuranın e-posta yoluyla Dekanlığa tekrar
19.02.2021 tarihinde şikâyet dilekçesi gönderdiği, bunun üzerine Dekanlığın incelemeci tayin ettiği ve
Dekanlık olarak yapılan işlemlerde eksiklik olup olmadığına bakılmasının istendiği, inceleme sonunda incelemecinin öğretim üyesine soruşturma açılmasına karar verdiği, soruşturmanın öğrencinin yaptığı şikâyetler üzerine öğretim üyesine açıldığı, öğretim üyesine açılan soruşturmaya öğrencinin itirazı gibi bir durum söz konusu olmadığından öğrenciye itiraz yolu ile ilgili bir bilgi paylaşımı yapılmadığı, ayrıca soruşturma sonunda öğrencinin girmiş olduğu bütünleme sınav notunun vize sınavı yerine sayılması talebinin Pamukkale Üniversitesi Önlisans-Lisans Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’ne göre uygun olmadığının da sonuçlandırıldığı ve başvurana bu kısmın tebliğ edildiği;
2.3) Başvuranın e-posta ile yapmış olduğu itiraz başvurusunun keyfi sebepler ile işleme alınmadığı
iddiasına ilişkin olarak soruşturma tebliği sonrası 19.04.2021 tarihinde saat 09:52’de başvuranın “Ek dosyada sunulmuş olan dilekçeye istinaden gereğini; işbu dilekçe dahilinde, dilekçemin işleme alımı hususundaki gelen evrak sayısı ve tarihinin tarafıma iletilmesini bilgilerinize saygılarımla arz ederim.” şeklindeki dilekçesine müteakip; 20.04.2021 tarihinde saat 14:06’da “e-postada dilekçe eki açılmadığından dilekçeniz işleme alınamamaktadır.” şeklindeki cevabın bekletilmeden iletildiği; yine 21.04.2021 tarihinde saat 15:37’de başvuranın “soruşturma sonucuna itiraz” konulu e-postanın ekinde bulunan belgeyi jpg formatında tekrar gönderdiği ve 07.05.2021 tarihinde saat 15:46’da başvurana “fefogrenci@pau.edu.tr” eposta adresinin pandemi döneminde öğrencilerin ders seçimi, transkript talebi, öğrenci belgesi gibi fakültedeki matbu formları hızlıca gönderip sonuç alabilmeleri ve öğrencinin herhangi bir mağduriyete uğramaması amaçlı kullanıldığının iletildiği, bununla birlikte başvurana Dekanlıkça sonucu bildirilen konu ile ilgili itiraz süreçlerinin ve konu ile ilgili yazışmaların ıslak imzalı olarak öğrencisi olunan Bölüm
Başkanlığına yapması gerektiğinin hatırlatıldığı, başvuranın e-posta ile yapmış olduğu itiraz başvurusunun işleme alınmamasının keyfiyetle değil resmi prosedür olarak gerekliliğinin apaçık ortada olduğu;
2.4) Başvuranın söz konusu derste WhatsApp uygulamasının kullanımına ilişkin itirazı ile ilgili olarak,
uzaktan eğitim süreci içerisinde söz konusu dersle ilgili bütün iletişimin “Pamukkale Üniversitesi’nin
Pusula Bilgi Sistemi” üzerinden yapıldığı, buna ilaveten diğer birçok derste olduğu gibi, öğrencilerin talebi üzerine daha hızlı iletişim kurabilmek amacıyla WhatsApp grubunun da oluşturulduğu, derslerin içeriği ve
sınavlara dair bilgilendirmelerin zaten “Canlı Ders Sistemi” içerisindeki video kayıtlarında da mevcut olduğu, sınav tarihlerinin de gerek fakülte gerekse bölümün web sayfasında ilan edildiği, sınav, ödev gibi uygulamaların tarihlerini bilmenin, öğrenmenin ve takip etmenin tamamen öğrencinin sorumluluğunda olduğu, dersin öğretim üyesinin iyi niyetle, hiçbir zorunluluğu olmadığı halde, öğrencilerin de talep etmesiyle WhatsApp grubundan da sınavla ilgili bilgilendirme yaptığı, başvuranın bütün itirazlarında
WhatsApp grubuna dikkati çekmeye çalıştığı, oysa daha önce aynı öğretim üyesi tarafından iyi niyet çerçevesinde unuttuğu bir dersin sınavının WhatsApp üzerinden kendisine hatırlatıldığında WhatsApp’a hiç itiraz etmediği, başvuranın itirazında merkeze koyduğu WhatsApp uygulamasının iddia edildiği gibi tek iletişim aracı olmayıp tamamen iyi niyet çerçevesinde, hızlı iletişim sağlamak adına oluşturulmuş ikincil bile değil üçüncül bir araç olduğu, dolayısıyla WhatsApp uygulamasının hiçbir şekilde temel iletişim aracı olarak kullanılmadığı, salgın şartları altında öğrencilerin mağdur olmaması için öğretim üyelerine sıkıntılar da çıkarsa yardımcı araç olarak kullanıldığı;
2.5) Başvuranın tarafına tebliğ edilen soruşturma sonucuna ilişkin bilgilendirmelerde itiraz sürecinin ve
yolunun belirtilmediği iddiasına ilişkin olarak başvuranın Dekanlığa 19.02.2021 tarihinde şikâyet dilekçesi gönderdiği, bunun üzerine Dekanlığın, incelemeci tayin ederek Dekanlık olarak yapılan işlemlerde eksiklik olup olmadığına bakılmasının istendiği, inceleme sonunda incelemecinin öğretim üyesine soruşturma açılmasına karar verdiği, soruşturmanın başvuranın yaptığı şikâyetler üzerine öğretim üyesine açıldığı, öğretim üyesine açılan soruşturmaya başvuranın itirazı gibi bir durum söz konusu olmadığından başvurana itiraz yolu ile ilgili bir bilgi paylaşımının yapılmadığı;
2.6) Fakülte Öğrenci İşleri Dairesinin geçiştirici tutumu olduğu iddiasına ilişkin olarak Fakültenin 7000’in
üzerinde öğrencisi bulunduğu, yukarıda yapılan açıklamalar göz önüne alındığında başvuranın yaptığı başvurularda gerek e-posta gerek CİMER’e, gerekse yazılı dilekçelerinin hiçbir şekilde geri çevirme, geçiştirme söz konusu olmamakla birlikte, başvuranın sürekli olarak e-posta ile dilekçe göndermesi, bir sürecin bitmeden başka bir sürece geçmeye çalışması sistemi tıkamış olduğundan sürecin hızlı şekilde ilerleyemediği;
2.7) Üniversitelerinin Küresel Covid-19 salgını sebebiyle 2020-2021 güz döneminde Senato tarafından
alınan karar sonucunda genel olarak “uzaktan eğitim “ modeline dayalı olarak yürütülmesine karar verildiği, bu kapsamda “Pandemi süreci öncesinde olduğu gibi interaktif canlı dersler sırasında devam zorunluluğunun takibi açısından tüm öğrencilerin yüklenmiş ders materyallerini inceleyip canlı derslere aktif olarak katılması, interaktif canlı derslere katılamayan öğrencilerin mazeretlerini canlı ders sistemi üzerinden bildirmesinden sonra öğrencinin interaktif canlı ders kayıtlarını tekrar izleyebilmesi sağlanacaktır.” bilgisinin tüm öğrencilere duyurulduğu, öğrencilerin canlı derse katılarak ve sorular sorarak, örnekler üzerinde analizler yaparak ders konularını anlayabilecekleri ve pekiştirebilecekleri, bu açıdan öğrencinin dersi takibinin de önem arz etmekte olduğu;
2.8) Pamukkale Üniversitesi Pusula Bilgi Sistemindeki verilere göre başvuranın 14 haftada 0 (sıfır) defa
Canlı Derslere katıldığı ve yine buradan alınan bilgilere göre dersleri indirip izleme oranının 14 haftada 18 olarak gerçekleştiği, bir haftada 3 (üç) ders kaydı olduğuna göre başvuranın izlediği ders kaydının tahminen
6 (altı) olduğu, başvuruya konu CTL 201 kodlu (Türkiye Türkçesi Kelime Bilgisi) dersinin, söz konusu
dönemde önceden slayt şeklinde hazırlanarak seslendirilen videolar şeklinde hazırlandığı, sonra da en az 2 (iki) hafta önceden canlı ders sistemine yüklendiği, öğrencilerin bu videoları izleyerek derse katılmalarının sağlanmaya çalışıldığı, canlı ders esnasında da katılan öğrencilerin anlattıklarından veya anlamadıkları noktalarla ilgili sorularından hareketle konunun tekrar anlatılıp katılan öğrencilerle tartışmalar yapılarak işlendiği, başvuranın dilekçesinden, öğretim üyesinin konuyla ilgili olarak verdiği bilgilerden ve sunulan belgelerden hareketle değerlendirme yapıldığında başvuranın şikâyet ettiği dersin işlenişiyle, müfredata ve
yöntemlere uygunluğuyla, sınavların yapılmasıyla ilgili konularda hiçbir sıkıntı olmadığının görüldüğü, dersi sadece bir öğrencinin almadığı, diğer öğrencilerin bahsedilen konularda bir sıkıntı yaşamadıklarının görüldüğü, öğrencilerin özellikle salgın döneminde dönem içerisinde her yolla (PAÜ “Mesaj Merkezi”, “PAÜ Pusula Sistemi mailleri”, “PAÜ iç hat telefonları” ve “öğretim üyelerinin özel telefonları” ile)
öğretim üyesine ulaşması mümkünken bu yola başvurmayıp öğrenciler arasında eşitsizlik ve yanlış değerlendirmelere sebep olabilecek “bütünleme sınav notunun vize notu olarak işlenmesi” isteğinin
Pamukkale Üniversitesi Önlisans-Lisans Yönetmeliği’ne göre yerinde bir istek olmadığı, bu isteğin tamamen kişinin hakkı olmayan bir istek olduğu, nitekim konuyla ilgili yapılan soruşturmada da öğrencinin isteğinin Pamukkale Üniversitesi Önlisans-Lisans Eğitim Öğretim Yönetmeliğine uygun olmadığı sonucuna varıldığı;
2.9) Başvuranın bütün itiraz, talep ve şikâyetlerini ıslak imza olmadan e-posta yoluyla yaptığı, bu durumun
Resmi Yazışma Kurallarına da uymadığı, öğrencilerin bir dersi seçtiklerinden itibaren o dersin takibi, sınav tarihlerinin takibi, ödevlerin veriliş ve toplanış tarih ve süreleri hakkındaki bilgileri “Canlı Ders Sistemi” ve “Pusula Bilgi Sistemi”nden takip etmek durumunda oldukları, “Canlı Ders Sistemi”nin Bölüm
Başkanlığı, Dekanlık ve Rektörlük tarafından olduğu kadar Bilgi İşlem tarafından yapılan bütün uygulamaları sürekli izleyen bir program şeklinde kullanılmakta olduğu, bu açıdan öğretim üyelerinin işlerini aksatmaları veya yapmamalarının mümkün olmadığı, bunun dışında ders seçimlerinden, ödev ve sınavlarla ilgili açıklamaların ve her tür bilgilendirmenin Üniversite, Fakülte ve Bölüm web sitelerinden duyurulmakta olduğu, sınıflarca kurulan WhatsApp gibi farklı gruplardan da (ki öğretim üyelerinin böyle bir mecburiyetleri olmamasına rağmen ve sırf pandemi sürecinde kimse mağdur olmasın diye yaptıkları uygulamalarla) öğrencilere bildirilmekte olduğu, başvuranın bu konuda kendi sorumluluğunu yerine getirmediği ve hak etmeden dersi geçme düşüncesinin tamamen keyfi olduğu, dersin işlenişi, dersin işlenişinin müfredata ve yöntemlere uygunluğu, Canlı Ders Sistemi’ne ders videoları ve materyallerinin yüklenişi, Canlı Ders Sistemi içinde dersle ilgili bilgilerin verilişi, ödev ve sınavların yapılışı konularında hatalı bir uygulama yapılmadığının görüldüğü;
Şeklinde açıklamalar yapıldığı görülmüştür.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 18.10.1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine
başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”;
4) 14.06.2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi”
başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5) 06.11.1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun;
5.1) “Yükseköğretim Kurumlarının görevleri” başlıklı 12 nci maddesinde; “Bu kanundaki amaç ve ana
ilkelere uygun olarak yükseköğretim kurumlarının görevleri; a. Çağdaş uygarlık ve eğitim – öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde, toplumun ihtiyaçları ve kalkınma planları ilke ve hedeflerine uygun ve ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim – öğretim, bilimsel araştırma, yayım ve danışmanlık yapmak, b. Kendi ihtisas gücü ve maddi kaynaklarını rasyonel, verimli ve ekonomik şekilde kullanarak, milli eğitim politikası ve kalkınma planları ilke ve hedefleri ile Yükseköğretim Kurulu tarafından yapılan
plan ve programlar doğrultusunda, ülkenin ihtiyacı olan dallarda ve sayıda insan gücü yetiştirmek, … d.
Örgün, yaygın, sürekli ve açık eğitim yoluyla toplumun özellikle sanayileşme ve tarımda modernleşme alanlarında eğitilmesini sağlamak, … f. Eğitim – öğretim ve seferberliği içinde, örgün, yaygın, sürekli ve açık eğitim hizmetini üstlenen kurumlara katkıda bulunacak önlemleri almak, …”
5.2) “Öğretim üyelerinin görevleri” başlıklı 22 nci maddesinde; “a. Yükseköğretim kurumlarında ve bu
kanundaki amaç ve ilkelere uygun biçimde önlisans, lisans ve lisansüstü düzeylerde eğitim – öğretim ve uygulamalı çalışmalar yapmak ve yaptırmak, proje hazırlıklarını ve seminerleri yönetmek, b.
Yükseköğretim kurumlarında, bilimsel araştırmalar ve yayımlar yapmak, c. İlgili birim başkanlığınca düzenlenecek programa göre, belirli günlerde öğrencileri kabul ederek, onlara gerekli konularda yardım etmek, bu kanundaki amaç ve ana ilkeler doğrultusunda yol göstermek ve rehberlik etmek, d. Yetkili organlarca verilecek görevleri yerine getirmek, e. Bu kanunla verilen diğer görevleri yapmaktır.”
5.3) “Diploma alma, ders kredilerinin hesaplanması, öğrencilik haklarından yararlanma ve sınavlar”
başlıklı 44 üncü maddesinin ilgili fıkralarında; “b. Yükseköğretim kurumlarında, öğretim faaliyetlerinin üç dönemi aşmamak üzere yıl içinde kaç döneme ayrılarak sürdürüleceği; her bir dönemde alınması gereken asgari ve azami kredi miktarları; her bir diploma programının diplomayı almayı hak eden kişiye kazandıracağı bilgi, beceri ve yetkinliklerin neler olacağı ve bunların ölçme ve değerlendirmelerinin nasıl yapılacağı; … kayıt, devam, uygulama, tez ve teorik ders içerikleri, ön şartlı dersler, sınav çeşitleri ve bunların ders başarı notuna katkısı; … diploma alınabilmesi için, uygulama, teorik, uzaktan veya açıköğretim özellikleri ile (…) (…) eğitim öğretimin devamına ilişkin diğer hususlar, Yükseköğretim
Kurulunun bu konularda belirlediği temel ilkelere uygun olarak yükseköğretim kurumları senatoları tarafından belirlenir… e. Yükseköğretim Kurulu kararı üzerine yükseköğretim kurumlarında; öğretim elemanı ve öğrencilerin aynı mekânda bulunma zorunluluğu olmaksızın, bilgi ve iletişim teknolojilerine dayalı olarak öğretim faaliyetlerinin planlandığı ve yürütüldüğü önlisans, lisans ve lisansüstü uzaktan öğretim programları açılabilir. Uzaktan öğretim programlarının açılabileceği alanlar, uzaktan öğretim yoluyla verilecek dersler ve kredi miktarları, ders materyallerinin hazırlanması, sınavlarının yapılma şekli, yükseköğretim kurumları arasında bu amaçla yapılacak protokoller ile uzaktan öğretime ilişkin diğer hususlar, Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenir… Senato tarafından uygun görülmesi halinde, birinci ve ikinci öğretim programlarındaki bazı dersler, sadece uzaktan öğretim yoluyla verilebilir. Ancak bu şekilde verilen dersler için öğrencilerden ilave bir ödeme talep edilemez…”;
5.4) “Disiplin ve Ceza İşleri Genel Esaslar” başlıklı 53 üncü maddesinde; “a. (Değişik: 2/12/2016 –
6764/26 md.) … dekan, fakültenin; … disiplin amirleridir…”
5.5) “Disiplin soruşturması ve savunma hakkı” başlıklı 53/A maddesinde; “(Ek: 2/12/2016 – 6764/27
md.) Disiplin soruşturmasında uyulacak esaslar şunlardır: a) Disiplin cezası verilmesini gerektiren bir fiilin işlendiğini öğrenen disiplin amiri yazılı olarak disiplin soruşturması başlatır. Üst disiplin amirinin soruşturma açtığı veya açtırdığı disiplin olayında alt disiplin amiri ayrıca soruşturma yapamaz veya yaptıramaz… c) Disiplin amiri soruşturmayı kendisi yapabileceği gibi soruşturmayı yapmak üzere birim içerisinden soruşturmacı veya komisyon görevlendirebilir. Ancak zorunlu hallerde rektörlük aracılığıyla diğer birimlerden soruşturmacı talep edilebilir. d) Soruşturmacının görev ve unvanı, soruşturulanın görev ve unvanının üstünde veya onunla aynı düzeyde olmalıdır… g) Soruşturmacı, disiplin soruşturmasıyla ilgili bilgi ve belgeleri toplama, ifade alma, tanık dinleme, bilirkişiye başvurma, keşif yapma, inceleme yapma ve ilgili makamlarla yazışma yetkisini haizdir. h) Soruşturmacının, görevlendirme kapsamında talep ettiği bilgi ve belgeler gecikmeksizin kendisine verilir. ı) Soruşturmacı, görevlendirildiği konuda soruşturma yürütür; soruşturma sırasında disiplin soruşturmasına konu olabilecek başka fiillerin ortaya çıkması durumunda bunları gecikmeksizin disiplin amirine bildirir. j) Soruşturma işlemleri bir tutanakla tespit
olunur. k) Soruşturmanın gizliliği esastır. l) Soruşturma, görevlendirme yazısının tebliğ tarihinden itibaren iki ay içinde tamamlanır. Soruşturma bu süre içinde tamamlanamaz ise soruşturmacı gerekçeli olarak ek süre talep edebilir, disiplin amiri gerekçeyi değerlendirerek ve zamanaşımı sürelerini dikkate alarak karar verir…”
6) 21.08.2013 tarihli ve 28742 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Pamukkale Üniversitesi Önlisans,
Lisans Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’nin;
6.1) “Devam zorunluluğu” başlıklı 21 inci maddesinde; “(1) (Değişik: RG-4/6/2018-30441) Öğrenci
derslere ve ilgili öğretim elemanının gerekli gördüğü sınav ve diğer akademik çalışmalara katılmak zorundadır. Öğrencinin devam durumu, ilgili kurulların belirlediği kurallar çerçevesinde dersin öğretim elemanı tarafından değerlendirilir. Bir dersten devam sağlayan öğrenci, tekrar aynı dersi aldığında, uygulamalı derslerde devam koşulu aranır, teorik derslerde devam koşulu aranmaz, uygulamalı teorik derslerde ise devam koşulu aranabilir. Uzaktan öğretim programları kapsamında ve uzaktan öğretim yoluyla verilen derslerde devam koşulu Senato tarafından belirlenir. (2) Bir dersten devam sağlayamayan öğrencinin F2 ile başarısız olduğu kabul edilir. (3) Senato tarafından çıkarılan uygulama esaslarına göre ilgili yönetim kurulunca görevli/izinli sayılan öğrenciler görev/izin sürelerince derse devam etmiş sayılır.
(4) Devam zorunluluğu ile ilgili diğer hususlar, Senato tarafından belirlenir.”
6.2) “Değerlendirme” başlıklı 30 uncu maddesinde; “(Değişik:RG-22/11/2016-29896) (1) Başarı puanı
öğrencinin yarıyıl/dönem içi çalışmalarından aldığı notlar ve yarıyıl/dönem sonu sınav notu değerlendirilerek belirlenir. Her bir dersin değerlendirme kriterleri; dersin sorumlu öğretim elemanı tarafından yarıyıl/dönem başında otomasyon sistemine girilerek ilan edilir. (2) İlgili öğretim elemanı tarafından belirlenen sayıda yapılan ödev, proje, seminer, rapor, arazi/klinik/laboratuvar uygulamaları ve benzeri çalışmalar ile küçük sınav ve ara sınavlardan alınan notlar öğrencinin yarıyıl/dönem içi notları olarak değerlendirilir. (3) (Değişik:RG-2/9/2019-30876) Yarıyıl/dönem içi notlarının her birinin ders başarı puanına katkısı toplamı %30-%50 aralığında olmak koşulu ile ilgili öğretim elemanı tarafından belirlenir. (4) (Değişik:RG-2/9/2019-30876) Herhangi bir yarıyıl/dönem içi notunun ders başarı puanına katkısı yarıyıl/dönem sonu sınavının katkısından fazla olmaz. (5) Her ders için en az bir ara sınav yapılır.
(6) (Değişik:RG-2/9/2019-30876) Her ders için bir yarıyıl/dönem sonu sınavı yapılır. Yarıyıl/dönem sonu sınavının ders başarı puanına katkısı %50-%70 aralığında olmak koşulu ile ilgili öğretim elemanı tarafından yarıyıl/dönem başında belirlenir. (7) Ders başarı puanına katkısı olan her türlü yarıyıl/dönem içi çalışma, yarıyıl/dönem sonu sınavından önce olmak koşulu ile en geç onbeş günde sonuçlandırılarak ilan edilir.
(8) (Mülga:RG-20/11/2018-30601) (9) (Mülga:RG-20/11/2018-30601) (10) (Ek:RG-4/6/2018-
30441) Uzaktan öğretim programlarında ve uzaktan öğretim yöntemi ile verilen derslerde, ara sınav ve
yarıyıl/dönem sonu sınavlarının başarı puanına katkısı Senato tarafından belirlenir. (11) (Ek:RG20/11/2018-30601) Başarı değerlendirmede Senato tarafından belirlenen esaslara göre bağıl değerlendirme sistemi veya mutlak değerlendirme sistemi esas alınır.”
6.3) “Değerlendirme sonucuna itiraz” başlıklı 31 inci maddesinde; “(1) Yazılı yapılan sınav sonuçlarına
itiraz, sonuçların ilanını izleyen beş işgünü içerisinde dersin yürütüldüğü bölüme sonucun tekrar değerlendirilmesi istemiyle yazılı olarak yapılır. İlgili bölüm başkanı tarafından görevlendirilen dersin sorumlu öğretim elemanı dışındaki bir öğretim üyesi/görevlisi sınav kağıtlarını maddi hata yönünden değerlendirir. Bu değerlendirme sadece varsa maddi hataların düzeltilmesi şeklinde yapılır, ders sorumlu öğretim elemanının takdir ettiği notlar değerlendirilemez ve değiştirilemez. İtiraz sonucu not değişiklikleri ilgili yönetim kurulunca karara bağlanır. (2) Öğrencinin birinci fıkrada tanımlanan sürede sonucun incelenmesi isteğinde bulunmaması halinde notlar kesinleşmiş olur. (3) Her türlü yazılı sınav belgesi iki yıl süre ile saklanır.”
6.4) “Sınavlar” başlıklı 33 üncü maddesinde; “(1) (Değişik:RG-27/9/2018-30548) Sınavlar;
yarıyıl/dönem içi ve genel sınavlar olmak üzere iki ana gruba ayrılır. Yarıyıl/dönem içi sınavlar; kısa sınav, ara sınav ve mazeret sınavı olarak öğrencinin yarıyıl/dönem içi çalışmalarını değerlendirmek amacıyla yapılır. Genel sınavlar ise öğrencinin dersin tümü üzerindeki başarısını belirlemek için yarıyıl/dönem sonu sınavı, bütünleme sınavı, üç ders sınavı, ek sınav ve muafiyet sınavı olarak yapılır. Yarıyıl/dönem sonu ve bütünleme sınavı dışındaki genel sınav sonuçları tek başına dersin başarı puanını belirler. (2) Dersin özelliğine göre sınavlar yazılı ve/veya uygulamalı olarak yapılabilir. (3) Ara sınav ve genel sınavların tarihleri, saatleri ve yerleri, ilgili yönetim kurulu kararı ile dersin yürütüldüğü bölüm başkanlığı tarafından sınav tarihinden en az bir hafta önce ilan edilir. (4) Gerekli hallerde ilgili yönetim kurulu kararı ile
Cumartesi ve Pazar günleri de sınav yapılabilir. (5) Öğrenciler sınava ilan edilen gün, saat ve yerde girmek ve kimlik belgeleri ile istenecek başka belgeleri yanlarında bulundurmak zorundadır. (6) Kısa sınav, yarıyıl/dönem içinde yapılan kısa süreli bir sınavdır. Kısa sınavların toplamının dersin başarı puanına etkisi bir ara sınavdan fazla olmaz. Kısa sınavlar, dersin sorumlu öğretim elemanı tarafından bir hafta önce duyurularak yapılır. (7) Ara sınav, yarıyıl/dönem içinde yapılan bir sınavdır. Her ders için en az bir yazılı ara sınav yapılır. (8) Mazeret sınavı, mazeretleri kabul edilen öğrencilere uygulanır ve sınav sonucu öğrencinin ilgili ara sınav notu yerine geçer. (9) Yarıyıl/dönem sonu sınavı genel bir sınavdır, yarıyıl/dönem
sonlarında yapılır. (10) (Değişik:RG-2/9/2019-30876) Bütünleme sınavı, başarısız olunan veya koşullu geçilen dersler için yarıyıl/dönem sonu sınavlarından sonra yapılan sınavdır. Devamsızlık nedeniyle başarısız olunan ve/veya yaz döneminde alınan dersler için bütünleme sınavı hakkı verilmez…
(13) (Ek:RG-4/6/2018-30441) (Değişik:RG-27/9/2018-30548) Uzaktan öğretim programları kapsamında ve uzaktan öğretim yoluyla verilen derslerde yapılacak ara sınav; yüz yüze veya elektronik ortamda gözetimli veya gözetimsiz olarak gerçekleştirilebilir. Yarıyıl/yılsonu sınavı, bütünleme, üç ders ve azami öğrenim süresi sonundaki ek sınavlar ise yüz yüze gözetimli olarak gerçekleştirilir.”
6.5) “Mazeretler” başlıklı 34 üncü maddesinde; “(1) Geçerli bir nedeni olan öğrenci mazeretinin kabulü
için, gerekçeleri ve mazeretini ispatlayan belgelerle birlikte, mazeretinin sona ermesinden itibaren ara sınav mazereti için üç iş günü içinde, yarıyıl sonu sınavı mazereti için beş iş günü içinde ilgili bölüm başkanlığına başvurur. Öğrencinin mazeretinin kabul edilip edilmeyeceğine, Senato tarafından belirlenen esaslara göre ilgili yönetim kurulu karar verir. (2) Ara sınav dışındaki yarıyıl/dönem içi değerlendirmelerde ve yarıyıl/dönem sonu sınavları dışındaki diğer genel sınavlarda mazeret kabul edilmez ve öğrencinin sıfır aldığı kabul edilir. (3) Bütünleme sınavları için mazeret sınav hakkı verilmez. (4) Mazeret sınavları için ikinci bir mazeret sınav hakkı verilmez.”
6.6) “Ders tekrarı” başlıklı 38 inci maddesinde; “(1) Zorunlu bir dersten başarısız olan bir öğrenci, bu
dersi açıldığı ilk yarıyıl tekrar almak zorundadır. (2) Seçmeli bir dersten başarısız olan bir öğrenci bu derse veya aynı gruptan bir başka seçmeli derse açıldığı ilk yarıyıl tekrar kayıt olmak zorundadır. (3) Başarısız olunan kredisi sayılmayan derslerin tekrar alınması zorunlu değildir. (4) Başarısız olunan bilimsel hazırlık programı derslerinin tekrar alınması zorunludur. (5) Geçer not alınan bir ders tekrar alınmaz. (6) Koşullu geçer not alınan dersler öğrenim süresi boyunca istenirse tekrar alınabilir. Bu derslerin açılan ilk yarıyılda tekrar alınma zorunluluğu yoktur. (7) (Değişik:RG-20/11/2018-30601) Tüm derslerden geçer not ya da koşullu geçer not almış, ancak akademik ortalaması mezuniyet için gerekli not ortalamasının altında olan öğrenciler, mezuniyet için gerekli ortalamayı elde edinceye kadar koşullu geçer notla geçtikleri derslerden kendi seçecekleri sayıda dersi/dersleri tekrar almak zorundadır. (8) Tekrarlanan tüm derslerde, önceki başarı notu ne olursa olsun, alınan son başarı notu dikkate alınır.”
6.7) “Tebligat” başlıklı 46 ncı maddesinde; “(1) Her türlü tebligat, öğrencinin Üniversiteye kayıt
sırasında bildirdiği ya da daha sonra otomasyon sisteminde güncellediği posta adresine taahhütlü olarak
yapılmak veya kullanıcı adına e-posta göndermek veya ilgili fakülte/yüksekokul/meslek yüksekokulunda ilan edilmek suretiyle tamamlanmış sayılır. (2) (Değişik:RG-2/9/2019-30876) Öğrenci, kullanıcı adıyla tanımlı e-posta adresini aktif durumda tutmak, sürekli e-postalarını takip etmek, Üniversiteye kayıt sırasında bildirdiği adresi değiştiği takdirde yeni adresini otomasyon sistemi üzerinden güncellemek zorundadır. Öğrencinin takip etmemesi nedeniyle e-posta adresinin aktif olmaması durumunda e-postanın gönderildiği; yanlış veya eksik adres beyan edilmiş adrese yapılmış tebligatlar da öğrenciye tebliğ edilmiş sayılır.”
7) YÖK Başkanlığının Yükseköğretim Kurumlarında Uzaktan Öğretime İlişkin Usul ve Esaslar’ının;
7.1) “Genel Esaslar, Program ve Ders Açma, Uzaktan Öğretimin Uygulanması Genel Esaslar”
başlıklı 5 inci maddesinde; “(1) Yükseköğretim kurumlarının; ön lisans, lisans ve yüksek lisans düzeyinde diploma programları ile senatoları tarafından uygun görülmesi halinde, birinci ve ikinci öğretim programlarındaki bazı dersler uzaktan öğretim yoluyla verilebilir. (Değişik:24.09.2020 tarihli YÖK Genel
Kurul) (2) Uzaktan öğretim programları ile uzaktan öğretim yoluyla verilmesi uygun görülen dersler, eşzamanlı ve/veya eşzamansız olarak çevrimiçi ve/veya çevrimdışı teknolojilerle verilir. Öğretim, yüz yüze ders ve uygulamalarla da desteklenebilir. (Değişik:24.09.2020 tarihli YÖK Genel Kurul)… (7) Öğretim elemanları ve öğrencilerin uzaktan eğitim ortamlarına uyumlarının kolaylaştırılması ve derslerin karma (harmanlanmış) öğretime uygun şekilde yapılandırılması amacıyla yüz yüze yürütülen derslerde de etkinlik (ödev, tartışma vb.), ders notu, kaynak paylaşımları vb. ile değerlendirmelerin uzaktan eğitim teknolojileriyle gerçekleştirilebilmesi için gerekli teknik altyapının hazırlanması, ihtiyaç duyulan eğitimlerin verilmesi konusunda destek sağlanması ve teşvik edici uygulamaların yapılmasıyla ilgili çalışmalar yükseköğretim kurumları tarafından gerçekleştirilir. (Değişik:24.09.2020 tarihli YÖK Genel
Kurul)…”
7.2) “Uzaktan öğretimin uygulanması” başlıklı 7 nci maddesinde; “(1) Uzaktan öğretimde her ders ya
da dersin şubesinde öğrenci sayısı ön lisans programında 200, lisans programında 150, yüksek lisans programında ise 50 öğrenci ile sınırlıdır. Bu sınırlar aşıldığında birden fazla şube açılabilir ancak bir öğretim elemanı en fazla iki şube yürütebilir. Birinci ve ikinci öğretim programlarında uzaktan öğretimle yürütülen dersler için bu sınırlar uygulanmaz. Dersler, eşzamanlı ve/veya eşzamansız araçlarla öğrenciler arasında etkileşim kurularak öğretim elemanı tarafından verilir. (Değişik; 15.04.2015 tarihli YÖK Yürütme
Kurulu) (Değişik:24.09.2020 tarihli YÖK Genel Kurul) … (5) Yükseköğretim kurumları, uzaktan öğretim ile yürütülmesi uygun görülen derslerde kullanılacak öğrenme kaynakları, derslerin yürütülme yöntemi, kullanılan ortam gibi kriterleri içeren uzaktan eğitim standartlarını belirler ve yayınlar. (Değişik:24.09.2020 tarihli YÖK Genel Kurul)”
7.3) “Ölçme değerlendirme” başlıklı 12 nci maddesinde; “(1) Uzaktan öğretim programları ile uzaktan
öğretim yoluyla verilen derslere ilişkin ölçme değerlendirme faaliyetleri, yüz yüze veya elektronik ortamda gözetimli veya gözetimsiz olarak, yükseköğretim kurumlarının senatolarınca onaylanan müfredat programı uyarınca belirlenen ölçme değerlendirme yöntemleri (ödev, proje, uygulama, yazılı, sözlü vb.) kullanılarak veya merkezi bir sınav şeklinde gerçekleştirilebilir. (2) Ara sınavlar, istenildiği takdirde gözetimsiz elektronik ortamda; dönem sonu sınavları ile bütünleme sınavlarının gözetimli olarak canlı veya elektronik ortamda yapılması esastır. Bu sınavların nerede ve ne şekilde yapılacağı ile temel olarak belirlenen sınavlara ek olarak sözlü sınav, performans, proje, tez ve portfolyo gibi ölçme değerlendirme yöntemlerinden hangilerinin uygulanacağına, öğretimi sürdüren ilgili birimin önerisi üzerine senato tarafından karar verilir…”
8) YÖK Başkanlığının 13.03.2020 tarihli Koronavirüs (Covid-19) Bilgilendirme Notu: 1’de; “14.
Dünyadaki yükseköğretim sistemlerindeki gelişmelerle paralel olarak özellikle son yıllarda başlattığımız
“Yükseköğretimde Dijital Dönüşüm Projesi” kapsamındaki deneyimlerimiz, 120 üniversitemiz bünyesinde bulunan uzaktan eğitim araştırma ve uygulama merkezlerimiz ile 2 milyondan fazla öğrenciye uzaktan eğitim imkânı veren üniversitelerimizin yetkinlikleri ve bunun için gerekli olan altyapıları dikkate alınarak dijital ortamda dersler verilebilmesine imkân sağlamak için üniversitelerin talep ve tekliflerinin alınmasına,” karar verildiği;
9) YÖK Başkanlığının 30.07.2020 tarihli Küresel Salgında Yeni Normalleşme Süreci Kılavuzunda;
“I. Uzaktan Öğretim Uygulamaları Yükseköğretimin örgün eğitiminde esas olan sınıf/kampüs içi yüz yüze eğitimdir. Ancak hâlihazırda yaşadığımız küresel salgın gibi olağan üstü hallerde eğitim ve öğretimin ana ruhunu, akademik teamül ve etik değerleri korumak, program kazanımlarının öğrencilerin üzerinde gerçekleşmesine azami riayet etmek şartıyla farklı eğitim ve öğretim yöntemleri de kullanılabilmektedir. 1.
COVID-19 Küresel salgınının başladığı acil koşullarda gerçekleştirilen uzaktan öğretim faaliyetleri ile salgının devam ettiği yeni normal ve sonrasındaki süreçteki uzaktan öğretim faaliyetlerinin birbirinden farklı olması beklenmektedir. Öncelikle, küresel salgın döneminde zorunlu olarak yapılan “acil durum uzaktan öğretim” uygulamalarının, önceden planlanmış ve önemli bir seçenek olarak sunulan uzaktan öğretimden farklı olduğunu vurgulamak gerekir. Dolayısıyla, “yeni normal” olarak ifade edilen süreçte ve devamında uygulanacak uzaktan öğretim; mümkün olduğunca çerçevesi çizilmiş ve yapılandırılmış bir uzaktan öğretim olmalıdır…
II. Uygulamalı Eğitimler Küresel salgının başlangıç döneminde en fazla sorun yaşanan alanlardan biri de
uygulamalı eğitim faaliyetleridir. Uygulamaların ağırlıklı olduğu ve/veya bu uygulamaların öğrencilerin eğitimlerini tamamlamaları sürecinde kritik rol oynadığı bölüm ve programlar için salgın döneminde yapılan eğitim planlamalarında ve bu planların adaptasyonunda zorluklar yaşanmıştır. Salgının hız kesmekle birlikte devam ettiği yeni normal dönemde 2019-2020 Bahar döneminde verilemeyen uygulamalı eğitimlerle ilgili eksiklikler tespit edilerek telafi eğitimleri verilmeli, 2020-2021 eğitim ve öğretim dönemi için de salgının bölgesel ve yerel seyri de dikkate alınarak gerekli tedbirler üniversitenin ilgili kurullarınca alınmalıdır:…”
10) Pamukkale Üniversitesi Uzaktan Öğretimle Verilecek Derslere İlişkin Yönerge’nin;
10.1) “Uzaktan Öğretim, Derslerin İşlenmesi, Sınavlar ve Değerlendirme” başlıklı 10 uncu
maddesinde; “(1) Uzaktan Öğretim Sistemi önceden hazırlamış ders içeriklerinin İnternet üzerinden bireysel olarak izlenmesi, dinlenmesi ve çalışılması ile yine İnternet üzerinden yapılan eş zamanlı eğitimden oluşur. (2) Uzaktan öğretim programlarında ve uzaktan öğretim yoluyla verilen derslerde her ders saati örgün öğretimdeki ders süresi kadardır. (3) Her ders, derse katılan öğrenci sayısı dikkate alınmaksızın ağ üzerinden çevrimiçi teknolojilerle verilir. Dersi yalnızca dersin öğretim elemanı/elemanları verir. (4)
Uzaktan öğretim yoluyla verilen dersler, sanal sınıf ortamında eş zamanlı olarak verilir. Uzaktan öğretimde bireysel çalışma aşamasında öğrenci; öğretim elemanı tarafından daha önce hazırlanıp sisteme yüklenmiş video, animasyon, ses kaydı, doküman vb. ders içeriklerini istediği zaman sisteme girerek inceleyebilir, olası sorularını öğretim elemanına sunulan iletişim kanalları ile yöneltir. Eş zamanlı eğitim aşamasında ise öğrenci ve öğretim elemanı haftalık programda belirtilen saatte sesli ve/veya görüntülü olarak iletişime geçebilir, konu ile ilgili tartışmalar yapabilir. Derslerin yürütülmesinde video, sunu, ders notu, e-içerik paketi gibi çevrim dışı teknolojilerden yararlanılır. (5) Uzaktan öğretim yoluyla verilen derslerde öğretim dönemi içerisinde yapılan canlı derslere çevrimiçi %50 oranında devam zorunluluğu veya video derslerinin
%50 oranında izlenme zorunluluğu vardır. Öğrencilerin derslere devam durumları öğretim elemanları tarafından izlenir.”
10.2) “Sınavlar” başlıklı 11 inci maddesinde; “(1) Uzaktan öğretimle verilen derslerin sınavları, yüz yüze
veya elektronik ortamda gözetimli veya gözetimsiz olarak, ölçme değerlendirme yöntemleri (ödev, proje, uygulama, yazılı, sözlü vb.) kullanılarak veya merkezi bir sınav şeklinde gerçekleştirilebilir. (2) Ara sınavlar gözetimsiz olarak elektronik ortamda yapılır. Dönem sonu sınavları, bütünleme sınavları tek ders sınavı ve ek sınavlarının gözetimli yapılması esastır. (3) Başarı notu, ara sınav notunun %20’si ile yarıyıl sonu veya bütünleme sınav notunun %80′ inin toplanması sonucu belirlenir. (4) Gözetimsiz yapılan ara sınav tarihleri PETEK tarafından ilan edilir. Ara sınav PETEK koordinasyonunda, daha önceden ilgili öğretim elemanları tarafından hazırlanarak öğrenme yönetim sistemine kaydedilen sınav sorularının öğrenciler tarafından internet üzerinden cevaplanmasıyla gerçekleştirilir. (5) Gözetimli yapılan dönem sonu sınavları, bütünleme sınavları, tek ders sınavı ve ek sınavlar; merkezi olarak yapılır. (6) Ortak zorunlu derslerin dönem sonu veya bütünleme sınavları, PETEK ve birim koordinatörlükleri tarafından merkezi sınavla gerçekleştirilir. Sınav sorularının hazırlanması, çoğaltılması ve birim koordinatörlüklerine sınav saatinden önce güvenli bir şekilde ulaştırılmasından PETEK sorumludur. (7) Ortak zorunlu derslerin merkezi sınavları, tüm üniversitede aynı gün ve saatte önceden ilan edilen sınav salonlarında gözetmenler denetiminde yapılır. Gözetmenler, ilgili birim koordinatörlerinden sınav evrakını alarak sınav sonunda yine birim koordinatörlerine cevap kâğıtları ve soru kitapçıkları ayrı ayrı olmak üzere teslim ederler. (8)
Sınavların güvenliği, gizliliği, yürütülmesi ve sınav evrakının korunması ile ilgili tüm yükümlülükler sınavların yapılacağı birimlere aittir. (9) Her birim, sınav evrakını PETEK tarafından belirlenen kurallar çerçevesinde güvenli ve gizli bir şekilde PETEK’e iletir. Cevap kâğıtları elektronik ortamda okunduktan sonra excel formatında alınan sınav sonuçları öğretim elemanları tarafından öğrenci bilgi sistemine aktarılır.”
Şeklinde düzenlemeler olduğu görülmüştür.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
11) Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte
değerlendirildiğinde; ilgili idare tarafından başvurana yönelik uygulanan idari işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı tespit edildiğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı
Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
12) Kurumumuza yapılan başvuruda; Pamukkale Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Çağdaş Türk
Lehçeleri ve Edebiyatları Bölümü öğrencisi olan başvuranın 2020-2021 Eğitim-Öğretim yılı güz döneminde aldığı CTL 201 Türkiye Türkçesi Kelime Bilgisi dersinin sınavlarının yapılması ve sonrasındaki itiraz süreçleri ile ilgili çeşitli olumsuzluklar yaşadığını iddia ettiği ve bu olumsuzlukların giderilmesi için bütünleme sınavından almış olduğu notun vize sınavı notu olarak da değerlendirilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
13) Kurumumuz tarafından yapılan incelemede, somut olayda;
13.1) Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Bölümü 2020-2021 Öğretim Yılı Güz Dönemi Ara Sınav
Programının 24.11.2020 tarihinde bölüm internet sayfasında duyurulduğu ve buna göre söz konusu CTL
201 kodlu dersin ara sınav tarihinin 10.12.2020 saat 12:30 olarak belirlendiği;
13.2) 2020-2021 Güz Mazeret Sınavı Programının 21.12.2020 tarihinde duyurulduğu;
13.3) 2020-2021 Güz Final Programının 15.01.2021 tarihinde duyurulduğu ve buna göre sınavın
19.01.2021 tarihinde saat 12:00’de araştırma ödevi şeklinde yapılacağının belirlendiği;
13.4) 2020-2021 Güz Bütünleme Programının 01.02.2021 tarihinde duyurulduğu ve buna göre sınavın
04.02.2021 tarihinde saat 12:00’de araştırma ödevi şeklinde yapılacağının belirlendiği;
13.5) Şube Bazında Not Döküm Listesine göre başvuranın ara sınav ile dönem sonu sınavından “0” aldığı
ve bütünleme sınavından ise 80 aldığı;
13.6) Ders öğretim üyesinin 25.12.2021 tarihinde Whatsapp’tan attığı mesajında mazeret sınavına başvuru
yapanları paylaştığı ve sınava ilişkin bilgi verdiği
13.7) Başvuranın 10.02.2021 tarihinde Fakülte Öğrenci İşlerine e-posta yoluyla dilekçe sunduğu,
dilekçenin Bölüm Sekreterliğine verilmesi için bilgi verildiği ve bunun üzerine başvuranın yine e-posta yoluyla Bölüm Sekreterliğine dilekçesini gönderdiği;
13.8) Dersin öğretim üyesinin 11.02.2021 tarihli e-posta cevabında, mazeret sınavının 25.12.2020 tarihinde
yapıldığı, sınav materyalinin sisteme yüklenerek dersin Whatsapp grubundan sınava girecek öğrencilerin isimleriyle birlikte sınavda ne yapacaklarının belirtildiği ve bu listede başvuranın isminin de yer aldığı hususlarının açıklandığı;
13.9) Başvuranın Fakülte Dekanlığına 11.02.2021 tarihli dilekçe verdiği, bu dilekçesinde vize mazeret
sınavı talebinin 17.12.2020 tarihinde uygun bulunduğu, ancak tarafına uygun görülen vize mazeret sınavının hiçbir tarih ve saatte uygulanmadığı, normal şartlarda yapılması gereken vize ve final sınavlarının
Pusula Bilgi Sisteminde yer alan Canlı Ders sisteminde sadece birer adet kitap yüklenerek yapıldığı, kendisinin ise bu kitapları ders materyali olarak gördüğü ve bu kitaplara ek olarak herhangi bir soru göremediği için her iki sınava puanlarının “0” olarak girildiği, itirazı üzerine tarafına verilen cevapta bahsedilen Whatsapp grubundan haberdar olmadığı, söz konusu dersi daha önce almış ve başarısız olması nedeniyle derse devam mecburiyetinin olmadığı hususlarını açıkladığı ve uygun görülmesi halinde tarafına ilgili derse ait vize sınavı uygulanmasını veya bütünleme sınavından almış olduğu notun vize sınav notu olarak yansıtılmasını talep ettiği;
13.10) Söz konusu dilekçenin 12.02.2021 tarihli yazıyla Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Bölümüne
iletildiği ve Bölüm cevabının da 16.02.2021 tarihli yazıyla Fakülte’ye iletildiği ve başvurana da 18.02.2021 tarihli yazıyla bilgi verildiği;
13.11) Başvuranın Fakülte Dekanlığına verdiği 19.02.2021 tarihli dilekçesi ile şikâyetlerini yinelediği ve
ek olarak ders sorumlusu öğretim üyesinin tutumunun Etik Komisyon tarafından değerlendirilmesini talep ettiği;
13.12) Başvuranın dilekçesi üzerine öncelikle bir incelemeci atandığı, incelemecinin şikayetle ilgili
belgeleri topladığı ve rapor sonucunda soruşturmaya izin verdiği, Dekanlığın 30.03.2021 tarihli ve sayılı yazı ile soruşturmacı görevlendirildiği; soruşturmacının 07.04.2021 tarihli raporuna göre, olaylar ve belgeler incelendiğinden usule aykırılık, devamsızlık, öğrenci sorumluluğunu yerine getirmeme gibi durumlardan dolayı başvuranın yeni bir sınav isteğinin veya bütünleme sınav notunun ara sınav yerine geçme talebinin reddine, öğretim üyesi ile ilgili olarak ise işlem yapılmamasına karar verildiği;
13.13) Fakültenin 12.04.2021 tarihli cevabında, başlatılan soruşturmada soruşturmacı ve raportör görüşleri
sonucunda Pamukkale Üniversitesi Önlisans, Lisans Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’nin 31 inci maddesi gereğince yeni bir sınav hakkı verilmesine ve bütünleme sınav notunun ara sınav yerine geçmesine yönelik talebin uygun olmadığı ve olmayacağı sonucuna varıldığı hususlarının açıklandığı;
13.14) Başvuranın Fakülte e-postasına gönderdiği 19.04.2021 tarihli e-postasıyla soruşturma sonucuna
itiraz ettiği, buna cevaben e-posta ekininin açılamadığının başvurana bildirimi üzerine başvuranın
21.04.2021 tarihli e-postasıyla söz konusu eki jpg formatına gönderdiği, buna cevaben Fakültenin
07.05.2021 tarihli e-postasında, söz konusu e-posta adresinin pandemi döneminde öğrencilerin ders seçimi
vb. fakültedeki matbu formaları hızlıca gönderip sonuç alabilmeleri ve herhangi bir mağduriyete uğramamaları için kullanıldığı, başvuranın güz dönemi ara sınavı ile ilgili bahsettiği konunun
Dekanlıklarınca değerlendirildiği ve gerekli çalışmaların yürütüldüğü ve sonucunun bildirildiği, fakat başvuranın e-posta üzerinden resmi yazışma usulü gibi itiraz süreçlerini yürütmek istediği, e-posta eklerinin de açılamadığı hususlarının açıklanarak ilgili yazışmaları ıslak imzalı bir şekilde resmi yazışma kurallarına uygun olarak yapması gerektiğinin bildirildiği;
13.15) Başvuranın 17.05.2021 tarihinde Kurumumuza başvurduğu ve “başvuranın bütünleme sınavından
almış olduğu notun vize sınavı notu olarak değerlendirilmesi talebine ilişkin ret cevabı aldığı görülse de başvuranın, diğer birtakım şikâyet ve talepleri de olduğu tespit edilmiş olup bu hususlarda idarenin yetkili organlarınca verilmiş bir cevabın dosya kapsamında bulunmadığı, ayrıca konunun en üst makam olarak
Rektörlük tarafından da incelenmesi gerektiği değerlendirilerek 25.05.2021 tarihli Gönderme Kararı verildiği;
13.16) Başvuranın 22.06.2021 tarihinde Kurumumuza başvurduğu;
13.17) CTL 201 Türkiye Türkçesi Kelime Bilgisi dersinin 2 saat teorik, 1 saat uygulamalı bir ders olduğu
ve dersin öğretim üyesinin sisteme derse devam zorunluluğu olduğu bilgisini girdiği (https://ebs.pusula.pau.edu.tr/BilgiGoster/Program.aspx?lng=1&dzy=3&br=18&bl=8149&pr=545&dm=1
&ps=0)
Tespit edilmiştir.
14) Kurumumuza gönderilen bilgi-belgeler arasında yer alan;
14.1) Başvuranın e-posta adresine ait elektronik mesajların 17.12.2020-12.02.2021 tarihleri arasındaki log
kayıtları incelendiğinde; pusula@pau.edu.tr adresinden gelen 22.12.2020 tarihli mesajın konusunun
“Mazeret Sınavı Tarih ve Saati” olduğu, yine 23.12.2021 tarihli mesajın konusunun “mazeret sınavı” olduğu, 01.02.2021 ve 02.02.2021 tarihli mesajların konusunun da sırasıyla “Bütünleme sınavı” ve
“Bütünleme Sınavına Girecekler” olduğu, söz konusu e-postaların öğretim üyesi tarafından bu dersleri alan bütün öğrencilere sistem üzerinden duyuru gönder kısmından gönderilmekte olduğu, ayrıca bu bilgilendirmelerin bölüm internet sayfasında da yer aldığı görülmüştür.
14.2) Ayrıca 21.12.2021 tarihinde Çağdaş Türk Lehçeleri Bölümünün 2020-2021 Güz Mazeret Sınavı
Programının belirlendiği ve bu programın Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Bölümünün Web sayfasında da ilan edildiği; buna göre ÇTL 201 Türkiye Türkçesi Kelime Bilgisi dersinin mazeret sınavının
25.12.2020 tarihinde 11:00-13:00 olacağının belirlendiği;
14.2) Başvuranın 16.12.2020 tarihinde Öğrenci Bilgi Sisteminden mazeret sınavına girme talebinde
bulunduğu, söz konusu talepte “Üniversitenizin öğrenciliği dışında ayrıca Atatürk Üniversitesi öğrencisiyim. İşbu dersin vize sınavının yapıldığı zamanda Atatürk Üniversitesi’nde vize sınavları sürecini sürdürüyordum ve bu nedenle işbu dersin vize sınavına katılamadığım gibi küresel Covid-19 salgını nedeniyle her iki Yükseköğretim kurumunda da vize sınavlarının online olması durumlarında göz önüne alınarak eğitimsel iş yükümün ne denli fazla olduğu görülebilmektedir. Ayrıca Covid-19 küresel salgını nedeniyle oluşan toplumsal ve beşeri olumsuzluklardan şahsımda bir o kadar etkilenmektedir. İşbu vize sınavının yapıldığı zamanda sınava katılabilmem hem zaman yönünden hem de ilgili diğer nedenler yönünden ne yazık ki mümkün değildi. Tüm olumsuzluklara rağmen katılamamış olduğum işbu dersin vize sınavına mazeretli olarak katılabilmem için gereğini saygılarımla arz ederim.” şeklinde açıklamaya yer verdiği ve Yönetim Kurulunca yapılan inceleme neticesinde Fakülte Yönetim Kurulunun 17.12.2020 tarihli ve sayılı “Uygun görüldü.” şeklindeki kararın Öğrenci Bilgi Sisteminden başvurana iletildiği ve başvuranın sisteme girdiğinde sonucu görebildiği;
14.2) Başvuruya konu CTL 201 Türkiye Türkçesi Kelime Bilgisi dersinin log kayıtlarına göre başvuranın
canlı derse giriş sayısının “0”, kayıttan izleme sayısının “18” ve materyal indirme sayısının ise “1” olduğu görülmüştür.
15) Öncelikle başvuranın bütünleme sınavından almış olduğu notun vize sınav notu olarak da
değerlendirilmesi talebi incelendiğinde; başvuranın, söz konusu dersin % 40 ağırlıklı ara sınavına ve %
60 ağırlıklı dönem sonu sınavına girmediği ve “0” puan aldığı, % 60 ağırlıklı bütünleme sınavından ise
“80” puan aldığı ve bütünleme sonrası dönem notunun 48 (F1) olarak belirlenmiş olduğu tespit edilmiş ve
Üniversitenin, Pamukkale Üniversitesi Önlisans, Lisans Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’nin 31 inci maddesi gereğince başvuranın bütünleme sınav notunun ara sınav yerine geçmesine yönelik talebin uygun olmadığını belirttiği görülmüş olup söz konusu Yönetmeliğin “Değerlendirme sonucuna itiraz” başlıklı 31 inci maddesine bakıldığında, yazılı yapılan sınav sonuçlarına itirazın, sonuçların ilanını izleyen beş işgünü içerisinde dersin yürütüldüğü bölüme sonucun tekrar değerlendirilmesi istemiyle yazılı olarak yapılacağının, ilgili bölüm başkanı tarafından görevlendirilen dersin sorumlu öğretim elemanı dışındaki bir öğretim üyesi/görevlisinin sınav kâğıtlarını maddi hata yönünden değerlendireceğinin, bu değerlendirmenin sadece varsa maddi hataların düzeltilmesi şeklinde yapılacağının ve ders sorumlu öğretim elemanının takdir ettiği notların değerlendirilemeyeceğinin ve değiştirilemeyeceğinin, itiraz sonucu not değişikliklerinin ilgili yönetim kurulunca karara bağlanacağının, öğrencinin tanımlanan sürede (sonuçların ilanını izleyen beş işgünü içerisinde) sonucun incelenmesi isteğinde bulunmaması halinde notların kesinleşmiş olacağının kurala bağlandığı görülmüştür. Bu hüküm ile birlikte aynı Yönetmeliğin “Sınavlar” başlıklı 33 üncü maddesinde yer alan sınavların yarıyıl/dönem içi ve genel sınavlar olmak üzere iki ana gruba ayrıldığı, yarıyıl/dönem içi sınavlarının kısa sınav, ara sınav ve mazeret sınavı olarak öğrencinin yarıyıl/dönem içi çalışmalarını değerlendirmek amacıyla yapılacağı, genel sınavların ise öğrencinin dersin tümü üzerindeki başarısını belirlemek için yarıyıl/dönem sonu sınavı, bütünleme sınavı, üç ders sınavı, ek sınav ve muafiyet sınavı olarak yapılacağı ve yarıyıl/dönem sonu ve bütünleme sınavı dışındaki genel sınav sonuçlarının tek başına dersin başarı puanını belirleyeceği kuralı karşısında mevzuat gereği başvuranın bütünleme sınavı sonucunun tek başına dersin başarı puanını belirlemesine imkân bulunmadığı ve sonuç olarak başvuranın bu talebinin reddedilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık olmadığı sonucuna varılmıştır.
16) Başvuranın yukarıda yer verilen talebi asıl olmak üzere başvuruya konu CTL 201 Türkiye Türkçesi
Kelime Bilgisi dersi ile ilgili olarak dersin sınavlarına ilişkin mağduriyet yaşadığı ve bu mağduriyetlerine ilişkin yaptığı itirazlarıyla sonuç alamadığı iddiası ile birlikte başkaca iddialarda da bulunduğu görülmüş olup bu iddiaları değerlendirildiğinde;
16.1) Başvuranın bir şikâyetinin “sınav yapma sistemine” ilişkin olduğu, özellikle dersin işlenişi ve sınav
yapılışında WhatsApp uygulamasının kullanılmasına itiraz ettiği anlaşılmış olup yukarıda 2.1. nolu paragrafta yer verildiği üzere idarenin, bazı öğrencilerin internet problemlerinin olduğu ve bilgisayarlarının olmadığı göz önünde bulundurularak sıkıntılı salgın sürecinde acil haberleşebilmek için dersi alan öğrencilerin WhatsApp grubu kurduğu, haberleşmelerin öncelikle Canlı Ders Sistemi’nden yapıldığı, öğrencilerin sıkıntı yaşamaması için WhatsApp’tan tekrar duyurulduğu, mazeret sınavına girecek olan öğrencilerin daha önce vize sınavına katılmadıkları için sınav materyali olarak “Canlı Ders Sistemi”ne yüklenen materyalin kullanıldığı, sınav materyalinin PDF şeklindeki bir kitap olduğu, bu materyal hakkında öğrencilerin ne yapacaklarının da hem canlı derste hem de çeşitli sebeplerle canlı derse katılmayanlara daha hızlı ulaşabilmek amacıyla oluşturulan WhatsApp grubunda öğrencilerle paylaşıldığı, sınavların uzaktan eğitime uygun olarak ödev şeklinde yapıldığı, söz konusu ders de dâhil olmak üzere vize ve final sınavlarının Bölümün ve Fen-Edebiyat Fakültesinin web sayfalarında tüm öğrencilere duyurulduğu ve ilan edilen tarihlerde yapıldığı, ancak başvuranın dersin vize sınavına, vize mazeret sınavına ve final sınavına girmediği, dersin öğretim üyesiyle iletişime de geçmediği, sadece final sınavlarından sonra yapılan bütünleme sınavına girdiği ve başvuranın sınava itiraz olarak 09-10 Şubat 2021 tarihlerinde e-posta adresine dilekçe gönderdiği, ancak sınava itiraz sürecinin Pamukkale Üniversitesi Lisans-Eğitim Öğretim
Yönetmeliği’nin 31 inci maddesinin birinci fıkrasında “Sınav sonuçlarına itiraz, sonuçların ilanını izleyen beş işgünü içerisinde dersin yürütüldüğü bölüme sonucun tekrar değerlendirilmesi istemiyle yazılı olarak yapılır.” denildiğinden sınava itiraz sürecini çoktan aştığı hususlarının açıklandığı görülmüştür. Yapılan değerlendirmede, başvuranın şikâyetlerinin salgın dönemindeki eğitim süreçlerine ilişkin olduğu, yukarıda 8 ve 9 nolu paragraflarda yer verilen YÖK kararlarından da anlaşılacağı üzere salgın döneminde yapılan eğitim planlamalarında ve bu planların adaptasyonunda zorluklar yaşandığı, olağan üstü hallerde eğitim ve öğretimin ana ruhunu, akademik teamül ve etik değerleri korumak, program kazanımlarının öğrencilerin üzerinde gerçekleşmesine azami riayet etmek şartıyla farklı eğitim ve öğretim yöntemlerinin de kullanılabileceğinin kabul edildiği, bu çerçevede, dersin üniversite tarafından oluşturulan Canlı Ders
Sisteminden işlenildiği, dersleri ayrıca kayıttan izlemenin de mümkün olduğu ve materyal da indirilebildiği, diğer yandan dersin sınavlarının hem canlı derslerde, hem de pusula@pau.edu.tr adresinden öğrencilere bildirildiği, bununla birlikte dersi alan öğrenciler tarafından oluşturulan WhatsApp uygulamasından da ayrıca hatırlatmanın yapıldığı anlaşılmıştır. Her ne kadar başvuran, söz konusu dersi ikinci kez aldığından bahisle derse devam zorunluluğu olmadığını iddia etse ve Yönetmeliği’nin 21 inci maddesinin birinci fıkrasına göre de bir dersten devam sağlayan öğrenci için tekrar aynı dersi aldığında uygulamalı derslerde devam koşulu aranırken teorik derslerde devam koşulu aranmayacağı, uygulamalı teorik derslerde ise devam koşulu aranabileceği anlaşılsa da söz konusu fıkranın devamında uygulamalı teorik derslerde devam koşulu aranabileceği ve dersin öğretim üyesinin derse devamın zorunlu olduğu bilgisini sisteme işlediği, diğer yandan yine söz konusu fıkranın devamında uzaktan öğretim programları kapsamında ve uzaktan öğretim yoluyla verilen derslerde devam koşulunun Senato tarafından belirleneceği ve Pamukkale
Üniversitesi Senatosunun 01.06.2018 tarih ve 11/1 sayılı kararı ile kabul edilen Pamukkale Üniversitesi
Uzaktan Öğretimle Verilecek Derslere İlişkin Yönerge’ye göre uzaktan öğretim yoluyla verilen derslerde öğretim dönemi içerisinde yapılan canlı derslere çevrimiçi %50 oranında devam zorunluluğunun veya video derslerinin %50 oranında izlenme zorunluluğunun olduğu, ayrıca Üniversite Senatosu tarafından alınan kararla 2020-2021 Güz döneminde eğitimin “uzaktan eğitim” modeline dayalı olarak yürütülmesine karar verildiği ve tüm öğrencilerin yüklenmiş ders materyallerini inceleyip canlı derslere aktif olarak katılması, interaktif canlı derslere katılamayan öğrencilerin de mazeretlerini canlı ders sistemi üzerinden bildirmesinden sonra öğrencinin interaktif canlı ders kayıtlarını tekrar izleyebilmesinin sağlanacağı hususlarının tüm öğrencilere duyurulduğu görülmüştür. Bu çerçevede, başvuruya konu CTL 201 Türkiye
Türkçesi Kelime Bilgisi dersinin 2 saat teorik ve 1 saat uygulamalı ders, yani uygulamalı teorik ders olması ile devam koşulunun takdire bırakıldığı ve öğretim üyesinin de derse devamı zorunlu kıldığı, ayrıca söz
konusu dersin uzaktan öğretim yoluyla verilen bir ders de olması nedeniyle başvuranın canlı derslere çevrimiçi %50 oranında devam zorunluluğu veya video derslerinin %50 oranında izlenme zorunluluğu varken başvuranın canlı derslere hiç girmemesi veya dersleri kayıttan izleme sayısının 18 olması (14 haftalık dersin bir haftada 3 ders kaydı varken), diğer yandan katılamadığı dersler için mazeret bildirdiğine ilişkin kayıt olmaması karşısında başvuranın derse devam zorunluluğu olmadığı iddiasının yerinde olmadığı, ayrıca derse devam zorunluluğunun olmadığı kabul edilse dahi bir öğrencinin aldığı dersin sorumluluklarını öncelikle kendisinin takip etmesi ve duyurulduğu anlaşılan sınav tarihleri öncesinde dersin öğretim üyesi ile irtibata geçmesi gerektiği değerlendirilmiş ve ayrıca söz konusu dersin ara sınav tarihinin 10.12.2020, mazeret sınav tarihinin 25.12.2020 ve final sınavı tarihinin 19.01.2021 olduğu halde başvuranın 04.02.2021 tarihindeki bütünleme sınavından sonra hiç girmediği sınavlara ilişkin itirazlarda bulunduğu, bu itirazların Üniversitenin de açıkladığı üzere mevzuata göre süresinde olmadığı anlaşılsa da diğer yandan bu tutumun 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun “Dürüst davranma” başlıklı 2 nci maddesinde yer alan “Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır. Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz.” şeklindeki objektif iyi niyet kuralına da aykırı olduğu değerlendirilmiştir.
16.2) Başvuranın, bir diğer iddiasının ise e-posta ile yapmış olduğu itiraz başvurusunun keyfi sebepler ile
işleme alınmadığı ve Fakülte Öğrenci İşleri Dairesinin başvurularına karşı geçiştirici tutumu olduğu hususlarına ilişkin olduğu ve ayrıca söz konusu dersin öğretim üyesi hakkında açılan soruşturmanın sonucunun tarafına bildirilmesi talebine karşılık aldığı “soruşturmanın kendisi ile ilgili olmadığından bilgi verilemediğine” dair açıklamaya itiraz ettiği anlaşılmış olup yapılan incelemede, başvuranın Fakülte
Dekanlığına verdiği 11.02.2021 tarihli dilekçenin 12.02.2021 tarihli resmi yazıyla Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Bölümüne iletildiği ve Bölümün 16.02.2021 tarihli cevabının Fakülte’ye iletilmesi üzerinde de başvurana 18.02.2021 tarihli yazıyla bilgi verildiği; başvuranın ise Fakülte Dekanlığına verdiği
19.02.2021 tarihli dilekçesi ile şikâyetlerini yinelediği ve ek olarak ders sorumlusu öğretim üyesinin
tutumunun Etik Komisyon tarafından değerlendirilmesini talep ettiği; başvuranın dilekçesi üzerine öncelikle bir incelemeci atandığı, incelemecinin şikâyetle ilgili belgeleri topladığı ve rapor sonucunda soruşturmaya izin verdiği, Dekanlığın 30.03.2021 tarihli ve sayılı yazı ile soruşturmacı görevlendirildiği; soruşturmacının 07.04.2021 tarihli raporuna göre, olaylar ve belgeler incelendiğinden usule aykırılık, devamsızlık, öğrenci sorumluluğunu yerine getirmeme gibi durumlardan dolayı başvuranın yeni bir sınav isteğinin veya bütünleme sınav notunun ara sınav yerine geçme talebinin reddine, öğretim üyesi ile ilgili olarak ise işlem yapılmamasına karar verildiği ve Fakültenin 12.04.2021 tarihli cevabında, başlatılan soruşturmada soruşturmacı ve raportör görüşleri sonucunda başvuranın talebinin uygun olmadığının bildirildiği, başvuranın ise yine Fakülte e-postasına gönderdiği 19.04.2021 tarihli e-postasıyla soruşturma sonucuna itiraz ettiği, buna cevaben e-posta ekininin açılamadığının başvurana bildirimi üzerine başvuranın 21.04.2021 tarihli e-postasıyla söz konusu eki “jpg” formatına gönderdiği, buna cevaben
Fakültenin 07.05.2021 tarihli e-postasında, söz konusu e-posta adresinin pandemi döneminde öğrencilerin ders seçimi vb. fakültedeki matbu formaları hızlıca gönderip sonuç alabilmeleri ve herhangi bir mağduriyete uğramamaları için kullanıldığı, başvuranın güz dönemi ara sınavı ile ilgili bahsettiği konunun
Dekanlıklarınca değerlendirildiği ve gerekli çalışmaların yürütüldüğü ve sonucunun bildirildiği, fakat başvuranın e-posta üzerinden resmi yazışma usulü gibi itiraz süreçlerini yürütmek istediği, e-posta eklerinin de açılamadığı hususlarının açıklanarak ilgili yazışmaları ıslak imzalı bir şekilde resmi yazışma kurallarına uygun olarak yapması gerektiğinin bildirildiği tespit edilmiş olup burada her ne kadar başvurana hangi mercilere hangi sürede itiraz edebileceği bildirilmemiş olsa da keyfi sebepler ile işleme almama ve geçiştirici bir tutum takınma iddialarını doğrulayacak bulguların olmadığı, süresinde gerekli işlemlerin yapıldığı, süreçle ilgili başvuranın bilgilendirildiği, görüldüğü üzere başvuranın talebi üzerine dersi veren öğretim üyesi hakkında soruşturma dahi açıldığı, ancak yapılan soruşturma neticesinde söz konusu öğretim üyesi hakkında işlem yapılmamasına karar verildiği, başvurana ise yeni bir sınav hakkı verilmesi ve
bütünleme sınav notunun ara sınav yerine geçmesine yönelik talebinin uygun olmadığının bildirildiği ve sonuç olarak başvuranın şikâyet dilekçesi neticesindeki inceleme ve soruşturmanın ilgili mevzuat çerçevesinde yapıldığı anlaşılmakla hukuka ve hakkaniyete aykırılık olmadığı gibi başvuranın dilekçesinin keyfi sebeplerle işleme alınmadığı iddiasının da yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.
17) Başvuranın iddiaları, idarenin açıklamaları ve konuyla ilgili mevzuat birlikte
değerlendirildiğinde; yukarıda açıklanan gerekçelerle, başvuranın CTL 201 Türkiye Türkçesi Kelime
Bilgisi dersi ile ilgili olarak dersin sınavlarına ilişkin mağduriyet yaşadığı ve bu mağduriyetlerine ilişkin yaptığı itirazlarıyla sonuç alamadığı iddialarının yerinde olmadığı ve asıl talebi olan bütünleme sınavından almış olduğu notun vize sınav notu olarak kabul edilmesi talebinin reddi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
18) İyi yönetim ilkelerine 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurana verilen cevaplarda ve Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin gönderiminde “kararların gecikmeksizin bildirilmesi” ve “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uyulduğu; ancak başvurana verilen cevaplarda “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uyulmadığı, bundan böyle idarenin bahse konu iyi yönetim ilkesine uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
19) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ
tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Denizli İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle;
Başvurunun REDDİNE,
Kararın BAŞVURAN ile PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Sadettin KALKAN
Kamu Başdenetçisi V.